Bilim-Teknoloji

Magnon keşfi kuantum bilgisayarları küçültebilir

Fizikçiler, “magnon” adı verilen manyetik dalgaların ömrünü yüz kat artırmayı başardı. Araştırmacılar, bu gelişmenin gelecekte kuantum bilgisayarların birkaç oda büyüklüğünden madeni para boyutuna kadar küçülmesinin önünü açabileceğini belirtiyor.

Viyana Üniversite'nde liderliğindeki ekip, ultra saf yttrium iron garnet (YIG) kristallerini mutlak sıfıra yakın sıcaklıklarda soğutarak magnonların bilgi taşıma süresini yaklaşık 18 mikrosaniyeye çıkardı. Önceki deneylerde bu süre yalnızca birkaç yüz nanosaniye seviyesindeydi. Araştırmacılar ayrıca magnon ömrünün sanıldığı gibi fiziksel bir üst sınır tarafından değil, doğrudan kullanılan materyalin saflığı tarafından belirlendiğini ortaya koydu.

Magnonlar, manyetik materyaller içinde yayılan dalga benzeri kuantum uyarımları olarak tanımlanıyor. Fotonlardan farklı olarak katı madde içinde hareket ettikleri için nanometre ölçeğine kadar küçültülebiliyorlar. Bu durum, mevcut süperiletken kuantum sistemlerine kıyasla çok daha küçük ve enerji verimli işlemcilerin geliştirilmesine imkân sağlayabilir. Araştırmacılar, uzun ömürlü magnonların gelecekte kuantum “hafızası” ve işlemciler arası “kuantum veri yolu” olarak kullanılabileceğini değerlendiriyor. Çalışmanın sonuçları Science Advances dergisinde yayımlandı.