Japonya Başbakanı Sanae Takaichi, salı günü Temsilciler Meclisi komite oturumunda yaptığı açıklamada, Okinawa’da bir Japon kadının öldürülmesi şüphesi üzerine Japonya ve ABD arasında üst düzey çalışma düzeyinde istişarelerin başlatıldığını söyledi.
Oturumda söz alan iktidardaki Liberal Demokrat Parti (LDP) milletvekili Masahisa Miyazaki, Japonya’nın ABD tarafına disiplinin sağlanması yönünde defalarca çağrıda bulunmasına rağmen benzer olayların yaşanmaya devam ettiğine dikkat çekti.
Takaichi ise geçen hafta başlatılan Japonya-ABD görüşmelerinde olayların önlenmesine yönelik etkili tedbirlerin ele alınacağını belirtti. Japon hükümetinin söz konusu vakayı çözmek için mümkün olan her şeyi yapacağını ifade etti.
Dışişleri Bakanı Toshimitsu Motegi de aynı oturumda, konunun bazı yönlerinin daha ayrıntılı incelenmesi gerektiğini belirterek somut önlemlerin mümkün olan en kısa sürede açıklanması gerektiğini söyledi.
ABD Deniz Piyadesi cinayet şüphesiyle tutuklandı
Okinawa’nın başkenti Naha’daki bir otelde, 3 Ekim’de 39 yaşındaki bir Japon kadın ölü bulundu. Futenma Deniz Piyadeleri Hava Üssü’nde görev yapan 20 yaşındaki ABD Deniz Piyadesi Devin Ballard, ertesi gün Okinawa polisi tarafından kadını öldürmek ve cüzdanı ile diğer eşyalarını çalmak şüphesiyle tutuklandı.
Olayın ardından Okinawa Eyalet Yönetimi, Japonya ile ABD arasındaki Kuvvetler Statüsü Anlaşması’nın (SOFA) köklü biçimde gözden geçirilmesi çağrısında bulundu. Eyalet yönetimi, anlaşmanın Japonya’daki ABD askerlerini aşırı ölçüde koruduğu yönündeki eleştirilerini yineledi. Japonya merkezi hükümeti ise anlaşmanın değiştirilmesine yönelik herhangi bir plan açıklamadı.
SOFA tartışması yeniden gündemde
1960 yılında Japonya ve ABD arasında imzalanan Kuvvetler Statüsü Anlaşması, Japonya’da konuşlu ABD kuvvetlerinin hukuki statüsünü ve faaliyetlerine ilişkin koşulları düzenliyor.
Anlaşmaya göre ABD, askeri personelinin resmî görevlerini yerine getirirken işlediği iddia edilen suçlar üzerinde öncelikli yargı yetkisine sahip. Görev dışındaki suçlarda ise öncelikli yargı yetkisi genel olarak Japonya’ya ait.
Bununla birlikte, bir şüpheli ABD makamlarının gözetimindeyse, prensip olarak Japonya tarafından dava açılana kadar ABD makamları şüphelinin gözetimini elinde tutuyor.
Bu düzenleme, suç işlediğinden şüphelenilen bir ABD askerinin Japonya’daki bir ABD üssüne dönmesi durumunda, şüphelinin Japon makamlarına teslim edilmesi sürecini de etkiliyor. Bu tür durumlarda, Japonya’nın şüpheliyi soruşturma ve yargılama sürecine erişimi konusunda sorunlar yaşanabildiği belirtiliyor.
