Çin’i başlıca şehirleri kısa süre önce 2025 yılına ilişkin ekonomik verilerini açıkladılar. Açıklanan verilere göre, Dalian, Gayri Safi Bölge Hasılası’nın 1 trilyon yuanı aştığını duyurdu. Böylece, 23 Ocak itibarıyla Çin’de Gayri Safi Bölge Hasılası 1 trilyon yuanın üzerinde olan şehir sayısı 29’a yükseldi.
Bu gelişmeye paralel olarak, başkent Beijing’in Gayri Safi Bölge Hasılası ilk kez 5 trilyon yuanı aştı. Beijing, bu eşiği geçen ikinci şehir olarak Shanghai’in ardından kayıtlara geçti. Söz konusu veriler, yalnızca Çin ekonomisinin güçlü dayanıklılığını yansıtmakla kalmayıp, aynı zamanda bölgesel kalkınma entegrasyonunun ve yeşil dönüşüm odaklı yeni büyüme düzeninin hızla şekillendiğini ortaya koydu.
Gayri Safi Bölge Hasılası 1 trilyon yuanı aşan şehirler, Çin’de bölgesel ekonomik büyümenin kilit taşı konumunda bulunuyor. Beijing’in 5 trilyon yuan eşiğini aşmasından, Wuhan, Chengdu ve Hangzhou’un 3 trilyon yuan hedeflerine yaklaşmasına; Qingdao ve Zhengzhou’nun 2 trilyon yuan bandını hedeflemesine kadar uzanan tablo, Çin şehirlerinin nitelikli kalkınma sürecinde önemli mesafe katettiğini gösteriyor. Dalian’ın, Çin’in kuzeydoğu kesiminde uzun süredir hissedilen “1 trilyon yuanlık şehir” boşluğunu doldurması da bu sürecin dikkat çeken halkalarından biri oldu.
Bu büyüme yalnızca ekonomik ölçekle sınırlı kalmadı; bölgesel kalkınma entegrasyonunun verimliliğini de yansıttı. Nitekim, “1 trilyon yuanlık şehirler” listesinde, merkeze bağlı şehirler ve eyalet merkezlerinin yanı sıra 10 sıradan şehir de yer aldı. Bölgesel dağılıma bakıldığında bu şehirlerin ağırlıklı olarak Yangtze Nehri Deltası, Guangdong–Hong Kong–Macao Büyük Körfez Bölgesi, Beijing–Tianjin–Hebei bölgesi, Çin’in geleneksel sanayi üssü olan kuzeydoğu kesimi ve Chengdu–Chongqing bölgesinde yoğunlaştığı görülüyor. Bu tablo, Çin’de şehir kümelerinin inşasının hızlandığını ve bölgesel ekonomik entegrasyonun yeni bir düzene kavuştuğunu ortaya koyuyor.
Küresel ortamın karmaşıklığına rağmen, Gayri Safi Bölge Hasılası 1 trilyon yuanı aşan Çin şehirleri, kendi yapısal avantajlarından yararlanarak istikrarlı ve verimli bir büyüme sergiledi. Örneğin Beijing, siyaset, kültür, uluslararası etkileşim ve bilimsel inovasyon alanlarında “dört merkez” inşasını hızlandırarak, Çin’de stratejik öneme sahip yeni yükselen endüstrilerin gelişimine öncülük etti. Özel ekonominin önemli merkezlerinden biri olarak bilinen Wenzhou, “güçlü sanayi kenti” hedefi doğrultusunda yeni yükselen sektörlerin geliştirilmesine ağırlık verdi. Önemli bir liman kenti olan Dalian, endüstri ve liman ekonomisini entegre biçimde geliştirerek kayda değer sonuçlar elde etti. Çin’in güneybatısında yer alan Chengdu ise yeşil kalkınmaya odaklanarak, fosil olmayan enerji ve iklim değişikliğiyle mücadele alanlarında ilerleme sağladı.
Bu örnekler, söz konusu şehirlerin ortak bir kalkınma özelliğini paylaştığını gösteriyor: kapsamlı bir sanayi yapısı, üst düzey imalat, modern hizmet sektörü ve bilimsel inovasyon odaklı büyüme. Bu şehirler, Çin ekonomisinin canlılığını ve dönüşüm kapasitesini somut biçimde ortaya koyuyor.
Öte yandan, Gayri Safi Bölge Hasılası 1 trilyon yuanı aşan şehirler, “yeşil dağlar ve berrak sular altın ve gümüş değerindedir” anlayışını da pratikte hayata geçiriyor. Çin Kamu Çevre Araştırma Merkezi tarafından Nisan 2025’te yayımlanan bir rapora göre, Çin’in 100 önemli şehri çevresel iyileşme, iklim değişikliğiyle mücadele, ekolojik koruma ve nitelikli kalkınma alanlarında olumlu ilerlemeler kaydetti. İklim ve çevre performansı açısından Çin’in en iyi ilk 10 şehrinin 6’sı, Gayri Safi Bölge Hasılası 1 trilyon yuanın üzerinde olan şehirler arasında yer aldı.
Son on yılda yürütülen yoğun çalışmalar sayesinde, Çin şehirlerinin çevresel görünümü belirgin biçimde iyileşti. Ülke genelinde şehirlerdeki PM2.5 ortalama seviyesi yüzde 57 oranında geriledi. Bu şehirler, yeşil kalkınma çizgisinde ısrar ederek inovasyon kapasitesini artırdı ve Çin’e özgü bir yeşil gelişme yolunun şekillenmesine katkı sağladı.
Gayri Safi Bölge Hasılası 1 trilyon yuanı aşan şehirlerin sayısındaki artış ve bu şehirlerde yeşil dönüşümün hız kazanması, Çin ekonomisinin yeni bir düzenini ortaya koyuyor. Bu tablo, diğer ülkeler için şehirleşme ve kalkınma alanında örnek teşkil ederken, Çin’in nitelikli büyümesine de her geçen gün daha güçlü bir ivme kazandırıyor.
