ABD'de 3 Kasım'da gerçekleştirilen Kongre ara seçimlerinde Demokrat Parti, Senato ve Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu elde etti. Senato'da en az 54 sandalye kazanan Demokratlar, Temsilciler Meclisi'nde de büyük üstünlük sağlayarak Kongre'nin kontrolünü Cumhuriyetçilerden aldı.
Seçim sonuçlarının, ABD Başkanı Donald Trump'ın görev süresinin kalan iki yılında iç politika gündemini önemli ölçüde sınırlandırması bekleniyor. Demokratlar, yeni çoğunluklarıyla yasa tekliflerini engelleme, yönetim üzerindeki denetimi artırma ve çeşitli soruşturmalar başlatma yetkilerini daha etkin kullanabilecek.
Trump ve Vance'den İran savaşı itirafı
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Cumhuriyetçilerin seçim yenilgisinde İran'la savaşın etkili olduğunu söyledi.
Trump da Wall Street Journal'a verdiği röportajda savaşın seçim kayıplarında rol oynadığını kabul etti. Ancak Trump, asıl siyasi yükün çatışmanın kendisinden ziyade yükselen petrol fiyatlarından kaynaklandığını savundu.
Avrupa'dan Trump'a uyarı
Avrupa liderleri, Demokratların zaferini temkinli karşıladı. Seçim sonuçlarının ABD ile Avrupa arasındaki gerilimleri tamamen ortadan kaldırmayacağı değerlendirildi.
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, Amerikalı seçmenlerin "nefreti", "cinsiyetçiliği", "iklim inkârını" ve "elitlerin ayrıcalıklarını" reddettiğini söyledi.
Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, sonuçları Amerikan demokrasisi açısından olumlu değerlendirirken Avrupa'nın daha güçlü ve bağımsız bir yapıya kavuşmasının önemini vurguladı.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz'in transatlantik işbirliği koordinatörü Metin Hakverdi ise "Amerika değişimi seçti." dedi. Ancak Trump'ın dış politikada belirleyici olmaya devam edeceğine dikkat çekti.
Üçlü Komisyon'un Avrupa Direktörü Josef Braml da Avrupa'yı uyararak, "Avrupa için, ikinci döneminin en zorlu iki yılı belki de şimdi başlıyor." değerlendirmesinde bulundu.
ABD'nin NATO Büyükelçisi Matthew Whitaker ise ara seçimlerin Washington'ın dış politikasını değiştirmesini beklemediğini açıkladı.
İran'dan Trump'a sert mesaj
İranlı yetkililer, Cumhuriyetçilerin seçim yenilgisini Amerikan halkının İran'a karşı yürütülen savaşı ve ekonomik sonuçlarını reddetmesi olarak değerlendirdi.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "Vicdan ya da yaşam maliyeti, Amerikalılar SAVAŞA HAYIR dedi ve biz de bu mesajı destekliyoruz." ifadelerini kullandı.
Galibaf, Washington'ın kamuoyunun tepkilerine rağmen İran'a yönelik askeri operasyonlarını sürdürmesi halinde ciddi sonuçlarla karşılaşabileceği uyarısında bulundu.
İran Yargı Erki Başkanı Gulam Hüseyin Muhsini Ejei ise "Trump hem savaşta hem de siyasette yenildi." açıklamasını yaptı.
İran lideri Mücteba Hamaney ise daha temkinli bir yaklaşım sergileyerek ABD'deki siyasi değişimlerin Washington'ın İran politikasını köklü biçimde değiştirmeyeceğini belirtti.
Hamaney, İran'ın savunma kapasitesini güçlendirmeye ve caydırıcılığını artırmaya devam etmesi gerektiğini vurguladı.
Rusya'dan barış görüşmeleri mesajı
Rusya, Demokratların Kongre'de çoğunluğu elde etmesinin ardından Trump yönetiminin Ukrayna'daki savaşı sona erdirmeye yönelik diplomatik girişimlerini sürdürmesini beklediğini açıkladı.
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, "Başkan Trump görevine devam edecek ve biz de onun barış çabalarına devam edeceğine içtenlikle güveniyoruz." dedi.
Peskov, ABD seçimlerinin ülkenin iç meselesi olduğunu vurguladı.
Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Ryabkov ise Demokratların Rusya'ya karşı olumsuz bir yaklaşım benimsediğini belirterek Moskova'nın Ukrayna konusundaki tutumunun değişmeyeceğini söyledi.
Ukrayna Demokratların zaferinden umutlu
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, Demokratların Kongre'deki zaferinin ülkesine yönelik askeri ve mali desteği artırmasını umduğunu söyledi.
Alman ZDF televizyonuna konuşan Zelenskiy, "Cumhuriyetçilere de minnettarım, ancak Demokratlar Ukrayna'yı desteklemek ve Ukrayna'ya yardım sağlamak konusunda çok açık konuşuyorlar." ifadelerini kullandı.
Zelenskiy, seçim sonuçlarının ABD ile Avrupa arasındaki ilişkileri güçlendirmesini de beklediğini belirtti.
Ukrayna'nın ABD'deki Maslahatgüzarı Denys Sienik ise Kiev'in hem Demokratlarla hem de Cumhuriyetçilerle işbirliğini sürdürmek istediğini açıkladı.
Çin'den ABD seçimlerine ilişkin açıklama
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning, ABD'deki Kongre ara seçimlerinin ülkenin iç meselesi olduğunu belirtti.
Mao Ning, Beijing yönetiminin Washington ile ilişkilerinde karşılıklı saygı, adalet ve karşılıklılık ilkelerini esas almaya devam edeceğini vurguladı.
Çin'in iki ülke liderleri arasında varılan mutabakatların uygulanması, iletişimin güçlendirilmesi, farklılıkların uygun şekilde yönetilmesi ve işbirliğinin genişletilmesi için ABD ile çalışmaya hazır olduğunu ifade etti.
Mao Ning, Çin'in hedefinin stratejik açıdan istikrarlı ve yapıcı Çin-ABD ilişkileri geliştirmek olduğunu kaydetti.
