İsrail Meclisi’nde Filistinli esirlere idam cezası getiren tartışmalı yasanın kabul edilmesi, Filistin sahasında ve uluslararası kamuoyunda geniş çaplı tepkilere yol açtı.
Yasa, 48 ret oyuna karşı 62 oyla kabul edilirken, hem bölgesel aktörler hem de uluslararası kuruluşlar kararı “tehlikeli bir tırmanış” ve “uluslararası hukukun ihlali” olarak nitelendirdi.
Filistin’de genel grev ve seferberlik çağrısı
Fetih Hareketi, karara tepki olarak işgal altındaki Batı Şeria genelinde kapsamlı grev ilan etti. Açıklamada, yasanın “tüm Filistin halkını hedef alan açık bir ihlal” olduğu vurgulandı.
Hamas, İslami Cihad ve diğer Filistinli gruplar ise ortak bildiri yayımlayarak, hukuki, siyasi ve medya alanlarında geniş çaplı bir seferberlik çağrısı yaptı.
Hamas, söz konusu düzenlemenin “işgalin kanlı doğasını yansıttığını” belirterek, Filistinli esirlerin hayatını tehdit eden tehlikeli bir emsal oluşturduğunu ifade etti.
BM: “Her koşulda karşıyız”
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Sözcüsü Thameen Al-Kheetan, idam cezasına her koşulda karşı olduklarını yineledi.
Al-Kheetan, Volker Türk’ün daha önce İsrail’e yasa tasarısından vazgeçme çağrısı yaptığını hatırlatarak, düzenlemenin birçok açıdan uluslararası hukuka aykırı olduğunu vurguladı.
AB ve Avrupa’dan tepkiler: “Hukukla örtüşmeyen karar”
Avrupa Birliği, yasaya “çok ciddi endişe” ile yaklaştığını açıkladı. AB Sözcüsü Anouar Al Anouni, düzenlemeyi İsrail’in insan haklarına saygı yükümlülüğü açısından “olumsuz bir adım” olarak değerlendirdi.
İspanya hükümeti kararı “uluslararası hukukla örtüşmeyen” bir adım olarak kınarken, Almanya yasayı “üzüntüyle karşıladığını” duyurdu.
Avusturya Dışişleri Bakanı Beate Meinl-Reisinger ise düzenlemeyi “insanlık dışı” olarak nitelendirerek yaşam hakkı ve insan onuruyla bağdaşmadığını belirtti.
Mısır ve Arap dünyası: “Apartheid ve soykırım politikası”
Mısır Dışişleri Bakanlığı, yasayı “apartheid sistemini güçlendiren bir adım” olarak nitelendirerek sert şekilde kınadı.
Açıklamada, düzenlemenin Cenevre Sözleşmeleri başta olmak üzere uluslararası insancıl hukukun açık ihlali olduğu belirtildi.
Arap Parlamentosu Başkanı Muhammed Ahmed el-Yemahi ise yasayı “sistematik bir soykırım suçu” olarak tanımladı. Yemahi, bunun Filistinlilere yönelik “sistematik öldürme politikalarının” bir parçası olduğunu söyledi.
Uluslararası topluma çağrı
Filistinli gruplar, Arap ülkeleri ve uluslararası kuruluşlar, başta Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi ve Uluslararası Kızılhaç Komitesi olmak üzere küresel aktörlere çağrıda bulunarak,
- Filistinli esirlerin korunması
- İsrail’in uygulamalarına karşı somut adımlar atılması
- Uluslararası hukukun işletilmesi gerektiğini vurguladı.
Tartışmalar derinleşiyor
İsrail Meclisi’nde kabul edilen yasa, yalnızca hukuki değil, aynı zamanda siyasi ve insani boyutlarıyla da tartışmaları derinleştirmiş durumda.
Kararın, bölgedeki gerilimi artırabileceği, Filistinli esirlerin durumunu daha da kritik hale getirebileceği ve uluslararası hukuk açısından yeni bir kriz başlığı oluşturabileceği değerlendiriliyor.
