ABD ve Avrupa Birliği (AB) dahil olmak üzere birçok yabancı işletme, yapay zekâ destekli büyük dil modellerinde (LLM) Çinli şirketlerin geliştirdiği çözümlere yöneliyor. Financial Times'ın haberine göre, ABD'li teknoloji şirketleri maliyetleri düşürmek ve performansı artırmak amacıyla Çin menşeli yapay zekâ modellerini daha yoğun kullanmaya başladı.
CNBC'nin 7 Temmuz'da yayımladığı verilere göre, OpenRouter platformu üzerinden ABD şirketlerinin Çin yapay zekâ modellerinde kullandığı token oranı 2026 yılının ilk yarısında yüzde 46'ya kadar yükseldi. Bu oran, önceki 12 aylık dönemde ortalama yüzde 11 seviyesindeyken, 2025'in ilk yarısında yalnızca yüzde 4,5 olarak kaydedilmişti.
ABD'li şirketlerden Çin modellerine geçiş
ABD merkezli yemek dağıtım platformu DoorDash'ın kurucu ortağı Andy Fang, şirketin artık düşük seviyeli görevlerde Çinli girişim Moonshot AI tarafından geliştirilen Kimi K2.6 modelini kullandığını açıkladı. Fang, yalnızca en karmaşık görevlerde ABD merkezli Anthropic'in modellerinden yararlandıklarını belirterek, yeni sistemin daha düşük maliyetle daha yüksek performans sunduğunu ifade etti.
Kripto para borsası Coinbase'in CEO'su Brian Armstrong da şirketin yapay zekâ maliyetlerini azaltmak amacıyla Çinli modelleri varsayılan seçenek olarak test ettiğini duyurdu. Armstrong, mühendislerin GLM 5.2 ve Kimi 2.7 gibi açık ağırlıklı Çin modellerini şirketin yapay zekâ altyapısında kullanmaya başladığını söyledi.
Haziran ayında ise ABD merkezli yapay zekâ girişimi Lindy, tüm altyapısını Anthropic'in Claude modellerinden Çinli DeepSeek tarafından geliştirilen açık kaynaklı DeepSeek V4 modeline taşıdı. Lindy CEO'su Flo Crivello, bu geçiş sayesinde şirketin milyonlarca dolar tasarruf ettiğini ve birçok kullanım senaryosunda performansın belirgin şekilde arttığını belirterek, bu değişimi "işletme açısından dönüştürücü" olarak nitelendirdi.
Çinli uzmanlar: Bu değişim artık sistematik hale geldi
Teknoloji ve Strateji Araştırma Enstitüsü Başkan Yardımcısı Chen Jing, 2026 yılının ilk yarısının küresel yapay zekâ rekabetinde önemli bir dönüm noktası olduğunu söyledi.
Chen'e göre yabancı şirketlerin Çin yapay zekâ modellerini benimsemesi artık istisnai değil, sistematik bir eğilim haline geldi. Çin'deki çok uluslu şirketlerin yerelleşmeye öncelik verdiğini, uluslararası geliştiricilerin ise maliyet etkinliği ve performans nedeniyle Çin modellerine yöneldiğini belirten Chen, DeepSeek V4, GLM 5.2 ve Qwen 3.7 gibi modellerin teknik açıdan uluslararası rakipleriyle aralarındaki farkı önemli ölçüde kapattığını vurguladı.
Açık kaynak stratejisi küresel rekabet gücünü artırıyor
Çinli yapay zekâ şirketi MiniMax'ın Başkan Yardımcısı Yan Yijun, son bir yılda Çin modellerinin kodlama ve yapay zekâ ajanı yeteneklerinde büyük ilerleme kaydettiğini belirtti.
Yan, açık kaynaklı Çin modellerinin küresel ölçekte üst düzey standartlara hızla yaklaştığını, çok modlu üretim alanında ise bazı niş sektörlerde lider konuma ulaştığını ifade etti. Şanghay merkezli birçok yapay zekâ şirketinin açık kaynak topluluğuna geniş ilgi gören modeller sunduğunu belirten Yan, bunun güçlü yapay zekâ modellerinin yalnızca yüksek işlem gücüyle değil, verimlilik ve yenilikçilikle de geliştirilebileceğini gösterdiğini söyledi.
Çin modelleri maliyet avantajıyla öne çıkıyor
Çin Yeni Nesil Yapay Zekâ Geliştirme Stratejileri Enstitüsü Baş Ekonomisti Liu Gang, Çinli büyük dil modellerinin özellikle kodlama gibi kritik alanlarda öncü performans sergilerken, girdi ve çıktı maliyetlerini önceki seviyelerin çok altına indirdiğini belirtti.
DeepSeek V4 Flash modelinin milyon token başına 0,09 dolar giriş ve 0,18 dolar çıkış maliyetine sahip olduğunu hatırlatan Liu, buna karşılık bazı yabancı modellerde bu maliyetlerin katbekat yüksek seviyelerde bulunduğunu ifade etti.
Chen Jing ise açık kaynak stratejisinin Çin modellerine önemli bir rekabet avantajı sağladığını vurgulayarak, geliştiricilerin bu modelleri ücretsiz indirip yerel sunucularında çalıştırabildiğini, böylece veri güvenliği ve veri egemenliğinin de korunabildiğini söyledi.
Çin: Küresel benimseme daha da hızlanacak
Liu Gang, Afrika, Hindistan ve diğer gelişmekte olan pazarlardaki şirketlerin de önümüzdeki dönemde Çin'in büyük dil modellerini daha yaygın şekilde kullanmasının beklendiğini belirtti.
Çinli uzmanlara göre, yüksek performans, düşük maliyet, açık kaynak yaklaşımı ve veri güvenliğine sağladığı esneklik sayesinde Çin yapay zekâ modellerinin küresel pazardaki etkisinin önümüzdeki dönemde daha da artması bekleniyor.
