Haber Merkezi
İngiltere ve Almanya’nın, ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’ı ele geçirme girişimlerini engellemek amacıyla NATO çerçevesinde adaya asker ve askeri varlık sevk etmeyi planladığı iddia edildi.
Bloomberg ve The Telegraph’ın hafta sonu duyurduğu haberlere göre, iki ülke bölgedeki NATO varlığını artırarak Trump’ın güvenlik gerekçelerini boşa çıkarmayı hedefliyor.
Trump, adanın stratejik konumu ve Arktik’te Çin ile Rusya’nın nüfuzuna karşı koyma ihtiyacı gerekçesiyle Grönland’ın ABD kontrolünde olması gerektiğini uzun süredir savunuyor. Ancak bu tutum, Danimarka ve birçok Avrupalı müttefikiyle karşı karşıya gelmesine neden oldu.
NATO üzerinden ortak misyon planı
Almanya, “Arktik Nöbetçisi” (Arctic Sentry) adı verilen bir NATO misyonu öneriyor. Bloomberg’in aktardığına göre Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul’un, Amerikalı yetkililerle bu hafta görüşerek misyonun sorumluluklarını ve uygulanabilirliğini tartışması bekleniyor.
İngiltere ise Telegraph’a konuşan yetkililere göre, Grönland’da olası bir NATO misyonuna yönelik planlar hazırlamak için Alman ve Fransız mevkidaşlarıyla bir araya geldi. Planlar arasında askeri tatbikatlar, istihbarat paylaşımı, hedefli savunma harcamaları ve adaya tam ölçekli birlik sevkiyatı bulunuyor. Ancak planlamanın hâlen erken aşamada olduğu belirtiliyor.
Trump’ın zorla ele geçirme tehdidi
Cumartesi günü açıklama yapan Trump, ABD’nin Grönland’ı “isterlerse de istemeseler de” alacağını belirterek, gerekirse bunu “zor yoldan” yapacağını söyledi. Daily Mail’in haberine göre, Trump üst düzey komutanlarına adanın olası işgali için plan hazırlama talimatı verdi. Ancak Amerikalı Müşterek Kurmay Başkanları, bu hamlenin yasa dışı olacağı ve Kongre desteği alamayacağı gerekçesiyle talebe direniyor.
Bazı üst düzey generallerin, Trump’ın dikkatini İran’a saldırı gibi daha az tartışmalı konulara çekerek dağıtmaya çalıştıkları iddia ediliyor. İngiliz diplomatlar ise Trump'ın Grönland operasyonunu, ara seçimler öncesinde Amerikan seçmeninin dikkatini ekonomiden uzaklaştırmak için bir araç olarak kullandığını öne sürdü. Reuters ise ABD yönetiminin bir başka seçenek olarak Grönlandlılara kişi başı 10 ila 100 bin dolar rüşvet vererek Danimarka’dan ayrılmalarını sağlama planını değerlendirdiğini bildirdi.
Avrupa’dan tepkiler ve NATO’nun geleceği
Haberlere göre, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ve diğer Avrupalı yetkililer, bir NATO üyesine yönelik askeri müdahalenin ittifakı işlevsiz hâle getirebileceği uyarısını yapıyor. Uzmanlar, ABD’nin adaya yönelik tek taraflı adımlarının NATO’nun güvenilirliği ve Avrupa-Atlantik güvenliği üzerinde ciddi riskler oluşturabileceğini belirtiyor.
İngiliz ve Alman yetkililer ise Trump’ın girişimlerini dengelemek için Arktik’te NATO varlığını artırmayı ve olası bir ABD müdahalesini caydırmayı planlıyor. İngiltere Dışişleri Bakanlığı, “İngiltere, NATO’nun Arktik savunması için müttefikleriyle çalışmaya kararlıdır” açıklamasını yaptı.
Arktik’te yeni bir güç mücadelesi
Grönland, stratejik konumu ve zengin yer altı kaynakları nedeniyle son yıllarda küresel güçlerin ilgisini çekiyor. ABD’nin tek taraflı hamleleri, Avrupa müttefiklerini hareket geçmeye zorladı. İngiltere ve Almanya’nın NATO çerçevesinde adaya asker ve askeri varlık gönderme planları, yalnızca Trump’ın Grönland girişimini caydırmayı değil, aynı zamanda Avrupa-Atlantik güvenliğini koruma amacını da taşıyor.
Öte yandan, ABD’nin kısa vadeli politik manevraları ve olası rüşvet planları, adada tansiyonu artırırken, NATO’nun bütünlüğü ve ittifak içi dengeler açısından risk oluşturuyor. Arktik, hem askeri hem de ekonomik açıdan önümüzdeki yıllarda güç mücadelelerinin merkezi olmaya devam edecek gibi görünüyor.
