CGTN Türk Dış Haberler Servisi
İngiltere Başbakanı Keir Starmer'ın istifası Londra'da bir lider değişiminin ötesinde anlamlar taşıyor. İki yıl önce Muhafazakâr Parti'nin 14 yıllık iktidarını sona erdirerek tarihi bir seçim zaferi kazanan Starmer, göreve gelirken seçmenlere istikrar, ekonomik toparlanma ve Brexit sonrası dönemin yaralarını sarma sözü vermişti. Bu aradan geçen sürede hayat pahalılığından sağlık sistemine, büyüme sorunundan kamu maliyesine kadar uzanan başlıklarda beklenen sonuçların alınamaması, İngiliz siyasetinde son yılların en güçlü hükümetlerinden birini kısa sürede savunma pozisyonuna itti. Dünya basınında yayımlanan yorumlar da Starmer'ın ayrılışını kişisel bir başarısızlıktan çok, İngiltere'nin giderek derinleşen yapısal sorunlarının sonucu olarak değerlendirdi.
İngiliz basınında öne çıkan ortak görüş, Starmer'ın görevden ayrılmasının asıl nedeninin tek bir politika hatası olmadığı yönünde. Guardian gazetesi, İşçi Partisi liderinin seçimleri kazandığında sahip olduğu siyasi sermayeyi hızla tükettiğine dikkat çekerek süreci "zaferden çöküşe uzanan şaşırtıcı derecede kısa bir yolculuk" olarak tanımladı. Gazetede yayımlanan değerlendirmelerde seçmenin yalnızca hükümetlerden değil, siyaset kurumunun tamamından giderek daha hızlı uzaklaştığı vurgulandı. Brexit referandumundan bu yana İngiltere'de yaşanan siyasi sarsıntılar, Boris Johnson, Liz Truss, Rishi Sunak ve şimdi de Starmer'ın ayrılığıyla birlikte yeni bir halkaya kavuşmuş oldu.
Kalıcı siyasi denge artık rüya oldu
Reuters haber ajansı da Brexit sonrasında İngiltere'nin kalıcı bir siyasi denge kuramadığını ve lider değişimlerinin artık olağan hale geldiğini vurguladı. Reuters'a konuşan uzmanlar, Londra'nın son on yılda karşı karşıya kaldığı ekonomik ve toplumsal sorunların hiçbir hükümet tarafından çözülemediğini belirtirken, "dönen başbakan kapısının sorunları çözmeye fırsat bırakmadığı" değerlendirmesinde bulundu. Bir dönem Avrupa'nın en istikrarlı demokrasilerinden biri olarak görülen İngiltere'nin bugün sık sık lider değiştiren ülkeler arasında anılması, dünya basınında en fazla dikkat çeken başlıklardan biri oldu.
Financial Times'ın yorumlarında ise ekonomik tablo ön plana çıktı. Gazete, Starmer hükümetinin büyüme vaatleri ile ekonomik gerçekler arasındaki makasın zaman içinde açıldığına dikkat çekti. İngiltere ekonomisinin pandemi sonrası dönemde beklenen ivmeyi yakalayamadığı, yüksek kamu borcu ve düşük verimlilik sorununun yeni hükümetlerin hareket alanını daralttığı belirtildi. Gazeteye göre Starmer'ın karşı karşıya kaldığı temel sorunlardan biri, seçmenin değişim beklentilerinin devletin mali kapasitesinin çok üzerinde olmasıydı. Londra yönetimi kamu harcamalarını artırmadan hizmetleri iyileştirmeye çalışırken hem piyasaları hem de seçmeni aynı anda memnun etmeyi başaramadı.
Siyasi türbülansın ekonomik sonuçları
Atlantik'in diğer tarafında yapılan değerlendirmelerde İngiltere'nin yaşadığı siyasi türbülansın ekonomik sonuçları öne çıktı. Amerikan basınında yer alan analizlerde yatırımcıların artık liderlerin kim olduğundan çok İngiliz ekonomisinin hangi yönde ilerleyeceğine odaklandığı vurgulandı. MarketWatch'ta yayımlanan bir değerlendirmede siyasi belirsizliğin yeniden yükselmesinin tahvil piyasalarında baskı yaratabileceği belirtilirken, İngiltere'nin son yıllarda karşı karşıya kaldığı güven krizinin henüz tamamen geride kalmadığı ifade edildi.
Avrupa basınında ise farklı bir ton hakimdi. Birçok yorumcu Starmer'ın özellikle Ukrayna politikası, NATO içindeki koordinasyon çabaları ve Avrupa Birliği ile ilişkilerin yeniden inşa edilmesi konularında önemli rol oynadığını savundu. Ancak aynı yorumlarda dış politikadaki başarıların iç siyasette karşılık bulamadığına dikkat çekildi. Fransız ve Alman gazetelerinde yayımlanan analizlerde seçmenin gündeminde jeopolitik gelişmelerden çok enerji fiyatları, kira maliyetleri ve sağlık hizmetlerinin bulunduğu hatırlatıldı. Avrupa basınının önemli bir bölümü, Starmer'ın uluslararası alanda takdir toplarken içeride desteğini kaybetmesinin modern Batı siyasetinin yeni çelişkilerinden biri olduğunu yazdı.