ABD’nin Venezuela’ya düzenlediği askeri saldırı ve Devlet Başkanı Nicolas Maduro ile eşi Cilia Flores’in alıkonulması, küresel çapta geniş yankı uyandırdı. Siyasi liderler, hükümetler ve uluslararası kuruluşlar peş peşe açıklamalar yaparak gelişmeleri kınadı ya da endişelerini dile getirdi.
ABD içinden tepkiler
New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, ABD merkezli X platformunda yaptığı açıklamada, egemen bir ülkeye yönelik tek taraflı saldırının “savaş eylemi” olduğunu ve federal ile uluslararası hukuku ihlal ettiğini söyledi. Mamdani, rejim değişikliğine yönelik bu girişimin New York’ta yaşayan on binlerce Venezuelalıyı da doğrudan etkilediğini vurgulayarak önceliğinin New Yorkluların güvenliği olduğunu belirtti.
Eski ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi ise Venezuela’nın gayrimeşru bir rejim tarafından yönetildiğini savunmakla birlikte, Trump yönetiminin askeri müdahaleyi haklı gösterecek acil bir ulusal güvenlik tehdidine dair kanıt sunmadığını ifade etti. Pelosi, Trump’ın Kongre’yi devre dışı bıraktığını belirterek, operasyonun amaçları ve kapsamı hakkında Kongre’nin derhal bilgilendirilmesi çağrısında bulundu.
Çin Halk Cumhuriyeti
Çin Dışişleri Bakanlığı, ABD’nin “hegemonik” eylemlerinin Venezuela’nın egemenliğini ihlal ettiğini, Latin Amerika ve Karayipler’de barış ve güvenliği tehdit ettiğini açıkladı. Çin, ABD’nin güç kullanımını güçlü şekilde kınadı.
Rusya
Rusya Dışişleri Bakanlığı, saldırıyı “son derece endişe verici” olarak niteledi ve Maduro ile eşinin durumunun derhal açıklığa kavuşturulmasını istedi.
İran
İran, ABD’nin Venezuela’nın toprak bütünlüğüne ve egemenliğine yönelik askeri saldırısını kınarken, bunun BM Şartı’na aykırı olduğunu vurguladı.
Küba
Küba Devlet Başkanı Miguel Diaz-Canel, ABD’yi Venezuela’ya yönelik “suç teşkil eden saldırı” nedeniyle kınadı ve uluslararası toplumu acil tepki vermeye çağırdı.
Meksika
Meksika, ABD’nin müdahalesinin BM Şartı’nın 2. maddesini ihlal ettiğini belirterek saldırıyı sert şekilde reddetti.
Kolombiya
Kolombiya Cumhurbaşkanı Gustavo Petro, Venezuela ve Latin Amerika’nın egemenliğine yönelik her türlü saldırıya karşı olduklarını açıkladı; olası mülteci akınına karşı sınır bölgelerinde önlem alındığını duyurdu.
Brezilya
Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva, Venezuela topraklarının bombalanmasını ve devlet başkanının alıkonulmasını “kabul edilemez” olarak niteledi ve bunun tehlikeli bir emsal oluşturduğunu söyledi.
Fransa
Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, askeri operasyonun uluslararası hukukun temelini oluşturan güç kullanmama ilkesini ihlal ettiğini belirtti.
Almanya
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, müdahalenin hukuki değerlendirmesinin karmaşık olduğunu, ölçütün uluslararası hukuk olduğunu söyledi. Alman Sol Partisi Eş Genel Başkanı Jan van Aken ise saldırıyı “uluslararası hukuku ihlal eden devlet terörü” olarak nitelendirdi.
İngiltere
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, ülkesinin operasyona dahil olmadığını açıkladı; uluslararası hukuka uyulması çağrısı yaptı.
İspanya
İspanya, krizin çözümü için arabuluculuğa hazır olduğunu duyurdu. Başbakan Pedro Sanchez, hem Maduro rejimini hem de uluslararası hukuku ihlal eden bir müdahaleyi tanımayacaklarını söyledi. Madrid ve Barselona’da Maduro yanlıları ve karşıtları gösteriler düzenledi.
Avrupa'dan tepkiler
İtalya, Danimarka, Slovenya, Belçika, İrlanda, Hollanda, İsviçre, Çekya ve Avusturya da gerilimin düşürülmesi, itidal ve uluslararası hukuka saygı çağrısında bulundu.
AB ve BM
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, gelişmeleri yakından takip ettiklerini belirterek her koşulda BM Şartı’na saygı çağrısı yaptı. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de barışçıl ve demokratik bir geçişi desteklediklerini vurguladı.
BM Genel Sekreterliği, ABD’nin askeri eyleminin bölgede endişe verici sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu. BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk ise itidal çağrısı yaparak sivillerin korunmasının öncelik olması gerektiğini söyledi.
2 ülkeden ABD'ye destek...
İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, ABD’nin “özgür dünyanın lideri” olarak hareket ettiğini savunarak Maduro’nun devrilmesini memnuniyetle karşıladıklarını açıkladı. Kosova Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani de Trump yönetimine destek verdi.
Protestolar
ABD’nin saldırısı Yunanistan’ın başkenti Atina’da protesto edilirken, Avrupa’nın çeşitli kentlerinde de gösteriler düzenlendi.
ABD’nin Venezuela’ya müdahalesi, destek ve kınamaların iç içe geçtiği küresel bir tartışmayı beraberinde getirirken, gözler önümüzdeki günlerde uluslararası diplomasinin atacağı adımlara çevrildi.
Gösterilerin bir adresi de Türkiye oldu. Ankara'da bir araya gelen Türkiye Komünist Partisi (TKP) üyesi kalabalık, ABD Büyükelçiliği önüne yürüyüş düzenledi.
