Foreign Policy’de yayımlanan bir analize göre, Çinli Moonshot şirketinin temmuz ayında çıkardığı Kimi K3 modeli, ABD’deki yapay zeka sektöründe şaşkınlık yarattı. Açık kaynak ağırlıklı modelin, kapalı ABD modellerine yakın performans göstermesi, “ileri yapay zeka için kapalı sistemler şart” varsayımını sarstı.
ABD’nin stratejisinin temelinde, AGI’ye ilk ulaşan ülkenin kalıcı bir teknolojik üstünlük elde edeceği düşüncesi bulunuyor. “Özyinelemeli kendi kendini geliştirme” (recursive self-improvement) senaryosuna göre gelişmiş bir yapay zeka kendisini sürekli geliştirerek rakiplerin arasındaki farkı kapatmasını zorlaştırabilir. Bu yaklaşım, Washington’ın Çin’e yönelik çip ve teknoloji ihracat kontrollerinin yanı sıra yapay zeka alanındaki politikalarını da şekillendirdi.
Ancak Çin, yalnızca en güçlü modeli geliştirmeye değil, yapay zekayı küresel ölçekte yaygınlaştırmaya odaklandı. Düşük maliyetli ve özelleştirilebilir açık modeller, özellikle Küresel Güney’de önemli bir kullanım alanı buldu. Analize göre Çin merkezli yapay zeka uygulamaları küresel kullanımın yaklaşık yüzde 30’una ulaşırken, Alibaba’nın Qwen uygulaması 3 milyardan fazla kez indirildi.
Bu gelişmeler Washington’daki stratejiyi yeniden tartışmaya açtı.
Foreign Policy’ye göre asıl risk, ABD ve Çin’in iki ayrı yapay zeka ekosistemi oluşturması. Bir tarafta kapalı ABD modelleri, diğer tarafta Çin’in açık ve yaygın modelleri bulunabilir. Bu nedenle analize göre yapay zeka rekabetinin yalnızca “kim AGI’ye önce ulaşacak?” sorusu üzerinden yürütülmemesi, küresel güvenlik ve düzenleme standartlarının oluşturulması gerekiyor.
Analizde, ABD ile Çin arasında yapay zeka güvenliği konusunda uluslararası işbirliği kurulması ve nükleer teknolojideki Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na benzer küresel bir denetim mekanizmasının oluşturulması öneriliyor.
Batı basını Çin'in yapay zeka ilerleyişinden endişeli
Çin'in yapay zeka alanında yakaladığı ivme uzun zamandır Batı medyasının ekseninde. Çin'in açık kaynak ağırlıklı teknolojilerinin ABD'yi zorda bıraktığı daha önce de defalarca gündem oldu. İki ülkenin yapay zeka yaklaşımını kıyaslayan Economist dergisi önceki günlerde "ABD tehdit altında" diye yazmıştı. İngiltere merkezli yayın kuruluşu Economist, ABD’nin yapay zeka laboratuvarlarının Çinli rakipleri karşısında sıkıştığını gündeme getirmiş, “ABD’li yapay zeka laboratuvarları Çinli rakiplerinin tehdidi altında” başlıklı yazıda, “Amerika'nın önde gelen yapay zekâ geliştiricilerini bir düşünün. Her yeni, çığır açan modelin geliştirilmesi için kan, ter ve milyarlarca dolar harcıyorlar. Ancak nefeslerini bile alamadan rakipleri onlara çoktan yetişmiş oluyor” diye yazmıştı.
