Trump: İran'daki Kazma Dağı hedef alınacak

Basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Trump, İran'a yönelik operasyonların tamamlanmadığını belirterek, Kazma Dağı bölgesinin kısa süre içinde hedef alınacağını söyledi.

Trump, "(İran'ın) Kazma Dağı bölgesini çok yakında, çok güçlü biçimde vuracağız." ifadelerini kullanırken, İran'a yönelik askeri baskının süreceği mesajını verdi.

"İran'la işimiz henüz bitmedi"

ABD Başkanı, İran'ın nükleer faaliyetlerle bağlantılı olduğunu öne sürdüğü noktalara yönelik operasyonların devam edeceğini savundu.

Trump, "İran'la işimiz henüz bitmedi, şu anda ayrılmıyoruz." diyerek, gerekli görülmesi halinde yeni hedeflerin vurulacağını ifade etti.

"Yeni görüşme planlamıyoruz"

İran ile diplomatik temaslara ilişkin soruyu da yanıtlayan Trump, şu aşamada yeni bir görüşme planlamadıklarını belirtti.

Trump, İran'ın görüşmek istediğini öne sürerek, "Anlamlı bir şekilde görüşmeye hazır olana kadar bizim görüşmeye niyetimiz yok." değerlendirmesinde bulundu.

Hizbullah açıklaması

Trump, Lübnan ile ilişkilerin olumlu seyrettiğini belirterek, gerekli görülmesi halinde Hizbullah ile de temas kurabileceğini söyledi.

Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn'ın talep etmesi durumunda Hizbullah ile görüşebileceğini ifade eden Trump, birçok farklı aktörle diyalog kurabildiğini dile getirdi.

CBC News'in haberine göre, Carney, Trump ile ABD'nin ülkesinden ithal edilen bazı mallara yüzde 50 gümrük vergisi getirme kararını görüştüğünü belirterek, "Gelecek haftalarda müzakereleri yoğunlaştırma konusunda anlaştık." dedi.

Konuya ilişkin önlemlerin "hemen yoğunlaştırılacağını" aktaran Carney, bu konuda atılacak adımlara dair ayrıntı vermedi.

Carney, "(Yeni gümrük vergileri) Gerçekten yürürlüğe girerse nasıl tepki vereceğimiz konusunda tüm seçenekleri değerlendireceğiz." ifadesini kullandı.

ABD, Kanada'nın Amerikan ürünlerine yönelik "ayrımcı" uygulamalarda bulunduğunu öne sürerek, bu ülkeden ithal edilen bazı mallara yüzde 50 oranında gümrük vergisi uygulanacağını duyurmuştu.

Carney, söz konusu gümrük vergisi adımını ABD'nin "tek taraflı ticari eylemler serisinin sonuncusu" olarak nitelendirerek, "Bunlar arasında, CUSMA'yı (Kanada-ABD-Meksika Anlaşması) ihlal ederek Kanada otomobil sektörüne uygulanan gümrük vergileri de yer alıyor." dedi.

Washington Post'un konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre, ABD'nin İran'a yönelik saldırıları nedeniyle Pentagon bütçesi haftalar içinde tükenecek.

Söz konusu fon krizi nedeniyle Pentagon halihazırda eğitim ve bakım bütçelerinde kısıtlamaya gitti.

Savunma Bakanı Hegseth'in konuyu bugün Senato Tahsisat Komitesinde gündeme getirmesi ve senatörlere ek bütçe için baskı yapması bekleniyor.

Öte yandan Washington Post'un ulaştığı belgelere göre Pentagon eğitim ve silah alımı için ayrılan 4,3 milyar doların İran savaşına aktarılması için Kongre'den talepte bulundu, ancak bu talebine henüz bir yanıt alamadı.

Beyaz Saray, Kongreden İran savaşının fonlanması için 67 milyar dolarlık ek bütçe talep etmiş ancak Kongre üyeleri arasındaki anlaşmazlıktan dolayı süreç tıkanmıştı.

Pakistan Başbakanlık Ofisinin ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından Şerif ile Mumini'nin İslamabad'daki görüşmesine ilişkin açıklama yapıldı.

Açıklamaya göre, Şerif, Körfez bölgesinde artan gerilimden derin endişe duyduğunu dile getirerek, taraflara "bölgede istikrarsızlığı artıracak eylemlerden kaçınmaları ve itidalli olmaları" çağrısında bulundu.

Şerif, Pakistan'ın bölgede barış ve istikrara bağlılığını yineleyerek, bu konuda "dürüst ve samimi bir arabulucu" olarak rolünü sürdüreceğini vurguladı.

Mumini de İslamabad'a ziyaretinde ikili ilişkileri geliştirmeyi hedeflediklerini ifade ederek, Pakistan'ın İslamabad Mutabakatı'nın imzalanmasına yol açan arabuluculuk çabalarını takdir ettiklerini kaydetti.

İran İçişleri Bakanı Mumini, Pakistan Başbakanı Şerif'in, İran'ın eski lideri Ali Hamaney için Tahran'da düzenlenen cenaze törenine katılmasından dolayı teşekkür etti.

Randevular yalnızca resmi kanallardan alınabiliyor

Şirketten yapılan açıklamaya göre araç muayene randevuları, TÜVTÜRK'ün resmi internet sitesi, çağrı merkezi, istasyon kioskları ve e-Devlet Kapısı üzerinden ücretsiz olarak alınabiliyor.

Araç sahiplerinin işlem yapmadan önce kullandıkları internet adresini ve başvurdukları iletişim kanallarını dikkatle kontrol etmeleri gerektiği vurgulandı.

Sahte ödeme taleplerine karşı dikkat çağrısı

TÜVTÜRK, araç muayene randevusu veya muayene ücreti adı altında telefon, SMS, e-posta ya da farklı dijital platformlar üzerinden iletilen ödeme taleplerine itibar edilmemesi gerektiğini bildirdi.

Şirket, bu tür girişimlerle karşılaşan vatandaşların durumu TÜVTÜRK'e veya ilgili yetkili kurumlara bildirmesinin önem taşıdığına dikkat çekti.

Başka platformlarla iş birliği bulunmuyor

Açıklamada, Türkiye genelinde 219 sabit, 7 motosiklet, 75 gezici ve 19 gezici traktör muayene istasyonu ile hizmet veren TÜVTÜRK'ün, araç muayene randevusu konusunda herhangi bir üçüncü taraf platformla iş birliği bulunmadığı ifade edildi.

Vatandaşların yalnızca resmi kanalları kullanmaları gerektiği yinelendi.

Turka'dan komisyonsuz ödeme kararı

Öte yandan araç muayene hizmetlerini 15 Ağustos 2027 tarihinden itibaren devralacak olan Turka, kredi kartı ve banka kartı ile yapılacak ödemelerde komisyon uygulanmayacağını açıkladı.

Şirket, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile yapılan görüşmeler sonucunda alınan karar doğrultusunda, yeni dönemde kartlı ödemelerin herhangi bir ek ücret olmadan gerçekleştirileceğini duyurdu.

Yeni nesil araç muayene sistemi hazırlanıyor

Turka, Türkiye genelinde 81 ilde 249 sabit ve 100 mobil istasyon kurmayı hedeflediğini açıkladı.

ABD Bölge Yargıcı Araceli Martinez-Olguin, tazminat miktarının çok düşük olduğunu savunan bazı yazarların itirazlarını reddederek, Anthropic'in, kitaplarını kullandığı yazar ve yayıncılara 1,5 milyar dolar ödemesi gerektiğine nihai olarak hükmetti.

Toplamda 500 bin eseri kapsayan uzlaşma, yasal ücretler ile diğer masraflar düşülmeden önce her bir eser için 3 bin dolar ödenmesini öngörürken, ödemeler, yazar, yayıncı ve diğer telif hakkı sahipleri arasında paylaştırılabilecek.

Anthropic uzlaşmayı memnuniyetle karşılarken, davacıların avukatı Justin Nelson, "bunu tarihteki en büyük, kamuoyuna açıklanmış telif hakkı tazminatı" olarak nitelendirdi.

Dava, Anthropic'i Claude yapay zeka modellerini geliştirirken kitapların onayı alınmamış kopyalarını kullanmakla suçlayan yazarlar Charles Graeber, Andrea Bartz ve Kirk Wallace Johnson tarafından 2024'te açılmıştı.

O dönem (Haziran 2025'te) davaya bakan Yargıç William Alsup, yapay zeka modellerinin kitaplar üzerinde eğitilmesinin "adil kullanım" kapsamına girebileceğine hükmetmiş ancak Alsup, Anthropic'in korsan web sitelerinden indirilen milyonlarca kitabı depolamasının bu ilke kapsamında korunmadığına karar vermişti.

Söz konusu dava, OpenAI, Meta ve Google gibi şirketlere karşı, telif hakkıyla korunan materyalleri kullanmaları nedeniyle açılan ve ABD'de bir dalga halinde gelen davalar arasındaki ilk büyük uzlaşma olma özelliğini taşıyor.

Ülkelerin meşru müdafaa hakkı olduğunu belirten Sanders, "Ancak (İsrail Başbakanı Binyamin) Netanyahu'nun Filistin halkına karşı topyekun bir savaş yürütme hakkı yok. Çoğu kadın, çocuk ve yaşlı olan 73 bin Filistinliyi öldürme hakkı yok, 173 bin kişiyi yaralama hakkı yok." ifadelerini kullandı.

Sanders, Gazze'de okul, sağlık merkezi, su sistemi, kanalizasyon, elektrik hattı gibi altyapıların tamamen yok edildiğine işaret ederek, "Başka bir deyişle, İsrail'in Gazze halkına karşı soykırım işleme hakkı yok. Netanyahu'nun aşırılıkçı hükümeti ABD vergi mükelleflerinin artık tek kuruşunu dahi almamalı." yorumunu yaptı.

ABD'deki MIT araştırmacıları, böceklerden ilham alan mikro uçan robotların bugüne kadarki en önemli sınırlamalarından birini aşmayı başardı. Yapay zekâ tabanlı yeni bir kontrol sistemiyle donatılan robot, gerçek böcekler gibi ani yön değiştirebiliyor, art arda taklalar atabiliyor ve rüzgâr gibi dış etkenlere rağmen dengesini koruyabiliyor. Araştırmacılar, bu performansın önceki nesil sistemlere göre büyük bir sıçrama anlamına geldiğini belirtti.

Araştırma ekibi, kontrol sistemini iki katmanlı bir mimari üzerine kurdu. İlk katman robotun temel uçuş kararlılığını sağlarken, ikinci katman yapay zekâ algoritmalarıyla en verimli hareketleri hesaplıyor. Bu sayede robotun uçuş hızı yaklaşık yüzde 450, ivmelenmesi ise yüzde 250 artırıldı. Mikro robot, yalnızca 11 saniyede art arda 10 takla atmayı başarırken, hava akımlarının oluşturduğu dengesizlikleri de gerçek zamanlı olarak telafi edebildi.

Araştırmacılar, böcek büyüklüğündeki bu robotların gelecekte deprem sonrası enkaz altında kalan kişilerin aranması, dar alanların keşfi ve insanların ulaşmasının zor olduğu bölgelerde inceleme yapılması gibi görevlerde kullanılabileceğini ifade etti. Daha büyük insansız hava araçlarının giremediği boşluklarda görev yapabilecek bu sistemlerin, afet yönetimi ve arama-kurtarma çalışmalarında yeni bir dönemin kapısını aralayabileceği değerlendiriliyor.

3 günde 12 kişi yaşamını yitirdi

Pakistan'ın Hayber Pahtunhva eyaletinde etkisini sürdüren muson yağmurları nedeniyle son 3 günde 12 kişinin hayatını kaybettiği, 18 kişinin yaralandığı belirtildi. Dawn gazetesinin haberine göre, Hayber Pahtunhva'da muson yağmurlarıyla birlikte sel etkili oluyor.

Eyalet Afet Yönetim Kurumundan yapılan açıklamada, şiddetli yağmurlar nedeniyle son 3 günde 12 kişinin hayatını kaybettiği, 18 kişinin yaralandığı ifade edildi. Ulusal Afet Yönetim Kurumu da ülke genelinde 21-24 Temmuz tarihlerinde ani sel ve heyelanlara karşı uyarı yayımladı.

Güney Asya'da haziran-eylül aylarında etkili olan muson yağmurları, Hindistan ve Pakistan başta olmak üzere bölge ülkelerinde her yıl büyük çaplı doğal afetlere ve kazalara yol açıyor.

Afganistan ve Pakistan'da aşırı yağışlar onlarca can aldıhttps://t.co/4qfpuAHfXv pic.twitter.com/cJ5DK67jJR

— CGTN Türk (@cgtnturk) July 21, 2026

Afganistan'da 20 kişi hayatını kaybetti

Afganistan'ın Nuristan bölgesinde etkili olan şiddetli yağışlar ve ani seller nedeniyle 20 kişinin yaşamını yitirdiği, 80'i aşkın kişinin yaralandığı ve 100'den fazla kişinin kaybolduğu bildirildi. Tolo News'ün haberine göre Afganistan Ulusal Afet Yönetimi İdaresinden (ANDMA) yapılan açıklamada, Nuristan'ın Parun kentinde etkili olan şiddetli yağışlar nedeniyle ani seller meydana geldi.

Açıklamada, ani sellerde 20 kişinin hayatını kaybettiği, 80'i aşkın kişinin yaralandığı ve 100'den fazla kişinin kaybolduğu belirtilerek, yetkililerin arama kurtarma çalışmalarını sürdürdüğü kaydedildi.

Fidan, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Sayın Cumhurbaşkanı'mızın (Recep Tayyip Erdoğan) liderliğinde yürüttüğümüz, dünyaya ve olaylara çok yönlü bakabilen, uluslararası gündeme ve küresel sisteme etki edebilen dış politikamızda bugün önemli bir sonuç daha elde ettik." ifadesini kullandı.

ASEAN Dışişleri Bakanları'nın Filipinler'in başkenti Manila'da aldığı kararla, Türkiye'nin ASEAN'ın Diyalog Ortağı olarak kabul edildiğini aktaran Fidan, "Böylece, ASEAN içinde üye ülke statüsünün hemen ardından gelen ve daha önce sadece 11 devletin kabul edildiği bir konuma ulaştık." ifadesine yer verdi.

Fidan, bu sürece destek veren dışişleri bakanlarına, Dönem Başkanı Filipinler'e ve ASEAN sekretaryasına teşekkürlerini sundu.

Bu gelişmenin, Türkiye'nin küresel diplomasinin doğu ekseni olan Asya-Pasifik'teki etkisini artırmak, ASEAN bölgesine yönelik uzun vadeli stratejisini ilerletmek ve mevcut projeleri sonuçlandırmak bakımından son derece önemli olduğunu belirten Fidan, Türkiye ile ASEAN arasındaki kurumsal ilişkilerin temelinin atıldığı 2024'ten bu yana ticaret hacminin 6,5 milyar dolardan 16 milyar dolara çıkarıldığını kaydetti.

Fidan, ASEAN Diyalog Ortağı statüsüyle beraber, Türkiye'nin yaklaşık 700 milyon nüfusu ve 4 trilyon doları aşan ekonomisi bulunan ASEAN bölgesiyle siyasi ve ekonomik işbirliğinin daha da derinleşeceğine inandığını vurgulayarak, yeni dönemin Türkiye ve ASEAN üyeleri için hayırlı olmasını diledi.

Türkiye'nin ASEAN Diyalog Ortağı olarak kabul edilmesi

Türkiye, Filipinler'in başkenti Manila'da 18-23 Temmuz'da düzenlenen 59. ASEAN Dışişleri Bakanları Toplantısı kapsamında bugün alınan kararla ASEAN'ın Diyalog Ortağı olarak kabul edildi.

Türkiye, Diyalog Ortağı statüsü için 2024'te ASEAN'a resmi başvuruda bulunmuştu.

Ekim 2025'te Dönem Başkanı Malezya'nın ev sahipliğinde Kuala Lumpur'da düzenlenen 47. ASEAN Zirvesi'nde Türkiye'ye Diyalog Ortağı statüsü verilmesi üye ülkeler tarafından ilkesel olarak kabul edilmiş, statünün resmileştirilmesi ise yeni diyalog ortaklıklarına ilişkin moratoryuma dair ASEAN kararının sonuçlandırılmasına bağlanmıştı.

Türkiye'nin statüsünün, Sektörel Diyalog Ortaklığı'ndan Diyalog Ortaklığı'na yükselişi, ASEAN coğrafyasıyla projelere dayalı ilişki modelinin, kurumsal işbirliği ve istişare mekanizmaları çerçevesinde derinleştirilmesini, bölgesel siyasi ve güvenlik platformlarına daha etkin şekilde dahil olunmasını ve Türkiye'nin Asya coğrafyasına yönelik stratejik hareket kabiliyetinin güçlendirilmesini sağlayacak.

Türkiye - ASEAN İlişkileri

Türkiye, ASEAN'la kurumsal ilişkilerinin temelini 2010'da Güneydoğu Asya Dostluk ve İşbirliği Anlaşması'na taraf olarak atmış, 2017'de ise "Sektörel Diyalog Ortağı" statüsü kazanmıştı.

Güneydoğu Asya'yla ilişkilerde ticaret ve yatırımlar başlıca unsurlar olmaya devam ederken, Türkiye aynı zamanda yapılandırılmış siyasi diyalog, kalkınma işbirliği, akademik ve kültürel etkileşim de dahil olmak üzere ASEAN ve üye devletleriyle olan bağlarını çok yönlü olarak geliştirmeyi hedefliyor.

Yaklaşık 690 milyon nüfusu ve 3,95 trilyon ABD Doları büyüklüğündeki ekonomisiyle küresel ölçekte stratejik öneme sahip olan ASEAN ile Türkiye arasındaki ticaret hacmi 2010'da 6,5 milyar dolar iken 2025'te 16,12 milyar dolara ulaşmış, bu çerçevede Malezya, Vietnam, Endonezya, Tayland ve Singapur, Türkiye'nin başlıca ticaret ortakları olmuştu.

Türkiye-ASEAN işbirliği, tarım, kadınların ekonomik bağımsızlığının güçlendirilmesi, afet yönetimi, insani maksatlı mayın faaliyetleri, denizcilik, sürdürülebilir kalkınma, yenidoğan sağlığı ile bilim ve teknoloji gibi alanlarda da yürütülen somut projeler aracılığıyla gelişmeye devam ediyor.

ASEAN Diyalog Ortaklığı statüsü

ASEAN Diyalog Ortaklığı, ASEAN'ın üye olmayan ülkeler ve uluslararası örgütlerle kurduğu en kapsamlı kurumsallaşmış dış ortaklık statüsü olurken, bu statü karar alma süreçlerinde üyelik veya oy hakkı tanımıyor. Buna karşın ortakların zirveler ve üst düzey istişare toplantılarına düzenli iştirak edilmesini sağlıyor.

Söz konusu statü ayrıca, Doğu Asya Zirvesi ve ASEAN Bölgesel Forumu gibi genişletilmiş bölgesel ASEAN toplantılarına daha kapsamlı ve kalıcı katılma imkanı tanıyor.

Bugünkü kararla birlikte Türkiye; Avrupa Birliği, ABD, Kanada, Rusya, Çin, Japonya, Güney Kore, Hindistan, Avustralya, Yeni Zelanda ve İngiltere'nin de yer aldığı ASEAN Diyalog Ortakları arasına katılacak.

ASEAN

ASEAN, Güneydoğu Asya ülkeleri arasındaki diyalog mekanizmalarını kurumsal hale getirerek ekonomik, sosyal ve kültürel gelişmeyi güçlendirme ve bölgesel barış ve istikrarı teşvik etme amacıyla 1967'de kuruldu.

ASEAN'ın kurucu üyeleri Filipinler, Malezya, Tayland, Endonezya ve Singapur olup, Brunei (1984), Vietnam (1995), Laos (1997), Myanmar (1997), Kamboçya (1999) ve son olarak da Doğu Timor'un (2025) katılımıyla üye sayısı 11'e ulaştı.

ASEAN nezdinde en üst düzey kararlar, yılda iki kez toplanan ASEAN zirvelerinde alınıyor.

Türkiye, "Yeniden Asya Girişimi" kapsamında ASEAN'ı kilit bir ortak olarak görüyor ve ASEAN'la ilişkilerine uzun vadeli ve stratejik bir bakış açısıyla yaklaşıyor.

Rusya Dışişleri Bakanlığından konuya ilişkin açıklama yapıldı.

Rusya'nın Kişinev Büyükelçiliğine ait otobüsün 19 Temmuz'da Moldova polisi tarafından denetlendiği, bu gece de büyükelçilik çalışanlarının sınırda bekletildiği belirtilen açıklamada, bu sebeple Moldova'nın Moskova Büyükelçisi Lilian Dariy'nin Bakanlığa çağırıldığı kaydedildi.

Açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

"Büyükelçi'ye Moldova tarafının 1961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi'ni sert şekilde ihlal etmesi nedeniyle protesto notası verildi. Bu sözleşmeye göre ülke, diplomatik misyon temsilciliklerinin görevlerini yerine getirmesini, çalışanlarının serbest dolaşımını, serbest iletişimini sağlamakla yükümlü. Rus tarafı, buna karşılık verme hakkını saklı tutuyor."

Partiden ayrılan ilk üst düzey isim,CHP İzmir Milletvekili Murat Bakan oldu.

Bakan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada CHP’den istifa ettiğini ve Özgür Özel liderliğinde kurulacak yeni partide siyasete devam edeceğini duyurdu.

Cumhuriyet Halk Partisi'nden istifa ettim.

Mahalle delegesi oldum, il delegesi oldum, kurultay delegesi oldum, meclis üyesi oldum.

Cumhuriyet Halk Partisi'nde ön seçimden çıkmış bir milletvekiliyim.

Genel Başkan Yardımcısı oldum, Parti Meclisi üyesi oldum, Gölge Kabine'de… pic.twitter.com/zcIhokIU4l

— Murat BAKAN (@CHPMuratBakan) July 21, 2026

Wang görüşmede, Çin ve Avrupa’nın ilişkilerinin temel niteliğini ortaklık olarak koruması gerektiğini belirtti.

Ekonomik ve ticari meselelerin siyasallaştırılmasından ve temaslarda güvenlik kavramının aşırı genişletilmesinden kaçınılması gerektiğini ifade eden Wang, uzun vadeli bir perspektifle ticarette yukarı yönlü ve dinamik bir denge sağlanması için çaba gösterilmesi çağrısında bulundu.

İsrail'de parlamento 17 Temmuz'da feshedilirken ülke 27 Ekim'de tarihinin en kritik seçimlerinden birine hazırlanıyor. Seçmenler ilk kez 7 Ekim 2023 olaylarının ardından sandık başına giderken, oylama yalnızca Başbakan Binyamin Netanyahu'nun siyasi geleceğini değil, İsrail'in güvenlik anlayışını, toplumsal yapısını ve dış politika yönelimini de belirleyecek. The Economist, seçimlerin Netanyahu ile muhalefet arasındaki sıradan bir iktidar mücadelesinden çok daha fazlasını ifade ettiğini, ülkenin "sürekli savaş" anlayışı ile yeni bir stratejik yön arayışı arasında tercih yapacağını vurguluyor.

Dergiye göre Netanyahu seçim kampanyasını İran, Hamas ve Hizbullah'a karşı yürütülen askeri operasyonları öne çıkararak sürdürüyor. Netanyahu, İsrail'in tarihte hiç olmadığı kadar güçlü olduğunu savunsa da savaşların hiçbiri kalıcı biçimde sona ermiş görünmüyor. Gazze, Lübnan ve Suriye'deki askeri varlık devam ederken İsrail ordusunun uzun süren işgal girişimleri nedeniyle ciddi bir yıpranma yaşadığı belirtiliyor. Hamas ve Hizbullah'ın tamamen tasfiye edilememesi, İran'ın nükleer ve balistik füze kapasitesinin ortadan kaldırılamaması ise Netanyahu'nun sık sık dile getirdiği "tam zafer" söyleminin sorgulanmasına yol açıyor.

Askeri tablo kadar diplomatik bilanço da tartışma yaratıyor. Gazze savaşının ardından İsrail'in uluslararası itibarının önemli ölçüde zedelendiğini belirten Economist, Suudi Arabistan ile normalleşme ihtimalinin askıya alındığını, Birleşik Arap Emirlikleri gibi bölgesel ortakların dahi Tel Aviv ile yakın ilişkilerini kamuoyu önünde göstermemeye çalıştığını aktarıyor. Washington cephesinde de dikkat çekici bir mesafe oluştuğuna işaret edilirken, Donald Trump yönetiminin İran görüşmelerinde İsrail'i sürecin dışında bırakmasının ve Netanyahu'ya yönelik sert ifadelerinin iki ülke ilişkilerindeki gerilimin göstergesi olduğu değerlendiriliyor.

Yeni parti iktidara yolunda mı?

Muhalefetin en dikkat çekici ismi ise eski Genelkurmay Başkanıg Gadi Eisenkot oldu. Yeni kurduğu Yashar Partisi son kamuoyu yoklamalarında Likud'u geride bırakmaya başladı. Eisenkot, İsrail'in "ne zaman savaşa gireceğini bilen" bir devlete dönüşmesi gerektiğini savunurken, savaşın kendi başına bir amaç haline gelmesine karşı çıkıyor.

The Economist, muhalefetin Netanyahu'yu eleştirmesine rağmen Gazze, Batı Şeria ve Lübnan konusunda kapsamlı bir alternatif strateji ortaya koyamadığını belirtiyor. Bunun temel nedenlerinden biri de 7 Ekim sonrasında İsrail toplumunun belirgin biçimde sağa kayması. Araştırmalara göre İsraillilerin yüzde 38'i son üç yılda daha sağcı bir çizgiye yöneldiğini söylerken, sola kayanların oranı yalnızca yüzde 7 seviyesinde kaldı.

Din seçimlerin ayrılmaz parçası

Seçim kampanyasının en dikkat çekici başlıklarından biri ultra-Ortodoks Yahudilerin askerlik muafiyeti olacak. Yaklaşık 90 bin Haredi öğrencisinin zorunlu askerlikten muaf tutulması uzun süredir toplumda tepki yaratırken, muhalefet bu ayrıcalığın kaldırılmasını savunuyor. Tartışma yalnızca güvenlik boyutuyla sınırlı kalmıyor. Ultra-Ortodoks okullarında matematik ve fen gibi temel derslerin yeterince verilmemesi, iş gücüne katılım oranlarının düşüklüğü ve kamu bütçesinden aktarılan yüksek kaynaklar da seçim gündeminin merkezine yerleşmiş durumda. Muhalefet, eğitim sisteminin yeniden düzenlenmesini ve Haredilerin ekonomik hayata daha fazla katılmasını savunurken, dini partiler bunu yaşam tarzlarına yönelik bir müdahale olarak görüyor.

Ekonomide iki farklı tablo

Ekonomi cephesinde ise tablo iki farklı hikâye anlatıyor. İsrail ekonomisi 2025 yılında yüzde 2,9 büyüyerek dayanıklılığını korusa da teknoloji sektöründeki beyin göçü endişeleri giderek artıyor. Dergiye konuşan uzmanlar, savaş nedeniyle araştırmacılar, doktorlar ve yüksek teknoloji çalışanlarının ülkeyi terk etmeye başlamasının uzun vadede İsrail'in hem ekonomik rekabet gücünü hem de savunma teknolojilerindeki üstünlüğünü zayıflatabileceği uyarısında bulunuyor. Netanyahu cephesi ise yüksek teknoloji sektörünün güçlü yapısı sayesinde bu risklerin zamanla aşılacağını iddia ediyor.

The Economist'e göre seçimlerin en kritik yönü ise kampanyada neredeyse hiç konuşulmayan Filistin meselesi. Ana akım partilerin büyük bölümü iki devletli çözümden söz etmekten kaçınırken, Batı Şeria'daki yerleşimlerin genişlemesi ve Filistinlilerle yaşanan gerilim gelecekte yeni bir çatışma riskini artırıyor. Dergi, Netanyahu'nun kaybetmesi halinde dahi yeni hükümetin önünde Gazze, Lübnan ve Batı Şeria dosyalarının çözüm beklemeye devam edeceğini vurguluyor. Bu nedenle 27 Ekim seçimleri yalnızca hükümeti değiştirecek bir oylama olarak değil, İsrail'in savaş merkezli güvenlik anlayışını sürdürüp sürdürmeyeceğini belirleyecek tarihi bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.

Küresel gümrük vergileri

Trump, şubat ayında tüm ülkelere yönelik yüzde 10 küresel gümrük vergisi getirilmesine ilişkin karara imza atmıştı. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, bu kararla Trump'ın 1974 Ticaret Yasası'nın 122. maddesi uyarınca sahip olduğu yetkiyi kullandığına işaret edilmişti.

Bu kapsamda ABD'ye ithal edilen ürünlere 150 gün süreyle yüzde 10 oranında ithalat vergisi getirildiği belirtilen açıklamada, kararın 24 Şubat'tan itibaren yürürlüğe gireceği kaydedilmişti. Söz konusu gümrük vergisinin süresi, 150 günlük kapsamın ardından 24 Temmuz Cuma günü sona eriyor.

Merkezden yapılan açıklamaya göre depremin merkez üssü, 23,19 derece kuzey enlemi ile 101,46 derece doğu boylamında bulunuyor.

Depremin derinliği 6 kilometre olarak kaydedildi.

Gerekçe şiddet olayları

DB Üst Yöneticisi Evelyn Palla, tren istasyonlarında alkol tüketimine son vereceklerini belirterek, aşırı alkol tüketiminin şiddet olaylarını artırdığını söyledi. Palla, "Güvenlik konusunda ciddiyiz. Önceliğimiz çalışanlarımızı ve yolcularımızı korumak" dedi. Uygulamanın ilk aşamasında, 1 Eylül'den itibaren Berlin Merkez, Kiel ve Braunschweig tren istasyonlarında alkol tüketimi yasaklanacak.

Almanya'da halen Köln, Münih ve Hamburg'un da aralarında bulunduğu 30 tren istasyonunda alkol tüketimi yasağı uygulanıyor. Ekim ayı ortasına kadar ülke genelindeki diğer tüm tren istasyonlarında da yasak yürürlüğe girecek. Yasak, istasyonlardaki restoran ve kafeleri kapsamayacak. Yolcuların kapalı ambalajdaki alkollü içecekleri bagajlarında veya alışveriş sonrası yanlarında taşımalarına ise izin verilecek.

İhlal edenler yaptırıma tabi tutulacak

Alkol tüketim yasağını ihlal edenler önce istasyondan çıkarılacak, ihlalin tekrarlanması halinde ise istasyona girişleri yasaklanacak. Polis Sendikası (GdP) Başkan Yardımcısı Alexander Poitz, Alman basınına yaptığı açıklamada, mevcut personel durumu göz önüne alındığında uygulamanın denetlenmesinin zor olabileceğini belirtti. Poitz, trenlerde de alkol yasağı uygulanması gerektiğini vurgulayarak, "İstasyonlarda alkol yasağını uygulamak, ancak trenlerde alkol tüketimine izin vermek mantıklı değil." dedi.

Rapora göre, dünya genelinde açlık çekenlerin sayısı 2025 yılında üst üste üçüncü kez azaldı. Ancak 2030’a kadar 510 ila 520 milyon kişinin hâlâ açlıkla karşı karşıya kalacağı tahmin ediliyor. Bu durum, “sıfır açlık” sürdürülebilir kalkınma hedefine ulaşılmasını olanaksız hâle getiriyor.

Raporda, 2025 yılında küresel nüfusun yaklaşık yüzde 7,8’ine karşılık gelen 645 milyon kişinin açlıkla karşı karşıya bulunduğu belirtildi. Bu sayı, 2024 yılına göre yaklaşık 14 milyon azaldı.

Raporda, Hürmüz Boğazı krizinin gıda fiyatlarında yol açtığı artış nedeniyle 2030’a kadar 510 ila 520 milyon kişinin açlıkla karşı karşıya kalabileceği öngörüldü. Ayrıca El Niño gibi aşırı hava olaylarının etkilerinin 2026 ve 2027 yıllarında daha da güçlenebileceği belirtildi.

Raporda, Orta Doğu’daki çatışmaların, aşırı hava olaylarının ve resmî kalkınma yardımları ile insani yardım fonlarındaki azalmanın, açlığın küresel ölçekte ortadan kaldırılmasında kaydedilen ilerlemeleri tehdit ettiği uyarısında bulunuldu.

Anne ve çocuk beslenmesinde kaydedilen küresel ilerlemenin, 2030 Beslenme Hedefleri de dâhil olmak üzere uluslararası taahhütlerin yerine getirilmesi için yetersiz kaldığı belirtildi. Raporda ayrıca, obezite sorununun giderek büyüdüğü ve yetişkinlerde obezite oranlarının yükseldiği ifade edildi.

Her yıl yayımlanan “Dünyada Gıda Güvenliği ve Beslenmenin Durumu” raporu, küresel gıda güvenliği ve beslenme alanındaki en yetkili değerlendirme raporlarından biri olarak kabul ediliyor.

Açıklamada, aşırı sıcak hava dalgası ve enerji şebekesinin sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla Kirman'daki tüm kamu kurumları ile eğitim merkezlerinin yarın kapalı olacağı belirtildi.

Kararın acil yardım, sağlık, hizmet, askeri ve emniyet birimleri ile belirlenen banka ve sigorta şubelerini kapsamadığı ifade edildi.

Sıcak ve yarı çöl iklimine sahip Kirman eyaletinde son yıllarda hava sıcaklıklarının rekor seviyelere ulaştığı ve aşırı sıcakların hayatı olumsuz etkilediği aktarılıyor.

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran savaşında ilan ettiği hedeflerin birçoğundan vazgeçerek daha küçük bir başarı ihtimaline odaklanması dikkat çekiyor. Washington yönetimi çatışmaların başlangıcında İran’ın nükleer programını ortadan kaldırmayı, Tahran’ın bölgesel gücünü kırmayı, Hürmüz Boğazı’nı uluslararası deniz trafiğine açmayı ve ülkede yönetim değişikliğine zemin hazırlamayı amaçlamıştı. Savaşın uzamasıyla birlikte bu hedeflerin yerini, boğazdan ücretsiz geçişin yeniden sağlanması ve İran’ın nükleer faaliyetlerinin savaş öncesindeki sınırlamalara döndürülmesi aldı. Financial Times’ta yayınlanan Gideon Rachman imzalı analize göre ABD açısından başarı artık İran’ı yenmekten çok, çatışma öncesindeki statükoyu yeniden kurabilmek anlamına geliyor.

ABD’nin daha sınırlı görünen bu hedeflere ulaşılması da kolay görünmüyor. İran yönetimi Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerden ücret alma konusunda ısrar ederken, söz konusu uygulamanın Tahran’a milyarlarca dolarlık gelir sağlaması bekleniyor. Küresel petrol ticaretinin savaş öncesinde yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz, İran açısından askerî gücün ötesinde ekonomik ve siyasi bir kaldıraç işlevi görüyor.

Askeri baskıya toprakları ötesinde yanıt üretiyor

İran aynı zamanda Washington’ın askerî baskısını yalnızca kendi topraklarında karşılamıyor. Tahran’ın Suudi Arabistan’ı yeniden hedef alması, Körfez ülkelerinin petrol tesisleri gibi kritik alt yapılarının ne kadar savunmasız olduğunu hatırlattı. Dubai Havalimanı, Katar’daki sıvılaştırılmış doğal gaz tesisleri ve bölgedeki Amerikan üsleri de İran’ın füze ve insansız hava aracı menzili içinde kalıyor.

Pentagon, 7 Temmuz’da İran’a yönelik hava saldırılarının yeniden başlamasından sonraki iki haftada yaklaşık 100 Amerikan askerinin yaralandığını açıkladı. Ürdün ve Irak’taki saldırılarda Amerikan askerleri hayatını kaybetti. Artan kayıplar ile benzinin galon fiyatının yeniden 4 doların üzerine çıkması, Trump yönetiminin iç politikadaki hareket alanını da daralttı.

ABD’nin mühimmatlarında sıkıntı

Savaşın ABD açısından en önemli maliyetlerinden biri mühimmat stoklarında ortaya çıktı. Financial Times’ın aktardığı verilere göre Amerikan ordusu çatışmanın ilk haftalarında Tomahawk seyir füzesi stokunun yaklaşık yüzde 30’unu, Patriot hava savunma önleyicilerinin ise yarısını kullandı. Amerikan savunma sanayisinin mevcut üretim kapasitesi dikkate alındığında stokların eski seviyesine ulaşması yıllar sürebilir.

Trump yönetiminin önünde kolay bir seçenek bulunmuyor. İran’ın Hürmüz üzerindeki kontrolünü kabul etmek, Körfez ülkelerine verilen Amerikan güvenlik garantilerinin inandırıcılığını zayıflatacak. Savaşı genişletmek ise ABD’yi yıllarca sürebilecek ve küresel askerî kapasitesini daha fazla tüketebilecek yeni bir çatışmaya sürükleyebilir.

ABD’nin askerî gücü İran’ın kapasitesinden çok daha büyük olsa da Tahran, savaşı klasik bir kuvvet karşılaştırmasının dışına taşımayı başardı. Hürmüz Boğazı, enerji fiyatları, Körfez ülkelerinin kırılgan altyapısı ve Amerikan mühimmat stokları aynı denklem içinde kullanılıyor. İran bu yöntemle ABD’yi doğrudan yenmeye çalışmıyor; Washington’ın savaşı sürdürme maliyetini artırarak siyasi ve askerî hedeflerini küçültmeye zorluyor.

Rusya ve Çin'in Ankara büyükelçilikleri, Çin-Rusya İyi Komşuluk, Dostluk ve İş Birliği Anlaşması'nın 25. yılı dolayısıyla Ankara'da ortak bir etkinlik düzenledi. Etkinlik kapsamında Rusya Bilimler Akademisi'ne bağlı Primakov Dünya Ekonomisi ve Uluslararası İlişkiler Enstitüsü Direktörü Prof. Dr. Fedor Voitolovsky, Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Barış Adıbelli ve Çin Uluslararası Araştırmalar Enstitüsü (CIIS) Avrupa-Orta Asya Çalışmaları Bölümü Direktör Yardımcısı ve Kıdemli Araştırmacısı Han Lu, CGTN Türk'e özel açıklamalarda bulunarak Çin-Rusya ilişkilerinin geleceği, çok kutuplu dünya düzeni, NATO, Avrasya güvenliği ve Türkiye'nin bölgesel rolüne ilişkin değerlendirmelerde bulundu.