Bilim insanlarının manyetik rezonans görüntüleme (MR) destekli çalışmaları, insanların günlük yaşamda farkında olmadan yaptığı esneme refleksinin, sanıldığından çok daha önemli biyolojik işlevler taşıdığını gösterdi. Araştırmaya göre esneme sırasında beyin-omurilik sıvısının hareketi hızlanıyor ve bu durum beynin temizlenmesi, kimyasal dengenin korunması ve basınç düzenlenmesi gibi kritik süreçlere katkı sağlıyor.
Esneme beyin sıvısı akışını artırıyor
Araştırmada 22 sağlıklı bireyin beyin sapı ve üst omurga bölgesindeki sıvı hareketleri incelendi. Yapılan analizlerde, esnemenin normal nefes alma sürecine göre beyin-omurilik sıvısı akışını belirgin şekilde artırdığı tespit edildi.
Bilim insanları, derin nefes almanın da sıvı hareketini etkilediğini ancak bu etkinin esneme kadar güçlü ve düzenli olmadığını belirtti. Özellikle esneme sırasında sıvı çıkışının daha sık ve daha belirgin şekilde gözlemlendiği ifade edildi.
Araştırmacılar, bu bulguların esnemenin yalnızca basit bir refleks olmadığını, doğrudan fizyolojik bir görev üstlendiğini gösterdiğini vurguladı.
Esnemeyi bastırmak kolay değil
Çalışmanın dikkat çeken bölümlerinden biri de esnemeyi bastırma girişimleriyle ilgili oldu. Araştırmacılara göre insanlar esnemeyi gizlemeye çalışsa bile süreç büyük ölçüde devam ediyor.
Verilere göre bastırılan esnemeler, süre ve kas hareketleri bakımından normal esnemelere oldukça yakın özellikler gösteriyor. Bilim insanları, esneme refleksi başladıktan sonra tamamen durdurulmasının neredeyse imkânsız olduğunu ifade ediyor.
Bu nedenle esnemeyi engellemeye çalışmanın biyolojik süreci tamamen değiştirmediği, yalnızca dışarıdan daha az fark edilir hale getirdiği değerlendiriliyor.
Bulaşıcı esnemenin biyolojik etkisi dikkat çekti
Araştırmada “bulaşıcı esneme” olarak bilinen durum da incelendi. Özellikle başka bir kişinin esnemesini gördükten sonra ortaya çıkan esneme davranışının da beyin-omurilik sıvısı üzerinde etkili olduğu belirtildi.
