İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü (İYTE) Bitki Bilimi ve Teknolojisi Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde, acı biberin mide rahatsızlıklarına yol açabileceği düşüncesiyle biberde acılığa neden olan 'genin susturulması'na yönelik çalışma başlatıldı.

İYTE Moleküler Biyoloji öğretim üyesi Prof. Dr. Sami Doğanlar danışmanlığında yürütülen 'Biberde Kapsaisin Sentaz Geni İçin CRISPR/Cas9 Sistemiyle Genom Düzenleme' ve 'Biberde Kapsaisin Sentaz Geni (Pun1) Ekzon1 ve Ekzon2 Bölgeleri İçin gRNA'ların Geliştirilmesi' başlıklı çalışmalar yaklaşık 3 yıl devam etti.

Türksat 6A'nın 4. ateşleme süreci tamamlandı Türksat 6A'nın 4. ateşleme süreci tamamlandı

Proje, TÜBİTAK tarafından da desteklendi. Çalışmada, CRISPR/Cas9 genom düzenleme teknolojisi kullanılarak biberdeki acılığı susturup diğer aromatik özellikleri koruyup yeni bir tatlı biber çeşidi oluşturmak hedeflendi.

Çalışmalarda biberde ısıdan sorumlu 'Pun1' geninin genomu yeniden düzenlenerek ürünün acılık özelliği yok edildi.

Prof. Dr. Sami Doğanlar, gen susturmanın normal gelişim ve farklılaşma sırasında belirli hücre tiplerinde veya dokularda ürünlerine ihtiyaç duyulmayan genleri bastırmak için kullanılan bir teknik olduğunu söyledi.

Biberin Türkiye'nin tarımsal üretiminde önemli bir rol oynadığını ancak geleneksel ıslah yöntemlerinin çeşitli zorlukları beraberinde getirdiğini belirten Doğanlar, bundan yola çıkarak projeyi geliştirmeye karar verdiklerini ifade etti.

CRISPR/Cas9 genom düzenleme sisteminin biber ıslah çabalarında 'yeni bir çağ açtığını' vurgulayan Doğanlar, bu teknolojinin yalnızca ürün geliştirme süreçlerini hızlandırmakla kalmadığını, aynı zamanda daha yüksek verim ve ürün kalitesi özelliklerini daha etkili bir şekilde aktarılmasını sağladığını anlattı.

CRISPR teknolojisi

Canlıların DNA'larında hedefli ve hassas değişiklikler yapmasına imkan sağlayan bir gen düzenleme yöntemi olarak tanımlanan CRISPR/Cas9, ilaç, tarım, sanayi, halk sağlığı gibi birçok alanda kullanılıyor.

BİLİM-TEKNOLOJİ HABERLERİNİN TAMAMI İÇİN TIKLAYIN