Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi’nin (BMHK) 63. oturumunda, Çin’in 47 ülke adına sunduğu “Herkesin tüm insan haklarından tam olarak yararlanabilmesi için erişilebilirliğin teşvik edilmesi” başlıklı karar taslağı oy birliğiyle kabul edildi.
Çin’in Cenevre’deki Birleşmiş Milletler Ofisi ve İsviçre’deki diğer uluslararası kuruluşlar nezdindeki Daimi Temsilcisi Jia Guide, karar taslağının kabul edilmesinin ardından yaptığı konuşmada, erişilebilir bir ortam oluşturmanın toplumun tüm kesimlerinin sosyal hayata eşit ve rahat bir şekilde katılabilmesi ve insan haklarından tam olarak yararlanabilmesi açısından önemli bir güvence olduğunu belirtti.
Karar taslağı, özellikle nüfusun yaşlanması karşısında erişilebilirliğin ve yaş dostu ortamların geliştirilmesini hedefliyor. Metinde ayrıca yapay zekâ başta olmak üzere yeni teknolojilerin beraberinde getirdiği fırsat ve zorluklara dikkat çekiliyor.
Jia, ülkelerin bilgi ve iletişim teknolojilerine erişilebilirliği artırmak amacıyla yeni dijital teknolojilerin geliştirilmesi ve kullanımında yenilikçilik, kapsayıcılık, açıklık, adalet, güvenlik ve emniyet ilkelerine öncelik vermesi gerektiğini ifade etti.
Küba ve Mısır temsilcilerinin de aralarında bulunduğu çok sayıda ülke temsilcisi, Çin’i “herkes için erişilebilirlik” anlayışını desteklemesi ve erişilebilirlik alanındaki çalışmaları ilerletmesi dolayısıyla takdir etti. Temsilciler, kararın gelişmekte olan ülkelere teknik yardım sağlanmasını ve bu ülkelerin ihtiyaçları doğrultusunda ilgili alanlarda uluslararası işbirliğinin güçlendirilmesini öngörmesini de desteklediklerini belirtti.
BM’de erişilebilirlik konusunda ilk tematik karar
BM İnsan Hakları Konseyi, 2024 yılında yine Çin tarafından sunulan aynı başlıktaki bir kararı kabul etmişti. Söz konusu karar, Birleşmiş Milletler tarihinde erişilebilirlik konusunda kabul edilen ilk tematik karar olma özelliğini taşıyordu.
Yeni karar taslağıyla birlikte erişilebilirlik konusunun, insan haklarından herkesin eşit biçimde yararlanabilmesinin temel unsurlarından biri olarak uluslararası gündemdeki yerinin güçlendirilmesi amaçlanıyor
