İran savaşının sürmesi halinde 2026 yılı için küresel ekonomik görünümün ciddi şekilde bozulacağı değerlendiriliyor. Uluslararası Para Fonu (IMF), ABD-İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ve Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının etkisiyle küresel büyüme tahminini yüzde 3,3’ten yüzde 3,1’e düşürdü.
Enerji altyapısının zarar gördüğü Körfez bölgesinde petrol, gaz, kimyasallar ve gübre gibi kritik ihracat kalemleri büyük ölçüde sekteye uğradı. IMF, savaşın uzaması halinde küresel büyümenin yüzde 2,5’e kadar gerileyebileceğini ve özellikle düşük gelirli ülkelerin artan enerji ve emtia fiyatlarından ağır şekilde etkileneceğini belirtti.
Küresel taşımacılık ve lojistik sektörü de ayrı bir krizle karşı karşıya.
Yatırım bankaları dalgalanmadan kazanç sağlıyor
ABD Başkanı Donald Trump’ın ikinci döneminin başlamasıyla piyasalarda yaşanan dalgalanma yatırımcıları tedirgin etse de büyük yatırım bankalarına kazanç sağladı. Artan işlem hacmi sayesinde bankalar komisyon gelirlerini yükseltirken, yatırımcıların sık pozisyon değiştirmesi bu kazancı destekledi.
2026’nın ilk çeyrek sonuçlarına göre:
- Morgan Stanley’in kârı yüzde 29 artarak 5,57 milyar dolara
- Goldman Sachs’ın kârı yüzde 19 artarak 5,63 milyar dolara
- JP Morgan Chase’in kârı yüzde 13 artarak 16,49 milyar dolara ulaştı
Bankalar, artan işlem hacmi ve müşteri aktivitesini güçlü kârın ana nedeni olarak gösterdi.
Tahmin piyasaları rekor gelir elde ediyor
Kripto tabanlı tahmin platformu Polymarket, kullanıcıların spor, seçimler ve savaşlar gibi konulara bahis yapmasına olanak tanıyarak günlük 1 milyon doların üzerinde gelir elde ediyor.
Platform, özellikle İran savaşı gibi çatışmaların sonuçlarına bahis imkânı sunmasıyla 2026’nın en dikkat çeken kazananlarından biri oldu.
Mart sonunda ücret yapısını değiştiren Polymarket’in gelirleri hızla arttı:
- Nisan başından bu yana 21 milyon doların üzerinde gelir
- Mart ayında toplam 11,6 milyon dolar
- Şubat ayında 6,23 milyon dolar
Araştırmalar, kazançların büyük kısmının az sayıda kullanıcıya gittiğini gösteriyor. En üst yüzde 1’lik kullanıcı grubu toplam kazançların yüzde 84’ünü elde etti.
ABD’li düzenleyiciler ise içeriden bilgiyle işlem yapılabileceği şüphesiyle bu piyasaları daha sıkı denetlemeye hazırlanıyor.
Savunma sanayii büyümesini sürdürüyor
Ukrayna, İran, Sudan, Gazze ve Lübnan’daki çatışmalar savunma harcamalarını artırırken, havacılık ve savunma sektörü güçlü büyüme gösterdi.
Son beş yılda ülkelerin yaklaşık yarısı askeri bütçelerini artırdı. Özellikle Avrupa’da NATO ülkeleri savunma harcamalarını 2035’e kadar GSYH’nin yüzde 5’ine çıkarma hedefi koydu.
MSCI Dünya Havacılık ve Savunma Endeksi mart sonu itibarıyla yıllık yüzde 32 getiri sağladı. Bu oran, küresel piyasanın genelini ölçen MSCI Dünya Endeksi’nin yüzde 18,9’luk getirisinin oldukça üzerinde gerçekleşti.
Yapay zeka yatırımları hız kesmiyor
İran savaşı küresel ekonomide şok etkisi yaratsa da yapay zeka sektörü büyümesini sürdürüyor.
Sektördeki büyümenin önemli göstergelerinden biri olan yarı iletken ihracatı artmaya devam ediyor.
Sektördeki şirketlerin halka arz planları da yatırımcı güveninin sürdüğünü gösteriyor.
Yenilenebilir enerjiye yönelim hızlandı
İran savaşı, enerji güvenliği nedeniyle yenilenebilir kaynaklara geçiş ihtiyacını daha da artırdı. Bu gelişme, COVID-19 ve Rusya-Ukrayna savaşının ardından son yıllardaki üçüncü büyük enerji şoku olarak değerlendiriliyor.
Uluslararası Enerji Ajansı’na göre:
- 150 ülke yenilenebilir ve nükleer enerji politikaları yürütüyor
- 130 ülke enerji verimliliği ve elektrifikasyon adımları atıyor
- 32 ülke tedarik zinciri dayanıklılığına yönelik politikalar geliştiriyor
Asya ülkeleri, Hürmüz Boğazı’nın kapanması sonrası alternatif enerji kaynaklarına yönelirken; Güney Kore, Hindistan ve Endonezya gibi ülkeler yeni projeler ve teşvikler açıkladı.
Bu gelişmeler yenilenebilir enerji sektörünü de büyüttü. S&P Küresel Temiz Enerji Dönüşüm Endeksi yıllık bazda yüzde 70,92 yükseldi.
Kriz bazı sektörlere fırsat yarattı
Uzmanlara göre İran savaşı küresel ekonomik büyümeyi baskılarken, finans, savunma, yapay zeka ve yenilenebilir enerji gibi sektörler belirsizlik ortamından fayda sağlıyor.
Ekonomideki genel durgunluk riskine rağmen, kriz dönemlerinin bazı sektörler için önemli fırsatlar yarattığı bir kez daha ortaya çıkıyor.
