Pentagon’un 2027 mali yılı bütçe talebinin ele alındığı oturumda konuşan Hurst, savaşın bugüne kadar Pentagon bütçesine yansıyan maliyetinin yaklaşık 29 milyar dolar seviyesine çıktığını söyledi.

"Tahminler sürekli güncelleniyor"

Hurst, daha önce Kongre’de yapılan değerlendirmelerde maliyetin 25 milyar dolar olarak hesaplandığını hatırlatarak, “Ortak personel ekibi ve mali işler ekibi tahminleri sürekli güncelliyor. Bu nedenle rakamın şimdi 29 milyar dolara daha yakın olduğunu düşünüyoruz.” ifadelerini kullandı.

Maliyetteki artışın nedenlerine değinen Hurst, ekipmanların onarım ve yenileme giderleri ile personelin görevde tutulmasına yönelik işletme maliyetlerinin yükselmesinin etkili olduğunu belirtti.

Pentagon’un oturumdaki bir diğer ismi olan ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ise savaşın toplam maliyetine ilişkin daha kapsamlı verilerin gerektiğinde Kongre ile paylaşılacağını söyledi.

Konferansta konuşan Demografik Araştırmalar ve İncelemeler Enstitüsü Direktörü Viron Kotzamanis, mevcut eğilimlerin devam etmesi halinde önümüzdeki yıllarda doğum oranlarının ölüm oranlarının oldukça gerisinde kalacağını söyledi.

Kotzamanis, 2060 yılına kadar ülkede doğumlardan yaklaşık 60 bin daha fazla ölüm gerçekleşmesinin beklendiğini belirterek, bunun toplam nüfusta ciddi bir düşüşe yol açacağını ifade etti.

Uzmanlar ayrıca, üreme çağındaki nüfusun yüzde 35 oranında azalmasının doğum oranlarının yeniden yükselmesini zorlaştıracağını vurguladı.

Konferansta yapılan değerlendirmelerde, Yunanistan nüfusunun 2060 yılına kadar yaklaşık 1,7 milyon azalabileceği belirtilirken, bunun yalnızca nüfus sayısıyla ilgili değil; ekonomik sürdürülebilirlik, sosyal yapı ve ülkenin geleceği açısından da önemli sonuçlar doğuracağı kaydedildi.

Katılımcılar, özellikle küçük adalar ve kırsal bölgelerde nüfus kaybının daha belirgin hale geldiğine dikkat çekerek, bölgesel ihtiyaçlara uygun politikaların geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.

Toplantıda ayrıca, yurt dışına göç eden genç ve nitelikli iş gücünün geri dönüşünün teşvik edilmesi, aile destek programlarının artırılması ve sağlık ile eğitim altyapısının güçlendirilmesi önerileri öne çıktı.

Durumu ciddiyetini koruyor

Yunan basınında yer alan bilgilere göre kaza, Dominik Cumhuriyeti'nin Agios Dominikos bölgesinde meydana geldi. Turistik bir teknenin çarptığı 21 yaşındaki yarışmacıya ilk müdahale olay yerinde yapım ekibi tarafından gerçekleştirildi.

Hastaneye kaldırılan Floros'un sağlık durumu hakkında yapım şirketi, "Yarışmacının durumu ciddi ancak stabildir ve hayati tehlikesi bulunmamaktadır" açıklamasında bulundu.

Yarışma süresiz askıya alındı

Kazanın ardından yayıncı kuruluş SKAI kanalı, Survivor yarışmasını süresiz olarak askıya aldığını duyurdu. Yetkili liman makamları, kazanın nasıl gerçekleştiğine dair geniş çaplı bir soruşturma başlattı. Yapım ekibi, özellikle sosyal medyada yayılan doğrulanmamış bilgilere karşı kamuoyunu sağduyuya davet ederek süreci yakından takip ettiklerini bildirdi.

10 kardeşli arıcı: Floros'un hikayesi

Kazanın ardından Floros’un yaşam öyküsü de yeniden gündem oldu. Kavala kentinde 10 kardeşli bir ailede büyüyen ve arıcılıkla uğraşan genç yarışmacı, Survivor’daki çalışkan kişiliği ve dayanıklılığı ile izleyicilerin sevgisini kazanmıştı. Yarışma prosedürleri dışında gerçekleştiği belirtilen bu kaza sonrası, genç yarışmacının ailesine destek mesajları yağdı.

Satın alma sürecinde sona gelindi

COPE’ta yer alan habere göre Sergio Ramos ile Sevilla yönetimi arasındaki satın alma görüşmelerinde son aşamaya geçildi.

Haberde, noter işlemlerinin tamamlanmasının ardından anlaşmanın resmi olarak duyurulmasının beklendiği ifade edildi. İspanyol futbol kamuoyunda geniş yankı uyandıran gelişmenin kısa süre içinde netlik kazanabileceği belirtiliyor.

Ramos eski kulübüne dönüyor

Sergio Ramos, futbol kariyerine Sevilla altyapısında başlamış ve burada gösterdiği performans sonrası Real Madrid’e transfer olmuştu.

İspanyol yıldız, Real Madrid’de kazandığı UEFA Şampiyonlar Ligi şampiyonlukları ve İspanya Milli Takımı ile elde ettiği Dünya Kupası başarısıyla dünya futbolunun en tanınan isimlerinden biri haline gelmişti.

Ramos’un şimdi ise futbolculuktan yöneticilik ve kulüp sahipliğine geçiş yapmaya hazırlandığı yorumları yapılıyor.

Sevilla’da yeni dönem beklentisi

Son yıllarda ekonomik ve sportif açıdan zorlu süreçlerden geçen Sevilla’da olası yönetim değişikliği taraftarlar arasında da büyük heyecan oluşturdu.

İspanyol ekibinin mali sorunlar ve lig performansındaki dalgalanmalar nedeniyle yeni bir yapılanmaya ihtiyaç duyduğu değerlendirmeleri yapılırken, Sergio Ramos’un kulübü devralmasının yeni bir dönemin başlangıcı olabileceği ifade ediliyor.

İspanyol futbolunda büyük yankı uyandırdı

Sergio Ramos’un Sevilla’yı satın aldığı iddiası sosyal medyada kısa sürede gündem olurken, futbol dünyasında da geniş tartışmalara neden oldu.

Açıklamada, Genel Sekreter'in, Mısır'ın bölgesel sorunların çözümü için yapıcı diplomatik çabalarına duyduğu takdiri dile getirdiği kaydedildi.

Xi Jinping, görüşmede Tacikistan’ın bağımsızlığının 35. yılını ve ülkenin kalkınma sürecinde elde ettiği önemli başarıları kutladı. Karşılıklı ve sarsılmaz desteğin Çin-Tacikistan ilişkilerinin temelini oluşturduğunu belirten Xi, uluslararası koşullar nasıl değişirse değişsin iki ülkenin birbirini gözeten iyi komşular, samimi ve güvene dayalı dostlar ile kalkınma yolunda birlikte ilerleyen ortaklar olmaya devam edeceğini söyledi.

Xi, taraflar arasında imzalanan “Çin-Tacikistan Kalıcı İyi Komşuluk, Dostluk ve İşbirliği Antlaşması”nın iki ülke arasındaki yüksek düzeyli siyasi güveni yansıttığını ve nesiller boyu sürecek dostluk için güçlü bir güvence oluşturduğunu ifade etti. Çin’in, ortak geleceği paylaşan daha güçlü bir Çin-Tacikistan kader birliği inşa etmek ve iki halkın refahını artırmak amacıyla Tacikistan ile omuz omuza çalışmaya hazır olduğunu kaydetti.

Çin’in, Tacikistan’ın kendi ulusal koşullarına uygun kalkınma yolunu izlemesini desteklemeyi sürdüreceğini belirten Xi Jinping, Tacikistan’ın ulusal bağımsızlığını, egemenliğini ve güvenliğini koruma çabalarına yönelik destek sağlamaya devam edeceklerini vurguladı.

Xi Jinping, bu yılın Çin’in “15. Beş Yıllık Plan” döneminin başlangıcı olduğunu, Tacikistan’ın ise “2030 Öncesi Ulusal Kalkınma Stratejisi”ni hızla ilerlettiğini hatırlatarak iki tarafın yüksek kaliteli Kuşak ve Yol işbirliğini temel alarak kalkınma stratejilerini daha güçlü şekilde uyumlaştırması önerisinde bulundu.

İki ülkenin ticari ve ekonomik işbirliğindeki olumlu ivmeyi koruması gerektiğini belirten Xi, ticaret ve yatırımlarda hem niteliğin hem de hacmin artırılmasının önemine dikkat çekti. Xi ayrıca, önemli projelerin güvence altına alınacağını, yeşil enerji, dijital ekonomi, akıllı şehirler ve yapay zekâ alanlarında işbirliğinin genişletileceğini ve bilim-teknoloji alanındaki yenilik kapasitesinin artırılacağını ifade etti.

Halklar arası temasların güçlendirilmesi gerektiğini kaydeden Xi Jinping, yerel yönetimler arasındaki işbirliği için yeni modeller geliştirilmesini ve iki halk arasındaki karşılıklı anlayış ile yakınlaşmanın artırılmasını desteklediklerini söyledi.

Xi, güvenlik ve hukuk uygulama alanlarında işbirliğinin güçlendirilmesi ve “Üç Kötü Güç” olarak tanımlanan terörizm, ayrılıkçılık ve aşırıcılıkla kararlı mücadele yürütülmesi gerektiğini de vurguladı. Çin’in, Tacikistan’ın Uluslararası Arabuluculuk Örgütü’ne katılımını memnuniyetle karşıladığını belirten Xi, Çin’in Tacikistan’la Birleşmiş Milletler, Shanghai İşbirliği Örgütü ve Çin-Orta Asya Mekanizması çerçevesinde işbirliğini güçlendirerek gerçek çok taraflılığı desteklemeye ve daha adil bir küresel yönetişim sisteminin tesisini sağlamaya hazır olduğunu ifade etti.

Tacikistan Cumhurbaşkanı İmamali Rahman ise yeni dönemde Tacikistan-Çin kapsamlı stratejik ortaklığının sürekli derinleştiğini belirtti. Ticaret, yatırım, ulaştırma ve tarım gibi alanlardaki işbirliğinin verimli sonuçlar verdiğini söyleyen Rahman, büyük projelerin istikrarlı şekilde ilerletildiğini, kültürel ve beşeri temasların da giderek arttığını kaydetti.

Rahman, bugün imzalanan “Tacikistan-Çin Kalıcı İyi Komşuluk, Dostluk ve İşbirliği Antlaşması”nın iki ülke ilişkilerinin yeni bir tarihi aşamaya girdiğini ortaya koyduğunu ve uzun vadeli işbirliği için yeni fırsatlar yaratacağını ifade etti.

Taiwan’ın Çin’in ayrılmaz bir parçası olduğunu vurgulayan Rahman, Tacikistan’ın Tek Çin ilkesine kararlılıkla bağlı olduğunu söyledi. Rahman ayrıca, kritik mineraller, yapay zekâ ve teknolojik yenilik gibi alanlarda Çin ile işbirliğini güçlendirmeyi, insan hareketliliğini kolaylaştırmayı ve eğitim alanındaki temasları artırmayı hedeflediklerini dile getirdi.

Cumhurbaşkanı Xi Jinping’in ortaya koyduğu küresel inisiyatiflerin dünya açısından büyük önem taşıdığını belirten Rahman, Çin’in uluslararası krizlerin siyasi yollarla çözülmesi için yürüttüğü kararlı diplomatik çabaları ve Orta Doğu’daki gerilimin azaltılması yönündeki rolünü takdir ettiklerini ifade etti. Tacikistan’ın Çin ile çok taraflı işbirliğini güçlendirerek “Üç Kötü Güç” ve sınır aşan suçlarla ortak mücadele yürütmeye hazır olduğunu da sözlerine ekledi.

Görüşmenin ardından iki lider, “Çin Halk Cumhuriyeti ile Tacikistan Cumhuriyeti Kalıcı İyi Komşuluk, Dostluk ve İşbirliği Antlaşması” ile “Yeni Çağda Çin-Tacikistan Kapsamlı Stratejik Ortaklığının Derinleştirilmesine İlişkin Ortak Bildirge”yi imzaladı.

İki lider ayrıca parti ilişkileri, ekonomi, ticaret, yatırım, yapay zekâ, yeşil mineraller ve medya alanlarını kapsayan ondan fazla işbirliği belgesinin imzalanmasına tanıklık etti.

Ziyaret kapsamında tarım, kültür, eğitim, konut inşaatı, denetim-karantina ve piyasa gözetimi alanlarında da çok sayıda işbirliği belgesi imzalandı.

Sarı kırmızılıların transfer listesinin en başında, Liverpool ile yol ayrımına gelen dünyaca ünlü savunmacı Virgil van Dijk yer alıyor.

34 yaşındaki tecrübeli stoperi kadrosuna katarak savunma hattını sağlama almak isteyen yönetim, Hollandalı yıldızın kararını beklemeye geçti.

1 yıl daha sözleşmesi var

Liverpool ile bir yıl daha kontratı bulunan Van Dijk'ın kariyerine Türkiye'de devam etme ihtimali, camiada büyük heyecan yaratıyor.

Galatasaray bu transferi Dünya Kupası'ndan önce bitirmek istiyor ancak Hollandalı savunmacı turnuva sonunu işaret ediyor.

Özbek'in planları

Galatasaray Başkanı Dursun Özbek'in, savunmaya bir yıldız takviyesi yapma hayali var.

Başkan Özbek'in en beğendiği isim Van Dijk ancak Real Madrid'in Alman savunmacısı Antonio Rüdiger de listedeki isimlerden biri.

Ne olmuştu?

CHP Merkez Yönetim Kurulu Toplantısı'nda CHP Genel Başkanı Özgür Özel, Burcu Köksal'ın MYK tarafından kesin ihraç istemiyle disipline sevk edildiğini açıklamıştı.

Bunun yanı sıra Burcu Köksal'ın e-devlet üzerinden CHP üyeliğini sildiği öğrenildi.

Xi Jinping, UNESCO’nun ülkeler arasında karşılıklı anlayış ve güvenin artırılmasına, farklı medeniyetler arasında etkileşim ve karşılıklı öğrenmenin teşvik edilmesine önemli katkılar sunduğunu belirtti. Xi ayrıca, örgütün küresel eğitim, bilim ve kültür yönetişiminin reformu ile geliştirilmesinde de olumlu rol oynadığını ifade etti.

Çin’in UNESCO’nun çalışmalarını aktif şekilde desteklediğini vurgulayan Xi Jinping, iki tarafın dünya barışının korunması ve küresel kalkınmanın teşvik edilmesi için birlikte yoğun çaba gösterdiğini söyledi. Xi, dünya halklarına daha fazla fayda sağlamak amacıyla UNESCO ile stratejik işbirliğini derinleştirmeye hazır olduklarını kaydetti.

Xi Jinping, günümüz dünyasında barış, kalkınma, işbirliği ve kazan-kazan anlayışının temel eğilim olmaya devam ettiğini, ancak Soğuk Savaş zihniyeti, hegemonya ve tek taraflılığın yeniden yükselişe geçtiğini belirtti. Küresel yönetişimin yeni bir dönüm noktasına geldiğine dikkat çeken Xi, Çin’in gerçek çok taraflılığı savunmayı sürdürdüğünü, Birleşmiş Milletler’in otoritesini desteklediğini ve UNESCO’nun küresel yönetişimde büyük rol üstlenmesini desteklediğini ifade etti.

Xi Jinping, UNESCO ile birlikte dört küresel inisiyatifin hayata geçirilmesine katkı sunmaya, tüm ülkelerin halklarının eğitim, bilim ve kültür alanındaki gelişmelerden yararlanmasını sağlamaya ve insanlığın karşı karşıya olduğu ortak sorunlara daha etkili çözümler üretmeye hazır olduklarını söyledi.

Xi ayrıca, iki tarafın yapay zekâ, açık bilim ve dijital eğitim gibi alanlarda işbirliğini derinleştirmesi önerilerinde bulunarak dünya medeniyetlerinin çeşitliliğine saygı gösterilmesini, farklı medeniyetler arasında karşılıklı saygı ve uyum içinde bir arada yaşamın teşvik edilmesini savundu. Küresel Güney ülkeleriyle işbirliğinin güçlendirilmesi, kültürel mirasın korunması ve medeniyetler arası etkileşim ile karşılıklı öğrenmenin artırılmasının önemine de dikkat çekti.

UNESCO Genel Direktörü Halid el-Anani ise Çin’in UNESCO’ya uzun süredir verdiği güçlü destekten dolayı teşekkür etti. El-Anani, küresel eğitim ve kültür seviyesinin yükseltilmesi, bilimsel ve teknolojik alışverişin teşvik edilmesi, yapay zekâ alanındaki işbirliğinin derinleştirilmesi ve dört küresel inisiyatifin uygulanması için Çin ile eşgüdümü artırmayı sürdüreceklerini ifade etti.

Söz konusu depolamaya ilişkin kriptografik kanıt ise Ethereum blokzincirinde kayıt altına alındı.

Ethereum ağında konuşlandırılan akıllı sözleşme sayesinde her yayının özgünlüğü bağımsız olarak doğrulanabiliyor. Herhangi bir yayının orijinal olup olmadığı, bir aracıya ihtiyaç duyulmaksızın blokzincir üzerinden şeffaf biçimde sorgulanabiliyor, böylece arşivin bütünlüğü ve güvenilirliği kalıcı olarak tesis ediliyor.

Bu uygulama kapsamında İletişim Başkanlığı, yayın arşivini blokzincir teknolojisiyle koruma altına alan Türkiye'nin ilk kamu kurumu olma niteliği kazandı.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, "Emeklilerimizin bayram ikramiyelerini 17-22 Mayıs tarihleri arasında hesaplara yatırıyoruz." açıklamasında bulundu.

Çinli sözcü, Japon militarizminin geçmişte Asya-Pasifik halklarına büyük acılar yaşattığını belirterek, bugün bölgedeki refah ve kalkınmanın İkinci Dünya Savaşı sonrasında kurulan uluslararası düzen ve barış ortamı sayesinde mümkün olduğunu ifade etti.

Guo Jiakun, Japonya’daki sağcı güçlerin ise attıkları adımlarla bu düzeni ve savaş sonrası barış temelini giderek aşındırdığını savundu.

Sözcü ayrıca, Japonya’nın yeniden askerileşme sürecinin göz göre göre yaklaşan bir “gri gergedan” gibi ciddi bir risk hâline geldiğini belirtti. Çok sayıda uluslararası uzman, akademisyen ve medya kuruluşunun Japonya’nın pasifizmden uzaklaştığına ve savaş sonrası dönemin en tehlikeli güvenlik politikası dönüşümünü yaşadığına dikkat çektiğini kaydeden Guo, bunun bölgesel ve küresel barış ile istikrar açısından ciddi tehdit oluşturduğunu söyledi.

Guo Jiakun, Asya-Pasifik ülkelerine dikkatli olma çağrısında bulunarak, Japonya’nın “yeni militarizminin” niteliği ve oluşturduğu risklerin doğru değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Çinli sözcü, tüm ülkelerin bölgesel barış düzenini korumak ve ortak kalkınmayı sürdürmek için birlikte hareket etmesi gerektiğini sözlerine ekledi.

Değerli çiftçi kardeşlerim, kıymetli üreticilerimiz, Tarım ve Orman Bakanlığımızın kıymetli mensupları, saygıdeğer misafirler, sizleri en kalbi duygularımla, hürmetle, muhabbetle selamlıyorum. Dünya Çiftçiler Günü vesilesiyle sizlerle bir arada olmaktan, sizleri milletin evinde ağırlamaktan büyük bir bahtiyarlık duyuyorum. Cumhurbaşkanlığı Külliyemize, bu gazi mekâna hepiniz hoş geldiniz, şeref verdiniz.

Üretim ve bereketin havasını soluduğumuz bu kıymetli buluşmada emeği geçen Tarım Bakanlığımıza yürekten teşekkürlerimi iletiyorum. Sizlerin şahsında 81 ilimizin tamamında toprağını alın teriyle sulayan, mahsulünü emeğiyle harmanlayan, üretimiyle Türkiye'nin gücüne güç, sofrasına bereket katan tüm çiftçilerimizin 14 Mayıs Dünya Çiftçiler Günü'nü şimdiden tebrik ediyorum.

"Türkiye'de tarım ayaktaysa sizin alın teriniz sayesinde"

Çiftçilerimizin tamamının bolluk ve bereketle dolu, verimli bir yıl geçirmesini diliyor, Rabbim emeklerinizi en güzel şekilde mükâfatlandırsın diyorum. Son olarak Gazze ve Batı Şeria başta olmak üzere gönül coğrafyamızın farklı yerlerinde bir zamanlar ekip biçtikleri toprakları gasp edilen, arazileri maalesef kanla ve kahırla sulanan tüm kardeşlerime buradan en güçlü dayanışma mesajlarımı gönderiyorum. Cenab-ı Allah o bereketli toprakların inşallah yeniden şenlendiği, ağaçların tekrar yeşerdiği, çocukların neşeyle gülüp eğlendiği o güzel günleri görmeyi hepimize nasip eylesin.

Konuşmamın başında şu hususun altını özellikle çizmek istiyorum. Bugün Türkiye'de tarım ve hayvancılık ayaktaysa, üretim ve ihracat her sene yeni rekorlar kırıyorsa bunda sizin alın teriniz var. Bugün Türkiye'de toprak ve su kaynaklarımız, ormanlarımız en verimli surette korunuyorsa bunda sizin dikkatinizin etkisi var. Soframıza gelen her üründe sizlerin hâlis niyeti, tertemiz emeği, samimi gayreti var. Türkiye'de vesayet zincirleri kırıldıysa, demokrasimiz daha da güçlü bir yapıya kavuştuysa bunda sizlerin hayır duası ve desteği var. Millî Mücadele'nin zaferle taçlanmasında, 15 Temmuz ihanetinin bozguna uğratılmasında sizlerin çok büyük rolü var. 15 Temmuz gecesi traktör lastiklerini ateşe veren, sokaklara, caddelere, meydanlara akın eden, millî iradeyi canı pahasına müdafaa eden tüm çiftçilerimize bugün bir kez daha şükranlarımı sunuyorum. Allah sizlerden razı olsun. Yokluğunuzu bu ülkeye, bu millete, bu ümmete göstermesin.

Kıymetli misafirler, tarım ve toprak bizim değerler piramidimizde çok mühim bir yere sahiptir. Her şeyden önce biz, dünyayı ahiretin tarlası olarak gören bir inancın mensuplarıyız. Ekip biçtiklerimizde, yapıp ettiklerimizde bu tarlayı en güzel, en verimli şekilde sürmenin çabasındayız. Toprak bizde tıpkı su gibi azizdir. Hayattır, nimettir, berekettir. Toprak aynı zamanda saflık ve temizlik vesilesidir. Suya erişemediğimiz yerlerde toprakla teyemmüm etmemiz, içinde pek çok mananın bulunduğu bir hikmet âleminin işaretidir. Bizim için toprak yalnızca üstündeki nimetlerle değil, altında medfun olan peygamberlerle, şehitlerle, velilerle, gönül erleriyle de değerlidir. Burada merhum Yahya Kemal'e atfedilen bir anekdotu sizlerle paylaşmak isterim. 1920'li yılların ikinci yarısıdır. Yahya Kemal, Avrupa'nın bir şehrinde büyükelçidir. Bir gün kendisine yabancı bir diplomat tarafından ülkemizin nüfusu sorulur. Yahya Kemal hiç düşünmeden 80 milyon cevabını verir. Ortamdakilerden biri, “Efendim, ülkenizde geçtiğimiz günlerde nüfus sayımı yapılmış. Gazetelerden okuduğumuza göre Türkiye'nin nüfusu yaklaşık 14 milyon olarak tespit edilmiş.” der. Bunun üzerine Yahya Kemal yine hiç duraksamadan ders niteliğindeki şu cevabı verir. “Ben toprağın altındakileri de saydım. Zira biz onlarla birlikte yaşarız.”

"Desteği 939 milyar liraya çıkardık"

Evet değerli kardeşlerim, toprak bizim için üstündekilerle birlikte altındakilerle de mübarektir. Bu anlayışla göreve geldiğimiz 2002 yılından bu yana toprağımızın ve onu alın teriyle işleyen çiftçilerimizin adeta üzerine titredik. Geçtiğimiz yıl doğrudan destek, kredi desteği, yatırım ödeneği, müdahale alımları ve ihracat destekleri dâhil toplam 706 milyar lira destek verdik. Bu yıl için bu rakamı tam 939 milyar liraya çıkardık.

Şu gerçeği artık herkes kabul ediyor. Su stresi ve iklim krizinin yanı sıra son dönemde patlak veren salgın, sıcak savaş ve çatışmalar gıda arz güvenliğinin önemini tescillemiştir. Son dönemde “gıda milliyetçiliği” denilen kavramın küresel ölçekte yaygınlık kazandığını görüyoruz. Türkiye olarak hamdolsun tüm bunlara karşı tedbirlerimizi önceden aldık. “Ambarın anahtarı kimdeyse güç ondadır.” diyerek planlamamızı bu gerçeklere göre yaptık. Bir taraftan dengeli dış politikamızla etrafımızı saran ateş çemberinden ülkemizi ve milletimizi korurken, diğer taraftan 86 milyon vatandaşımızın gıda emniyetini sorunsuz şekilde sağlamayı başardık. İran'ı ve Körfez'deki kardeş ülkeleri derinden sarsan çatışmaların tarımsal üretimimizi etkilememesi için ilk günden beri teyakkuz hâlindeyiz.

"Gübre stoklarımız yeterli seviyede"

Tarımda gübre ve gübre ham madde tedariklerini zaten yapmıştık. Gübre stoklarımız yeterli seviyededir. Ayrıca gümrük vergisinin sıfıra indirilmesinden ihracatın durdurulmasına kadar ilave bir dizi tedbiri de hayata geçirdik. Tarımsal üretim ve gıda arz güvenliği konusunda hiçbir sorunumuz yoktur. Gübrede ise artık güzlük ekilişler için hazırlıklarımızı yapıyoruz. Cennet vatanımızda şu anda 206 çeşit tarım mahsulü yetişiyor. Bunların birçoğunda kendimize yeter durumdayız.

"Sebze üretiminde dünya üçüncüsüyüz"

Bakınız şu rakamları biz değil, uluslararası kuruluşlar söylüyor. Sebze üretiminde dünyada üçüncü, meyvede dördüncüyüz. Yirmi bir bitkisel ürün mahsulünde ise ilk üçteyiz. Çiğ sütte, sığır etinde, tavuk etinde, yumurtada aynı şekilde dünyada ve Avrupa'da ilk sıralardayız. Bal üretiminde Avrupa'da lider, su ürünleri yetiştiriciliğinde ikinci sıradayız. Tohumculukta dünyada ilk 10 ülke arasındayız. Dünyanın tam 117 ülkesine tohum ihracatı gerçekleştiriyoruz.

"Sulama konusunda bir sıkıntımız bulunmuyor"

Çok şükür, bu yılın başından itibaren yağışlar iyi seyrediyor. Barajlarımız doluyor. Sulama konusunda da herhangi bir sıkıntımız bulunmuyor. Zirai don ve kuraklık hadiseleri sebebiyle bir önceki sene düşüş yaşayan bitkisel üretimimiz bu yıl inşallah yeniden yükselişe geçecek. Hububat gibi stratejik ürünler başta olmak üzere birçok üründe inşallah bu yıl çok bereketli bir yıl olacak. Kıymetli kardeşlerim, kırsal kalkınma sadece tarım değil, kalkınma politikamızın da temelini teşkil ediyor. Bu alandaki önceliğimiz bilhassa gençler ve kadınların kırsal kalkınmanın ana aktörü hâline gelmesidir. Amaç özellikle anaç hayvan sayımızı artırmak, aile işletmelerimizi güçlendirmek, kadın ve gençlerimizin hayvancılıkta daha fazla yer almalarını sağlamaktır. Üzerinde özellikle durduğumuz hedeflerdir. “Kırsalda Bereket, Hayvancılığa Destek” ve “Kırsalda Bereket, Küçükbaş’a Destek” projelerimiz üreticilerimiz nezdinde büyük rağbet gördü. Vatandaşlarımızın düşük maliyet ve uygun kredilerle hayvan temin ettiği, bir yıllık bakım ve besleme giderleri ile sigorta primlerinin devlet tarafından karşılandığı bu destek programlarını sürekli hâle getireceğiz. Büyükbaş destek programımız meyvelerini vermeye başladı. Hamdolsun buzağılar doğuyor. Sürüler büyüyor. Üretim güçleniyor. Küçükbaş destek programımızda ise başvurular tamamlandı. Hak sahiplerine ilk hayvan teslimatını önümüzdeki ay yapacağız. Diğer yandan kırsal kalkınma yatırımları programına ayırdığımız tam 10 milyar liralık bütçenin de yüzde 20’sini yine gençlere ve kadınlara, yüzde 30’unu da aile işletmelerimize tahsis ettik. Bu sene hem hibe desteği oranımızı hem de destek alacak proje limit tutarını artırdık. Program kapsamında 100 bin liradan 30 milyon liraya kadar olan projelerde tutarın yüzde 50 ile yüzde 70’i arasındaki kısmını hibe edeceğiz. Başvurular 12 Haziran’a kadar devam edecek. Gençlerimizi, hanım üreticilerimizi, tarımla iştigal eden tüm vatandaşlarımı bu avantajlı programdan faydalanmaya davet ediyorum. Kıymetli misafirler, tarımda hangi ürünün nerede ekileceğini belirlediğimiz devrim niteliğindeki üretim planlamasında iki yılı geride bıraktık. Hayvancılıkta da besi, süt ve kanatlı üretim bölgelerini tespit ederek buralara yapılacak yatırımlara ekstra teşvikler sağlıyoruz. Başta üretim planlaması olmak üzere hayata geçirdiğimiz uygulamalar sayesinde hamdolsun hâlihazırda gıda arz güvenliği sorunumuz yoktur. Ancak hem bu çalışmaların sürdürülmesi hem de gelecekte gıda sorunu yaşanmaması için yeni düzenlemeleri ve destek mekanizmalarını da hayata geçiriyoruz. Bu vesileyle kırsal kalkınmada yeni bir hamle olarak gördüğümüz projemizi sizlerle ve milletimizle paylaşmak istiyorum. Şimdi bakınız değerli kardeşlerim, tarımda planlamanın ikinci safhasına geçiyoruz. Bu yeni aşamada artık tarımsal yatırımları da planlayacağız. Tarım sektörünün ana damarı olan siz kıymetli çiftçilerimizin emeğinin zayi olmayacağı, pazarlama sorunu yaşamayacağı, ürünlerinin doğru yerde ve doğru sanayi tesisinde işleneceği bir sistemi inşallah hayata geçiriyoruz. Bakanlığımız aracılığıyla Dünya Bankası tarafından sağlanacak kaynakla uygulanacak Türkiye Tarım Gıda Sektörünün İstihdam ve Kırsal Refah İçin Dönüşüm Projesi’ni bu yıl içinde başlatıyoruz. Projeyle tarım ve gıda alanına yatırım yapmak isteyen girişimcilerin finansmana erişimini kolaylaştıracağız.

AK Parti'ye katılması beklenen Köksal, AK Parti Genel Merkezi'ne geldi.

Burcu Köksal AK Parti Genel Merkezi’ndehttps://t.co/6XJyxIbG7b pic.twitter.com/ohP4y7Jtvs

— CGTN Türk (@cgtnturk) May 12, 2026

Kademeli emeklilik meclis’e geldi mi?

Kademeli emeklilik konusu, Emeklilikte Yaşa Takılanlar düzenlemesinin ardından en çok tartışılan sosyal güvenlik başlıklarından biri oldu.

CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay tarafından hazırlanan teklifin Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulduğu belirtilirken, şu an için yasalaşma sürecine giren resmi bir düzenleme bulunmuyor.

Muhalefet partileri tarafından farklı yasa teklifleri gündeme getirilse de, komisyon aşamasına ilerleyen ya da kabul edilen bir çalışma henüz açıklanmadı.

Erken emeklilik çıkacak mı?

Erken emeklilik beklentisi özellikle 1999 sonrası sigorta başlangıcı bulunan çalışanlar arasında yoğun şekilde tartışılıyor.

Ancak mevcut resmi açıklamalarda hükümetin erken emeklilik veya kademeli emeklilik konusunda aktif bir çalışma yürütmediği ifade ediliyor.

Hürriyet Gazetesi yazarı Noyan Doğan, kamuoyundan bu konuda yoğun soru aldığını belirtirken, “Kamunun bu konuda bir çalışması olmadığı gibi gündeminde bile değil” değerlendirmesinde bulundu.

EYT maliyeti tartışmaları etkiliyor

Ekonomi yönetimi tarafından yapılan açıklamalarda, EYT düzenlemesinin kamu maliyesi üzerindeki etkisine dikkat çekiliyor.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, EYT’nin 2024 yılı maliyetinin yaklaşık 724 milyar liraya ulaştığını açıklamıştı. Bu rakamın milli gelirin yaklaşık yüzde 2’sine karşılık geldiği belirtiliyor.

Ekonomik maliyet tartışmaları nedeniyle yeni bir erken emeklilik düzenlemesinin kısa vadede gündeme gelmesinin zor olduğu yorumları yapılıyor.

Bakan Işıkhan’dan net mesaj

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, daha önce yaptığı açıklamalarda mevcut emeklilik sisteminde değişiklik planlanmadığını ifade etmişti.

Işıkhan, “Emeklilik sisteminde bir değişiklik planlamıyoruz. Emekli olabilmek için gereken prim ve yıl şartları devam edecek” açıklamasında bulunmuştu.

Bu açıklamalar, mevcut prim günü ve yaş şartlarının korunacağı yönündeki beklentileri güçlendirdi.

Kademeli emeklilikte hangi formüller konuşuluyor?

Kamuoyunda tartışılan modellerde özellikle 8 Eylül 1999 ile Nisan 2008 arasında sigorta girişi bulunan çalışanlara yönelik farklı formüller öne çıkıyor.

Bazı önerilerde 7000 prim gün şartı üzerinden daha esnek yaş kriterleri gündeme gelirken, kadın ve erkek çalışanlar için farklı yaş senaryoları tartışılıyor.

Kamuoyunda konuşulan bazı formüllerde erkeklerde 47, kadınlarda ise 45 yaş gibi seçenekler yer alsa da, bunların resmi çalışma olmadığı ve yalnızca öneri düzeyinde bulunduğu belirtiliyor.

Sky News'ın aktardığına göre Starmer, toplantının açılışında yaptığı konuşmada, “Ülke bizden yönetmeye devam etmemizi bekliyor. Ben de bunu yapıyorum ve kabine olarak da bunu yapmalıyız” ifadelerini kullandı.

Başbakan, bir gün önce yaptığı açıklamada ise yerel seçim sonuçlarının “çok zor” olduğunu kabul etmiş ancak “pes etmeyeceğini” vurgulamıştı.

İşçi Partisi tarihi kayıplar yaşadı

Geçen hafta yapılan yerel seçimlerde İşçi Partisi büyük bir oy kaybı yaşadı. Parti, İngiltere genelinde yaklaşık 1.500 belediye meclisi koltuğunu kaybederken, aralarında geleneksel güçlü bölgelerinin de bulunduğu yaklaşık 40 yerel yönetimin kontrolünü de yitirdi.

Seçim sonuçları, Starmer’ın liderliğine yönelik tartışmaları yeniden alevlendirdi. Parti içinde özellikle son aylarda düşen kamuoyu desteği, ekonomik sorunlar ve hükümetin göç politikalarına ilişkin eleştiriler nedeniyle rahatsızlığın arttığı belirtiliyor.

Parti içinden ilk istifa geldi

Kriz derinleşirken, Konut ve Topluluklar Bakanlığı’nda görev yapan genç bakan Miatta Fahnbulleh Salı sabahı görevinden istifa etti. İngiliz medyasına göre Fahnbulleh, Starmer’dan liderlikten ayrılması için bir takvim açıklamasını talep etti.

Bu istifa, seçim yenilgisi sonrası hükümet içinden gelen ilk açık kopuş olarak değerlendiriliyor.

Liderlik tartışmaları büyüyor

İngiliz basınında yer alan yorumlarda, Starmer’ın henüz resmi bir liderlik meydan okumasıyla karşı karşıya olmadığı ancak parti içindeki huzursuzluğun giderek arttığı belirtiliyor. Bazı İşçi Partili milletvekillerinin, yaklaşan genel seçimler öncesinde partinin yeni bir lidere ihtiyaç duyabileceğini savunduğu öne sürülüyor.

Öte yandan Starmer’a destek veren isimler ise seçim yenilgisinin tek başına liderlik değişimini gerektirmediğini ve hükümetin ekonomik reform programına odaklanması gerektiğini ifade ediyor.

Bolat, burada yaptığı konuşmada, Kraliçe Mathilde başkanlığında Türkiye'yi ziyaret eden Belçika Ekonomik Misyonu heyetiyle 27 anlaşma imzalandığını, savunma sanayisi ve teknoloji alanında da 30'dan fazla Türk şirketiyle anlaşmaların imzalanacağını söyledi.

e-Ticaret sektöründe yaşanan gelişmelere değinen Bolat, gerek e-ticareti gerekse e-ihracatı destekleyen çalışmalara devam ettiklerini, geçen yıl 11 bin 500 kişinin 10 bin doları aşkın e-ihracat yaptığı bilgisini verdi.

Bolat, Bakanlık olarak düzenledikleri e-ticaret ve e-ihracat programlarına işaret ederek, bu programlara uluslararası ziyaretçilerin katıldığını, bu yıl 3-5 Eylül'de İstanbul'da Küresel e-Ticaret Zirvesi'nin yapılacağını kaydetti.

e-İhracatta geçen yıl 5,1 milyar dolar döviz kazancı sağlandığını belirten Bolat, şöyle devam etti:

"Ülkemizde e-ticaret hacmi geçen yıl yüzde 52,2 artışla 4 trilyon 567 milyar liraya ulaşmıştır. Bu çok önemli bir rakam. Yaklaşık 115,5 milyar dolara geliyor ve dolar bazında da yüzde 29'luk bir artışı temsil ediyor. e-Ticaretin toplam ticaretteki payı da yüzde 19,5 civarında. Bu şu anlama geliyor, demek ki toplam ticaret 23 trilyon liraymış. Perakende e-ticaret ise 2025'te bir önceki yıla göre yüzde 51,8 artışla 2 trilyon 457 milyar liraya yükseldi. 2019-2025 yıllarında bileşik yıllık büyüme oranı Türk lirası bazında yüzde 83,7 oldu. Dolar bazında da yüzde 382 artış gösterdi. e-Ticaret sektörü 2019 yılında 24 milyar dolardan, 6 yılda 115,5 milyar dolara yükseldi."

"e-Ticaret yapanların yüzde 75'i şahıs işletmesi"

Bolat, 2025'te genel e-ticarette yaklaşık 6 milyar işlem, perakende e-ticarette ise yaklaşık 2 milyar işlem yapıldığını ifade etti.

Esnafın da artık satışlarında dijital imkanları kullandığına dikkati çeken Bolat, "e-Ticaret yapanların yüzde 75'i şahıs işletmesi, yüzde 21'i limitet şirket, yüzde 4'ü anonim şirketler. Demek ki farklı ölçekteki ferdi ve kurumsal çalışmalarla e-ticaret yapanlar var." dedi.

Bolat, e-ticaretin milli gelirdeki payının yüzde 6,9 olduğunu aktardı.

Bu kapsamda geçen yıl 634 bin işletmenin e-ticaret yaptığını belirten Bolat, bu rakamın 2023'te 559 bin, 2024'te ise 600 bin olduğunu vurguladı.

Bolat, e-ticaret yapanların sektör dağılımına ilişkin de bilgi vererek, şöyle konuştu:

"2025 yılı e-ticaretinin yüzde 20,3'ü yemek sektöründe gerçekleşti. Yemek sektöründe tam 128 bin işletme e-ticaret yapıyor. Yaklaşık yüzde 14'ü yani 87 bin 500 işletme de giyim, ayakkabı, aksesuar sektöründe iştigal ediyor. Butik işletmelerden büyük perakende zincirlerine kadar çok geniş yelpazede giyim kuşam, ayakkabı, aksesuar firmaları, e-ticaret arenasında var. Üçüncü sırada da elektronik sektörü bulunuyor. O da yüzde 12'lik pay alıyor, 75 bin 500 işletme elektronik alanda e-ticaretle uğraşıyor."

"e-Ticaret harcamalarının hacim bazında yüzde 56'sını kadınlar yapıyor"

Harcama dağılımı açısından bakıldığında e-ticaret hacminin en yüksek olduğu sektörün giyim, ayakkabı, aksesuar olduğunu vurgulayan Bolat, bu sektörün 428 milyar lira ile ilk sırada yer aldığını bildirdi.

Bolat, 304 milyar lira ile elektronik, 285 milyar lira ile hava yolunun da giyim, ayakkabı, aksesuar sektörünü takip ettiğini söyledi.

e-Ticaret harcamalarının cinsiyet dağılımlarına ilişkin verileri de paylaşan Bolat, "e-Ticaret harcamalarının hacim bazında yüzde 56'sını kadınlar yapıyor. Adet bazında baktığımızda harcamaların yüzde 75'ini kadınlar, yüzde 25'ini erkekler gerçekleştiriyor. Tüketim eğilimi en yüksek grup ise 25 ile 34 yaş arası." diye konuştu.

Bolat, ödemelerin 3'te 2'sinin kartlı sistemlerle yapıldığını, bu yöntemi ise sırasıyla havale/EFT ve kapıda ödemenin izlediğini ifade etti.

e-Ticarette kartla yapılan ödemelerin yüzde 64'ünün "3D Secure" güvenlik doğrulama sistemiyle gerçekleştirildiğini ifade eden Bolat, büyükşehir ağırlıklı saat ve dakikalar içinde teslimatı öngören hızlı ticaret alanında ise geçen yıl yüzde 55,6 büyümeyle 388 milyar liralık satış hacmine ulaşıldığı bilgisini verdi.

Bolat, bu alanın istihdam açısından da önemli olduğuna dikkati çekerek, "Hızlı ticaretin e-ticaretteki payı 2019'da yüzde 1,6 iken 2025'te yüzde 8,5'e yükseldi. Hızlı ticarette en önemli alan yüzde 70 ile yemek harcamaları. Yüzde 30 ile de gıda ve süpermarket takip ediyor." değerlendirmesinde bulundu.

"Ortalama kargo teslim süresi son 2 yılda 4 saat düştü"

İkinci el araç satışında e-ticaretin hızlı büyüme kaydettiğini vurgulayan Bolat, e-ticaret teslimatlarına ilişkin de şunları söyledi:

"e-Ticaret teslimatlarında ortalama kargo teslim süresi son 2 yılda 4 saat düştü. Kargolar 2 yıl önce 46 saatte gelirken artık 42,2 saatte ulaşıyor. Siparişlerin yüzde 53'ü 24-48 saat içinde teslim edilmekte. e-Ticaretteki gönderilerin sadece yüzde 17'si şehir içi."

Bolat, müşteriden müşteriye ikinci el satışlarında geçen yıl 23 milyon 600 bin işlemde yaklaşık 22 milyar lira hacim oluştuğunu bildirdi.

Yapay zekayla e-ticaret dönemi

e-Ticaret işletmelerinin yüzde 75'inin yapay zeka kullandığını belirten Bolat, Bakanlık olarak e-ticaret ve e-ihracatı desteklemeye, piyasa şartlarına uygun ticaret mekanizmaları için çalışmaya devam edeceklerini dile getirdi.

Bolat, kadın ve genç girişimci tabanını genişleteceklerini ifade ederek, şu değerlendirmede bulundu:

"e-İhracat yapan işletmeleri özel teşviklerle desteklemeyi ve dünya pazarlarına açılmalarını sağlamaya devam edeceğiz. Burada kritik bazı gelişmeler var. Avrupa Birliği'nde temmuz ayında yeni bir sistem yürürlüğe giriyor. Biz de Gümrük Birliğimiz olduğu için Avrupa Komisyonu Vergilendirme ve Gümrük Birliği Genel Müdürlüğü ile müzakerelerimizde bunları dile getiriyoruz. Dün Belçikalı misafir heyete, bakanlara, başbakan yardımcılarına da bunları anlattık. Avrupa Birliği komiserlerine de bir ay önce gittiğimizde anlattık. Türkiye için çok önemli bir pazar. Türkiye e-ticarette dünyada önde gelen ülkelerden biri ve e-ihracat kanallarının da gelişmesi konusunda Körfez'de, Orta Doğu'da, Afrika'da çalışmalarımıza devam edeceğiz."

Sektör temsilcilerinden e-ticarette büyüme vurgusu

Bakanlığın İç Ticaret Genel Müdürü Adem Başar, e-ticaretin hayatın temel noktalardan biri haline geldiğini ve hem işletmeciler hem de tüketiciler açısından yeni fırsatlar yarattığını ama aynı zamanda riskler doğurduğunu söyledi.

Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken de e-ticaretin hızla geliştiğini ifade ederek, döviz kazanımında e-ticaretin katkıları olduğunu dile getirdi.

Yapay zeka ve e-ticaret gibi gelişmelerin sektörleri hızla dönüştürdüğüne dikkati çeken Palandöken, yaklaşan Kurban Bayramı döneminde tüketicilere esnaflardan da alışveriş yapması çağrısında bulundu.

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Yönetim Kurulu Sayman Üyesi Faik Yavuz, hem dünyada hem Türkiye'de e-ticaretin giderek daha fazla ağırlık kazandığına dikkati çekerek, Anadolu'dan daha fazla girişimin dünyaya açılması için e-ticareti önemli gördüklerini bildirdi.

Yavuz, hızlı büyüyen e-ticarette de çözülmesi gereken sorunlar olduğunu, kamu ve özel sektörün birlikte bu sorunları çözebileceğini anlattı.

TOBB Türkiye e-Ticaret Meclisi Başkanı Ozan Acar da e-ticaretin, Anadolu'daki işletmenin pazara erişimine, kadın girişimcilerin ve yeni işletmelerin dünyaya açılmasına katkı sunduğunu bildirdi. Türkiye'nin sadece güçlü bir imalat sanayisi ülkesi olmadığını, ülkenin güçlü platformlar, gelişmiş lojistik altyapı ve insan kaynağına sahip olduğunu vurgulayan Acar, "Türkiye'nin önünde Avrupa, Orta Doğu, Orta Asya ve Afrika'nın dijital ticari merkezi olma fırsatı var." dedi.

Elektronik Ticaret İşletmecileri Derneği (ETİD) Başkanı Hakan Çevikoğlu, e-ticaretin üretimden lojistiğe, finansal hizmetlerden teknolojiye birçok alanı dönüştürdüğünü söyledi. Doğu ile Batı arasında ticari dengelerin yeniden kurulduğunu ifade eden Çevikoğlu, sektörün sağlıklı, rekabetçi ve sürdürülebilir şekilde büyümesi için çalışmalar yürüttüklerini dile getirdi.

Konuşmaların ardından Bakan Bolat'a sektör temsilcileri tarafından plaket hediye edildi.

ABD Başkanı Donald Trump’ın bu hafta Çin’e gerçekleştireceği resmi ziyaret, yalnızca Washington ile Pekin arasındaki ilişkiler açısından değil, küresel sistemin geleceği bakımından da kritik bir diplomatik eşik olarak görülüyor. Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping’in davetiyle çarşambadan cumaya kadar sürecek ziyaretin duyurulmasının ardından uluslararası medya kuruluşlarının neredeyse tamamı görüşmeyi manşetlerine taşıdı. Böylesine büyük bir ilginin arkasında son yıllarda ticaret savaşları, teknoloji yaptırımları, Tayvan’daki ayrılıkçı girişimlere verilen destek ve Pasifik’te artan askeri rekabet dosyaları bulunuyor.

Dünya ekonomisinin yaklaşık üçte birini ve küresel mal ticaretinin yaklaşık beşte birini oluşturan iki ülke arasındaki ilişkinin yönü, bugün enerji piyasalarından tedarik zincirlerine, finansal piyasalardan bölgesel güvenlik mimarisine kadar küresel sistemi doğrudan etkiliyor. Trump’ın Pekin temasları aynı zamanda yaklaşık dokuz yıl sonra bir ABD başkanının Çin’e gerçekleştirdiği ilk resmi ziyaret olacak. Trump ile Xi’nin geçen yıl Busan’da gerçekleştirdiği görüşmenin ardından liderler ikinci kez yüz yüze bir araya geliyor.

Kilit kavram: Stratejik istikrar

Pekin yönetimi özellikle son dönemde “stratejik istikrar” kavramını yeniden ön plana çıkarıyor. Çin tarafına göre lider diplomasisi ise bu sürecin en kritik unsurlarından biri haline geldi. Liderler arasındaki doğrudan temas mekanizması yalnızca diplomatik bir kanal olarak değil aynı zamanda kriz yönetim aracı olarak tanımlanabilir.

Ekonomi başlığı ise görüşmelerin merkezindeki en ağır dosya olarak öne çıkıyor. Çin ile ABD arasındaki toplam ticaret hacmi 2025 sonunda yaklaşık 690 milyar dolar seviyesinde gerçekleşirken, iki ülke arasındaki ekonomik bağların kopmasının küresel üretim zincirlerinde ciddi maliyet yaratacağı değerlendiriliyor. ABD Ticaret Bakanlığı verilerine göre Washington’un Çin’e karşı dış ticaret açığı geçen yıl yaklaşık 279 milyar dolar oldu. Buna karşın Çin, ABD’nin en büyük üçüncü ticaret ortağı olmayı sürdürdü. Özellikle yarı iletkenler, elektrikli araç bataryaları, nadir toprak elementleri, güneş panelleri ve yapay zeka altyapısı gibi stratejik sektörlerde karşılıklı bağımlılık halen devam ediyor. Çin bugün dünya nadir toprak işleme kapasitesinin yaklaşık yüzde 70’ini kontrol ederken, ABD merkezli teknoloji şirketlerinin üretim zincirlerinin önemli bölümü hâlâ Çin’e bağlı durumda.

Ayrışma politikaları ekonomik gerçeklere çarptı

Washington’un son yıllarda uyguladığı teknoloji kısıtlamaları ve ek gümrük tarifeleri iki ekonomi arasındaki gerilimin ana eksenlerinden biri haline geldi. ABD yönetimi özellikle gelişmiş çip ihracatına yönelik kısıtlamaları genişletirken, Çin de buna karşılık kritik mineraller ve bazı stratejik hammaddelerde ihracat denetimlerini artırdı. Buna rağmen iki ülke arasındaki ekonomik bağ tamamen kopmuş değil. 2025 boyunca Çin’de faaliyet gösteren Amerikan şirketlerinin toplam doğrudan yatırımlarının yaklaşık 126 milyar dolar seviyesinde kaldığı belirtilirken, Apple, Tesla ve Boeing gibi şirketlerin Çin pazarına bağımlılığı sürüyor.

Çin tarafı ise ekonomik ilişkilerde “ayrışma” yerine “istikrarlı rekabet” yaklaşımını savunuyor. Pekin yönetimi özellikle yapay zeka, enerji güvenliği, bulaşıcı hastalıklarla mücadele, telekom dolandırıcılığı ve kara para aklama gibi alanlarda iş birliği kapasitesinin artırılabileceğini düşünüyor. Bunun yanında gıda güvenliği ve bölgesel krizler konusunda koordinasyon çağrısı yapılması da dikkat çekiyor. Bu yaklaşım, Çin’in son yıllarda sıkça dile getirdiği “küresel yönetişimde ortak sorumluluk” söyleminin Washington’a yönelik diplomatik uzantısı olarak değerlendiriliyor.

Tayvan kırmızı çizgi olmaya devam edecek

Trump’ın ziyareti öncesinde piyasalarda oluşan beklenti de dikkat çekiyor. Özellikle Asya borsalarında teknoloji ve lojistik şirketleri yükseliş kaydederken, yatırımcıların iki ülke arasında yeni bir ticaret krizinden kaçınılacağı beklentisini fiyatladığı görülüyor. Küresel tedarik zincirlerinin hâlâ Çin merkezli üretim kapasitesine bağımlı olması nedeniyle Washington ile Pekin arasındaki her diplomatik temas enerji fiyatlarından konteyner taşımacılığına kadar geniş bir ekonomik etki yaratıyor. Uluslararası finans çevreleri, iki ülke arasındaki ilişkilerin yeniden sertleşmesi halinde yalnızca Asya ekonomisinin değil Avrupa’daki üretim zincirlerinin de baskı altına gireceğini düşünüyor.

Öte yandan ziyaret öncesinde en hassas başlıklardan biri Tayvan olmaya devam ediyor. Çin yönetimi Tayvan konusunu “aşılmaması gereken ilk kırmızı çizgi” olarak tanımlamayı sürdürüyor. Özellikle ABD’nin Tayvan’a silah satışları, Pekin’in Washington’a yönelik en sert tepki verdiği başlıkların başında geliyor. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun, Trump’ın Çin ziyareti sırasında iki liderin Çin-ABD ilişkileri ile dünya barışı ve kalkınmasını ilgilendiren konularda kapsamlı görüş alışverişinde bulunacağını açıkladı. Guo, Trump’ın Tayvan’a yönelik ABD silah satışlarını gündeme getireceğine ilişkin açıklamalarına yanıt verirken, Çin’in bu konudaki tutumunun “son derece net ve tutarlı” olduğunu söyledi.

Pekin yönetimi “Tek Çin” ilkesine bağlılığın ve geçmiş ortak bildirilerde yer alan taahhütlerin korunmasının ilişkilerin sürdürülebilirliği açısından temel ön koşul olduğunu savunuyor. Çin ayrıca Tayvan bağımsızlığına yönelik her türlü girişimin bölgesel istikrarı tehdit ettiğini vurgularken, Washington’dan ayrılıkçı hareketlere karşı açık biçimde pozisyon almasını bekliyor. Trump’ın ziyaretinde Tayvan başlığının yalnızca ikili ilişkilerin değil, Hint-Pasifik’teki askeri dengelerin geleceği açısından da belirleyici dosyalardan biri olması bekleniyor.

“Doğrudan müzakerelerden çekilin”

Naim Kasım açıklamasında, doğrudan müzakerelerin İsrail lehine sonuçlar doğurduğunu savunarak Lübnan yönetimine çağrıda bulundu.

Kasım, “Lübnan yönetimini, İsrail’e tamamen kazanç sağlayan ve karşılıksız tavizler verilen doğrudan müzakerelerden çekilmeye çağırıyoruz” ifadelerini kullandı.

Hizbullah lideri, ABD öncülüğünde yürütülen süreçte dolaylı müzakere yönteminin desteklenmesi gerektiğini vurguladı.

İsrail’e karşı direniş mesajı

Kasım mesajında İsrail ve ABD’nin saldırılarına karşı boyun eğmeyeceklerini ifade etti.

“Boyun eğmeyeceğiz ve teslim olmayacağız” diyen Kasım, saldırılar ve ihlaller sürdükçe karşılık vermeye devam edeceklerini söyledi.

Lübnan’ın ve halkının savunulmasının öncelikleri olduğunu belirten Kasım, direnişi sürdürecekleri mesajını verdi.

Guo Jiakun, dünyada yalnızca tek bir Çin bulunduğunu vurgulayarak, Taiwan’ın Çin topraklarının ayrılmaz bir parçası olduğunu ve Tek Çin ilkesinin uluslararası ilişkilerin temel normlarından biri ile uluslararası toplumun genel mutabakatı olduğunu ifade etti.

Sözcü, uzun yıllardır Paraguay’daki farklı kesimlerden Çin ile ilişkilerin geliştirilmesine yönelik güçlü talepler geldiğini belirterek, Paraguay’da yapılan kamuoyu araştırmalarının halkın yaklaşık yüzde 90’ının Çin ile diplomatik ilişki kurulmasını desteklediğini gösterdiğini söyledi.

Guo, bunun Çin ile diplomatik ilişki kurmanın Paraguay halkının temel ve uzun vadeli çıkarlarına uygun olduğunu açıkça ortaya koyduğunu savunarak, Taiwan makamlarıyla geliştirilen ilişkilerin ise halktan destek görmediğini ifade etti.

Çinli sözcü ayrıca, Paraguay’daki bazı siyasetçilerin kamuoyunun taleplerini görmezden geldiğini ve açık şekilde “Taiwan bağımsızlığı” yanlısı ayrılıkçı güçlerin yanında yer aldığını ileri sürdü.

Guo Jiakun, “Bunun Paraguay halkının çıkarları için mi yoksa başka amaçlarla mı yapıldığı, sağduyulu herkes tarafından görülebilir.” dedi.

Sözcü, Çin’in Paraguay hükümetini en kısa sürede tutumunu değiştirmeye, Tek Çin ilkesini tanımaya ve “doğru siyasi kararı” almaya çağırdığını belirtti.

Guo, “Tarihin akışı hiçbir ülkeyi beklemez. Tek Çin ilkesinden sapmak, uluslararası toplumdan kendini izole etmekten başka bir sonuç doğurmaz.” ifadelerini kullandı.