Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Suudi Arabistan’a gerçekleştirdiği resmî ziyaretin ardından Türkiye ile Suudi Arabistan arasında kapsamlı bir ortak bildiri yayımlandı. Riyad’da Veliaht Prens ve Başbakan Muhammed bin Selman ile yapılan görüşmelerin ardından açıklanan metinde, iki ülke arasındaki “kardeşlik bağları ve köklü tarihi ilişkilerin” her alanda daha da güçlendirilmesi konusunda mutabakata varıldığı belirtildi.
Liderler, siyasi diyaloğun yanı sıra ekonomi, ticaret, yatırım, enerji, savunma, güvenlik ve bölgesel meselelerde iş birliğinin artırılmasının önemine dikkat çekti. Görüşmelerde ayrıca hac ve umre organizasyonlarında sağlanan koordinasyondan duyulan memnuniyet de dile getirildi.
Ekonomi ve yatırımlarda yeni hedefler
Taraflar, ekonomik ilişkilerin derinleştirilmesi ve ticaret hacminin artırılması konusunda ortak irade ortaya koydu. Suudi Arabistan’ın “2030 Vizyonu” ile Türkiye’nin “Türkiye Yüzyılı Vizyonu” çerçevesinde karşılıklı yatırım fırsatlarının değerlendirilmesi kararlaştırıldı.
Finans, sigortacılık, gayrimenkul, imalat ve hizmet sektörlerinde Suudi yatırımlarının artırılması; Türk şirketlerinin ise özellikle inşaat, altyapı ve danışmanlık alanlarında Suudi Arabistan’daki projelerde daha fazla rol alması teşvik edilecek. Riyad’da düzenlenen Türk-Suudi Yatırım Forumu’nun da iki ülke iş dünyası için yeni ortaklıkların önünü açtığı kaydedildi.
Ayrıca Türkiye ile Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) ülkeleri arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması müzakerelerinin tamamlanmasının önemine vurgu yapıldı.
Enerji ve iklimde stratejik ortaklık
Ortak bildiride enerji alanı özel başlık olarak yer aldı. Petrol ve petrokimya tedariki, yenilenebilir enerji yatırımları, elektrik bağlantıları, enerji depolama teknolojileri ve temiz hidrojen üretimi gibi konularda iş birliğinin güçlendirilmesi kararlaştırıldı.
İki ülke, elektrik şebekesi güvenliği, enerji verimliliği ve iklim değişikliğiyle mücadelede teknik bilgi paylaşımı yapma konusunda mutabık kaldı. Türkiye’nin 2026’da Antalya’da ev sahipliği yapacağı COP31 İklim Zirvesi’ne Suudi Arabistan’ın destek verdiği ifade edildi.
Savunma ve güvenlik iş birliği
Savunma sanayii ve güvenlik alanında daha önce imzalanan anlaşmaların aktif hale getirilmesi, terörizm ve aşırılıkla mücadelede koordinasyonun artırılması ve siber güvenlik alanında ortak çalışmalar yürütülmesi kararlaştırıldı. Taraflar, çok taraflı platformlar aracılığıyla savunma ilişkilerini güçlendirme iradesini yineledi.
Yeni alanlar: Yapay zekâ, uzay, kültür ve eğitim
Türk-Suudi Koordinasyon Konseyi çerçevesinde dijital ekonomi, yapay zekâ, yeni teknolojiler, uzay çalışmaları, ulaştırma, turizm, spor, bilim, eğitim, sağlık ve medya gibi alanlarda iş birliğinin genişletilmesi planlanıyor.
Ziyaret kapsamında adalet, yenilenebilir enerji, uzayın barışçıl kullanımı ile AR-GE ve inovasyon alanlarında toplam 4 anlaşma imzalandığı açıklandı.
Bölgesel konularda ortak duruş
Bildiride Filistin başlığı öne çıktı. Gazze’deki insani durumdan duyulan endişe dile getirilirken, ateşkesin kalıcı hale gelmesi, insani yardımların kesintisiz ulaştırılması ve 1967 sınırları temelinde başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız Filistin Devleti’nin kurulması gerektiği vurgulandı. UNRWA’nın rolüne destek verildi, İsrail’in ihlalleri kınandı.
Yemen’de meşru hükümete destek yinelenirken, Somali’nin toprak bütünlüğü, Sudan’da siyasi çözüm ve insani yardımların artırılması, Suriye’de ise ülkenin birliği ve istikrarının korunması gerektiği ifade edildi. İsrail’in Suriye topraklarına yönelik saldırıları da kınandı.
Rusya-Ukrayna savaşında ise uluslararası hukuka dayalı, müzakere temelli bir çözüm çağrısı yapıldı.
Karşılıklı davet ve diplomatik mesaj
Ziyaretin sonunda Cumhurbaşkanı Erdoğan, Suudi Arabistan yönetimine misafirperverlikleri için teşekkür ederken, Kral Selman ve Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ı Türkiye’ye davet etti. Taraflar, ilişkileri “stratejik ortaklık” seviyesinde ilerletme konusunda kararlılık mesajı verdi.