CGTN Türk Dış Haberler Servisi
Amerika Birleşik Devletleri’nin yayımladığı son Ulusal Güvenlik Stratejisi belgesi, Washington’un küresel liderlikten feragat ettiğini resmileştirirken, dünya başkentlerinde benzeri görülmemiş bir jeopolitik tartışmanın fitilini ateşledi.
Trump yönetiminin "Önce Amerika" ilkesi çerçevesinde şekillendirdiği bu yeni belge, ABD’nin artık müttefiklerinin koruyucusu değil, uluslararası arenada yalnızca kendi dar çıkarlarını gözeterek güç kullanan bir aktör olacağını ilan ediyor. Bu stratejik eksen kayması, İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana küresel istikrarın temel direği olan liberal dünya düzeninin artık fiilen sona erdiği yorumlarını beraberinde getirdi. Dış politika çevrelerinde büyük bir infial yaratan bu gelişmeye karşı en sert ve kapsamlı eleştiri ise ünlü analist Robert Kagan’dan geldi.
Robert Kagan, yayımlanan bu belgenin basit bir politika revizyonu olmadığını, aksine Amerikan gücünün doğasında köklü ve tehlikeli bir mutasyona işaret ettiğini savunuyor. Kagan’a göre ABD, dünyayı 19. yüzyılın o vahşi ve denetimsiz rekabet ortamına geri döndürüyor. Robert Kagan, The Atlantic dergisi için kaleme aldığı makalede bu tarihi dönüşümü yaklaşan büyük bir kaosun habercisi olarak nitelendirdi.
Ortak değil Trump’ın müşterileri
Washington yönetiminin, müttefiklerini stratejik ortaklar yerine "koruma parası" ödemesi gereken müşteriler gibi gördüğünü belirten Kagan, bu durumun Avrupa ve Asya’daki ulusları tehlikeli bir yol ayrımına iteceğini vurguladı. Kagan, Amerikalıların sekiz on yıldır alışık olduğu huzurlu ortamın bir illüzyon haline geldiğini vurgularken, "Amerikalılar bu temel olarak barışçıl, müreffeh ve açık dünyaya o kadar alıştılar ki, bunun uluslararası ilişkilerin normal durumu olduğunu ve sonsuza kadar süreceğini sanıyorlar. Bu düzenin çözülebileceğini, hele ki bu çözülmenin kendileri için ne anlama geleceğini hayal bile edemiyorlar," uyarısında buldu.
Kagan, artık Amerikan korumasına güvenemeyen Almanya, Japonya ve Polonya gibi ülkelerin nükleer silahlar da dahil olmak üzere tam ölçekli bir silahlanma yarışına gireceğini öngörüyor. Bu durumun ABD’yi dünyadan izole edeceğini belirten Kagan "Yeni güvenilmez ve hatta düşman olan bir Amerika Birleşik Devletleri’nin sonucu, eski müttefiklerin önemli askeri tahkimatları olacaktır. Bu ülkeler ABD’ye artık hiçbir borç hissetmeyecekleridir.” Değerlendirmesinde bulundu.
Bir sonraki bedel daha ağır olacak
Öte yandan Robert Kagan, Amerika’nın gücünü "çıplak bir bencil çıkar" aracı haline getirmesinin hem ülkenin itibarını hem de halkın refahını yok edeceğini iddia ediyor. Makalenin sonunda yer alan ve bugün tüm dünyada yankılanan o karanlık kehanet ise durumun vahametini özetliyor: "
“Trump sadece bir yıl içinde var olan Amerikan düzenini yıkmayı başardı ve kurulacak olan dünyada Amerika’nın çıkarlarını koruma yeteneğini zayıflattı. Eğer Amerikalılar liberal dünya düzenini savunmanın çok pahalı olduğunu düşündülerse, bir de sonrasında gelecek olanın bedelini ödemeye başladıklarında görsünler."
