FIFA Başkanı Gianni Infantino, Dünya Kupası ve diğer FIFA organizasyonlarının ticari haklarını yönetecek yeni bir şirkete dış yatırımcı alınmasına ilişkin planın futbol dünyasında tartışma yaratmasının ardından açıklamalarda bulundu. Infantino, söz konusu girişimin henüz bir öneri niteliğinde olduğunu belirterek, bunun uygulanmasının zorunlu olmadığını ifade etti.

FIFA'nın bu hafta açıkladığı plana göre, Dünya Kupası ve diğer uluslararası organizasyonların ticari haklarını yönetecek yaklaşık 20 milyar dolar değerinde yeni bir iştirak kurulması hedefleniyor. Oluşturulacak şirkette hisselerin yüzde 20'ye kadar olan bölümünün özel yatırımcılara satılabilmesi öngörülüyor.

Konfederasyonlardan FIFA'ya eleştiri

Plan, başta bölgesel futbol konfederasyonları olmak üzere futbol yönetim organlarının tepkisini çekti. Konfederasyonlar, böyle önemli bir girişimden önceden haberdar edilmediklerini belirterek FIFA'yı şeffaf davranmamakla eleştirdi.

Eleştirilerde, Dünya Kupası gibi futbolun en değerli organizasyonlarının ticari haklarında özel sermayenin söz sahibi olmasının uzun vadede futbolun yönetim yapısını etkileyebileceği endişesi dile getirildi.

"Bu demokratik bir istişare süreci"

Tepkilerin ardından FIFA tarafından yayımlanan videoda konuşan Infantino, futbolun ticari yapısının geliştirilmesinin kaçınılmaz olduğunu savundu.

Infantino, "Bu, demokratik bir sürecin ve kapsamlı bir istişare mekanizmasının parçasıdır. Her şeyden önce bu bir fırsattır, zorunluluk değildir. Bu adımla yalnızca istişare sürecini başlatıyoruz." ifadelerini kullandı.

FIFA Başkanı, sürecin henüz karar aşamasında olmadığını, tüm paydaşların görüşlerinin alınacağını ve nihai kararın bu değerlendirmeler sonucunda şekilleneceğini belirtti.

"Futbolun yönetimi FIFA'da kalacak"

Özel yatırımcıların sisteme dahil edilmesinin FIFA'nın futbol üzerindeki otoritesini zayıflatmayacağını söyleyen Infantino, kurumun tüm sportif kararları almaya devam edeceğini vurguladı.

"Taraftarlar her zaman futbolun merkezinde olacak. FIFA, herhangi bir dış müdahale olmaksızın futbolu yönetmeye devam edecek." diyen Infantino, yatırımcıların yalnızca ticari faaliyetlerde rol üstleneceğini savundu.

Infantino ayrıca, Dünya Kupası, Kadınlar Dünya Kupası ve FIFA'nın diğer amiral gemisi organizasyonlarının yapısında ya da organizasyonların yönetiminde herhangi bir değişiklik olmayacağını belirterek, yeni şirketin yalnızca ticari hakların daha etkin değerlendirilmesi amacıyla kurulacağını ifade etti.

FIFA'nın en büyük gelir kaynağı Dünya Kupası

FIFA, dünyanın en yüksek gelir elde eden spor kuruluşları arasında yer alıyor. Kurumun milyarlarca dolarlık gelirinin büyük kısmı erkekler Dünya Kupası başta olmak üzere yayın hakları, sponsorluk anlaşmaları, lisans gelirleri ve ticari ortaklıklardan oluşuyor.

Bu nedenle, Dünya Kupası'nın ticari haklarının yönetimine özel sermayenin dahil edilmesi fikri, futbol ekonomisi açısından son yılların en dikkat çekici girişimlerinden biri olarak değerlendiriliyor. Ancak planın hayata geçirilip geçirilmeyeceği ve hangi şartlarla uygulanacağı, FIFA'nın önümüzdeki dönemde yürüteceği istişare sürecinin ardından netlik kazanacak.

Çin'in robotik alanındaki gelişimini "Muhteşem!" sözleriyle değerlendiren Slovak lider, sergilenen teknolojilerin yakın gelecekte günlük yaşamın bir parçası olacağını söyledi.

Pellegrini, "Slovakya küçük bir ülke ancak Çin'de geliştirilen teknolojiler Slovakya'da da kullanılabilir. Bunları günlük hayatımıza ve şirketlerimize mümkün olan en kısa sürede entegre etmenin yollarını bulmalıyız." ifadelerini kullandı.

Yapay zekâ ve robotikte iş birliği

Pellegrini'nin ziyareti, Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping ile gerçekleştirdiği görüşmenin ardından geldi.

Görüşmede iki lider, stratejik ortaklığın güçlendirilmesi ve yapay zekâ, robotik, dijital ekonomi ile temiz enerji gibi yeni nesil teknolojilerde iş birliğinin genişletilmesi konusunda mutabakata vardı.

Xi Jinping, iki ülkenin yükselen teknoloji alanlarında ortak projeler geliştirmesi çağrısında bulunurken, Pellegrini de aynı sektörlerde daha yakın iş birliğine hazır olduklarını ve Çin yatırımlarını memnuniyetle karşıladıklarını söyledi.

Ticaret hacmi 8,6 milyar doları aştı

Çin, 2025 yılında 8,63 milyar dolarlık ticaret hacmiyle Avrupa Birliği dışındaki en büyük Slovak ticaret ortağı konumuna yükseldi.

İki ülke arasındaki ekonomik iş birliği otomotiv sektörünün ötesine geçerek batarya teknolojileri, elektrikli araçlar, yapay zekâ ve robotik alanlarına yayılıyor. Çinli batarya üreticisi Gotion High-Tech'in Slovakya'da 1,2 milyar avroyu aşan yatırımı da bu iş birliğinin önemli örnekleri arasında gösteriliyor.

Çin-AB ilişkilerinde diyalog mesajı

Görüşmede Çin-Avrupa Birliği ilişkileri de ele alındı. Xi Jinping, Çin'in AB ile ilişkilerini geliştirmeye önem verdiğini belirterek Slovakya'nın iki taraf arasında yapıcı bir rol üstlenmesini istedi.

Pellegrini ise Slovakya'nın AB ile Çin arasındaki diyaloğu desteklemeye devam edeceğini, anlaşmazlıkların istişare yoluyla çözülmesinden yana olduklarını ifade etti.

Küresel yapay zekâ yönetişiminde ortak vizyon

İki lider, küresel yönetişim ve çok taraflılık konusunda da ortak mesaj verdi.

Pellegrini, Çin'in 2026 Dünya Yapay Zekâ Konferansı'nda açıkladığı küresel yapay zekâ yönetişimi vizyonunu desteklediklerini belirterek, yapay zekâ teknolojilerinin insanlığın ortak yararı için geliştirilmesi amacıyla Çin ile yakın koordinasyon içinde çalışmaya hazır olduklarını söyledi.

Uzmanlara göre Pellegrini'nin ziyareti, yalnızca diplomatik ilişkileri değil, robotik, yapay zekâ, endüstriyel otomasyon ve sağlık teknolojileri alanlarında Çin-Slovakya iş birliğini de yeni bir aşamaya taşıyacak.

Geçmişe yönelik verilerde güncelleme yapan kurum, daha önce yüzde 6,2 olarak açıklanan Avro Bölgesi mayıs ayı işsizlik oranını yüzde 6,3, AB işsizlik oranını da yüzde 5,9'dan yüzde 6 seviyesine revize etti.

Son verilerle birlikte, Avro Bölgesi'nde mayısta yüzde 6,3 olan işsizlik oranı, haziranda da aynı seviyede ölçüldü.

Öte yandan, işsizlik oranı, 2025'in haziran ayında Avro Bölgesi'nde yüzde 6,3, AB'de ise yüzde 6 olarak ölçülmüştü.

Haziranda işsizlik oranı, Finlandiya'da yüzde 10,5, İspanya'da yüzde 10,1, İsveç'te yüzde 8,7, Fransa'da yüzde 8,2 ve Yunanistan'da yüzde 8 oldu.

AB'de işsiz sayısı, haziranda 13 milyon 317 bin olarak hesaplanırken bu kişilerin 11 milyon 130 bini Avro Bölgesi'nde yer aldı.

Haziranda 25 yaş altı genç işsiz sayısı AB'de 2 milyon 987 bin, Avro Bölgesi'nde 2 milyon 351 bin olarak tespit edilirken genç işsizlik oranı AB'de yüzde 15,5, Avro Bölgesi'nde ise yüzde 14,8 olarak kaydedildi.

WFP İcra Direktör Yardımcısı Carl Skau, KDC'nin Ituri eyaletine gerçekleştirdiği ziyaret sırasında yaptığı açıklamada, Ebola salgınını "krizin üstüne eklenmiş bir kriz" olarak nitelendirdi.

Ülkedeki gıda güvensizliğinin salgından önce de ciddi boyutlarda olduğuna dikkati çeken Skau, yaklaşık 5 milyon kişinin acil seviyede gıda güvensizliği yaşadığını, bazı bölgelerde ise durumun "felaket" düzeyine ulaştığını ifade etti.

Ebola salgınının pazarları ve tedarik yollarını olumsuz etkilediğine işaret eden Skau, bunun halkın açlıkla mücadelesini daha da zorlaştırdığını söyledi.

Skau, Ebola ile mücadelede ihtiyaç sahiplerine düzenli gıda ulaştırılmasının kritik önem taşıdığını vurgulayarak, aksi halde halkın salgınla mücadele kapsamında yapılan sağlık uyarılarından çok ertesi gün ne yiyeceklerini düşünmek zorunda kalacağını dile getirdi.

10 milyon kişi açlıkla karşı karşıya

WFP verilerine göre, KDC'nin doğusunda uzun yıllardır süren çatışmalar nedeniyle yaklaşık 10 milyon kişi, kriz veya acil seviyede açlıkla karşı karşıya bulunuyor. Ebola salgınının merkez üssü konumundaki Ituri eyaletinde ise 1,9 milyon kişi gıda güvensizliğinden etkileniyor.

Salgından etkilenen 48 sağlık bölgesinde 2,7 milyondan fazla kişi akut gıda güvensizliği yaşarken bunlardan 628 bini ise acil insani yardım gerektiren koşullarda bulunuyor.

Afrika'da binlerce kişi öldü

Bir tür kanamalı ateşe yol açan Ebola virüsü, ilk kez 1976'da Sudan'ın Nzara kasabasında ve KDC'nin Yambuku köyünde eş zamanlı salgınlarla ortaya çıkmıştı. KDC'deki salgın, Ebola Nehri yakınındaki köyde başladığı için hastalığa bu nehrin adı verilmişti. Ebola virüsü, Aralık 2013'te Batı Afrika'da yayılmıştı. Gine, Liberya ve Sierra Leone'de 2014-2017 yıllarında görülen salgında 30 bin kişiye virüs bulaşmış ve hastaların 11 binden fazlası yaşamını yitirmişti. KDC'nin doğusundaki Ituri eyaletinde açıklanan 246 şüpheli vaka ve 65 ölümün ardından 15 Mayıs'ta ülkede salgın ilan edilmişti. Sağlık yetkililerine göre, mevcut salgın nadir Ebola varyantı "Bundibugyo" virüsünden kaynaklanıyor ve onaylanmış tedavisi veya aşısı bulunmuyor.

Çin Savunma Bakanlığı Sözcüsü Jiang Bin, bugün düzenlenen basın toplantısında konuyla ilgili yaptığı açıklamada, Japonya'nın Çin'de bıraktığı kimyasal silahların, Japon militarizminin Çin'i işgal ettiği savaş sırasında işlediği ciddi suçlardan biri olduğunu söyledi. Sözcü, bu silahların bir an önce kapsamlı ve tam olarak imha edilmesinin Japon tarafının kaçınılmaz tarihi, siyasi ve hukuki sorumluluğu olduğunu ve bunun Kimyasal Silahlar Sözleşmesi'nde (CWC) belirtilen uluslararası bir yükümlülük olduğunu vurguladı. Sözleşme'de belirlenen süreye ve Çin-Japonya hükümetleri arasındaki mutabakat metninde belirtilen hükümlere göre, Japonya'nın 2007 yılına kadar Japonya'nın Çin topraklarında bıraktığı tüm kimyasal silahların imhasını tamamlaması gerektiğine dikkat çeken Çinli sözcü, ancak Japonya'nın defalarca pasif tutumundan dolayı imha planının dört kez ertelendiğini belirtti.

Sözcü, Japonya'nın anlaşmayı yerine getirmemesi ve özellikle Japonya'dan kalan kimyasal silahların gömüldüğü yerlere ilişkin ayrıntılı bilgileri hiçbir zaman sunmaması nedeniyle, hâlâ çok sayıda kimyasal silahın keşfedilemediğini ve bunların bugüne kadar Çin halkının can ve mal güvenliği ile ekolojik güvenliğini tehdit etmeye devam ettiğini vurguladı.

Jiang Bin, Japonya'nın Çin halkına ve dünyaya karşı bir sorumluluğu olduğunu belirterek, konuyu hafife almanın ve geçiştirmenin mümkün olmadığını ifade etti. Jiang, Japonya'yı tarihi ve güncel sorumluluklarıyla yüzleşmeye, somut adımlar atarak bırakılan kimyasal silahların imha sürecini hızlandırmaya ve Çin halkına temiz bir toprak bırakmaya çağırdı.

Haberde, Hürmüz Boğazı'nın yaklaşık üç hafta önce ABD ile yaşanan gerilim nedeniyle gemi trafiğine kapatıldığı hatırlatılarak, Katar LNG gemisine geçiş izni verildiği aktarıldı.

Geminin, İran tarafından belirlenen rotayı takip ederek "sorunsuz şekilde" Hürmüz Boğazı'nı geçtiği ve Umman Denizi yönüne ilerlediği kaydedildi.

Hürmüz Boğazı'ndaki durum

İran ve ABD, Pakistan arabuluculuğunda yürütülen müzakere süreci kapsamında 14 Haziran'da çatışmaların durdurulması ve sorunların görüşmeler yoluyla çözülmesini öngören 14 maddelik bir mutabakata vardıklarını duyurmuştu.

Mutabakat sonrası gemi trafiği yeniden başlamış, İran kendi belirlediği rotaya uymayan gemilere izin vermeyeceğini açıklamıştı.

İran, anlaşma gereği, Hürmüz Boğazı’ndan yapılacak gemi geçişlerinin kendi kontrolü haricinde yapılamayacağını savunarak zaman zaman gemilere müdahalede bulunmuştu.

İran’ın bazı gemilere müdahale etmesi üzerine ABD İran’a saldırı düzenlemişti.

Bunun ardından, İran, 12 Temmuz’da Hürmüz Boğazı’nın ikinci bir duyuruya kadar gemi trafiğine kapatıldığını duyurmuştu.

ABD de 13 Temmuz’da bir açıklama yaparak İran’ın hamlesine karşılık Hürmüz Boğazı’nın Umman Denizi tarafını gemi trafiğine kapattığını duyurmuştu.

Açıklamasında teknik aksaklıklara işaret eden el-Hasani, "Dost Türkiye Cumhuriyeti ile Kalkınma Yolu Projesi'ne ilişkin mutabakat zaptının en uygun şekilde imzalanmasına yönelik teknik ve protokol kaynaklı bazı aksaklıklar yaşandı. Aslında hazırdık. Yaşanan durum şaşırtıcı yorumlara ve asılsız iddialara yol açtı" dedi.

Irak tarafı olarak sürece hazır olduklarını vurgulayan el-Hasani, "Gerekli tüm resmî düzenlemeleri ve yazışmaları tamamladık. Ülkemiz açısından taşıdığı büyük önem nedeniyle mutabakat zaptını imzalama isteğimizi açıkça ifade ettik" ifadelerini kullandı.

Kendi çabaları sonucunda mutabakatın aynı günün ilerleyen saatlerinde başarıyla imzalandığını hatırlatan el-Hasani, Irak halkına hizmet eden tüm projelere yönelik ulusal duruşlarının bilindiğini vurgulayarak bu konunun abartılmasına ve siyasi polemik konusu yapılmasına gerek olmadığını ifade etti. Ayrıca haber kuruluşlarına bilgileri asli kaynaklarından doğrulama çağrısında bulunan el-Hasani, kendisine yönelik hakaretlere karşı yasal haklarını kullanacağını duyurdu.

Ankara'da ne olmuştu?

Türkiye ile Irak arasında yürütülen Kalkınma Yolu Projesi kapsamında beş anlaşmanın imzalanması planlanıyordu. Ancak imza töreni sırasında dört anlaşmanın imzalandığı fark edildi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın "Beş anlaşma değil miydi?" sorusunun ardından salonda kısa süreli bir hareketlilik yaşandı. Bunun üzerine Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi, Irak Ulaştırma Bakanı Vahab el-Hasani ile görüştü. Söz konusu mutabakat zaptı, aynı günün ilerleyen saatlerinde düzenlenen program kapsamında iki taraf arasında imzalandı.

İngiltere Çevre Ajansı, nehirlerde su seviyelerinin düştüğünü, çiftçilerin erken hasat yapmak zorunda kaldığını ve orman yangını riskinin arttığını bildirdi.

Çevre Ajansı'ndan yapılan açıklamaya göre, çok düşük yağış miktarlarıyla yüksek sıcaklıkların birleşmesi sonucu İngiltere'de çok hızlı şekilde gelişen kuraklık koşulları oluştu. Ülkenin yarısına tekabül eden orta, doğu ve güney bölgelerinin geniş bir kısmı ani kuraklıkla karşı karşıya bulunuyor.

Bu bölgeler arasında East Anglia, Hertfordshire and the whole of London, Thames Valley, Hampshire ve the Isle of Wight, Devon ve Cornwall, The West Midlands ve Wessex yer alıyor.

Nehirlerin yüzde 78'inde su seviyesi normalin altında

Temmuzda şu ana kadar uzun vadeli ortalama yağış miktarının ancak yüzde 7'si alınabildi. İngiltere'deki nehirlerin yaklaşık yüzde 78'inde su seviyesi normalin altında veya daha düşük seviyede bulunuyor. Nehirlerin altıda birindeki su seviyesi ise yılın bu dönemi için olağanüstü düşük seviyede.

Ülkede yılın dördüncü sıcak hava dalgası beklenirken, yüksek sıcaklıklar kuraklığı ve orman yangını riskini şiddetlendiriyor.

Çevre Ajansı Su Direktörü ve Ulusal Kuraklık Grubu Başkanı Helen Wakeham, yaptığı değerlendirmede, "Sıcak ve kurak hava koşulları, şu anda suyu doğanın yenileyebileceğinden daha hızlı tükettiğimiz anlamına geliyor. Arka arkaya ikinci yaz kuraklığı son derece ciddi bir durum ve çevremiz, yaban hayatı ve ekonomi üzerinde uzun vadeli etkileri olacaktır" ifadesini kullandı.

Kilyos'taki evinde hareketsiz bulundu

Olay, akşam saatlerinde Kilyos'un Kumköy Mahallesi'nde meydana geldi. İddiaya göre, Şef Eren Kaşıkçı'dan bir süre haber alamayan yakınları durumu yetkililere bildirdi. İhbar üzerine hızla harekete geçen jandarma ve sağlık ekipleri Kaşıkçı'nın evine sevk edildi. Sağlık ekiplerinin evde yaptığı ilk kontrollerde, ünlü şefin hayatını kaybettiği belirlendi.

Başsavcılık harekete geçti

Olay yerinde yapılan ilk incelemelerin ardından Eren Kaşıkçı'nın cenazesi, kesin ölüm nedeninin belirlenmesi amacıyla Adli Tıp Kurumu morguna kaldırıldı. Kaşıkçı'nın şüpheli ölümü üzerine İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından geniş çaplı bir soruşturma başlatıldı.

Son anlarına dair kahreden detay

Öte yandan gazeteci Doğan Can Cesur, Emrullah Erdinç'in YouTube programına katılarak olaya ilişkin çarpıcı detayları paylaştı. Cesur'un aktardığına göre, evde yapılan ilk incelemelerde karşılaşılan manzara olayın vahametini gözler önüne serdi.

Doğan olay yerindeki dikkat çeken detayları şu şekilde aktardı:

"Evde yapılan ilk incelemelerde en çok dikkat çeken ve yürek burkan detay ise Kaşıkçı'nın elinin, hemen başucunda bulunan komodinin üzerindeki ilaçlarına doğru uzanmış halde kalması oldu. Bu manzaranın ardından olayın tüm boyutlarıyla aydınlatılabilmesi için kapsamlı bir adli soruşturma başlatıldı."

İlk izlenim 'kalp krizi'

Ortağı Mikail Malkoçoğlu, sağlık ekiplerinin ilk izleniminin kalp krizi yönünde olduğunu ancak kesin sonucun Adli Tıp raporuyla netleşeceğini belirtti. Henüz resmi bir ölüm nedeni açıklaması yapılmadı. Başlatılan soruşturmanın devam ettiği öğrenildi.

İlk 10'da 5 Çin üniversitesi

ODTÜ URAP'ın sıralamasında birinci olan üniversite, ABD'den Harvard Üniversitesi oldu.

Çin'den Zhejiang Üniversitesi 2'nci, aynı ülkeden Shanghai Jiao Tong Üniversitesi 3'üncü ve Tsinghua Üniversitesi 4'üncü, İngiltere'den College London Üniversitesi 5'inci, Kanada'dan Toronto Üniversitesi 6'ncı, İngiltere'den Oxford Üniversitesi 7'nci, Çin'den Peking Üniversitesi 8'inci, ABD'den Stanford Üniversitesi 9'uncu, Çin'den Sun Yat-sen Üniversitesi ise 10'uncu olarak sıralamaya girdi.

Böylelikle Çin, ilk 10'da 5 üniversitesinin yer almasıyla sıralamada en çok üniversitesi bulunan ülke oldu. Çin'i 2'şer üniversitesiyle ABD ve İngiltere, 1 üniversitesiyle Kanada izledi.

Hangi göstergeler dikkate alındı?

Dünyanın ilk 3 bin üniversitesinin sıralanması için "makale sayısı", "atıf sayısı", "toplam bilimsel doküman sayısı", "toplam yayın etkisi", "toplam atıf etkisi" ve "uluslararası işbirliği" olmak üzere 6 gösterge yer aldı. Buna göre, göstergelerde en yüksek puanı elde ederek ilk 3 bin üniversite arasında yer alan Türk üniversiteleri belli oldu.

İlk 1000'de 13 Türk üniversitesi

Türkiye'den 500-1000 arasında 13 üniversite listeye girme başarısı gösterdi. Bu doğrultuda Hacettepe Üniversitesi 585'inci olarak ülkenin en iyi derece yapan üniversitesi oldu.

Dünya sıralamalarında Hacettepe Üniversitesini takip eden üniversiteler şöyle:

"İstanbul Teknik Üniversitesi 710'uncu, Ankara Üniversitesi 748'inci, Gazi Üniversitesi 824'üncü, Koç Üniversitesi 832'nci, İstanbul Üniversitesi 890'ıncı, Ege Üniversitesi 891'inci, Atatürk Üniversitesi 894'üncü, ODTÜ 936'ncı, Sağlık Bilimleri Üniversitesi 958'inci, Yakın Doğu Üniversitesi 971'inci, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa 977'nci, Yıldız Teknik Üniversitesi 981'inci."

Ayrıca, URAP dünya sıralamasında ilk 3 bin üniversite arasında Türkiye'den toplam 128 yükseköğretim kurumu yer aldı.

Yaz aylarında trafik kazaları ile açık hava etkinliklerine bağlı yaralanmaların artmasının hastanelerin kan ihtiyacını yükselttiği kaydedildi.

Sputnik'te yer alan habere göre ABD'deki toplam kan ihtiyacının yaklaşık yüzde 40'ını karşılayan Amerikan Kızılhaçı'nın, yılın bu dönemine kıyasla normalden yaklaşık 3 bin 500 ünite daha fazla kan dağıttığı ve mevcut stokların kritik seviyelere indiği bildirildi.

Bağışlanan kanlar 42 gün içinde kullanılmak zorunda

Kan hücrelerinin zamanla bozulması nedeniyle bağışlanan kanların en fazla 42 gün içinde kullanılması gerektiği belirtilirken, bu nedenle uzun vadeli stok oluşturulmasının mümkün olmadığı ifade edildi.

İlk kriz Covid 19 salgınında yaşanmıştı

Amerikan Kızılhaçı, tarihindeki ilk kan stoğu krizini, COVID-19 salgını ve ağır kış koşullarının etkisiyle Ocak 2022'de ilan etmişti.

Ordunun, mevcut mutabakatlar çerçevesinde ülkenin güneyindeki konuşlanmasını sürdürdüğünü aktaran Heykel, halkın köy ve beldelerine güvenli şekilde dönebilmesi için çalışmalar yürüttüklerini belirtti. Heykel, "Lübnan ordusu, İsrail işgal güçlerinin çekileceği işgal altındaki tüm bölgelere konuşlanmaya hazırdır. Ancak İsrail, ordunun bu çabalarını engellemek amacıyla saldırılarını ve ihlallerini sürdürüyor" ifadelerini kullandı.

Ordunun üstlendiği görevlerin kapsamı nedeniyle askeri kurumun imkanlarının güçlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Heykel, kardeş ve dost ülkelerle işbirliğinin önemine dikkati çekti. Heykel, "Orduya destek, Lübnan'ın istikrarı ve bölgenin güvenliği için bir yatırımdır" değerlendirmesinde bulundu.

Askerlere seslenen Heykel, mevcut koşullara rağmen gösterdikleri fedakarlık ve disiplin nedeniyle teşekkür ederek, ordu komutanlığının personelin haklarını korumak için çalışmaya devam edeceğini kaydetti. Lübnan ordusunun ülkenin güvenliği ve iç barışının teminatı olduğunu vurgulayan Heykel, ordunun istikrarı bozacak veya ülkeyi iç karışıklığa sürükleyecek hiçbir girişime izin vermeyeceğini ifade etti.

ABD Senatosu, reşit olmayan kız çocuklarına yönelik cinsel istismar ve fuhuş ağı kurmakla suçlanan Jeffrey Epstein'in en yakın iş birlikçilerinden biri olan Ghislaine Maxwell'e yönelik olası bir başkanlık affına karşı net bir tavır sergiledi.

The Hill gazetesinin haberine göre, Demokrat Senatör Jacky Rosen tarafından sunulan ve hukuken bağlayıcı olmayan karar tasarısı Senato Genel Kurulu'nda oybirliğiyle kabul edildi. Tasarıda, Maxwell'e başkanlık affı veya herhangi bir ceza indirimi uygulanmasına karşı çıkıldığı ifade edildi.

Trump yönetimine mesaj

Tasarıyı hazırlayan Senatör Rosen, ABD Başkanı Donald Trump'ın Adalet Bakanlığı görevine aday gösterdiği Todd Blanche'ın Maxwell'e, Trump'ın adını temize çıkaracak açıklamalar yapması karşılığında af sağlayabileceğine ilişkin iddiaların ciddi endişe yarattığını belirtti.

Senato'da konuşan Rosen, böyle bir ihtimalin dahi değerlendirilmesini "dehşet verici" olarak nitelendirirken, Kongre'nin bu konuda açık bir duruş sergilemesi gerektiğini söyledi.

Cumhuriyetçi ve Demokrat senatörlerin oybirliğiyle destek verdiği karar, Maxwell'e yönelik olası bir af girişimine karşı iki partinin de ortak tavır aldığını ortaya koydu. Karar hukuki bağlayıcılık taşımasa da siyasi açıdan güçlü bir mesaj niteliği taşıyor.

Maxwell cezasını Texas'ta çekiyor

Jeffrey Epstein'in kız çocuklarını istismar etmesine yardım etmek ve mağdurları temin etmekten suçlu bulunan Ghislaine Maxwell, 2022 yılında 20 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

Halen Texas'taki bir federal cezaevinde bulunan Maxwell ise hakkındaki suçlamaları reddediyor. Mahkumiyetinin haksız olduğunu savunan Maxwell, cezasının bozulması için hukuki girişimlerini sürdürüyor.

Epstein davası gündemdeki yerini koruyor

Jeffrey Epstein, en küçüğü 14 yaşında olan çok sayıda kız çocuğuna yönelik cinsel istismar ve fuhuş ağı kurmak suçlamalarıyla yargılanırken, 10 Ağustos 2019'da New York'taki Manhattan Metropolitan Cezaevi'ndeki hücresinde ölü bulundu. Resmi makamlar ölüm nedenini intihar olarak açıklasa da olay uzun süre kamuoyunda tartışılmaya devam etti.

Kamuoyuna açıklanan dava belgelerinde eski Prens Andrew, Donald Trump, Bill Clinton, Ehud Barak, Al Gore, Kevin Spacey, Michael Jackson, David Copperfield, Alan Dershowitz ve Bill Richardson gibi çok sayıda tanınmış ismin adları çeşitli bağlamlarda yer aldı. Ancak bir kişinin dava dosyalarında adının geçmesi, tek başına suç işlediği anlamına gelmiyor.

ABD Adalet Bakanlığı ile FBI'ın ortak incelemesi sonucunda, Epstein'in elinde kamuoyunda iddia edildiği gibi gizli bir "müşteri listesi" bulunduğuna dair herhangi bir kanıt tespit edilemedi. Soruşturma ayrıca Epstein'in cinayete kurban gittiğine ilişkin iddiaları destekleyen delil bulunmadığını, resmi değerlendirmenin intihar yönünde olduğunu ortaya koydu.

Japonya, Avrupa Birliği'nin (AB) araştırma, geliştirme ve inovasyon projelerine finansman sağlayan Ufuk Avrupa (Horizon Europe) programına resmen katıldı. Brüksel'de imzalanan anlaşmayla Japonya, programa dahil olan AB üyesi olmayan 23. ülke olurken, bu adım yalnızca bilimsel iş birliği olarak değil, küresel teknoloji rekabetinde Avrupa ile Japonya'nın stratejik yakınlaşmasının yeni bir halkası olarak değerlendiriliyor.

Anlaşma, AB Komisyonu İnovasyon, Refah ve Uluslararası İşbirliği Genel Müdür Yardımcısı Maria Cristina Russo ile Japonya'nın AB Misyonu Geçici Maslahatgüzarı Hamada Takashi tarafından Brüksel'de imzalandı.

Russo, törende yaptığı konuşmada Japonya'da meydana gelen depremler nedeniyle dayanışma mesajı verirken, Tokyo'nun programa katılımını AB ile Japonya arasındaki bilimsel ve teknolojik ortaklık açısından "önemli bir dönüm noktası" olarak nitelendirdi.

Takashi ise anlaşmanın ortak araştırma faaliyetlerini artıracağını, Japonya ile Avrupa'nın araştırma ve inovasyon ekosistemlerini daha da güçlendireceğini ifade etti.

Ufuk Avrupa nedir?

2021-2027 dönemini kapsayan ve 95,5 milyar avroluk bütçeye sahip Ufuk Avrupa, AB'nin şimdiye kadarki en büyük araştırma ve inovasyon programı olarak öne çıkıyor. Program; yapay zekâ, kuantum teknolojileri, yarı iletkenler, biyoteknoloji, uzay teknolojileri, sağlık, enerji dönüşümü ve iklim değişikliği gibi stratejik alanlarda araştırma projelerine finansman sağlıyor.

Programa katılan ülkelerin üniversiteleri, araştırma merkezleri ve şirketleri AB fonlarına erişebilirken, aynı zamanda Avrupa'nın bilimsel araştırma ağlarının bir parçası hâline geliyor.

Bilim diplomasisi mi, teknoloji ittifakı mı?

Resmî açıklamalarda katılımın amacı bilimsel iş birliğini artırmak olarak sunulsa da uzmanlar, bu sürecin yalnızca akademik araştırmalarla sınırlı olmadığını belirtiyor.

Son yıllarda ABD, AB ve Japonya; yarı iletkenler, yapay zekâ, kritik teknolojiler ve kritik mineraller gibi alanlarda Çin'e olan bağımlılığı azaltmayı hedefleyen politikalar izliyor. Bu nedenle Ufuk Avrupa'nın giderek jeopolitik boyut kazandığı yönünde değerlendirmeler yapılıyor.

Program kapsamında geliştirilen teknolojilerin önemli bir kısmı çift kullanımlı (sivil ve askeri) potansiyele sahip olurken, araştırma fonları da ekonomik rekabet kadar teknolojik egemenlik hedefleri doğrultusunda şekilleniyor.

Avrupa'nın küresel teknoloji ağı genişliyor

Japonya'nın katılımıyla birlikte Ufuk Avrupa, Avrupa dışındaki gelişmiş ekonomileri de kapsayan daha geniş bir araştırma ağına dönüştü.

AB, programa Kanada, Güney Kore, Yeni Zelanda ve İsviçre gibi ülkeleri de dahil ederek yalnızca ortak bilimsel üretimi değil, kritik teknolojilerde güvenilir ortaklardan oluşan bir ekosistem kurmayı amaçlıyor.

Bu yaklaşım, Avrupa'nın teknoloji tedarik zincirlerini çeşitlendirme ve stratejik alanlarda dışa bağımlılığı azaltma hedefleriyle de örtüşüyor.

Eleştiriler

Uzmanlar, milyarlarca avroluk araştırma fonlarının giderek belirli jeopolitik bloklar arasında yoğunlaşmasının küresel bilimsel iş birliğini kutuplaştırabileceğini savunuyor. Ayrıca gelişmekte olan ülkelerin bu fonlara erişiminin sınırlı olması, küresel bilgi üretimindeki eşitsizlikleri derinleştirebileceği yönünde eleştiriliyor.

Uzmanlara göre Ufuk Avrupa artık yalnızca bir araştırma programı değil; Avrupa'nın teknolojik rekabet gücünü artırmayı, stratejik sektörlerde ortaklarını aynı ekosisteme bağlamayı ve küresel teknoloji yarışında avantaj elde etmeyi amaçlayan önemli bir politika aracına dönüşmüş durumda.

Japonya'nın programa katılımı da bu çerçevede, bilimsel iş birliğinin ötesinde Avrupa ile Asya'nın önde gelen ekonomilerinden biri arasında stratejik teknoloji ortaklığının güçlenmesi olarak değerlendiriliyor.

Siyasi Büro toplantısında, ÇKP 18. Ulusal Kongresi’nden bu yana Parti’nin kapsamlı ve sıkı biçimde yönetilmesinde önemli başarılar elde edildiği belirtildi. Dünyada, Çin’de ve Parti içinde yaşanan köklü değişimler karşısında, Parti’nin yönetimi ve yapılanmasında daha yüksek standartların benimsenmesi ve daha somut adımlar atılması gerektiği vurgulandı.

Bu süreçte Mao Zedong Düşüncesi, Deng Xiaoping Teorisi, Üç Temsil Düşüncesi, Bilimsel Kalkınma Anlayışı, Xi Jinping’in Yeni Dönemde Çin’e Özgü Sosyalizm Düşüncesi ve Parti inşasına ilişkin önemli düşüncesine bağlı kalınması gerektiği ifade edildi.

Toplantıda, Xi Jinping’in merkezinde bulunduğu ÇKP Merkez Komitesi’nin liderliğinde kalkınma ile güvenlik arasındaki eşgüdümün güçlendirildiği, ekonomik büyümeyi destekleyen yeni itici güçlerin oluştuğu ve ekonomik yapının daha da iyileştiği kaydedildi.

Ekonomik işleyişte karşılaşılan zorlukların aşılması için ülkenin sahip olduğu fırsat ve avantajlardan etkin biçimde yararlanması, yüksek kaliteli kalkınmayı kararlılıkla ilerletmesi gerektiği belirtildi.

Yılın ikinci yarısındaki ekonomi çalışmalarında, istikrarı korurken ilerleme sağlama ilkesine bağlı kalınması istendi. Yeni Kalkınma Anlayışı’nın eksiksiz biçimde uygulanması, reform ve dışa açılmanın sürdürülmesi, eski ve yeni büyüme dinamikleri arasındaki geçişin hızlandırılması, daha aktif bir maliye politikası ile uygun ölçüde gevşek bir para politikasının uygulanması gerektiği vurgulandı.

Toplantıda ayrıca iç talebin etkin biçimde artırılması, adil ve düzenli bir rekabet ortamının oluşturulması, uluslararası ekonomik ve ticari işbirliğinin genişletilmesi ve halkın yaşam koşullarının daha da iyileştirilmesi çağrısı yapıldı.

Patlamaların Keşm'in yanı sıra Kiş Adası, Buşehr ve İran'ın petrol merkezi Huzistan eyaletindeki çeşitli noktalarda da duyulduğu bildirildi.

İran devlet televizyonu IRIB, ABD'nin Buşehr eyaletindeki Cem ve Hürmuc kentleri çevresini de hedef aldığını, ilk belirlemelere göre bu saldırılarda can kaybı yaşanmadığını duyurdu. İran'ın tek nükleer santralinin bulunduğu Buşehr eyaleti, saldırıların gerçekleştiği bölgeler arasında yer aldı.

İran'dan intikam çıkışı

İran’ın Fars haber ajansı, İran Devrim Muhafızları'nın açıklamasını aktardı. Açıklamada, “Saldırgan bugün cezalandırılacaktır" ifadelerine yer verildi.

Devrim Muhafızları'nın bu açıklaması, ABD’nin gece boyunca İran’a “güçlü” saldırılar düzenlediğini ve Keşm, Kiş, Bender Abbas, Abadan ve Buşehr’de patlama seslerinin duyulduğunu açıklamasının ardından geldi.

Çatışmalar şiddetlendi

ABD ile İran arasında 25-28 Temmuz'da yaşanan görece sakin dönemin ardından yeniden başlayan karşılıklı saldırılar gece saatlerinde şiddetlendi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'ın ABD üslerine yönelik balistik füze saldırısı girişiminin ardından İran'da Devrim Muhafızları'na ait çok sayıda hedefe yoğun hava saldırıları düzenlediğini açıkladı.

CENTCOM'un açıklamasına göre saldırılarda İran Devrim Muhafızları Ordusu'na ait askeri komuta merkezleri, füze ve insansız hava aracı tesisleri, kıyı gözetleme ve savunma noktaları ile deniz unsurları dahil olmak üzere onlarca hedef vuruldu.

ABD'nin açıklamasında ayrıca Ortadoğu'da 50 binden fazla ABD askerinin bulunduğu ve birliklerin yüksek alarm seviyesinde tutulduğu belirtildi.

Yumaklı; Balıkesir Gömeç, Antalya Kaç ve Muğla Seydikemer yangınları hakkında da, "Tamamen kontrol altına alınması için gün ışımasıyla birlikte de havadan araçlarla müdahalelere başladı. Dün son yaptığımız açıklamada büyük ölçüde kontrol olarak ifade ettiğimiz; Balıkesir Edremit, Çanakkale Ayvacık, Antalya Kumluca olmak üzere 3 yangını daha tamamen kontrol altına aldık." ifadelerini kullandı.

Muğla yangınından bahseden Yumaklı, "Rüzgârın hızı saatte 50 kilometreye çıkmıştı. Ancak saat 23.00 sıralarında rüzgârın hızı saatte 84 kilometre olarak ölçüldü. Bu durum hem sahadaki arkadaşlarımızın zaman zaman risk altında kalmasına neden oldu hem de rüzgârın kararsızlığı, müdahale ekiplerimizin sağlıklı bir cephe hattı kurmasını engelledi. Tecrübeli arkadaşlarımız, sabaha kadar farklı müdahale yöntemleri uygulayarak yangının daha fazla yayılmasını büyük ölçüde engelledi" diye konuştu.

Türkiye’nin farklı noktalarında çıkan orman yangınlarına ekiplerin müdahalesi sürüyor. Balıkesir, Antalya, Muğla ve İzmir’de çıkan yangınlarla mücadele sürüyor. Kuvvetli rüzgâr, yüksek sıcaklık ve düşük nem, bazı bölgelerde söndürme çalışmalarını güçleştiriyor.

Temmuz ayı ortasında yedi Amerikalı yardım görevlisinin, yerel protestolar ve Kenya Yüksek Mahkemesi'nin çalışmaları durdurma kararına rağmen Kenya'nın merkezindeki bir ABD izolasyon tesisine yerleştirilmesi, tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

Sağlık yardımı karşılığında veri paylaşımı

Washington'un yeni stratejisi, küresel sağlık yardımlarını ikili anlaşmalar üzerinden yeniden şekillendirmeyi hedefliyor. Aralık 2025'ten bu yana ABD'nin, toplam değeri yaklaşık 20 milyar dolar olan 30'dan fazla sağlık iş birliği mutabakatı imzaladığı belirtiliyor.

Ancak anlaşmalardaki bazı maddeler Afrika ülkelerinin tepkisini çekti. Gana, Nisan ayında önerilen anlaşmayı reddederken, Zimbabve Şubat ayında şartları "asimetrik" olarak nitelendirerek müzakerelerden çekildi. Zambiya ise Mayıs ayında sağlık anlaşmasını, kritik madenlere ilişkin talepler nedeniyle askıya aldı.

"Dijital sömürgecilik" tepkisi

ABD'nin Gana'ya sunduğu beş yıllık sağlık anlaşmasının, ülke vatandaşlarının 25 yıllık sağlık kayıtlarının paylaşılmasını şart koştuğu belirtildi. Basında yer alan haberlere göre, Cumhurbaşkanı John Dramani Mahama'nın anlaşmayı reddetmesinde bu veri paylaşımı talepleri belirleyici oldu.

Gana Veri Koruma Komisyonu İcra Direktörü Arnold Kavaarpuo, önerilen düzenlemenin yalnızca sağlık verilerini değil; meta veriler, raporlama sistemleri, veri modelleri ve veri sözlüklerini de kapsadığını belirtti. Kavaarpuo, anlaşmanın 10 ABD kurumuna Gana'nın ön onayı olmaksızın bu verilere erişim imkânı tanıyacağını ifade etti.

Ayrıca, Agence France-Presse'in haberine göre ABD tarafının, Gana'nın biyometrik kimlik sistemi GhanaCard'ın Amerikan sistemleriyle gerçek zamanlı entegrasyonunu talep ettiği de belirtildi.

Kavaarpuo, bu durumun ülkenin sağlık verisi altyapısının fiilen yabancı bir kuruma devredilmesi anlamına geldiğini savundu.

Siber güvenlik uzmanı David Gyedu ise biyometrik ve genetik verilerin ele geçirilmesinin geri döndürülemez sonuçlar doğurabileceğini belirterek, "Çalınan bir banka şifresi değiştirilebilir ancak bir kişinin DNA'sı, parmak izi veya sağlık geçmişi değiştirilemez." değerlendirmesinde bulundu.

Kenya'da yargıya taşındı

Kenya ile Aralık ayında imzalanan çerçeve anlaşmasına göre ABD'nin beş yıl içinde yaklaşık 1,6 milyar dolar, Kenya'nın ise yaklaşık 850 milyon dolar katkı sağlaması öngörülüyor.

African Business dergisine göre anlaşmanın temelinde, Kenya'ya ait sağlık verilerinin tek yönlü olarak ABD'ye aktarılması bulunuyor ve mali desteğin sürdürülmesi veri paylaşımına bağlanıyor.

Anlaşmaya karşı açılan davalar sonucunda Kenya Yüksek Mahkemesi uygulamayı durdururken, Temyiz Mahkemesi bu kararı Mayıs ayında kaldırdı. Nihai kararın Ekim ayı sonunda verilmesi bekleniyor.

Madenler karşılığında sağlık yardımı

Zimbabve hükümet sözcüsü Nick Mangwana, ülkesinden uzun yıllar boyunca biyolojik kaynaklarını ve sağlık verilerini paylaşmasının istendiğini, buna karşılık geliştirilecek aşı veya tedavilere erişim konusunda herhangi bir güvence verilmediğini söyledi.

PLOS Global Public Health dergisinde yayımlanan bir değerlendirmede ise bu tür uygulamaların veri paylaşımından ziyade veri sahipliğini yeniden şekillendirdiği belirtilerek bunun "dijital sömürgecilik" olarak tanımlanabileceği ifade edildi.

ABD'nin Dünya Sağlık Örgütü'nden ayrılmasının ardından sağlık yardımlarını dış politika aracı olarak daha yoğun kullandığı değerlendirmeleri de yapılıyor.

Zambiya Dışişleri Bakanı Mulambo Haimbe, yaklaşık 2 milyar dolarlık sağlık anlaşmasının veri paylaşımı şartları nedeniyle askıya alındığını açıkladı.

Bunun yanı sıra, ABD'nin 1 milyar dolarlık sağlık desteğini, Zambiya'nın bakır, kobalt ve lityum sektörlerini Amerikan şirketlerine açması şartına bağladığı belirtildi.

ABD basınında yer alan haberlerde ise Dışişleri Bakanlığı'nın, kritik mineraller konusunda ilerleme sağlanamaması halinde Zambiya'ya yönelik HIV yardımlarının azaltılmasını değerlendirdiğine dikkat çekiliyor.

Health Policy Watch da Zambiya, Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve bazı Afrika ülkelerine yönelik sağlık anlaşmalarının, maden sektöründeki müzakerelerle bağlantılı olarak geciktirildiğini yazdı.

"Yardım değil, stratejik araç"

Zimbabve'nin NewsDay gazetesi, ABD'nin uzun yıllardır insani yardımları siyasi ve ekonomik hedefleriyle ilişkilendirdiğini savunarak sağlık yardımlarını "Truva atı" olarak nitelendirdi.

Resilience Action Network Africa öncülüğünde 50'den fazla sivil toplum kuruluşu da yayımladığı açık mektupta, söz konusu anlaşmaların öncelikle Washington'un stratejik çıkarlarına hizmet ettiğini vurguladı.

Ganalı ekonomi ve politika analisti Jonas Atingdui ise ABD'nin bağışçı konumunu diplomatik, güvenlik ve jeopolitik hedeflerini desteklemek amacıyla kullandığını, küresel sağlığın büyük güç rekabetinin bir parçası hâline geldiğini söyledi.

Egemenlik tartışmaları büyüyor

Nairobi Üniversitesi'nden uluslararası ilişkiler uzmanı Lemmy Nyongesa Mulaku, Afrika vatandaşlarının sağlık verilerinin yabancı ülkelere aktarılmasının neo-kolonyalizmin yeni bir biçimi olduğunu savunarak, "Veriler satılık değildir." ifadelerini kullandı.

Uzmanlar ayrıca, ABD'nin önerdiği bazı anlaşmalarda FDA tarafından onaylanan ilaçların yerel inceleme yapılmadan piyasaya sürülebilmesi, hukuki uyuşmazlıklarda ABD hukukunun esas alınması ve fonların ABD Kongresi'nin onayına bağlanması gibi maddelerin ulusal düzenleyici kurumların yetkilerini zayıflatabileceğini belirtiyor.

Doğu ve Güney Afrika'da Sağlıkta Eşitlik için Bölgesel Ağ'ın analizine göre bu düzenlemeler, Afrika ülkelerinin kendi ilaç onay mekanizmalarını büyük ölçüde devre dışı bırakma riski taşıyor.

Kenya HIV ve AIDS Hukuk ve Etik Sorunları Ağı ise Kenya ile ABD arasındaki anlaşmanın Amerikalı personel ve yüklenicilere hukuki dokunulmazlık sağlayabileceği, bu nedenle veri ihlalleri konusunda Kenya mahkemelerinin yetkisinin sınırlanabileceği uyarısında bulundu.

Kenya'daki izolasyon tesisi protestoları

Tartışmaların odağındaki bir diğer konu ise ABD'nin Nairobi'nin yaklaşık 200 kilometre kuzeyindeki Laikipia Hava Üssü'nde Ebola hazırlıkları kapsamında inşa ettiği 50 yataklı izolasyon tesisi oldu.

Henüz ülkede Ebola vakası görülmemesine rağmen tesisin faaliyete geçirilmesi, yerel halkın sert tepkisine neden oldu. Mayıs sonu ile Haziran ayı arasında düzenlenen protestolarda polis müdahalesi sonucu üç kişinin hayatını kaybettiği bildirildi.

Buna rağmen ABD merkezli yardım kuruluşu Samaritan's Purse, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nden tahliye edilen yedi Amerikalı çalışanın Temmuz ortasında tesiste 21 günlük karantinaya alındığını doğruladı. ABD Dışişleri Bakanlığı da uygulamayı teyit etti.

Gana Sağlık Bakanı Kwabena Mintah Akandoh ise sağlık anlaşmasını reddetme kararının ülkenin "sağlık egemenliğini koruma" politikasının bir parçası olduğunu belirterek, "Kısıtlayıcı şartlar içermeyen, eşit ortaklığa dayalı iş birlikleri istiyoruz." dedi.

Afrika'daki çok sayıda medya kuruluşu ve analist, Washington ile yapılan bu anlaşmaların klasik bir ortaklıktan ziyade; sağlık verileri, doğal kaynaklar ve düzenleyici yetkiler karşılığında sunulan stratejik anlaşmalar niteliği taşıdığını savunuyor.

Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.32 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 1,6 artışla 89,50 dolara yükseldi. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün eylül vadeli varili 85,82 dolardan alıcı buldu.

Petrol fiyatlarındaki yükselişte, ABD Başkanı Donald Trump'ın Mısır'da ABD'ye ait bir LNG tankerine düzenlenen dron saldırısına "çok sert" karşılık verileceğini açıklaması, Washington yönetiminin İran'a yönelik yeni yaptırımları duyurması ve Tahran'ın Hürmüz Boğazı'na ilişkin sert mesajlarının Orta Doğu'da arz güvenliği endişelerini artırması etkili oldu.

Trump, Oval Ofis'te düzenlediği basın toplantısında, Mısır'da ABD'ye ait LNG tankerine düzenlenen dron saldırısına "çok sert" karşılık vereceklerini söyledi.

Saldırının İran kaynaklı olup olmadığına ilişkin soruya Trump, "Konuyla ilgili bilgilendirildim. Durum hemen hemen aynı görünüyor ancak netleşecek." yanıtını verdi.

İran'a ilişkin değerlendirmesinde Trump, "Onlara çok sert bir darbe indireceğiz çünkü sıra bizde. Bunun olacağını biliyorlar ama yapabilecekleri bir şey yok." ifadelerini kullandı.

Trump, saldırının farklı bir grup tarafından gerçekleştirildiğini ve söz konusu grubun özür dilediğini belirtmesine rağmen tanker saldırısına karşılık vermek zorunda olduklarını söyledi.

ABD'nin Orta Doğu'daki askeri varlığını sürdüreceğini belirten Trump, Amerikan askerleri ve tesislerine yönelik saldırılar nedeniyle bölgeden çekilmenin gündemlerinde olmadığını ifade etti.

Öte yandan, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Orta Doğu'daki Amerikan unsurlarına yönelik füze saldırısı girişimlerine karşı İran'a yönelik "yoğun bir saldırı dalgası" düzenlendiğini açıkladı.

Buna karşılık İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD'nin tehditleri ve bölgedeki deniz trafiğine müdahalesi sürdüğü sürece Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılamayacağını bildirdi.

Açıklamada, ABD uçaklarının yönlendirmesiyle iki petrol tankerinin gece saatlerinde Hürmüz Boğazı'nın güneyindeki "güvenli olmayan bir rotadan" geçmeye çalıştığı, tankerlerden birinde yangın çıkmasının ardından her iki geminin de geri döndüğü öne sürüldü.

İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı'nın kendi kontrollerinde olduğunu belirterek bölgedeki deniz trafiğine dış müdahaleye izin verilmeyeceğini vurguladı.

Yaptırımlar, Fed kararı ve stok verileri fiyatları destekledi

ABD yönetimi, İran'ın Hürmüz Boğazı üzerinden gelir elde etmesini sağladığı belirtilen iki şirket ile İran ham petrolü ve petrokimya ürünlerinin taşınmasında rol oynadığı gerekçesiyle sekiz gemi ve bunlarla bağlantılı sekiz şirketi yaptırım listesine aldı.

Piyasalarda, söz konusu yaptırımların İran'ın petrol ihracatını zorlaştırabileceği ve jeopolitik risk primini artırabileceği değerlendirilirken, fiili arz kaybı oluşmaması halinde fiyat etkisinin sınırlı kalabileceği belirtiliyor.

Petrol fiyatlarını destekleyen bir diğer unsur ise ABD Merkez Bankasının (Fed) politika faizini beklentilere paralel olarak yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit bırakması oldu.

Fed'in faiz artırmaması sonrasında para piyasalarında eylül ayında faiz artışı beklentisi zayıflarken daha düşük faiz beklentisinin ekonomik aktiviteyi ve enerji talebini destekleyebileceği öngörüsü petrol fiyatlarına yukarı yönlü katkı sağladı.

Öte yandan, ABD'nin ticari ham petrol stoklarının geçen hafta piyasa beklentilerinin aksine 7 milyon 200 bin varil azalması da talebin güçlü seyrettiğine işaret ederek fiyatları destekledi.

ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), ülkedeki ticari ham petrol stoklarının geçen hafta 7 milyon 200 bin varil azalarak 404 milyon 500 bin varile gerilediğini açıkladı. Piyasa beklentisi ise stokların yaklaşık 700 bin varil artacağı yönündeydi.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 17,01 puan ve yüzde 0,13 azalışla 13.484,54 puana indi. Bankacılık endeksi yüzde 0,19, holding endeksi yüzde 0,08 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasında en fazla kazandıran yüzde 0,95 ile kimya petrol plastik, en çok gerileyen yüzde 4,23 ile bilişim oldu.

Küresel piyasalarda, ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz kararının ardından para politikasına ilişkin belirsizliklerin artması ile Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimler nedeniyle satış baskısı etkili oluyor.

Analistler, bugün yurt içinde işsizlik oranı ile ekonomik güven endeksinin, yurt dışında Almanya, ABD ve Avro Bölgesi'nde büyüme verileri, İngiltere Merkez Bankasının (BoE) faiz kararı başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.400 ve 13.300 puan seviyelerinin destek, 13.600 ve 13.700 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Türkiye'de düzenlen 36. NATO Liderler Zirvesi'nin ardından açıklanan yeni NATO yol haritasının güzergahı Hint-Pasifik bölgesine mi kayacak? NATO 3.0 söylemleri ne kadar gerçekçi? NATO 1.0 ile eski kodlarına geri mi dönecek yoksa yeni bir yol mu bulacak? NATO güvenlik mimarisi nasıl ikiye bölündü? NATO'nun hamleleri Çin'i nasıl daha görünür hale getirdi? Kırıkkale Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Merve Suna Özel Özcan anlattı.

Çin’de iç tüketimi canlandırmak, karbon salınımını azaltmak ve geri dönüşümü teşvik etmek amacıyla başlatılan geniş kapsamlı "Eskisini Getir Yenisini Götür" (trade-in) teşvik programı tüketicilerden yoğun ilgi gördü. Özellikle otomotiv, beyaz eşya ve tüketici elektroniği sektörlerinde uygulanan devlet destekli indirimler ve sübvansiyonlar, vatandaşların eski eşyalarını çevre dostu ve enerji tasarruflu yeni modellerle değiştirmesini sağladı. Bu hamle, hem küresel ekonomik yavaşlamaya karşı iç pazara güçlü bir dinamizm kazandırdı hem de yeşil dönüşüm hedeflerine ulaşmada kritik bir rol oynadı.

Türkiye'de son zamanlarda yaz ayının gelmesiyle birlikte orman yangınlarında artış yaşanmaya başladı. İstanbul, İzmir ve Antalya ilçelerinde yangın kurtarma çalışmaları devam ediyor