Avustralyalı araştırmacılar, demir eksikliğini yaklaşık 15 dakika içinde tespit edebilen hızlı bir kan testi geliştirdi. Yeni yöntemin, dünya genelinde sağlık hizmetlerine ve laboratuvar olanaklarına erişimin sınırlı olduğu bölgelerde tanı ve tedavi süreçlerini iyileştirmesi bekleniyor.
Avustralya'daki Walter ve Eliza Hall Tıbbi Araştırma Enstitüsü'nün (WEHI) perşembe günü yaptığı açıklamaya göre test, parmak ucundan alınan küçük bir kan örneğiyle uygulanıyor. Sonuçların tek bir sağlık kuruluşu ziyaretinde alınabilmesi, yöntemin hızlı ve pratik bir tanı aracı olarak kullanılmasına imkan sağlıyor.
Testin en önemli özelliklerinden biri ise özel laboratuvar ekipmanına ihtiyaç duymaması. Böylece demir eksikliğinin, sağlık çalışanları tarafından hastanın bulunduğu yerde tespit edilmesi mümkün hale geliyor.
Demir eksikliğini doğrudan ölçüyor
Mevcut hemoglobin taramaları anemiyi tespit edebilse de aneminin demir eksikliğinden kaynaklanıp kaynaklanmadığını kesin olarak ortaya koyamıyor. Yeni test ise vücudun demir depolarını gösteren önemli bir biyobelirteç olan ferritin düzeyini ölçüyor.
Araştırmacılar, testte klinik açıdan önemli kabul edilen 30 ng/mL ferritin eşiğine karşılık gelen sabit bir referans çizgisinin bulunduğunu belirtiyor. Bu sayede sağlık çalışanları, hastanın demir eksikliği yaşayıp yaşamadığını doğrudan ve hızlı biçimde değerlendirebiliyor.
Sahra Altı Afrika'da test ediliyor
Araştırma ekibi, yeni tanı yöntemini şu anda Sahra Altı Afrika'da değerlendiriyor. Araştırmacıların hedefi, testin bölgede demir eksikliğini tespit etmek için kullanılabilecek ilk onaylı yerinde tanı araçlarından biri haline gelmesi.
WEHI'nin açıklamasında, demir eksikliğinin anne anemisinin en yaygın nedenlerinden biri olduğu ve dünya genelinde milyonlarca hamile kadını etkilediği belirtildi. Sorunun özellikle düşük ve orta gelirli ülkelerde daha büyük bir sağlık yükü oluşturduğu ifade edildi.
Testi geliştiren ve WEHI araştırma ekibinin eş liderliğini yapan Emily Eriksson, yeni yöntemin laboratuvar testlerine ve demir tedavilerine erişimin kısıtlı olduğu ülkelerde kolaylıkla uygulanabilecek ve geniş ölçekte kullanılabilecek bir çözüm sunabileceğini söyledi.
Tedavinin doğru kişilere yönlendirilmesi hedefleniyor
Araştırmacılara göre test, yalnızca demir eksikliğinin hızlı şekilde tespit edilmesini değil, aynı zamanda demir takviyesinden en fazla fayda görecek kişilerin belirlenmesini de sağlayabilir.
Bu sayede sınırlı sağlık kaynaklarının demir eksikliği bulunan ve tedaviye en fazla ihtiyaç duyan hastalara yönlendirilmesi mümkün olabilir.
Araştırma ekibi, düşük maliyetli ve kolay uygulanabilir bu tür tanı yöntemlerinin özellikle sağlık altyapısının yetersiz olduğu bölgelerde demir eksikliğiyle mücadelede önemli bir rol oynayabileceğini değerlendiriyor.
