Çin, yapay zeka destekli robotları gerçek çalışma hayatına hazırlamak amacıyla kurduğu robot okulları ve eğitim merkezlerinin sayısını artırıyor.
Çin’in doğusundaki Zhejiang eyaletinin Hangzhou kentinde kurulan robot okulunun ilk sınıfında 30 robot eğitim aldı. İki aydan uzun süren eğitim programının ardından dört robot eğitimini tamamlayarak farklı alanlarda görev yapmaya başladı.
Robotlardan biri Hangzhou’da bir müzede ziyaretçilere rehberlik ederken, bir diğeri robot okulunda turlar düzenliyor. Üçüncü robot Tianjin’deki bir Nestlé üretim tesisinde denetim görevleri yürütüyor. Dördüncü robot ise piyano performansları için Güney Kore’ye gönderildi.
Robotlar gerçek iş ortamlarına hazırlanıyor
Robotların gerçek hayatta kullanılabilmesi, yalnızca makinelerin üretilmesini değil, farklı görevler için uzun süreli eğitimden geçirilmesini de gerektiriyor.
Pekin’in yaklaşık 105 kilometre güneybatısındaki Xiong’an Yeni Bölgesi’nde kurulan özel eğitim tesisinde farklı türde robotlar çöp toplama, raf düzenleme ve eşya taşıma gibi günlük görevleri öğreniyor.
Eğitimler, gerçek fabrikaların, iş yerlerinin ve kamusal alanların benzerlerinin oluşturulduğu ortamlarda gerçekleştiriliyor. İnsan eğitmenler, sanal gerçeklik başlıkları ve dış iskelet sistemleri kullanarak robotların hareketlerini yönlendiriyor.
Çin Xiong’an Grubu bünyesinde görev yapan eğitmen Liu Rui, bir robota yalnızca bir nesneyi kaldırmak gibi temel bir hareketi öğretmenin bile 1000’den fazla tekrar gerektirebildiğini belirtti.
Robotun yerdeki bir çöpü alması, ayağa kalkması ve çöp kutusuna atması şeklindeki üç aşamalı görevi öğrenmesi ise yaklaşık bir hafta sürdü.
Her hareket aynı zamanda veri üretiyor
Robotların yaptığı her deneme aynı zamanda yapay zeka sistemlerinin geliştirilmesinde kullanılabilecek eğitim verisi oluşturuyor.
Eğitmenler elde edilen verileri etiketliyor, hareketleri daha küçük aşamalara ayırıyor ve görüntülerdeki nesneleri tanımlıyor. Böylece robotların çevrelerindeki nesneleri tanıması ve hangi hareketi gerçekleştirmesi gerektiğine karar vermesi sağlanıyor.
Çin Bilgi ve İletişim Teknolojileri Akademisi verilerine göre, Haziran 2026 sonu itibarıyla Çin’de 70’ten fazla robot eğitim tesisi tamamlandı veya faaliyete geçti. 40’tan fazla tesis ise inşaat ya da planlama aşamasında bulunuyor.
Bu merkezler, Çin’in hızla büyüyen yapay zeka ve robotik sektörünün önemli altyapılarından biri haline geliyor.
Sanayi ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı verilerine göre, 2025 yılında Çin’de 6 bin 200’den fazla yapay zeka şirketi faaliyet gösterirken, sektörün temel değeri 1,2 trilyon yuanı aştı.
Resmi verilere göre Çin, 2025 yılında 400’den fazla insansı robot ürünü geliştirdi. Bu sayı küresel toplamın yarısından fazlasına karşılık geldi.
2026 Dünya Robot Konferansı’nda yayımlanan bir rapora göre ise Çinli üreticiler, 2026’nın ilk yarısında dünya genelindeki insansı robot sevkiyatlarının yüzde 97’sini gerçekleştirdi.
Hedef robotları büyük ölçekte gerçek hayata taşımak
Ulusal ve Yerel Ortak İnşa Edilmiş İnsansı Robotik İnovasyon Merkezi Baş Bilim İnsanı Jiang Lei, yapay zeka destekli robotların geliştirilmesinde ilk aşamanın geride bırakılmaya başladığını ancak teknolojiyi büyük ölçekte yaygınlaştırmanın hâlâ önemli bir sorun olduğunu belirtti.
Jiang’a göre sektörün önündeki temel darboğazlar arasında standartlar, mühendislik yönetimi ve pilot ölçekli testler bulunuyor. Bunların merkezinde ise robotların birbirinden farklı gerçek dünya senaryolarına uyarlanabilmesi yer alıyor.
Çin’in geniş üretim altyapısı da robot geliştiricilerine yalnızca büyük bir pazar değil, makineleri farklı koşullarda eğitme ve test etme imkanı sağlıyor.
Robot okulları aynı zamanda birer “veri megafabrikası”
Robot eğitim merkezlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte eğitim sırasında üretilen veriler de ekonomik bir kaynağa dönüşüyor.
Büyük dil modelleri ve çok modlu yapay zeka sistemleri büyük miktarda yazılı ve çevrim içi içerikten yararlanabilirken, somutlaştırılmış yapay zekanın fiziksel dünyada hareket etmeyi öğrenebilmesi için gerçek dünya etkileşimlerinden elde edilen verilere ihtiyaç duyuluyor.
Bir fabrikada, depoda veya restoranda gerçekleştirilecek görevler farklı seviyelerde kuvvet, hassasiyet ve hareket kabiliyeti gerektiriyor. Bu nedenle çok sayıda senaryoyu kapsayan kaliteli eğitim verisinin oluşturulması yüksek maliyet gerektirebiliyor.
Çin Xiong’an Grubu’nun dijital-kentsel teknoloji iştirakinden Cao Yue, Xiong’an’daki robot okulunda elde edilen verilerin yapay zeka modellerinin eğitiminde kullanıldığını ve daha sonra paylaşılabildiği ve ticarete konu olabildiği bir kentsel veri alanına aktarıldığını belirtti.
Bu yönüyle robot okulları, somutlaştırılmış yapay zekanın geliştirilmesi için büyük miktarda eğitim verisi üreten birer “veri megafabrikası” olarak görülüyor.
Şirketlerin geliştirme maliyetleri düşürülüyor
Hangzhou’da somutlaştırılmış yapay zeka uygulamaları için kurulan ulusal pilot merkezde şirketlere ortak bir teknik altyapı sağlanıyor.
Şirketler bu platform üzerinden bilgi işlem gücü, eğitim verileri, yapay zeka modelleri ve farklı kullanım senaryolarının test edilebildiği ortamlara erişebiliyor.
Hangzhou merkezli bir robotik teknoloji şirketinin kurucusu Zhang Haiwei, geçmişte şirketlerin tek bir gerçek dünya uygulamasını geliştirebilmek için yalnızca eğitim verilerine on milyonlarca yuan harcamak zorunda kaldığını belirtti.
Zhang’a göre ortak eğitim merkezleri sayesinde girişimler ulusal düzeydeki inovasyon kaynaklarına tek noktadan erişebiliyor ve pilot aşamadaki araştırma-geliştirme maliyetlerini önemli ölçüde azaltabiliyor.
Böylece her şirketin kendi eğitim alanını, veri altyapısını ve test ortamını ayrı ayrı kurması yerine ortak tesislerden yararlanılması hedefleniyor.
Robotların yaygınlaşması yeni meslekleri de beraberinde getiriyor
Robotların fabrikalarda ve diğer çalışma alanlarında daha fazla görev üstlenmesi, teknolojinin istihdam üzerindeki etkilerini de gündeme getiriyor.
Çin Bilimler Akademisi araştırmacısı Yu Jiang, teknolojik dönüşümlerin bazı meslekleri ortadan kaldırabileceğini ancak aynı zamanda yeni iş alanları yaratabileceğini belirtti.
Zhejiang Üniversitesi Profesörü Xiong Rong ise robotların gelecekte tekrarlayan, yorucu ve yüksek risk taşıyan görevleri daha fazla üstlenebileceğini, insanların ise yönetim, teknoloji ve inovasyon gibi alanlara yönelebileceğini ifade etti.
Çin, eylül ayında resmi olarak tanınan meslekler listesine 11 yeni meslek ekledi. Bunlar arasında yapay zeka robot uygulama teknisyenliği ve yapay zeka ajan geliştiriciliği de bulunuyor.
Uzmanlara göre robotların çalışma hayatındaki rolünün artmasıyla birlikte çalışanların yeni beceriler edinmesi ve mesleki eğitimlerini sürdürmesi daha fazla önem kazanacak. Yeni çalışma modelinde insan muhakemesi, yaratıcılık ve empati gibi yeteneklerin robotların hassasiyet ve dayanıklılığıyla birlikte kullanılması öngörülüyor.
