Oylamaya sunulacak tasarı, başkanın Kongre’nin açık onayı olmaksızın denizaşırı ülkelere asker göndermesini sınırlandıran Savaş Yetkileri Yasası’na dayanıyor. Yasaya göre başkan, ABD Silahlı Kuvvetlerini düşmanlıklara veya koşulların açıkça gerektirdiği durumlara sevk etmeden önce Kongre ile istişarede bulunmak zorunda.
Ayrıca, Kongre’den önceden savaş ilanı olmaksızın kuvvet konuşlandırılması halinde, başkanın 48 saat içinde Kongre’yi bilgilendirmesi ve eylemlerinin anayasal ile yasal dayanağını açıklaması gerekiyor.
Toplanma çağrısı
ABD’de Demokrat Temsilciler Meclisi Üyesi Ro Khanna, Kongre’nin, kendisi ve Cumhuriyetçi Temsilciler Meclisi Üyesi Thomas Massie’nin sunduğu savaş yetkileri tasarısını oylamak üzere pazartesi günü toplanması çağrısında bulunmuştu.
Kongre üyelerinin birçoğu, özellikle Demokratlar, Trump’ın İran’a karşı savaş başlatma kararını yasa dışı olarak nitelendiriyor. Trump ve üst düzey yönetim yetkilileri ise harekâtın yakın bir tehdit nedeniyle başlatıldığını savunuyor.
Ölü sayısı 600'ü geçti
Salı günü itibarıyla ABD ve İsrail’in İran’a yönelik ortak saldırılarında hayatını kaybeden sivillerin sayısının 600'ü aştığı bildirildi.
Trump, İran’a yönelik askeri operasyonun hava saldırılarıyla sınırlı olduğunu ve kara kuvvetlerinin kullanılmadığını belirtti.
Bu gelişme, Kongre üyelerinin Kongre onayı olmaksızın İran’a karşı yürütülen ABD askeri operasyonlarına ilişkin ciddi endişelerini dile getirdiği bir yıldan kısa süre içindeki ikinci olay olarak kayda geçti.
Haziran 2025’te ABD, İran’ın Fordow, Natanz ve İsfahan’daki nükleer tesisleri ile başkent Tahran’daki çeşitli hedeflere yönelik ölümcül saldırılar düzenlemiş, saldırılarda yüzlerce kişi hayatını kaybetmişti.
Savaş Yetkileri Tartışması
ABD Anayasası'na göre, savaş ilan etme yetkisi başkana değil, doğrudan Kongre'ye aittir.
1973 tarihli Savaş Yetkileri Kararnamesi, başkana belirli durumlarda askeri operasyonlara başlama imkanı verse de, bunun için Kongre'ye bilgi verilmesi gerekmektedir.
Bilgi verilmediği veya onay alınmadığı takdirde, askeri kuvvetler 60 gün içinde geri çekilmelidir.
ABD'nin doğrudan saldırıya uğradığı durumlarda başkanın yürütme yetkileri yürürlükte kalır. Ancak muhalifler, İran meselesinde ABD'ye karşı somut bir tehdidin varlığına dair herhangi bir kanıt sunulmadığını belirtiyorlar.
