Ulaş Can-CGTN Türk GYY
Bazı metinler tarihin akışında önemli değişiklikler yapar. Bunlardan biri de kuşkusuz Komünist Manifesto’dur. 19’uncu yüzyılın ortalarında yazılan bu politik metin, insanlık tarihinde büyük değişimler yarattı. İçinde doğduğu Avrupa coğrafyasından Asya’ya kadar milyonlarca insanın kaderini değiştirdi. Bugün ise yine Avrupa'nın gündeminde, özellikle de gençlerin.
Barikatların ardında solun yükselişi
Hayalet Eylül ortasında Paris'in güneydoğusundaki işçi sınıfı banliyösü Creteil'deki Lycée Saint-Exupéry'de ortaya çıktı. Hayalet öğretmenlerin grevine, öğrencilerin de katılmasıyla tüm Fransa'ya yayılan eylemlerde sık sık boy gösterdi. Lise eylemleri birkaç haftada ülke çapında isyana dönüştü. Öğretmen eksikliği yüzünden ders saatlerinin neredeyse %10'unun boş geçtiği, çatısı akan okullarda eğitim gören gençler, "abluka" eylemleriyle 1200 lisede dersi durdurdu. Hükümetin cevabı polis şiddeti oldu: 28 Eylül'den bu yana çoğu reşit olmayan 6 binin üzerinde gözaltı, Lens'te bir gencin elini, Tours'ta bir gencin gözünü kaybetmesi.
Yaşlı kıtanın yaşlı ülkesi, sömürgelerinden çaldığı zenginliğin mirasını tüketti. Kemer sıkma politikaları öğretmen kadrolarını budarken, eğitim bütçesi her sene daralıyor. Bunun yanı sıra sosyal yardımlar, emekli maaşları ve sağlık harcamaları bütçe açığını daha da derinleştiriyor. Ama asıl mesele sınıfsal tercihler. Fransız Komünist Partisi'nin lideri Fabien Roussel'in hesabı bu durumu çok açık bir biçimde ortaya koyuyor. Roussel yaptığı basın açıklamasında bu yıl dahil eğitim bütçesine her yıl 5 milyar avro aktarılmasını önerdi. Kendisine kaynak soranlara ise yanıtı ise "Yalnızca bu yıl Fransız sermayesine koşulsuz hibe edilen 211 milyar avroluk bütçenin ufak bir kısmı" oldu. 211 milyarda ,5 milyar devede kulak eskilerin deyimiyle. Üstelik bu rakamlarda Trump'ın emrettiği "savunma harcamalarının GSYH'nın % 5'i olması" halinde harcayacağı yaklaşık 150 milyar avro da yok. Bugün Fransa sokaklarını dolduran komünistlerin talebi net "Piyasa diktatörlüğünden kurtulmuş bir Fransa". İşte tüm bunların arasında hayaletimiz Fransa'da bir üniversite çatısında yine ortaya çıkmış hem de çok bildik bir sloganla. Vive le Commune.
🇫🇷 Fransa'da öğrenci protestoları sürüyor! 📍 Rennes 2 Üniversitesi öğrencileri, 6 Ekim'deki grev sırasında üniversite binasına Paris Komünü'ne atıfla “Vive la Commune” (Yaşasın Komün) yazdı. 📌155 yıl sonra Fransa'da yeniden “Yaşasın Komün” sloganı yükseldi. https://t.co/3oLzwBecon
— CGTN Türk (@cgtnturk) October 9, 2026
Kira isyanı genel greve evriliyor
Hayaletin gezindiği bir başka Avrupa ülkesi İspanya. İspanya'da konut krizi, on beş yıl önceki 15-M hareketini mumla aratan bir öfkeyle patladı. Seksen yaşındaki Maricarmen Abascal'ın tahliyesi ve ardından gelen ölümü, L'Hospitalet'de kira baskısına dayanamayıp yaşamına son veren Olga Matute'nin intiharı, taşan bardağın son damlaları oldu. İspanya'nın büyük şehirlerinde çadır kentler kuruldu, talep net: konut hakkı ve insanca yaşanacak ücret.
İspanya'da hanelerin %36,4'ü beklenmedik bir gideri karşılayamıyor, nüfusun %25,7'si yoksulluk sınırında. İspanya'da artık çalışmak bile geçinmeyi garantilemiyor. Önemli olan, bu kez hareketin örgütlü olması: Kiracılar Sendikası'nın yıllar süren emeği, büyük sendikaları da peşinden sürükleyip genel grev çağrısına ortak etti. 15-M'in dağınık öfkesinden farklı olarak, bugün sokaktaki talepler sınıf perspektifiyle çerçeveleniyor. "Yaşasın işçi sınıfının mücadelesi" sloganları arasında, medyaya yeni yansıyan Marksist Movimiento Socialista örgütünün gençlik arasında büyüyen çekiciliği, ana akım medyanın çözemediği bir dilin sokakta bilindiğini gösteriyor. Yani hayaletin dilinin.
Hayalet geri döndü
İki ülkenin tablosu bir arada okununca ortaya çıkan manzara açık: Avrupa gençliği ve emekçileri, kaçınılmaz olarak dayatılan piyasa mantığının arkasındaki siyasi tercihi görmeye başladı. Sömürü, konut spekülasyonu, sınırsız kâr hırsı doğal değil; tarihsel bir ürün. Ve tarihsel olan ne inşa edildiyse, değiştirilebilir de.
1848'de Marx ve Engels, Komünist Manifesto'nun ilk cümlesiyle bir kehanette bulunuyordu: "Avrupa'da bir hayalet dolaşıyor, komünizm hayaleti." O günlerde Avrupa'yı sarsan korku, burjuvazinin kendi yarattığı sistemin bedelini ödemekten duyduğu dehşetti. Yaklaşık iki yüzyıl sonra aynı kıtada yeni bir nesil, aynı metni arama motorlarında yazıyor: İspanya'da Madrid'in Puerta del Sol meydanına kurulan konut eylemcisi çadırının ardından internette "Komünist Manifesto" aramaları %5000 arttı. Hayalet geri döndü; bu kez korku değil, merak ve özlemle.
