Haber Merkezi
Hindistan Dışişleri Bakanlığından, ABD, Avustralya, Hindistan ve Japonya arasında diplomatik ortaklık kuran Quad'a ilişkin açıklama yapıldı.
Açıklamada, Quad Dışişleri Bakanları toplantısı kapsamında, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Avustralya Dışişleri Bakanı Penny Wong ve Japonya Dışişleri Bakanı Motegi Toşimitsu'nun 26 Mayıs'ta Yeni Delhi'ye ziyarette bulunacağı belirtildi.
Resmi açıklamada toplantının "işbirliğinin geliştirilmesi" ve "bölgedeki son gelişmelerin ele alınması" amacını taşıdığı belirtilirken, gözlemciler bu buluşmanın asıl hedefinin Çin olduğu konusunda hemfikir.
Hedef tahtasında Pekin var
Quad, kurulduğu günden bu yana Pekin yönetiminin sert eleştirilerine hedef olan bir yapı. Çin, bu dörtlü ittifakı defalarca "Çin'i çevrelemeye ve bölgesel istikrarı bozmaya yönelik" olmakla suçladı. Pekin'e göre ABD, bu yapıyı "Hint-Pasifik'te NATO'nun bir versiyonunu yaratmak" için kullanıyor.
Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi daha önce yaptığı açıklamada, ABD'nin "bölgesel işbirliğini teşvik etme bahanesiyle jeopolitik oyunlar oynadığını" ve müttefiklerini "sırf Pekin'i bastırmak için örgütlediğini" belirterek, bu politikanın "felaketten farksız" olduğu uyarısında bulunmuştu.
'Asya NATO'su' hedefi
Analistler, ABD'nin uzun süredir Quad'ı bir "Asya NATO'su"nun temeli haline getirmek istediğini belirtiyor. Bu çerçevede ittifak, sadece bir diyalog platformu olmaktan çıkarak, bölgede artan askeri tatbikatlar ve stratejik işbirlikleriyle daha somut bir yapıya bürünüyor.
Quad ülkeleri, Çin'in bölgesel etkisine karşı bir "dengeleyici güç" olarak konumlanırken, Pekin ise bu adımları "blok siyaseti" ve "çatışma çıkarmak" olarak nitelendiriyor.
Kritik mineraller rekabeti
Toplantının gündeminde yer alması beklenen bir diğer başlık ise "kritik mineraller".
Quad ülkeleri, Çin'in küresel tedarik zincirindeki hakimiyetini kırmak için geçtiğimiz yıl bir "Kritik Mineraller Girişimi" başlattı. Çin, elektrikli araç bataryalarından yarı İletkenlere kadar birçok stratejik sektörde kullanılan grafit gibi minerallerin üretiminde dünya lideri konumunda.
Bu girişim, Pekin'in ekonomik kozlarını kullanmasını engellemeyi hedefleyen daha geniş bir stratejinin parçası olarak görülüyor.
İttifakın zaafları
Ancak tüm bu çabalara rağmen Quad'ın bir ittifak olarak ciddi zaaflar taşıdığı da bir gerçek.
Çin medyasında yer alan analizlere göre, dört ülkenin Pekin ile jeopolitik bağları ve çıkar çatışmaları o kadar farklı ki, bu yapının sağlam bir Çin karşıtı cepheye dönüşmesini engelliyor.
Örneğin, Hindistan'ın stratejik özerklik geleneği ve hem ABD ile hem de Rusya ile ilişkilerini dengeleme ihtiyacı, ittifak içinde zaman zaman gerilimlere yol açabiliyor. Bu nedenle bazı yorumcular, Quad'ın bir "Asya NATO'su" haline gelme ihtimalinin düşük olduğunu, daha ziyade zaman zaman toplanan diplomatik bir formalite olarak kalabileceğini öne sürüyor.
Quad'ın Yeni Delhi'deki bu son buluşması, ABD'nin bölgedeki müttefikleriyle Çin'e karşı koordinasyonunu artırma çabasının en yeni halkası.
Toplantı sonunda yapılacak ortak bildiri ve atılacak somut adımlar, bu dörtlü yapının ne kadar ileri gidebileceği konusunda önemli ipuçları verecek. Ancak şimdilik, "barış ve işbirliği" söyleminin arkasındaki gerçek hedefin Pekin yönetiminin bölgesel yükselişini sınırlamak olduğu, bu toplantının da bu stratejinin bir parçası olarak okunması gerektiği oldukça açık.
