NASA’nın güçlü kızılötesi gözlem aracı James Webb Uzay Teleskobu (JWST), gökbilim tarihinde yeni bir rekora imza attı. Teleskop, bugüne kadar tespit edilen en uzak ve en erken galaksi olarak kayıtlara geçen MoM-z14’ü keşfetti.
Bilim insanları, galaksiden yayılan ışığın Dünya’ya ulaşmasının 13 milyardan fazla yıl sürdüğünü belirledi. Bu da araştırmacılara, evrenin henüz sadece 280 milyon yaşında olduğu bir dönemin görüntüsünü sunuyor.
MoM-z14’ün uzaklığı, ışığın dalga boyundaki kaymayı ifade eden kırmızıya kayma (redshift) değeri z = 14,44 olarak ölçüldü. Bu değer, galaksiyi şimdiye kadar gözlemlenen en eski kozmik yapı konumuna taşıdı.
Gökbilimciler, bu bulgunun evrenin ilk yüz milyonlarındaki galaksi oluşum süreçlerine dair mevcut teorileri yeniden değerlendirmeye zorlayabileceğini vurguluyor. Evrenin toplam yaşının yaklaşık 13,8 milyar yıl olduğu düşünüldüğünde, MoM-z14 son derece erken bir kozmik döneme işaret ediyor.
Beklenenden daha parlak ve üretken
Keşif, Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) öncülüğünde uluslararası bir ekip tarafından JWST’nin NIRCam ve NIRSpec cihazları kullanılarak gerçekleştirildi. Bu sistemler, galaksinin hem görüntüsünü aldı hem de ışığını spektral olarak analiz etti.
Yapılan incelemelerde MoM-z14’ün, beklenenden çok daha parlak olduğu, yoğun şekilde yıldız üretimi gerçekleştirdiği, karbon ve azot gibi ağır elementler içerdiği tespit edildi.
Bu bulgular, evrenin ilk dönemlerinde yıldız oluşumunun sanılandan daha hızlı ve verimli gerçekleşmiş olabileceğini gösteriyor.
“Kozmik şafağa açılan pencere”
Astronomlar, MoM-z14’ün “kozmik şafak” olarak adlandırılan, ilk yıldız ve galaksilerin ortaya çıktığı dönemi anlamada kritik bir rol oynayacağını belirtiyor. Uzmanlara göre bu keşif, galaksi oluşum modellerini güncellemek ve evrenin ilk yüz milyon yılını daha net çözümlemek açısından önemli bir kilometre taşı.
