Irak ile ABD'nin kamu ve özel sektör kuruluşları arasında petrol, enerji, teknoloji, finans, tarım, eğitim ve ilaç başta olmak üzere çeşitli alanlarda toplam 48 anlaşma, mutabakat zaptı ve ortaklık deklarasyonu imzalandı. Eleştirmenlere göre söz konusu anlaşmalar, Irak ekonomisinin en stratejik sektörlerinin ABD merkezli şirketlerin etkisine daha fazla açılması anlamına geliyor.
Irak Başbakanlık Basın Ofisi'nin açıklamasına göre, Başbakan Ali ez-Zeydi'nin katılımıyla gerçekleştirilen imza töreninde anlaşmaların iki ülke arasındaki ekonomik ve mali iş birliğini güçlendirmeyi hedeflediği ifade edildi. Ancak anlaşmaların kapsamı, Washington'ın Irak üzerindeki ekonomik ve siyasi nüfuzunu uzun vadede daha da artırabileceği yönünde değerlendirmelere neden oldu.
Paket kapsamında Irak Petrol ve Elektrik Bakanlıkları ile bağlı kuruluşlar; ExxonMobil, KBR, GE Vernova, Shell ve Halliburton gibi ABD merkezli enerji devleriyle iş birliği anlaşmaları imzaladı. Petrol ve enerji gibi ülkenin en kritik sektörlerinde yabancı şirketlerin ağırlığının artması, "kaynakların uluslararası şirketlerin kontrolüne daha fazla açıldığı" eleştirilerini beraberinde getirdi.
İletişim alanında ise Starlink ile Irak İletişim ve Medya Komisyonu (CMC) arasında iş birliği anlaşması imzalandı. Uzmanlar, haberleşme altyapısında yabancı teknoloji şirketlerine bağımlılığın artmasının veri güvenliği ve ulusal egemenlik açısından yeni tartışmalar doğurabileceğine dikkat çekiyor.
Anlaşma paketi teknoloji, gıda, eğitim ve ilaç sektörlerini de kapsıyor. Keysight Technologies ile mutabakat zaptı, PepsiCo ile iş birliği anlaşması, eğitim alanındaki ortaklıklar ve ilaç üretimi ile tedarikine yönelik çeşitli özel sektör anlaşmaları da imza altına alındı.
Bunun yanı sıra KBR, UOP, Polaris, Enerji Mühendisleri Birliği (AEE) ve PPTA ile çeşitli mutabakat zabıtları imzalanırken, Frito-Lay ile tarım sektörüne yönelik iki ayrı anlaşmaya da onay verildi. Tarım, ticaret ve sanayi alanlarında faaliyet gösteren farklı şirketlerle gerçekleştirilen ortaklıklar da paketin önemli başlıkları arasında yer aldı.
Resmî açıklamada bu adımların uzun vadeli stratejik iş birliğini güçlendirmeyi amaçladığı belirtilirken, muhalif çevreler ise anlaşmaların Irak'ın ekonomik karar alma süreçlerinde ABD etkisini derinleştirebileceğini ve ülkenin stratejik sektörlerinde dışa bağımlılığı artırabileceğini savunuyor.
