Fransa’da 15 yaşından küçük çocukların sosyal medya kullanımını yasaklayan yasa tasarısı, Senato ve Ulusal Meclis’ten büyük çoğunlukla geçti. Yasanın yürürlüğe girmesi için Anayasa Konseyi sürecinin tamamlanması bekleniyor.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un da desteklediği düzenlemeyle ülkede "dijital reşitlik yaşı" 15 olarak belirlenecek. Hükümet, yasanın 2026-2027 eğitim-öğretim yılına yetişmesini hedefliyor.
Yeni hesaplar için sosyal medya yasağının 1 Eylül 2026’da uygulanması planlanıyor. Hali hazırda hesabı bulunan 15 yaş altındaki kullanıcılar için ise platformlara dört aylık geçiş süresi tanınacak. Bu sürenin ardından, 1 Ocak 2027’den itibaren mevcut hesaplar da yaş doğrulama sürecine tabi tutulacak.
Instagram, Facebook ve Snapchat kapsamda
Düzenleme, kullanıcıların birbirleriyle paylaşım yaptığı, yorum yazdığı, takip ettiği ve topluluk oluşturduğu sosyal ağ hizmetlerini kapsayacak. Instagram, TikTok, Facebook ve Snapchat gibi platformların yasanın hedefinde olması bekleniyor.
YouTube ve WhatsApp gibi hizmetlerde ise daha ayrıntılı bir değerlendirme yapılacak. Video izleme ve mesajlaşma gibi temel işlevler doğrudan yasağın kapsamında olmayacak. Ancak yorum yapma, içerik paylaşma ve sosyal etkileşim sağlayan özelliklerin düzenleme kapsamına alınabileceği belirtiliyor.
Bazı platformlar kapsam dışında
Çevrimiçi ansiklopediler, eğitim içerikleri ile açık kaynaklı eğitim ve yazılım paylaşım platformları düzenlemeden muaf tutulacak.
Bununla birlikte, hangi platformların sosyal ağ işlevleri nedeniyle yasa kapsamında değerlendirileceği, yaş doğrulama sistemlerinin uygulanmaya başlamasıyla daha net ortaya çıkacak.
Yaş doğrulamasından platformlar sorumlu olacak
Yasanın en önemli maddelerinden biri yaş doğrulama sisteminin nasıl uygulanacağı olacak. Fransa hükümeti, bu sorumluluğu sosyal medya platformlarına bırakacak.
Dijital İşlerden Sorumlu Bakan Anne Le Henanff, "Sorumluluğu sosyal ağlara yüklüyoruz. Yaşı doğrulayacak teknik çözümü onlar bulmak zorunda kalacak" dedi.
Le Henanff, yaş doğrulama sistemlerinin 1 Eylül 2026 itibarıyla kullanılabilir durumda olabileceğini belirterek, France Identité ve La Poste iştiraki Docaposte gibi mevcut teknik çözümlerden yararlanılabileceğini ifade etti.
Kişisel veriler için ikili doğrulama modeli
Hükümet, yaş doğrulama sürecinde kişisel verilerin korunmasına da dikkat edileceğini belirtiyor.
Bakan Le Henanff’in açıklamasına göre, üçüncü bir güvenilir kuruluş kullanıcının yaşını doğrulayacak ve sosyal medya platformuna yalnızca kişinin 15 yaşından küçük olup olmadığına ilişkin "evet" veya "hayır" şeklinde yanıt verecek.
Böylece yaş doğrulamasını yapan sistem, kullanıcının hangi platform için doğrulama yaptığını bilmeyecek; sosyal medya platformu da kullanıcının kişisel bilgilerine erişemeyecek.
Hükümet ayrıca platformların kullanıcılara tek bir yaş doğrulama yöntemi dayatmasını istemiyor. Le Henanff, en az iki farklı doğrulama seçeneğinin sunulmasını istediklerini söyledi.
"Avrupa’da ilk ülke olacağız"
Le Henanff, düzenlemenin çocukların çevrimiçi ortamda korunması açısından tarihi bir adım olduğunu savundu.
Fransız Bakan, "Fransa, çocuklarımızı çevrimiçi ortamda daha iyi korumak için Avrupa’da dijital reşitlik yaşını getiren ilk ülke olacak" ifadelerini kullandı.
Liselerde cep telefonu kullanımı da yasaklanacak
Düzenleme yalnızca sosyal medya kullanımını değil, okullardaki cep telefonu kullanımını da kapsıyor.
Fransa’da ilkokul ve ortaokullarda uygulanan cep telefonu yasağının, 2026-2027 eğitim-öğretim yılından itibaren liselere de genişletilmesi planlanıyor.
Buna göre lise öğrencilerinin okul içerisinde cep telefonu kullanması yasaklanacak. Okulların iç yönetmelikleriyle bazı istisnalara izin verilebilecek.
Hükümet, düzenlemeyle öğrencilerin derslere daha iyi odaklanmasını ve okul ortamında dijital dikkat dağınıklığının azaltılmasını hedefliyor.
