Görüşmede, taraflar arasında daha önce imzalanan çerçeve anlaşmasının uygulanmasına ilişkin başlıkların ele alınacağı belirtildi.

Roma'daki 7. tur müzakerelerinin 3 gün sürmesi bekleniyor.

İsrail ile Lübnan arasında başlayan görüşmeler

Lübnan'da İsrail ile doğrudan müzakere başlığı, iç siyasette ve kamuoyunda en tartışmalı konuların başında geliyor.

Lübnan Cumhurbaşkanı Avn ve Başbakan Nevvaf Selam, müzakereleri "akan kanın durdurulması ve kalıcı çözüm" için zorunlu ve tek seçenek olarak değerlendirirken, Hizbullah ve ona yakın çevreler ise doğrudan temasları "teslimiyet" şeklinde nitelendirerek sürece karşı çıkıyor.

Washington'daki müzakerelerin 5. tur görüşmelerinin ardından 26 Haziran'da Lübnan ve İsrail arasında "çerçeve anlaşması" imzalanmıştı.

İsrail ile Lübnan arasındaki doğrudan müzakerelerin 6. turu, 4-15 Temmuz'da İtalya'nın başkenti Roma'da yapılmıştı.

NASA'nın Curiosity keşif aracı, Gale Krateri'ndeki Valle Grande adı verilen vadide, kilometreler boyunca uzanan çokgen kaya çatlaklarından oluşan geniş bir alan görüntüledi. Daha önce Mars'ta benzer yapılar küçük bölgelerde görülmüş olsa da, ilk kez bu kadar geniş bir alana yayılan "petek" benzeri desenler tespit edildi. Araştırma ekibi, 360 derecelik panoramik görüntülerin görev boyunca karşılaşılan en dikkat çekici jeolojik manzaralardan biri olduğunu belirtti.

Bilim insanlarına göre her biri yaklaşık 4 ila 8 santimetre genişliğindeki bu çokgen yapılar, milyarlarca yıl önce yaşanan ıslanma-kuruma döngülerinin, sıcaklık değişimlerinin veya tortul kayaçların zamanla büzülmesinin sonucu oluşmuş olabilir. Curiosity, çokgenlerin sırtlarını ve merkezlerini ayrıntılı biçimde inceleyerek kimyasal analizler gerçekleştiriyor. Elde edilecek verilerin, Mars'ın geçmişte nasıl bir iklime sahip olduğunu ve yüzeyinde ne kadar süre sıvı su bulunduğunu anlamaya yardımcı olması bekleniyor.

Keşif, Curiosity'nin Mars'ta eski göller, organik moleküller, kükürt kristalleri ve antik kum fırtınalarına ilişkin bulgularına bir yenisini ekledi. Araştırmacılar, çokgen yapıların oluşum mekanizmasının çözülebilmesi halinde Mars'ın yaşanabilir olduğu döneme ilişkin en güçlü jeolojik kanıtlardan birine ulaşılabileceğini değerlendiriyor.

İran savaşı, Washington'ın yalnızca askeri kapasitesini değil, otuz yılı aşkın süredir küresel düzeni ayakta tutan caydırıcılığını da tartışmaya açtı. Chicago Üniversitesi Siyaset Bilimi Profesörü Robert A. Pape, Foreign Affairs dergisinde yayımlanan analizinde, 1991 Körfez Savaşı'yla başlayan Amerikan tek kutuplu döneminin İran savaşıyla birlikte sona erdiğini ileri sürdü. Pape'e göre bugün ABD'nin karşı karşıya olduğu temel sorun rakiplerini vuramaması değil; düşük maliyetli hassas silahlar karşısında küresel ticaretin güvenliğini ve uluslararası sistemin öngörülebilirliğini artık eskisi gibi garanti edememesi.

Pape, 1991'deki Körfez Savaşı'nın yalnızca Irak'ın yenilgisi anlamına gelmediğini, aynı zamanda dünyanın Amerikan askeri üstünlüğüne duyduğu güveni pekiştirdiğini belirtti. Bu güven sayesinde Avrupa savunma harcamalarını azaltırken NATO doğuya doğru genişledi, şirketler küresel tedarik zincirlerini kıtalar arasına yaydı ve yatırımcılar jeopolitik riskleri uzun yıllar ikinci plana itti. Analize göre Soğuk Savaş sonrası küreselleşmenin görünmeyen temeli, ABD'nin dünyanın stratejik deniz yollarını düşük maliyetle koruyabileceğine yönelik ortak inançtı. İran savaşı ise ilk kez bu varsayımı ciddi biçimde sorgulattı.

İkinci hassas vuruş devrimi

Makaleye göre bu dönüşümün arkasındaki en önemli unsur, "ikinci hassas vuruş devrimi" olarak tanımlanan teknolojik değişim oldu. Körfez Savaşı sırasında yalnızca büyük devletlerin sahip olduğu hassas güdüm sistemleri, uydu navigasyonu, sensörler ve gelişmiş işlemciler bugün ticari elektronik sektörünün sıradan ürünlerine dönüştü.

Yapay zekâ, akıllı telefon teknolojileri ve küresel yarı iletken endüstrisi sayesinde küçük devletler de geçmişte yalnızca süper güçlerin erişebildiği kabiliyetlere ulaşmaya başladı. Pape, İran'ın Shahed-136 kamikaze droneunu bu dönüşümün en çarpıcı örneklerinden biri olarak gösterirken, yaklaşık 20 bin dolarlık ticari bileşenlerden oluşan bir sistemin 35 milyon dolarlık bir Apache helikopterini etkisiz bırakabilmesinin savaş ekonomisindeki asimetrik dönüşümü gözler önüne serdiğini ifade etti.

Savaşı kazanmak değil riski yaymak belirleyici

Analizde, ABD ve İsrail'in İran'ın radarlarını, füze bataryalarını ve drone üslerini hedef almasına rağmen mobil sistemleri tamamen ortadan kaldıramadığı, İran'ın ise düşük maliyetli ve dağınık yapısıyla askeri baskıyı uzun süre sürdürebildiği vurgulandı. Pape'e göre modern savaşlarda artık belirleyici olan unsur karşı tarafın ordusunu tamamen yok etmek değil; ticaret yollarını riskli hâle getirerek sigorta maliyetlerini yükseltmek, enerji piyasalarında belirsizlik oluşturmak ve rakibin ekonomik güven duygusunu aşındırmak. Bu nedenle Hürmüz Boğazı'nda yaşananların gelecekte Tayvan Boğazı, Güney Çin Denizi, Malakka Boğazı ve Kızıldeniz gibi küresel ticaretin diğer kritik geçiş noktalarında da tekrarlanabileceği uyarısında bulunuldu.

Pape, ortaya çıkan yeni dönemde büyük güçlerin askeri üstünlüğünün tek başına siyasi sonuç üretmeye yetmeyeceğini vurguladı. Yazıya göre güçlü devletler hedefleri vurabilecek kapasiteyi korusa da daha zayıf aktörler ucuz hassas silahlar, yapay zekâ ve ticari teknolojiler sayesinde çok daha yüksek maliyetler oluşturabiliyor. Analiz, gelecek dönemin daha pahalı deniz taşımacılığına, yükselen sigorta primlerine, stratejik stokların artırılmasına ve tedarik zincirlerinin yeniden şekillendirilmesine sahne olacağını öngörürken, küreselleşmenin artık genişlemenin değil, korunmasının maliyetinin tartışıldığı yeni bir döneme girdiği değerlendirmesini yaptı.

ABD Federal İletişim Komisyonu, verilerin fiber optik kablolar üzerinden iletilmesini sağlayan yeni Çin optik alıcı-vericilerinin ithalatını yasaklayacak bir düzenleme üzerinde çalışıyor. Yetkililer, düzenlemenin bu yıl içinde yürürlüğe girmesini öngörüyor.

Beyaz Saray söz konusu iddia üzerine yöneltilen sorulara yanıt vermezken Washington'daki Çin Büyükelçiliği, ABD'yi "her iki ülkedeki iş dünyasının objektif ve rasyonel seslerine kulak vermeye" ve "Çin şirketlerini karalamayı ve yaptırımlarla tehdit etmeyi bırakmaya" çağırdı.

Açıklamada ayrıca, "Çin, çıkarlarına maddi zarar veren her türlü eyleme karşılık gerekli tüm önlemleri alacaktır" denildi.

ABD'nin söz konusu adımı Çinli şirketlerin geliştirdiği yüksek performanslı büyük açık kaynak yapay zekâ modellerinin küresel pazarda giderek daha fazla kabul gördüğü yönündeki haberlerin artmasını takip ediyor.

YAŞ'ta alınan kararlara ilişkin liste, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığının sosyal medya hesabından yayımlandı.

Buna göre, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın onayıyla alınan kararlar doğrultusunda, 30 Ağustos'tan geçerli olarak, 25 general ve amiral bir üst rütbeye, 69 albay ise general ve amiralliğe yükseltildi.

24 generalin görev süreleri bir yıl, 530 albayın görev süreleri ise iki yıl süreyle uzatıldı. 2 general yaş haddi nedeniyle 1 Eylül tarihinden, 61 general ve amiral kadrosuzluk nedeniyle 30 Ağustos tarihinden itibaren geçerli olarak emekliye sevk edildi.

Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Ercüment Tatlıoğlu'nun görev süresinin bir yıl uzatılmasına karar verildi.

-Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Dalkıran oldu

Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Ziya Cemal Kadıoğlu kadrosuzluk nedeniyle emekliye sevk edildiğinden, Hava Kuvvetleri Komutanlığına, Muharip Hava Kuvveti Komutanı Orgeneral Rafet Dalkıran atandı.

Halen 328 olan general ve amiral sayısı, 30 Ağustos tarihi itibarıyla 334'e yükseldi.

30 Ağustos tarihinden geçerli olmak üzere, Hava Kuvvetleri Komutanlığından Korgeneral Erdoğan Gür Orgeneralliğe, Kara Kuvvetleri Komutanlığından Tümgeneraller Burhan Aktaş, Ertan İnaltekin ve Alparslan Kılınç Korgeneralliğe, Deniz Kuvvetleri Komutanlığından Tümamiraller Ramazan Özoğul ve Erhan Aydın Koramiralliğe, Hava Kuvvetleri Komutanlığından Tümgeneral Kemal Turan Korgeneralliğe terfi ettirildi.

Kara Kuvvetleri Komutanlığından Tuğgeneraller Şükrü Bilir, Mustafa Büyükköroğlu, İsmail Özcan, Şener Kopal, Ahmet Aşık, Bülent Tanrıverdi, Mehmet Açık, Mustafa Yeter, Coşkun Çelik, Ömer Şahin Selvi, Yüksel Kolcu, İsmail Analı ve Hakan Durmazpınar Tümgeneralliğe, Deniz Kuvvetleri Komutanlığından Tuğamiraller Erhan Akbayrak, Yücel Darcan, Eren Günay ve Kenan Kaan Türkkan Tümamiralliğe, Hava Kuvvetleri Komutanlığından Tuğgeneral Cihangir Kemal Yüzçelik Tümgeneralliğe terfi etti.

İletişim Başkanlığının paylaşımında ayrıca, "Bir üst rütbeye yükselen, görev süreleri uzatılan general, amiral ve albayların yeni rütbe ve görevlerinin Milletimize, Devletimize, Silahlı Kuvvetlerimize ve ailelerine hayırlı olmasını dileriz. Büyük bir özveri ve onurla görev sürelerini tamamlayarak emekliye ayrılacak olan general, amiral ve albaylara hizmetlerinden dolayı teşekkür eder, hayatlarının yeni dönemlerinde, kendilerine ve ailelerine mutluluk ve esenlikler temenni ederiz." ifadeleri kullanıldı.

Poklad'ın kendisine, SBU'nun Rusya'ya yönelik sürdürdüğü saldırılar hakkında bilgi verdiğini aktaran Zelenskiy, "Ukrayna Güvenlik Servisi, iyi sonuçlar elde etti ve bugün yeni operasyonları onayladım." ifadesini kullandı.

Zelenskiy ayrıca, SBU'daki bazı yetkililerin Poklad tarafından görevden alınacağını da kaydetti.

I received a report on our operations to counter Russian aggression. The Security Service of Ukraine has delivered strong results, and today I approved new operations. Oleksandr Poklad briefed on the Service’s priorities for August. I also approved further steps for the Head of… pic.twitter.com/ldhPbnIxZt

— Volodymyr Zelenskyy / Володимир Зеленський (@ZelenskyyUa) August 4, 2026

Dünyadaki ülkelerin pek çoğu İran savaşının ekonomilerine verdiği olumsuz hasarı onarmaya çalışıyor. Hürmüz Boğazı’nın kapanmasına yanıt olarak pek çok ülke petrol alımına hız verirken Çin ise farklı bir yol izledi. Panik alımı olarak tabir edilen stratejinin aksine haziran ayında ham petrol ithalatını yıllık bazda yüzde 41'in üzerinde azaltarak günlük 7,12 milyon varile düşüren Pekin, Ekim 2016'dan bu yana en düşük seviyeyi gördü. Aynı dönemde Çin'in dış ticareti ise beklentilerin aksine büyümeye devam etti. Yılın ilk yarısında ithalat yüzde 22,1 artarak 10,74 trilyon yuana ulaşırken, entegre devre, elektronik bileşen ve rüzgar türbini ihracatındaki güçlü yükseliş dikkat çekti.

İlk bakışta birbiriyle çelişen bu tablo, aslında Çin'in son yirmi yılda inşa ettiği ekonomik ve enerji güvenliği mimarisinin sonucu olarak değerlendiriliyor. Petrol ithalatındaki sert düşüş üretimin durduğu anlamına gelmedi. Pekin yönetimi stratejik petrol rezervlerini devreye aldı, petrokimya üretimini genişletti ve yenilenebilir enerji yatırımlarını hızlandırdı. Böylece küresel piyasalarda petrol fiyatlarını daha da yukarı taşıyacak panik alımlarından kaçınarak hem kendi sanayisini hem de dünya ticaretini koruyan bir denge oluşturdu.

Pekin enerji güvenliğini yalnızca petrol tedarikini çeşitlendirerek değil, deniz yollarını güvence altına alacak diplomatik girişimlerle de destekledi. İran'ın Pekin Büyükelçisi, Çin bayraklı gemilere Hürmüz Boğazı geçişlerinde özel kolaylık sağlanacağını açıklarken, basında Husilerin de Kızıldeniz’deki Bab ul Mendeb Boğazı’dan güvenli geçiş için garanti verdiği bilgisi yer aldı. Temmuz ayından itibaren Suudi Arabistan'dan yüklenen bazı tankerlerin bu mekanizma sayesinde güvenli şekilde geçiş yaptığı bildirildi. ABD'nin bu süreçte bazı Çinli denizcilik şirketlerine yaptırım uygulaması ise Pekin'in enerji tedarik zincirini koruma politikasını değiştirmedi.

Şoklara karşı üretim ekosistemi çeşitlendi

Uzmanlara göre asıl dikkat çekici gelişme Çin ekonomisinin artık enerji şoklarına geçmiş dönemlere kıyasla çok daha dayanıklı hale gelmesi oldu. Ham petrol ithalatındaki sert düşüşe rağmen toplam mal ithalatının çift haneli büyümesini sürdürmesi, üretim ekosisteminin çeşitlendiğini ortaya koyuyor. Sanayi robotları, yapay zekâ destekli üretim sistemleri, cerrahi robotlar ve yenilikçi ilaçlar elektrikli araçlar, bataryalar ve güneş panellerinin ardından Çin'in yeni ihracat motorları haline geliyor. Yılın ilk yarısında yalnızca sanayi robotu ihracatı 6,29 milyar yuana ulaştı.

Bu tablo, ABD ve Avrupa Birliği'nin Çin'e yönelik "aşırı kapasite" eleştirilerini de yeniden gündeme taşıdı. Çinli uzmanlar, tek bir ülkenin iç talebini aşan üretim kapasitesinin uluslararası ticaretin doğal sonucu olduğunu savunurken, Washington'ın Enflasyonu Düşürme Yasası kapsamında yaklaşık 750 milyar dolarlık teşvik paketi uyguladığına, Avrupa Birliği'nin ise 2030'a kadar sanayisini desteklemek için 1,44 trilyon avroluk program hazırladığına dikkat çekiyor. Bu nedenle tartışmanın yalnızca piyasa kurallarıyla değil, küresel rekabetin yönüyle ilgili olduğu değerlendiriliyor.

Enerjide tek hatta bağlı değil

Çin'in enerji dayanıklılığının arkasında uzun vadeli çeşitlendirme politikası bulunuyor. Ülkenin ham petrolünün yalnızca yaklaşık yüzde 40'ı Hürmüz Boğazı'ndan geçerken geri kalan bölüm Rusya boru hatları, Brezilya, Angola ve diğer alternatif rotalardan sağlanıyor. Petrol tüketiminin yaklaşık yüzde 40'ının petrokimya sektöründe kullanılması ve bunun kömür bazlı üretimle ikame edilebilmesi de önemli bir avantaj sağlıyor. Elektrik üretiminin büyük ölçüde yerli kömüre dayanması, Avrupa'nın yaşadığı doğal gaz fiyat şoklarının Çin sanayisinde aynı etkiyi yaratmasını engelliyor.

Bunun yanında Çin'in enerji dönüşümü de hız kesmeden devam ediyor. Rüzgâr ve güneş enerjisinin kurulu gücü 2025 sonunda 1,84 milyar kilovata ulaşarak 2030 hedefini altı yıl önceden yakaladı. Ülke genelinde trafiğe çıkan 44 milyon yeni enerjili araç sayesinde her yıl yaklaşık 90 milyon ton ham petrol ithalatına denk gelen tüketimin önüne geçiliyor. Ayrıca 100 günü aşan stratejik petrol rezervleri de olası arz şoklarına karşı önemli bir güvenlik tamponu oluşturuyor.

FSB'nin bildirdiği üzere, Ukrayna Güvenlik Servisi (SBU) çalışanı ile irtibatta olan Kırım sakini, ilk başlarda yarımadadaki askeri teçhizatın hareketine ilişkin verileri iletiyordu.

Gözaltına alınan kişinin sonradan, kendi evinde İHA üretimini ve montajını yapmaya başladığı belirtildi. Söz konusu kişinin bazı İHA bileşenlerini üretmek için 3 boyutlu yazıcılar kullandığı ifade edildi.

FSB mensupları tarafından göz altına alınan kişinin evinde yazıcıların yanı sıra 22 İHA ve kullanımını sağlayan uzaktan kumanda cihazları bulundu.

Gözaltına alınan şahıs suçunu itiraf ettiği açıklandı.

Öte yandan, Beşikçioğlu’nun 2014 yılında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına verdiği ifadede esrar kullandığını kabul ettiği ve "esrar içtiğim için pişmanım, bir daha kullanmayacağım" şeklinde beyanda bulunduğu öğrenildi.

Sempozyuma 20’yi aşkın ülke ve uluslararası kuruluştan yaklaşık yüz temsilci katıldı. “Terörizmin Yeni Sınamalarıyla Mücadele: Devlet Sorumluluğunun Güçlendirilmesi ve Uluslararası Dayanışmanın Artırılması” temasıyla gerçekleştirilen etkinlikte üç panel düzenlendi.

Panellerde jeopolitik çatışma alanlarında bölgesel terörle mücadeledeki zorluklar ve çözümler, yeni teknolojilerin kötüye kullanılması ve terörle mücadele çerçevesindeki karşılıklı tedbirler, ayrıca terörizmin temel nedenlerini ortadan kaldırmaya yönelik yollar ele alındı.

Çin tarafı, terörle mücadelede çifte standart uygulanmasına karşı çıktığını belirterek bütün ülkelere uluslararası sorumluluklarını yerine getirme ve çok taraflı iş birliğini güçlendirme çağrısında bulundu. Uluslararası toplumun ortak bir anlayış geliştirmesi ve terör tehdidine karşı koordineli hareket etmesi gerektiği vurgulandı.

Toplantıda ayrıca Xinjiang’ın 70 yılı aşkın sürede kaydettiği ekonomik ve toplumsal gelişmeler ile bölgede sürdürülen istikrar aktarıldı, terörle mücadele ve radikalleşmenin önlenmesi alanındaki uygulamalar ve sonuçları tanıtıldı. Bunlar, “Doğu Türkistan İslami Hareketi”nin (ETİM) terör ve şiddet yaratıcısı olma özelliğini ve oluşturduğu tehlikeleri ortaya koydu.

Çin’in Gürcistan’ın üçüncü büyük ticaret ortağı ve yerli ürünleri açısından ikinci büyük ihracat pazarı olduğunu söyleyen Kobahidze, karşılıklı vize muafiyeti, doğrudan uçuşların artırılması ve Tiflis-Shanghai hattının açılmasının turizm, ticaret ve yatırım iş birliğine katkı sağladığını ifade etti.

Kobahidze, barış ve istikrarın iki ülke ilişkilerinin temel ilkeleri arasında özel bir yere sahip olduğunu vurgulayarak Çin’in uluslararası iş birliğine ve istikrarın korunmasına verdiği önemi takdirle karşıladıklarını söyledi.

Gürcistan-Çin iş birliğinde elde edilen sonuçların iki tarafa da somut faydalar sağladığına dikkat çeken Kobahidze, Çin’in Gürcistan’a eşit ve saygın bir ortak olarak yaklaşmasından memnuniyet duyduklarını dile getirdi.

Büyükelçi Zhou Qian ise son yıllarda iki ülke arasındaki iş birliğinin hız kazandığını ve ilişkilerin sürekli olarak daha ileri bir düzeye taşındığını belirtti.

Zhou, Gürcistan ile Çin’in temel çıkarlarını ilgilendiren konularda birbirlerini desteklediğini ifade ederek Gürcistan’ın İnsanlığın Ortak Kader Topluluğu vizyonuna ve Çin tarafından ortaya konan dört küresel inisiyatife verdiği desteğe dikkat çekti.

Resepsiyona Gürcistan’ın siyaset, ekonomi, ordu ve toplumun farklı kesimlerinden yaklaşık 380 temsilci katıldı.

ABD ordusunun taktik karadan karaya balistik füze sistemi (ATACMS) ve yeni nesil uzun menzilli karadan karaya balistik füze sistemi (PrSM) olarak bilinen füzelerin stoğunu neredeyse bitirdiği ifade edildi. Bu iki füze türüne ilişkin stok verisi daha önce paylaşılmamıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, 28 Şubat’ta ayında İsrail ile İran’a saldırdığında Washington’un hedeflerine kısa sürede ulaşacağına inanıyordu. Ancak uzmanlara göre savaş uzadıkça, eriyen silah stokları ve ordunun azalan kabiliyeti nedeniyle ABD’nin Çin ve Rusya gibi rakipleri karşısında caydırıcı etkisi azalıyor. Bu da yine ABD’de büyük endişelere neden oluyor.

Konuyla ilgili bilgi sahibi dördüncü bir kişi, Orta Doğu'daki ABD kuvvetlerini denetleyen Merkez Komutanlığı'nın, savaş başlamadan önce sahip olduğu karada konuşlu füzelerin neredeyse tamamını tükettiğini, ancak dünyanın başka yerlerinden mühimmat tedarik edebildiğini söyledi.

Basın mensuplarının stok verileriyle ilgili bilgi talebi üzerine Beyaz Saray, ABD Donald Trump’ın sözlerini paylaştı. Bu sözler de veri içermiyordu. ABD Başkanı, ABD'nin "dünyadaki herkesten çok daha fazla mühimmata" ve "ihtiyaçtan çok daha fazlasına" sahip olduğunu söylüyordu.

Son bir haftadır Trump yönetimi içinde ülkenin İran'a yönelik saldırılarına ne kadar devam edebileceği konuşuluyor. Washington’da konu, İran savaşının silah stoklarının ABD’nin başka yerlere müdahale kabiliyetini sınırlayacak seviyelere düşmeden devam edebilmesi. Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nin (CSIS) Mart ayında yayınladığı bir rapora göre, bu silahlar İran içindeki hedeflere saldırmak için kullanıldı.

İki kaynağın belirttiğine göre, askeri yetkililer haftalardır Trump'ı, Patriot füze savunma sistemleri de dahil olmak üzere savunma silahı stoklarının azaldığı konusunda uyarıyor. Geçtiğimiz hafta birçok medya kuruluşu, Trump'ın İran'a yönelik büyük bir saldırı başlatmama kararının nedeni olarak askeri danışmanlarının ABD'nin stokları konusunda yaptığı uyarıları göstermişti.

Kılıçdaroğlu’nun konuşmasından satır başları şöyle:

“Mustafa Kemal Atatürk’ün çok güzel bir cümlesi var: ‘Cumhuriyet bilhassa kimsesizlerin kimsesidir.’ Cumhuriyet Halk Partililer o kimsesizlerin kimsesi olmak zorundadırlar. Hep beraber kadınıyla, erkeğiyle, yaşlısıyla, genciyle birlikte olmak zorundayız.

Bizler toplumun unuttuğu, medyanın unuttuğu, evlerinde viski kadehleriyle siyaset yapanların unuttuğu kişilerle beraber oluyoruz. O kişilerin Türkiye’yle ilgili sorunları var mı, var. Kendileriyle ilgili sorunları var mı, var. O sorunların çözümü için onların yanındayız. Hiç kimseyi yalnız bırakmayacağız. Çünkü biz Cumhuriyet Halk Partisi’yiz. Çünkü biz siyasetin unuttuğu insanların partisiyiz.

Daha geçenlerde Ankara’da mevsimlik tarım işçilerine gittim. Bir buçuk milyon tarım işçisi var. Onlar çoluk çocuk, yaşlı genç geliyorlar. Tarımın ana aktörleri bunlar. Ürünleri toplamasalar piyasaya ürün süremezler.

Onların dertlerini dinledim. Çocuklarıyla beraber oldum. Okullarını terk etmişler. Buradan Milli Eğitim Bakanı’na çağrı yapıyorum: Gitsinler o çocukların eğitimiyle ilgilensinler. Sağlık Bakanı’na sesleniyorum: Oradakilerin sağlık sorunlarıyla ilgilensinler.

Bakınız, CHP dışında kimse bunu yapamaz. Kimse gitmez. Onlardan haberleri bile yoktur. Ama biz toplumun her kesimiyle iletişim halindeyiz. Bir dertleri olduğu zaman mutlaka CHP’yi ararlar.”

"Biz halkın partisiyiz"

“Parti halkın partisidir. Biz CHP’yiz. Köklü bir partiyiz. Biz çalıp çırpmayı bilmeyiz. Bizim o işlerle ilgimiz yoktur. Bizim tek derdimiz halktır, halk.

Biz Cumhuriyet Halk Partisi’yiz. Biz halkın partisiyiz. Hiç kimsenin kimliğini siyaset konusu yapmayız. Hiç kimsenin inancını siyaset konusu yapmayız. Hiç kimsenin yaşam tarzını siyaset konusu yapmayız. Her vatandaşın benim başımın üstünde yeri var. Her CHP’linin başının üstünde de yeri var.”

"Düşünce ve ifade özgürlüğünün önündeki engelleri kaldıracağız"

“Cumhuriyetimizi demokrasiyle taçlandıracağız dedik. Dün bununla ilgili bir basın toplantısı yaptım. Türkiye’nin temel sorunu nasıl çözülür, nasıl çözülmeli? Bununla ilgili düşüncelerimizi açıkladık.

Düşünce ve ifade özgürlüğünün önündeki bütün engelleri kaldıracağız. Hiç kimse endişe etmesin. CHP iktidarında ne Selahattin Demirtaş hapiste kalacak ne Can Atalay ne Tayfun Kahraman ne Osman Kavala ne Selçuk Mızraklı ne de avukatlar hapiste kalacak. Bu ülkede hak olmazsa, hukuk olmazsa, adalet olmazsa ülke nereye gidecek?”

"Ahlak bizim için vazgeçilmezdir"

“Ahlak bizim için vazgeçilmezdir. Ahlaki zeminde siyaset yapmazsanız cebinizi doldurmakla meşgul olursunuz, halkı unutursunuz.

Biz halkı unutan değil, halkla beraber olan, halkı kucaklayan ve halkın sorunlarını çözmek için yemin etmiş bir kültürden geliyoruz. Bunun mücadelesini vereceğiz. Biz devletin kör kuruşuna tenezzül eden bir siyasi gelenekten gelmiyoruz.”

Gün içerisinde, diğer MHP milletvekillerinin de kanun teklifine imza atması bekleniyor.

Hizbullah lideri, İsrail ile yürütülen müzakereleri eleştirerek, doğrudan müzakerelerin Lübnan'a utanç, zillet, düş kırıklığı getirdiğini savundu.

Kasım, Hazreti Hüseyin ile beraberindeki 72 kişinin Kerbela'da şehit edilmesinin 40. günü dolayısıyla her yıl anılan "Erbain Günü" vesilesiyle açıklamalarda bulundu.

Hizbullah lideri, İsrail ile yürütülen müzakerelere tepki göstererek "Doğrudan müzakereler Lübnan'a utanç, zillet, düş kırıklığı ve peş peşe tavizlerden başka bir şey getirmedi" değerlendirmesinde bulundu.

Kasım, 18 Haziran'da imzalanan ABD-İran mutabakat zaptının saldırıları durduran tek şey olduğunu iddia ederek, şunları kaydetti: "Lübnan yönetimine karşılıksız tavizleri durdurma, direnişle (Hizbullah) diyalog kurma, iç durumu onarma ve egemenliğe önem verme çağrısında bulunuyoruz."

İsrail ile Lübnan arasındaki doğrudan müzakerelerin 7. turu, İtalya'nın başkenti Roma'da başladı. Diplomatik ilişkileri olmayan iki ülkeyi daha önce 5 kez başkent Washington'da bir araya getiren ABD, taraflar arasındaki müzakerelerin 7. turuna Roma'da ev sahipliği yaptı. İsrail ve Lübnan heyetleri, görüşme için ABD'nin Roma Büyükelçiliği'ne geldi.

"Suriye yönetimiyle görüşmenin önünde engel yok"

Suriye ile Hizbullah arasında görüşmeler yapılması konusunda ise Kasım, "Uygun bir zamanda, Hizbullah ile Suriye yönetimi arasında kamuya açık bir görüşme yapılmasının önünde hiçbir engel yok" dedi.

Kasım, Lübnan ile Suriye arasındaki ilişkilerin önemine dikkati çekerek, "Lübnan ile Suriye devletleri arasında kardeşçe, olumlu ve işbirliğine dayalı bir ilişkinin gerekli olduğunu" vurguladı.

Husilerin Askeri Sözcüsü Yahya Seri, Suudi Arabistan'ın güneyindeki Necran Havalimanı'nda bulunan "hassas bir hedefin" kamikaze İHA ile vurulduğunu açıkladı.

Seri, saldırının, Suudi Arabistan'a ait İHA'ların Yemen'in Sada ve Hacce kentlerinin hava sahasını ihlal etmesine karşı düzenlendiğini belirtti.

Saldırının hedefini başarıyla vurduğunu öne süren Seri, "Suudi düşmana, hava sahamıza yönelik hiçbir ihlalin karşılıksız ve cezasız kalmayacağını vurguluyoruz." dedi.

Seri, hassas hedefin ne olduğuna ilişkin bilgi vermezken, saldırıya dair Suudi Arabistan'dan henüz açıklama yapılmadı.

Sivil Koruma altyapısına ilişkin bazı yatırımların tamamlanmadığını ve elektrik iletim hatlarının yer altına alınması gibi projelerin uygulanmadığını belirten Raptis, yangınların kaçınılmaz olmadığını söyledi.

Raptis, hükümetin yedi yıllık iktidarı boyunca yangınları önlemeye yönelik çalışmalara yeterli önceliği vermediğini ileri sürdü.

Radikal Sol İttifak Partisi (SYRIZA) Basın Sözcü Yardımcısı Dimitris Melidis de hükümetin uzun vadeli ve koordineli bir yangın önleme stratejisi oluşturamadığını savunarak, büyük yangınların ardından açıklanan destek ve önlem paketlerinin çoğunun hayata geçirilmediğine dikkati çekti.

Melidis, iklim krizinin uzun yıllardır bilinen bir gerçek olduğunu belirterek, hükümetin sahip olduğu mali imkanlara rağmen önleyici tedbirleri yeterince hayata geçirmediği değerlendirmesine yer verdi.

Yeni Sol (Nea Aristera) Partisinden yapılan açıklamada, son yıllarda yaşanan büyük yangınların mevcut sivil koruma sistemindeki eksiklikleri ortaya koyduğu ifade edilerek, hükümetin yangınların önlenmesi ve afet yönetimine yönelik kapsamlı plan oluşturamadığı savunuldu.

İktidardaki Yeni Demokrasi (ND) Partisi Milletvekili Vasilis Oikonomu ise hükümetin yangınlarla mücadele kapasitesini güçlendirdiğini ve son yıllarda önleme çalışmalarına önemli kaynak ayırdığını söyledi.

Oikonomu'nun "Yunanistan'da Sivil Koruma demek Yeni Demokrasi demektir." sözleri muhalefet temsilcilerinin tepkisini çekti.

Kabinede konuşan Lee, ülkede klima talebinin hızla artması nedeniyle yetkililere halkın günlük yaşamını korumak için gerekli önlemleri almalarını ve elektrik sistemlerini denetlemeleri talimatını verdi.

Sıcak hava dalgasının devam edecek olmasının en büyük endişe kaynağı olduğunu ifade eden Lee, tehlikeli koşullara karşı koyabilmek için afetlere müdahale sisteminin kapsamlı bir şekilde yeniden tasarlanmasını istiyor.

Güney Kore meteoroloji ajansı, pazar günü 42,5 derece ile ülkede son 122 yılın en yüksek sıcaklığını kaydetti.

Ülkede yaşamını yitiren 19 kişiden 13'ünün 80 yaş üzeri olduğu açıklandı.

15 mayıstan bu yana 2 bin 25 Güney Koreli aşırı sıcaklardan kaynaklanan hastalıklar nedeniyle sağlık kurumlarına başvuru yaptı.

Yerel basındaki haberlere göre, Antarktika üzerinden gelen soğuk hava kütlesinin etkisiyle deniz seviyesine kadar inen kar yağışı özellikle Güney Adası'nın doğu kesimlerinde etkili oluyor.

Meteoroloji yetkilileri, soğuk hava dalgasının hafta ortasına kadar şiddetini artırmasının beklendiğini açıkladı.

Kar yağışı nedeniyle Dunedin kentindeki tüm ilk ve orta dereceli okullar ile bazı çevre ilçelerdeki eğitim kurumlarında eğitime ara verildi. Çok sayıda anaokulu ve okul öncesi eğitim merkezi de faaliyetlerini durdurdu.

Olumsuz hava koşulları ulaşımı da aksattı. Polis, Dunedin'de buzlanma nedeniyle 20'den fazla trafik kazası meydana geldiğini bildirdi.

Dunedin'deki tüm otobüs seferleri iptal edilirken kar ve buzlanma nedeniyle bazı kara yolları geçici olarak ulaşıma kapatıldı.

Soğuk hava dalgası başkent Wellington'a da ulaştı. Kent merkezinde ve bazı banliyölerde karla karışık yağmur ve hafif kar yağışı görüldü.

Türkiye ile Çin arasında 4 Ağustos 1971'de kurulan diplomatik ilişkiler, 55 yıl sonra yalnızca iki ülke arasındaki ikili ilişkilerin değil, Asya'nın batısı ile doğusu arasındaki stratejik bağlantının da en önemli başlıklarından biri haline geldi. 2010 yılında "Stratejik İşbirliği" seviyesine yükseltilen ilişkiler, son yıllarda ulaştırma koridorları, yatırım, teknoloji ve çok taraflı diplomasi ekseninde daha kapsamlı bir içerik kazandı.

İlişkilerde en dikkat çekici dönüşüm ekonomik alanda yaşandı. 1990'lı yıllarda sınırlı kalan ticaret hacmi, Çin'in küresel üretim merkezi haline gelmesi ve Türkiye'nin Asya ile ekonomik ilişkilerini çeşitlendirmesiyle birlikte hızla büyüdü. İki ülke arasındaki ticaret hacmi ilk kez 2000 yılında 1 milyar dolar seviyesini aşarken, takip eden çeyrek yüzyılda neredeyse kesintisiz artış gösterdi.

Resmi verilere göre ikili ticaret hacmi 2023'te 48,3 milyar dolar, 2024'te yine 48,3 milyar dolar olurken, 2025 yılında 52,9 milyar dolara yükselerek yeni bir eşiği geride bıraktı. Türkiye'nin Çin'e ihracatı yaklaşık 3,3 milyar dolar seviyesinde gerçekleşirken, Çin'den ithalat 49,6 milyar dolara ulaştı. Mermer, krom, bakır, bor ürünleri ve çeşitli madenler Türkiye'nin başlıca ihraç kalemlerini oluştururken; elektronik, telekomünikasyon ekipmanları, bilgisayar ve yüksek teknolojili ürünler Çin'den yapılan ithalatın omurgasını oluşturuyor.

Bu tablo Ankara açısından ticaret dengesinin iyileştirilmesi ihtiyacını gündemde tutsa da, aynı zamanda Çin'in Türkiye için vazgeçilmez ekonomik ortaklardan biri haline geldiğini de göstermekte. Son yıllarda tarım ürünlerinin Çin pazarına girişini kolaylaştıran yeni protokoller ile yatırım odaklı görüşmeler de bu dengenin iyileştirilmesine yönelik adımlar arasında yer alıyor.

Kuşak ve Yol ile Orta Koridor'un kesiştiği nokta

İlişkilerin stratejik boyutunu ise ulaştırma koridorları oluşturuyor. Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping'in 2013 yılında ilan ettiği Kuşak ve Yol Girişimi, Asya ile Avrupa arasındaki ticaret yollarını yeniden şekillendirmeyi hedeflerken, Türkiye de kendi Orta Koridor vizyonunu bu girişimle uyumlu hale getirme kararı aldı. Bu kapsamda 2015 yılında Türkiye'nin Orta Koridor Girişimi ile Çin'in Kuşak ve Yol Girişimi'nin uyumlaştırılmasına yönelik mutabakat zaptı imzalandı. Bu sürecin kurumsal zemini ise 6 Kasım 2024'te Pekin'de gerçekleştirilen ilk Ortak Çalışma Grubu toplantısıyla güçlendirildi.

Orta Koridor'un önemi son yıllarda daha da arttı. Küresel tedarik zincirlerinin yeniden şekillenmesi, Kızıldeniz ve Süveyş hattındaki güvenlik riskleri ile Avrasya'daki jeopolitik değişimler, Türkiye'nin Avrupa ile Asya arasındaki lojistik merkez olma iddiasını güçlendirdi. Çin açısından Türkiye; Orta Asya, Kafkasya ve Avrupa'ya açılan kritik bir geçiş noktası olarak öne çıkarken, Ankara da Çin sermayesi, üretim kapasitesi ve lojistik ağlarından daha fazla yararlanmayı hedefliyor.

Diplomasi yalnızca ekonomiyle sınırlı değil

Türkiye ile Çin ilişkileri son yıllarda yalnızca ticaret üzerinden tanımlanmıyor. Her iki ülke de çok kutuplu uluslararası sistem tartışmalarında daha görünür hale gelirken, uluslararası kurumların mevcut yapısının reforme edilmesi gerektiğini savunuyor. Birleşmiş Milletler başta olmak üzere küresel yönetişim mekanizmalarının günümüz güç dağılımını yansıtmadığı yönündeki eleştiriler, Ankara ile Pekin'in zaman zaman benzer söylemler geliştirdiği alanlardan biri olarak öne çıkıyor. Her iki ülke de gelişmekte olan ekonomilerin küresel karar alma süreçlerinde daha fazla temsil edilmesini savunurken, Küresel Güney ülkeleri arasında işbirliğinin artırılmasını destekliyor.

Bu nedenle Türkiye ile Çin arasındaki temaslar yalnızca ikili gündemlerle sınırlı kalmıyor; G20, Birleşmiş Milletler ve Şanghay İşbirliği Teşkilatı gibi platformlarda da yeni diyalog alanları oluşturuyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping son yıllarda birçok uluslararası zirve kapsamında bir araya gelirken, 2025 yılında Tianjin'deki Şanghay İşbirliği Teşkilatı Zirvesi de bu temasların son halkalarından biri oldu.

Bununla birlikte ilişkilerde yeni dönemin en dikkat çekici diplomatik adımlarından biri ise Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın Haziran 2024'te gerçekleştirdiği Pekin, Urumçi ve Kaşgar ziyaretleri oldu. Fidan, ziyaret boyunca ekonomik işbirliği, ulaştırma koridorları, yatırım ve bölgesel istikrar başlıklarını ön plana çıkarırken, Türkiye'nin Asya açılımına verdiği önemi vurguladı. Fidan’ın ziyareti sırasında Türkiye’nin BRICS’e üyelik yönünde verdiği mesajlar da dikkat çekici anlar olarak hafızalarda yer etti.

Yeni işbirliği alanı: Yapay zekâ ve yeşil dönüşüm

Türkiye ve Çin arasındaki işbirliğinin gelecek potansiyeli de dikkat çekici bulunuyor. Çin, elektrikli araçlar, batarya teknolojileri, güneş panelleri, rüzgâr enerjisi ekipmanları ve akıllı üretim sistemlerinde dünyanın en büyük üreticilerinden biri konumunda bulunuyor. Türkiye ise Avrupa pazarına yakınlığı, gelişen sanayi altyapısı ve enerji dönüşüm hedefleri sayesinde bu alanlarda önemli bir üretim ve yatırım merkezi olmayı hedefliyor.

Benzer bir tablo yapay zekâ ve robotik teknolojilerinde de ortaya çıkıyor. Çin'in büyük dil modelleri, endüstriyel robotlar, akıllı üretim ve insansı robot teknolojilerindeki hızlı ilerlemesi; Türkiye'nin dijital dönüşüm, savunma sanayii, üretim otomasyonu ve teknoloji girişimciliği hedefleriyle birleştiğinde yeni ortaklık fırsatları doğurabilir. Ortak Ar-Ge merkezleri, üniversite-sanayi işbirlikleri, teknoloji parkları ve girişim sermayesi yatırımları iki ülke ilişkilerine yeni bir boyut kazandırabilecek başlıklar arasında gösteriliyor.

Halklar birbirine daha da yaklaşıyor

İlişkilerin geleceğini belirleyecek en önemli unsurlardan biri ise halklar arasındaki temasların artması olarak görülüyor. Türkiye'nin 2026 başında Çin vatandaşlarına yönelik başlattığı 90 güne kadar vizesiz seyahat uygulaması, turizm ve kültürel etkileşim açısından yeni bir dönemin kapısını araladı. Turizm sektörü temsilcileri, bu kararın Çinli ziyaretçi sayısında önemli artış sağlayacağını değerlendiriyor. Nitekim 2025 yılında 425 binden fazla Çinli turist Türkiye'yi ziyaret etti. İki ülke arasında imzalanan turizm işbirliği anlaşmaları ve doğrudan uçuşların artmasıyla bu rakamın daha da yükselmesi bekleniyor.

Öte yandan Türkiye'den Çin'e eğitim amacıyla giden öğrencilerin sayısında da son yıllarda artış yaşanıyor. Çin üniversitelerinin uluslararası öğrencilere sunduğu burs programları, teknoloji ve mühendislik alanlarındaki akademik kapasite ile birlikte değerlendirildiğinde eğitim diplomasisi, iki ülke ilişkilerinin en dinamik başlıklarından biri haline geliyor. Konfüçyüs Enstitüleri, Türkoloji çalışmaları, kültür yılları, medya işbirlikleri ve akademik değişim programları da toplumlar arasındaki karşılıklı anlayışı derinleştiren araçlar olarak öne çıkıyor.

731. Birim'in savaş suçlarından Tokyo Mahkemeleri'nin 80. yıl dönümüne uzanan tarihsel gerçekler, Japonya'nın yeniden askerileşme sürecine ilişkin tartışmaları yeniden alevlendiriyor. Tarihten çıkarılmayan derslerin bölgesel güvenlik üzerindeki etkileri dikkat çekiyor.