TASS’ın bildirdiğine göre toplantıya, Rusya Başbakanı Mihail Mişustin başkanlık edecek. Çin, Belarus, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan ve Özbekistan dahil olmak üzere tüm üye ülkelerin hükümet başkanları veya üst düzey temsilcileri Moskova’da bir araya gelecek.
Çin Başbakanı Li Qiang, Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Üye Devletleri Hükümet Başkanları Konseyi'nin 24. Toplantısı için bugün Moskova'ya gitti.
Pakistan’ı ise Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Ishaq Dar temsil edecek. İran’dan da ülkenin Birinci Başkan Yardımcısı Mohammad Reza Aref zirveye katılacak.
Ekonomik iş birliği zirvenin ana gündemi
Toplantının en önemli başlığını, ŞİÖ ülkeleri arasında ticari ve ekonomik bağları güçlendirmeyi amaçlayan 2026–2030 Çok Taraflı Ticaret ve Ekonomik İş Birliği Programı oluşturuyor.
ŞİÖ Sekretaryası’na göre, üye ülkeler planın eylem adımları üzerinde geçtiğimiz günlerde yapılan uzmanlar toplantısında uzlaşıya vardı. Belgede; ortak ödeme sistemlerinin geliştirilmesi, yatırım mekanizmalarının güçlendirilmesi, bölgesel ticaret engellerinin azaltılması ve ulaştırma ve lojistik bağlantılarının genişletilmesi gibi konular yer alıyor.
Planın Moskova toplantısında resmen onaylanması bekleniyor.
Rusya’nın Avrasya vurgusu: Batı’ya alternatif ekonomik çevre
Rusya’nın dönem başkanlığı sırasında düzenlenen zirve, Moskova için stratejik önem taşıyor. Rus basınında yer alan değerlendirmelerde, Kremlin’in ŞİÖ aracılığıyla Avrasya merkezli, Batı’dan bağımsız ekonomik altyapı oluşturma hedefini güçlendirmeyi amaçladığı belirtiliyor.
Uzmanlara göre toplantı, Çin-Rusya ortaklığının ekonomik bileşenini de öne çıkararak ŞİÖ’yü daha derin ekonomik entegrasyona taşıyabilir.
Hazırlıklar tamamlandı
ŞİÖ uzmanlar grubu, 10–12 Kasım’da yapılan çevrim içi toplantıda 2026–2030 iş birliği planının teknik metnini tamamladı. Zirvede onaylanması halinde plan, üye ülkelerin gelecek beş yıldaki ekonomik koordinasyonunun temel yol haritasını oluşturacak.
Sputnik’e göre bu adım, örgüt içindeki ticari uyumlaştırmanın kurumsal bir yapıya kavuşması açısından kritik önem taşıyor.
Jeopolitik açıdan da dikkatle izleniyor
Resmi gündem ekonomik olsa da, uzmanlar toplantının Rusya-Çin yakınlaşması, İran’ın tam üyeliği ve bölgesel güvenlik dinamikleri nedeniyle jeopolitik açıdan da dikkatle izlendiğini belirtiyor.
ŞİÖ İçin yeni dönemin kapısı açılıyor
17–18 Kasım’daki toplantı, Şanghay İşbirliği Örgütü’nün ekonomik entegrasyonu derinleştirmesi açısından büyük beklenti yaratıyor.
2026–2030 planının kabul edilmesi halinde, ŞİÖ’nün Avrasya’da daha koordineli ve kurumsal bir ekonomik blok hâline gelmesinin önü açılabilir.