Çin, 2026-2030 dönemini kapsayan 15. Beş Yıllık Plan çerçevesinde demir yolu teknolojilerini geliştirmeye yönelik yeni hedeflerini açıkladı.
Çin Ulusal Demir Yolu İdaresi tarafından yayımlanan plana göre, önümüzdeki beş yılda yaklaşık 30 yeni bilim ve teknoloji inovasyon merkezi kurulacak. En az 100 kritik teknolojide ilerleme sağlanması ve 500'den fazla bilimsel ve teknolojik başarı elde edilmesi hedefleniyor.
Demir yolu altyapısı, ulaşım hizmetleri, dijitalleşme ve çevre dostu teknolojilere odaklanan plan kapsamında, saatte 400 kilometre hızla çalışan tren sistemleri de dâhil olmak üzere en az 20 pilot proje hayata geçirilecek.
Saatte 600 kilometre hız hedefi
Planın öncelikleri arasında, saatte 600 kilometre hıza ulaşabilen manyetik levitasyon (maglev) trenlerinin geliştirilmesi de yer alıyor. Bu alandaki araştırmaların sürdürülmesi ve yerli üretim için gerekli teknolojilerin test edilmesi öngörülüyor.
Demir yolu taşımacılığında yapay zekâ kullanımının yaygınlaştırılması da planın önemli başlıklarından birini oluşturuyor. Bu kapsamda en az 20 yüksek kaliteli veri seti hazırlanacak ve yapay zekâya dayalı 20'den fazla uygulama geliştirilecek.
Yolcu hizmetlerinde ise Çin'in resmî tren bileti satış platformu 12306'nın kapsamı genişletilecek. Platform, yalnızca bilet satışının yapıldığı bir sistem olmaktan çıkarılarak yolculuğun tüm aşamalarını kapsayan akıllı bir seyahat hizmetine dönüştürülecek. Böylece yolcuların farklı ulaşım araçlarını tek bir sistem üzerinden planlayabilmesi sağlanacak.
Çevre dostu trenlere ağırlık verilecek
Yeni plan, demir yolu taşımacılığında karbon emisyonlarının azaltılmasına yönelik adımlar da içeriyor.
Düşük emisyonlu ve yakıt tasarruflu dizel lokomotiflerin yanı sıra batarya ve hidrojenle çalışan trenlerin deneme seferlerinin yaygınlaştırılması öngörülüyor. Demir yolu sektöründeki toplam karbon emisyonlarının ise 2030 yılına kadar zirve noktasına ulaşması hedefleniyor.
Önceki beş yıllık plandan farklı olarak temel araştırmalara ve ileri teknolojilere daha fazla ağırlık veren yeni program, Çin'in demir yolu sektöründeki teknolojik bağımsızlığını güçlendirmeyi amaçlıyor.
Yüksek hızlı demir yolu ağı 70 bin kilometreye ulaşacak
Çin'de 2025 yılı sonunda toplam demir yolu uzunluğu 165 bin kilometreye ulaşırken bunun 50 bin kilometreden fazlasını yüksek hızlı hatlar oluşturdu.
28 Eylül'de ülkenin farklı bölgelerinde dört yeni yüksek hızlı demir yolu kesimi hizmete açıldı. Yeni hatlar, 1-7 Ekim Milli Bayram tatilinde yolcu taşımacılığını kolaylaştırırken güzergâh üzerindeki turizm faaliyetlerine de katkı sağladı.
Çin, yüksek hızlı demir yolu ağını 2035 yılına kadar 70 bin kilometreye çıkarmayı planlıyor. Kuzey-güney ve doğu-batı yönlerinde sekizer ana hattan oluşacak ağın, ülkenin büyük kentlerini ve başlıca ekonomik merkezlerini birbirine bağlaması hedefleniyor.
