CGTN Türk Radyo'da Özgür Özbakır ve Kaan Yiğit'in sunduğu "Akşam Raporu" programına konuk olan Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Bengi Başer, son dönemde özellikle gençler ve hatta çocuklar arasında artış gösteren kalp krizi vakalarına dair kritik değerlendirmelerde bulundu. Başer, kalp hastalıklarının sadece ileri yaşın değil, gençlerin de en büyük sağlık sorunlarından biri haline geldiğini vurguladı.
"Kalp hastalıkları genç yaşlara indi"
Kalp hastalıklarının son 20 yıldır giderek daha genç yaşlara indiğini belirten Prof. Dr. Başer, özellikle Covid-19'un damar yapısını bozmasıyla birlikte bu artışın ciddi şekilde ivme kazandığını açıkladı. Eskiden bir "erkek hastalığı" olarak bilinen kalp krizlerinin artık kadınlarda da erken yaşlarda çok daha sık görülmeye başlandığının altı çizildi.
Antidepresan ve alkol karışımı kalp krizini tetikler mi?
Prof. Dr. Başer, kesin nedenin ancak otopsi ile bilinebileceğini belirtti. Antidepresanların yoğun alkol ile birlikte kullanımının solunum depresyonuna veya ritim bozukluklarına yol açarak kalbi olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekti.
Zayıflama iğnelerinin vücuda etkileri neler?
Günümüzde "görselliğin sağlığın önüne geçtiğini" belirten Başer, vücut geliştirme amacıyla kullanılan maddelerin ve enerji içeceklerinin alkolle birlikte tüketilmesinin kalp ve damar yapısını perişan ettiğini ifade etti.
Özellikle popüler hale gelen zayıflama iğneleri (Ozempic vb.) hakkında da uyarılarda bulunan Prof. Dr. Başer şunları söyledi:
Zayıflama iğneleri doktor kontrolünde kullanılmazsa büyük risk taşır.
İştahı keserek kişiyi uzun süre aç bırakan bu ilaçlar, kan şekerini aşırı düşürerek (hipoglisemi) kalp krizini tetikleyebilir.
İlacın yol açtığı ishal gibi yan etkiler, vücutta elektrolit kaybına neden olarak tehlikeli ritim bozuklukları yaratabilir.
Gençlerde kalp krizi neden daha ölümcül seyrediyor?
Prof. Dr. Başer'e göre, gençlerdeki kalp krizlerinin ileri yaşlara kıyasla daha agresif ve ölümcül olmasının anatomik bir nedeni var. Gençlerde, tıkanan ana damarın görevini üstlenecek olan "kolateral" (yan ve küçük) damarlar henüz tam olarak gelişmemiştir.
Bu yan yolların devreye girememesi nedeniyle kriz anında kalpte oluşan hasar çok daha büyük olmakta, bu da ani ölümlere ya da kalp yetmezliklerine yol açmaktadır.
"Aşırı spor ve toksik yaşam tarzı kalbi yoruyor"
Gıda güvenliğindeki sorunlar, stres, toksik ilişkiler ve kirli hava gibi faktörlerin damar yapısını bozduğunu belirten Başer, 40 yaş altında hiçbir belirti vermeyen ciddi koroner damar tıkanıklıkları gördüklerini belirtti. Ayrıca aşırı sporun (maraton, bisiklet, halter vb.) kalbi beklemediği düzeyde zorlayabileceğini, kalp kasını kalınlaştırarak veya büyüterek kalp yetmezliğine (kardiyomiyopati) yol açabileceğini ekledi. Sporcuların efor testi yaptırması gerektiğini, ancak efor testinin bile riskli olabileceği genetik durumlara dikkat edilmesi gerektiğini vurguladı.
Sessiz kalp krizine dikkat: Klasik belirtileri beklemeyin!
Kalp krizlerinin her zaman göğüs ağrısıyla gelmediğini hatırlatan Prof. Dr. Başer, krizlerin yarısının "sessiz" yaşandığını belirtti. Hastaların sadece halsizlik, bacaklarda derman kalmaması, nefes darlığı, çarpıntı veya ani tansiyon oynamaları gibi şikayetlerle de kalp krizi geçiriyor olabileceği konusunda uyardı.
Prof. Dr. Bengi Başer'den gençlere check-up ve korunma tavsiyeleri
Kalp krizi riskini etkileyen değiştirilebilir faktörlerin başında sigara geliyor. Sigarayı bırakmak, tek başına kalp krizi riskini %50 oranında azaltıyor.
Önceden 40 yaş üstüne önerilen rutin kalp kontrolleri; ailede kalp hastalığı öyküsü olan, sigara içen, kolesterol ve obezite sorunu bulunan gençler için 40 yaş altına indi.
Basit bir EKG her zaman yeterli bilgiyi vermez. Yüksek risk grubundaki gençlerin kalsiyum skorlama veya "sanal anjiyo" (koroner BT anjiyografi) gibi daha kesin sonuç veren tetkikleri yaptırmaları tavsiye ediliyor