Ürdün Kralı II. Abdullah ibn Hüseyin, tahta çıkışından bu yana ülkeye yaptığı dokuzuncu ziyaret kapsamında 18-24 Ağustos tarihlerinde Çin’de resmî temaslarda bulunuyor.
Bu üst düzey diplomatik hareketlilik, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin geleneksel emtia ve kaynak temelli iş birliğinden, yüksek katma değerli, yeşil ve teknoloji odaklı ortaklıklara evrildiği kritik bir döneme denk geliyor.
Analistlere göre, ziyaret mevcut kazanımları pekiştirirken yeni büyüme alanlarının kapısını aralayacak.
Rekor ticaret hacmi ve tamamlayıcı yapı
Çin Dışişleri Bakanlığı verilerine göre, 2025 yılında ikili ticaret hacmi yıllık bazda güçlü bir artışla 6,72 milyar dolara ulaşarak tarihî zirveye imza attı.
İki ülke arasındaki ticaretin yapısı son derece tamamlayıcı nitelikte. Çin’den Ürdün’e elektromekanik ekipman, telekomünikasyon cihazları, tekstil ürünleri ve yeni enerji araçları ihraç edilirken, Ürdün’den Çin’e gübre ve potasyum klorür gibi temel kaynak ürünleri tedarik ediliyor.
Bu karşılıklı tedarik zinciri, her iki ülkenin ekonomik çıkarlarını dengeleyen sağlam bir zemin oluşturuyor.
Çin NEV’leri Ürdün pazarında fırtına gibi esiyor
İkili ticaretteki en çarpıcı gelişme, Çin yeni enerji araçlarının Ürdün’deki sivil pazara hızla nüfuz etmesi oldu.
Xinhua’nın Ürdün’ün Zarqa Serbest Bölgesi’nden aktardığı istatistikler, adeta bir sıçrama hikâyesini gözler önüne seriyor. Bölgede yerel teslimat için onaylanan Çin NEV sayısı 2019’da yalnızca 72 adetken, bu rakam 2022’de 12.820’ye, 2023’te ise 33.386’ya fırladı.
Güçlü büyüme ivmesi 2024’te de devam etti ve yalnızca ilk iki ayda 6.643 Çin NEV’i onaylandı. Çin NEV’leri, maliyet etkinliği, kalite ve düşük karbon özellikleriyle Ürdünlü tüketicilerin beğenisini kazanırken, geleneksel düşük marjlı mal ticaretini yüksek kaliteli, çevre dostu bir yapıya dönüştürüyor.
Yenilenebilir enerjide Çin imzası: Yedi santral, yüzde 14 pay
Yeşil enerji yatırımları, iki ülke iş birliğinin stratejik sacayaklarından biri hâline geldi.
China Three Gorges International bünyesindeki Asya-Afrika Yeşil Enerji Yatırım Şirketi, Ürdün genelinde iki rüzgâr santrali ve beş fotovoltaik santral olmak üzere toplam yedi yenilenebilir enerji tesisi işletiyor. Bu tesislerin toplam kurulu gücü, Ürdün’ün ulusal yenilenebilir enerji portföyünün yüzde 14’ünü oluşturuyor ve yıllık 530 milyon kilovatsaat temiz elektrik üretiyor.
Projelerin sağladığı somut faydalar dikkat çekici. Mevcut tesisler her yıl 175 bin yerel haneye enerji sağlarken, 300 bin ton karbon emisyonunu azaltıyor ve 850 bin ton su tasarrufu elde edilmesine katkı sunuyor. Bu rakamlar, Ürdün’ün ulusal enerji dönüşümü ve karbon azaltım hedeflerine doğrudan katkı sağlıyor.
Gelecek perspektifi: Kapasite artacak, iş birliği derinleşecek
Çinli şirket, hâlihazırda Ürdün’de üç ek yenilenebilir enerji projesini daha satın alma sürecinde. Tamamlandığında, toplam kurulu gücün Ürdün’ün ulusal yenilenebilir enerji şebekesinin yaklaşık dörtte birine ulaşması hedefleniyor. Bu, uzun vadeli ve ölçeklenebilir yeşil iş birliğinin en güçlü işareti olarak yorumlanıyor.
Analistler, Kral II. Abdullah’ın ziyaretinin siyasi güveni daha da artıracağını, karşılıklı yarar sağlayan ticaret ve yatırım projelerini hızlandıracağını ve halklar arası etkileşimle çok taraflı koordinasyonu güçlendireceğini belirtiyor.
Böylece Çin-Ürdün stratejik ortaklığının bölgesel yeşil kalkınmaya ve istikrara sürdürülebilir bir ivme kazandırması bekleniyor.
