ABD ve İran, savaşı sona erdirecek bir anlaşmaya varılmasının yakın olduğuna işaret etti. Her iki tarafın yanı sıra arabulucu Pakistan da ilk mutabakat zaptının (MoU) önümüzdeki günlerde imzalanabileceğini duyurdu.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, cuma gecesi İran devlet televizyonu IRIB'e verdiği röportajda, savaşı sona erdirmeyi amaçlayan mutabakat zaptının birkaç gün içinde imzalanabileceğini söyledi.
Erakçi, metnin nihai hale getirilmesinin ardından tarafların belgeyi kendi ülkelerinden dijital ortamda imzalayacağını, daha sonra da kamuoyuna duyurulacağını belirtti.
Anlaşmanın imzalanmasının ardından İran ve ABD'nin yeni bir savaşa başlamama taahhüdünde bulunacağını ifade eden Erakçi, ikinci aşama müzakerelerin ise 60 günlük bir takvim çerçevesinde yürütüleceğini söyledi. Bu süreçte İran'ın nükleer programı ile yaptırımların kaldırılması konuları ele alınacak.
Erakçi, yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum konusunda Tahran'ın tutumunun değişmediğini belirterek, bu materyalin yalnızca İran toprakları içinde seyreltilmesini kabul edeceklerini vurguladı.
Pakistan: Nihai metin üzerinde uzlaşı sağlandı
Pakistan Başbakanı, ABD ile İran arasında barış anlaşmasına ilişkin "nihai ve üzerinde mutabık kalınmış bir metne" ulaşıldığını belirterek, İslamabad yönetiminin sürecin tamamlanması için iki tarafla yakın temas halinde olduğunu söyledi.
Öte yandan üst düzey bir ABD'li yetkili de Reuters'a yaptığı açıklamada, tarafların savaşı sona erdirecek anlaşmanın son aşamasına yaklaştığını ve imzanın önümüzdeki günlerde atılabileceğini ifade etti.
Yetkili, anlaşmanın ardından teknik ayrıntıları ele alacak 60 günlük müzakerelerin başlayacağını söyledi.
Anlaşmada hangi başlıklar yer alıyor?
Abbas Erakçi, mutabakat zaptının Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerde çatışmaların sona erdirilmesini ve İsrail'in işgal altındaki bölgelerden çekilmesini öngören maddeler içerdiğini belirtti.
Erakçi, anlaşmanın ayrıca Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını, ABD'nin İran'a uyguladığı deniz ablukasının kaldırılmasını ve İran'ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılmasını kapsadığını söyledi.
Hürmüz Boğazı'ndaki yönetimin savaş öncesindeki yapıya dönmeyeceğini vurgulayan Erakçi, İran'ın egemenliği ve askeri varlığını koruyacağını, ancak uluslararası hukuka uygun yeni bir hukuki düzen oluşturulacağını ifade etti.
Geçiş ücreti alınmayacağını belirten Erakçi, buna karşılık belirli hizmetler için ücretlendirme yapılmasının makul olacağını söyledi.
ABD'li yetkili ise anlaşmanın, İran'ın nükleer silah geliştirmemesi ve edinmemesi yönünde taahhüt içereceğini, Hürmüz Boğazı'nın normal petrol trafiğine açılacağını ve ABD ablukasının kaldırılacağını ifade etti.
Yetkili, dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılmasının ise Tahran'ın anlaşma kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmesine bağlı olduğunu söyledi.
İmza için Cenevre öne çıkıyor
Reuters'ın Batılı bir kaynağa dayandırdığı haberine göre, anlaşma ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ile İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf tarafından pazar günü imzalanabilir. İmza töreni için en güçlü adayın İsviçre'nin Cenevre kenti olduğu belirtiliyor.
ABD ile birlikte savaşı başlatan İsrail ise müzakerelerde yer almadı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, cuma günü yaptığı açıklamada ülkesinin anlaşmaya taraf olmayacağını belirterek, ABD Başkanı Donald Trump ile İran'ın nükleer silah edinmesini engelleme konusunda "tam bir görüş birliği" içinde olduklarını söyledi.
İran ile ABD, son haftalarda Pakistan'ın arabuluculuğunda çeşitli barış önerileri üzerinde çalışırken, savaşın sona erdirilmesini amaçlayan mutabakat zaptına ilişkin müzakerelerini sürdürüyordu.
