Türkmenistan Halk Meclisi Başkanı ve Ulusal Lideri Gurbanguly Berdimuhamedov, Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping’in daveti üzerine 17-19 Mart tarihleri arasında Çin’e ziyarette bulunuyor.
Çin ile Türkmenistan arasındaki ilişkiler, 2013 yılında kurulan stratejik ortaklıkla yeni bir aşamaya taşındı. İki ülke, “Çin Halk Cumhuriyeti ile Türkmenistan Arasında Stratejik Ortaklığın Kurulmasına İlişkin Ortak Bildiri”yi imzalarken; diplomasi, ekonomi, enerji, finans, eğitim ve kültür gibi alanlarda 12 ayrı iş birliği belgesine de imza attı.
6 Ocak 2023’te ise ilişkiler daha da ileri taşınarak “kapsamlı stratejik ortaklık” seviyesine yükseltildi.
Uzmanlara göre Türkmenistan, sahip olduğu zengin enerji kaynakları ve “daimi tarafsızlık” politikasıyla Çin için önemli bir ortak konumunda bulunuyor. Lanzhou Üniversitesi Ortadoğu çalışmaları uzmanı Zhu Yongbiao, iki ülke arasındaki ilişkilerin tarihsel bağlar, pratik iş birliği ve jeopolitik unsurlar açısından güçlü bir temele dayandığını belirtti.
Zhu, Berdimuhamedov’un görev süresi boyunca Çin ile dostane ilişkileri desteklediğini ve Türkmenistan’ın tarafsız dış politika yaklaşımının bu ilişkileri güçlendirdiğini ifade etti. Türkmenistan’ın uluslararası alanda tarafsız bir devlet olarak tanındığını hatırlatan Zhu, Çin’in de çok taraflılığı savunduğunu ve iki ülkenin pek çok uluslararası konuda benzer tutumlar sergilediğini kaydetti.
Türkmenistan, Orta Asya’da Çin’in en büyük ticaret ortaklarından biri olmasının yanı sıra, boru hattı üzerinden doğal gaz tedarikinde de başlıca ülke konumunda bulunuyor. Kuşak ve Yol Portalı verilerine göre, Aralık 2009’da açılan doğal gaz boru hattı üzerinden 20 Mayıs 2020’ye kadar Çin’e yaklaşık 270 milyar metreküp gaz sevkiyatı yapıldı.
Uzmanlar, Berdimuhamedov’un ziyaretinde ikili ilişkilerin daha da güçlendirilmesinin yanı sıra, doğal gaz gibi geleneksel enerji alanlarının ötesinde yeni enerji kaynaklarında iş birliğinin derinleştirilmesinin de gündemde olabileceğini belirtiyor. Ayrıca, Kuşak ve Yol Girişimi ile Türkmenistan’ın kalkınma stratejisinin uyumlaştırılması ve bölgesel gelişmelere ilişkin ortak değerlendirmelerin de ele alınması bekleniyor.