Bektaş, Çınarcık Havzası'nın doğusundaki Adalar Fayı ve batısındaki Çınarcık Fayı boyunca 10-13 kilometre derinlikte meydana gelen mikrodepremlerin, bölgedeki fayların derin kesimlerindeki hareketlilik açısından incelenmesi gerektiğini ifade etti.

Silivri depremi sonrası stres değişimine dikkat çekti

Prof. Dr. Bektaş, sosyal medya hesabından yaptığı değerlendirmede, 2025 yılında meydana gelen 6,2 büyüklüğündeki Silivri depremi sonrasında oluşan stres değişiminin son günlerdeki mikrodeprem aktivitesini tetiklemiş olabileceğini belirtti.

Adalar Fayı'nda 10-13 kilometre derinlikte hareketlilik

Bektaş, son 1-2 günde Çınarcık Havzası'nın doğusundaki Adalar Fayı ile batısındaki Çınarcık Fayı boyunca 10-13 kilometre derinlikte mikrodeprem aktivitesine de dikkat çekti.

Bu derinliklerde meydana gelen mikrodepremlerin, Adalar Fayı'nın derin kesimlerinde "creep" olarak tanımlanan sürünme hareketi ihtimaline ilişkin önemli bir gözlem olabileceği değerlendirildi.

1963 Çınarcık depremiyle karşılaştırma

Bektaş, 1963 yılında meydana gelen 6,3 büyüklüğündeki Çınarcık depremine de dikkat çekti. Baştürk ve diğer araştırmacıların 2016 yılında yayımlanan çalışmasına atıfta bulunan Bektaş, söz konusu depremin yaklaşık 12 kilometre derinlikte Adalar Fayı ile ilişkilendirildiğini hatırlattı.

Son günlerdeki mikrodepremlerin de yaklaşık 10-13 kilometre derinlikte meydana gelmesinin bu nedenle dikkat çekici olduğunu belirtti.

Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti (KDHC) İşçi Partisi Genel Sekreteri ve Devlet Konseyi Başkanı Kim Jong-un'un kız kardeşi ve aynı zamanda ülkeyi yöneten Kore İşçi Partisinin (WPK) Genel İlişkiler Dairesinin başındaki Kim Yo-jong, ABD Başkanı Donald Trump'ın açıklamasının ardından Güney Kore ile "önemli ölçüde" azaltılması kararlaştırılan tatbikatlara ilişkin konuştu.

ABD'nin bu kararının "bir şeyi değiştirmediğini" ifade eden Kim, bu konuda "yorum yapmaya bile değmeyeceğini" söyledi.

Kim, "Tatbikatların süresi ve kapsamı azaltılmış olsa bile provokatif ve saldırgan niteliği değişmeyecek." dedi.

Trump, 16 Ağustos'taki açıklamasında, hem çok maliyetli olmasını hem de Kim Jong-un ile iyi ilişkilerini gerekçe göstererek, Güney Kore ile yapılan ortak askeri tatbikatların "önemli ölçüde" azaltılması talimatını verdiğini duyurmuştu.

Ardından Güney Kore Genelkurmay Başkanlığından (JCS) yapılan açıklamada da 17-27 Ağustos'ta ABD ile ortaklaşa yapılması planlanan "Ulchi Özgürlük Kalkanı" askeri tatbikatın 22 Ağustos'ta sona erdirileceği kaydedilmişti.

İstanbul'da hissedilen deprem

Kandilli Rasathanesi verilerine göre Adalar'da 3,2 büyüklüğünde deprem meydana geldi. Saat 17.43'te kaydedilen sarsıntının 11,4 kilometre derinlikte gerçekleştiği bildirildi.

Depremin İstanbul'un bazı ilçelerinde hissedildiği iddia edildi. Sarsıntının ardından herhangi bir olumsuzluğa ilişkin bilgi paylaşılmadı.

Adalar'da 10 dakika arayla iki deprem

Adalar'da gün içinde kısa aralıklarla iki sarsıntı kaydedildi. Saat 17.43'te meydana gelen 3,2 büyüklüğündeki depremden yaklaşık 10 dakika önce, saat 17.33'te 2,3 büyüklüğünde başka bir deprem gerçekleşti.

Kandilli Rasathanesi, saat 17.33'teki depremin derinliğini 9,9 kilometre olarak açıkladı.

İstanbul ve çevresindeki son depremler Kandilli Rasathanesi'nin yayımladığı veriler üzerinden takip ediliyor.

Irak ziyaretinde açıklamalarda bulunan Kalibaf, ABD’nin İran’la savaşmaktan vazgeçmesinin itibar kaybına yol açacağını, savaşa devam etmesinin ise Washington'ın karşısına çok daha büyük sorunlar çıkaracağını söyledi.

İran basınına göre, Kalibaf, resmi temaslar için gittiği Bağdat'ta Irak Meclis Başkanı Heybet el-Halbusi ile görüştü. Görüşmede, bölgedeki tüm sorunların ve krizlerin sorumlusunun ABD ve onun müdahalesi olduğunu dile getiren Kalibaf, "Ayrıca, İngiltere tarafından bölgemize ekilen İsrail'in kanserli tümörü de bu zararlara neden oldu" ifadelerini kullandı.

ABD ile devam eden savaş ortamına değinen Kalibaf, İran'ın liderliği, askeri güçleri ve halkıyla ABD'ye karşı koyarak "hegemonyasını kırdığını" vurgulayarak, "Öyle ki bugün umutsuzluğa düşen Amerika, savaştan çekilse itibarını kaybedecek savaşa devam ederse de kendi kendine onlarca sorun açacaktır" değerlendirmesinde bulundu.

ABD ile muhtemel müzakere sürecine işaret eden Kalibaf, "Direniş, zaferin tek yoludur ve eğer savaşa hazır değilsek, müzakereler sonuç vermez" ifadelerini kullandı.

Öte yandan Kalibaf'a ziyareti sırasında kalabalık bir milletvekili grubunun eşlik ettiği aktarıldı.

İran'ın Tesnim Haber Ajansına göre, Irak'a giden Kalibaf'ın Iraklı yetkililerle görüşmelerinde, ikili ilişkilerin geliştirilmesi, sınır güvenliği, terörle mücadele, ekonomik işbirliğinin geliştirilmesi ve ortak anlaşmaların uygulanması gibi konular gündemde.

İhbar üzerine olay yerine itfaiye ve Orman Bölge Müdürlüğü'ne bağlı ekipler sevk edildi.

Yangına havadan 2 helikopterle, karadan 8 arazöz, 3 su tankeri ve 78 personelle müdahale sürüyor.

Ukrayna, Mart ayında Rusya’dan gönderilen balistik füzelerin yaklaşık yüzde 70'ini engellediğini duyurdu; Temmuz’da bu oran yüzde 20'ye düştü. Takvimler 5 Ağustosu gösterdiğinde ise bu oran “0” olarak açıklandı. ABD’nin İran inadı, müttefiklerini de vuruyor. Ukrayna "Winchester moduna" giriyor bu da askeri jargonla mühimmatın tükenmesi demek. Zelenski çıkış yolu ararken içeride başka bir ajanda Kiev yönetimini sıkıştırıyor.

Filistin Kurtuluş Örgütü'ne (FKÖ) bağlı Ayrım Duvarı (Utanç Duvarı) ve Yahudi Yerleşim Birimleriyle Mücadele Konseyi tarafından yapılan yazılı açıklamada, söz konusu kararın İsrail'in Batı Şeria'daki yerleşim politikaları kapsamında alındığı belirtildi.

Açıklamada, 18 Ağustos tarihli kararın, İsrail'in Batı Şeria'daki "devlet arazilerinden" sorumlu yetkilisi tarafından 1967 tarihli 59 sayılı askeri emre dayanılarak çıkarıldığı savunuldu.

Kararın, bölgedeki "Karmi Oz" yasa dışı yerleşim yerinin genişletilmesini ve yerleşim birimleri ile yasa dışı yerleşim noktalarının birbirine bağlanmasını amaçladığı kaydedildi.

El konulması planlanan arazilerin Sincil, Lubban eş-Şarkiyye ve Karyut beldelerinde bulunduğu aktarılan açıklamada, hak sahiplerine karara itiraz etmeleri için 45 gün süre verildiği ve itirazların Ofer Askeri Kampı'ndaki Askeri İtiraz Komitesine yapılabileceği ifade edildi.

Açıklamada, "devlet arazisi" tanımının Filistin topraklarına el koymak ve daha sonra bu arazileri yerleşimlerin genişletilmesi için kullanmak amacıyla bir araç olarak değerlendirildiği belirtildi.

Putin, söz konusu altyapının devletin de katılımıyla yeniden inşa edilmesi gerektiğini ifade ederek “Bu kapsamda hükümetten ilgili özel bir program hazırlamasını istiyorum. Zarar gören tesislerin yeniden inşasının teknolojik açıdan gelişmiş, yeni bir düzeyde gerçekleştirilmesi gerekiyor" dedi.

Ekonomik büyüme hızının, yaptırımların yanı sıra sanayi ve altyapı tesislerine yönelik saldırılardan da etkilendiğini aktaran Putin, buna rağmen saldırıların ülkeye zarar verdiğini ancak kritik sonuçlara yol açmadığını kaydetti.

Rus ekonomisindeki görünüme de değinen Putin, ekonomiye ilişkin verilerin sınırlı ancak olumlu bir seyir izlediğini ve ekonomik büyümenin yaklaşık yüzde 1 seviyesinde bulunduğunu dile getirdi.

Ukrayna, son dönemde Rus e-ticaret platformu Wildberries'e ait depo ve lojistik tesislerine yönelik yoğun insansız hava aracı (İHA) saldırıları düzenliyor.

Çin’in merkez bankası konumundaki Çin Halk Bankası’ndan bugün edinilen bilgiye göre, kısa süre önce Avustralya Merkez Bankası ile yenilenen anlaşma kapsamında; takas hacmi 200 milyar RMB / 41 milyar Avustralya doları seviyesinden, 220 milyar RMB / 46 milyar Avustralya dolarına çıkarıldı. Anlaşmanın beş yıl boyunca geçerli olacağı ve tarafların karşılıklı mutabakatıyla bu sürenin uzatılabileceği bildirildi.

Çin Halk Bankası tarafından yapılan açıklamada, ikili para takas anlaşmasının yenilenmesi ve hacminin artırılmasının; iki ülke arasındaki parasal ve finansal iş birliğini daha da derinleştireceği, ikili ticaret ile yatırımları kolaylaştıracağı ve finansal piyasaların istikrarını korumaya katkı sağlayacağı vurgulandı.

Barcelona ile anlaşıldı

Hırvat basınından Index'in paylaştığı habere göre; LaLiga devi Barcelona, Hırvat kaleci ile prensip anlaşmasına vardı. Katalan ekibinin, bu transfer için Fenerbahçe yönetimiyle de el sıkıştığı ve sarı-lacivertli kulübe 3 milyon avro bonservis bedeli ile birlikte çeşitli bonuslar ödeyeceği kaydedildi.

Önce kiralanacak sonra dönecek

Gerçekleşmesi beklenen transferin en dikkat çekici detayı ise Livakovic'in ilk sezonundaki adresi oldu. Haberin detaylarında, Barcelona'nın bonservisini alacağı tecrübeli file bekçisini doğrudan kadroya dahil etmeyeceği ve maç eksiği yaşamaması adına bir yıllığına eski kulübü Dinamo Zagreb'e kiralayacağı ifade edildi.

Hırvat kalecinin, ülkesinde geçireceği 1 yıllık kiralık sürecinin ardından sezon sonunda kalıcı olarak İspanya'ya döneceği ve Barcelona kadrosuna katılacağı vurgulandı.

Zamir'in gittiği bölgenin konumu hakkında ayrıntılı bilgiye yer verilmedi. Söz konusu ziyaretin İsrail'in Suriye'de düzenlediği hava saldırısından bir gün sonra yapılması ise dikkati çekti.

Ne olmuştu?

İsrail ordusuna ait savaş uçakları, Suriye'nin kuzeyindeki İdlib ilinin doğusunda bulunan terk edilmiş durumdaki Ebu Zuhur Askeri Havaalanı'na saldırı düzenlemişti. Saldırıda can kaybı ya da yaralanma olup olmadığına ilişkin bilgi paylaşılmamıştı. Suriyeli yetkili, İsrail savaş uçaklarının Ebu Zuhur Askeri Havaalanı'na 8 saldırı düzenlediğini belirterek, saldırılarda pistin yanı sıra hangarda atıl durumdaki bir yapının hedef alındığını kaydetmişti.

İsrail Başbakanlığı, saldırının ardından yaptığı açıklamada, Suriye’nin İsrail ile üzerinde mutabık kalınan güvenlik statükosunu ihlal etmenin eşiğinde olduğunu iddia etti. Tel Aviv, Şam yönetiminin Halep yakınlarındaki hava üssüne Türk askerlerinin konuşlandırılmasına izin vermeye hazırlandığını ve İsrail’in bu konuda Suriye’yi defalarca uyardığını öne sürmüştü.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, İsrail Başbakanlığı tarafından ortaya atılan iddiaların İsrail’in Suriye’nin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü hedef alan saldırılarını meşrulaştırmaya yönelik olduğunu bildirmişti.

Polis tarafından yapılan açıklamaya göre kaza, yerel saatle 09.13 sıralarında meydana geldi. Kazaya, Eurocopter EC130 B4 tipi ve 5Y-GYM tescilli helikopterin karıştığı belirtildi.

Helikopterde bulunan 6 turist ile pilotun tamamının kazada yaşamını yitirdiği bildirildi.

Polis, Lady Lori adlı charter şirketine ait helikopterin Laikipia bölgesindeki Soyian’dan Kenya’nın merkezinde bulunan Loisaba Koruma Alanı’na gitmek üzere havalandığını açıkladı.

Helikopterin seyir sırasında Ololokwe Dağı’na düştüğü belirtildi. Kazanın ardından bölgeye ekipler sevk edilirken, helikopterde bulunan 7 kişinin tamamının hayatını kaybettiği doğrulandı.

Kazanın nedenine ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

Yerel havacılık yetkilileri, kazanın nedenini ve olayın nasıl meydana geldiğini belirlemek üzere soruşturma başlattı. Kazaya ilişkin incelemenin sürdüğü bildirildi.

Ukrayna Ulusal Yolsuzlukla Mücadele Bürosu (NABU) ile Özel Yolsuzlukla Mücadele Savcılığı (SAP), mevcut ve eski milletvekilleri tarafından yönetildiği öne sürülen bir suç örgütüne yönelik “Forrest Gump” adlı özel operasyon başlattı.

NABU’dan yapılan ilk açıklamada, suç örgütünün Ukrayna Cumhurbaşkanlığı Ofisi’ndeki üst düzey yetkililer ile diğer isimlerin katılımıyla faaliyet gösterdiği belirtildi.

Operasyona ilişkin yeni ayrıntılar ise Ukrayna basını ve milletvekillerinin açıklamalarıyla ortaya çıktı.

Zelenskiy’nin ofisinde arama

Ukraynalı milletvekilleri Yaroslav Jeleznyak ve Oleksiy Gonçarenko’nun aktardığına göre soruşturma, Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy’nin ofisine kadar uzandı.

Cumhurbaşkanlığı Ofisinde hukuki ve adli konulardan sorumlu Başkan Yardımcısı İrına Mudra’nın evinde arama yapıldığı bildirildi. Mudra’nın daha sonra görevinden alındığı belirtildi.

Ukrayna basınında, soruşturmanın mevcut ve eski milletvekillerinin yanı sıra Cumhurbaşkanlığı Ofisindeki başka isimleri de kapsadığı öne sürüldü.

Bankada da arama yapıldı

NABU, operasyon kapsamında SAP ile birlikte Ukrayna merkezli Sense Bank’ta da arama gerçekleştirildiğini açıkladı.

Milletvekili Jeleznyak’a göre bankadaki incelemeler, Ukraynalı iş insanı Timur Mindıç hakkında yürütülen yolsuzluk soruşturmasıyla bağlantılı.

İddialara göre banka, eski Enerji Bakanı German Galuşçenko adına yatırılacak kefalet için yaklaşık 150 milyon grivnalık kaynağın toplanmasında kullanıldı.

Ukrayna kamu yayıncısı Suspilne ise Ukrayna Ulusal Bankası Başkanı Andriy Pışnıy’ın ifade vermek üzere parlamentoya çağrıldığını bildirdi.

Eski milletvekilinin adı gündemde

Milletvekili Jeleznyak, dosyada daha önce Muhalefet Platformu – Yaşam İçin partisinde yer alan mevcut bir milletvekilinin de bulunduğunu ileri sürdü.

Ukrayna merkezli Strana ise bu kişinin “Ukrayna’nın Yeniden İnşası” grubunun gayriresmî lideri Vadim Stolar olabileceğini iddia etti.

NABU ve SAP henüz soruşturmanın tüm ayrıntılarını ve şüphelilerin isimlerini resmi olarak açıklamadı.

“Midas” soruşturması da Zelenskiy’nin çevresine uzanmıştı

Ukrayna’da daha önce yürütülen “Midas” soruşturması da Zelenskiy’nin yakın çevresindeki isimlere uzanmıştı.

Geçen yıl Cumhurbaşkanlığı Ofisinin eski Başkanı Andriy Yermak’ın adresinde, devlet nükleer enerji şirketi Energoatom çevresindeki yolsuzluk iddiaları kapsamında arama yapılmıştı. Yermak daha sonra görevinden istifa etmişti.

Soruşturmanın merkezindeki isimlerden biri de Zelenskiy’nin yakın çalışma arkadaşlarından ve Kvartal 95 stüdyosunun ortaklarından iş insanı Timur Mindıç olmuştu.

Soruşturma makamları, şebeke üyelerinin Energoatom ile çalışan yüklenicilerden sözleşme bedellerinin yüzde 10 ila 15’i oranında rüşvet talep ettiğini öne sürmüştü.

Mindıç ise evinde arama yapılmasından kısa süre önce Ukrayna’dan ayrılmış, daha sonra İsrail’de olduğu belirlenmişti. Zelenskiy, gelişmelerin ardından Mindıç hakkında yaptırım kararı almıştı.

"Estado de vigilancia: La expansión del uso de tecnologías de vigilancia masiva por el Gobierno de Argentina" ("Gözetim Devleti: Arjantin Hükümeti'nin Kitlesel Gözetim Teknolojilerini Genişletmesi") başlıklı rapor, hükümetin sosyal medya izleme araçları, yüz tanıma sistemleri, drone ve hava gözetim teknolojileri ile otomatik takip sistemlerini devreye soktuğunu ortaya koydu.

Gözetime milyonlarca dolar

Rapora göre, Arjantin Ulusal Güvenlik Bakanlığı 2024-2025 yılları arasında gözetim teknolojilerine en az 1,2 milyon dolar harcadı. Başkent Buenos Aires ise kendi kamera ağına yaklaşık 48 milyon dolar ek yatırım yaparak kentteki gözetim kapsamını yüzde 82'ye çıkardı.

Hükümetin bu teknolojik genişlemeyi, ulusal istihbarat sisteminde kapsamlı reform, güvenlik alanında yapay zeka kullanımı için özel bir birim kurulması ve kararnamelerle gözetim yetkilerinin genişletilmesiyle birlikte yürüttüğü belirtiliyor.

"Kendimizi sürekli izleniyor hissediyoruz"

Rapor, 21 kişiyle yapılan görüşmelere, resmi belge analizlerine ve bilgi edinme başvurularıyla elde edilen verilere dayanıyor.

Görüşülen gazeteciler, aktivistler, emekliler ve gençler, bu gözetim altyapısının caydırıcı bir etki yarattığını ve kendilerini sürekli izleniyor hissettiklerini belirtti. Birçok kişi, bu nedenle sansür ve kendini susturma davranışları geliştirdiğini, protestolara katılımlarını azalttığını ifade etti.

Emekli aktivisti Ana Tapia: "Uzun zamandır herkesi çoktan teşhis ettiler... Yürürken, birdenbire tam tepende bir drone görüyorsun. Bazen sadece birkaç metre yukarında. Neden bu kadar yakın? Neden bu kadar müdahaleci?" ifadelerini kullandı.

Hedefte ifade özgürlüğü ve toplanma hakkı

Uluslararası Af Örgütü, bu gelişmeleri insan hakları ihlali olarak nitelendiriyor ve bunu "otoriter uygulamaların arttığına dair bir işaret" olarak görüyor.

Raporun yazarlarından ve yapay zeka ile insan hakları uzmanı Matt Mahmoudi, durumu şöyle özetliyor: "Bu teknolojiler, devlet kontrol altyapısının ayrılmaz bir parçası haline geldi: muhalefete saldırıldı, protesto hareketleri caydırıldı ve marjinal gruplar taciz edildi."

Mahmoudi, hükümetin güvenlik gerekçesiyle "neredeyse bir tür boş çek" aldığını ve bunun çoğu zaman ne gerekli ne de meşru olduğunu belirtiyor.

Rapordan talepler

Uluslararası Af Örgütü raporunda Arjantin hükümetine şu çağrılarda bulunuyor:

• Uzaktan biyometrik tanıma teknolojilerinin ayrımcı gözetim amacıyla geliştirilmesinin, üretilmesinin, satışının ve kullanımının yasaklanması.

• Gözetim teknolojilerinin kullanımına dair şeffaf ve denetlenebilir mekanizmalar oluşturulması.

Ekonomik kriz ve protestolar

Raporun yayımlandığı dönemde Arjantin, Milei'nin uyguladığı sert kemer sıkma politikaları nedeniyle sık sık kitlesel protestolara sahne oluyor. Raporda, sağlık, eğitim ve emekli maaşları gibi alanlarda kesintiye gidilirken yalnızca Güvenlik ve İstihbarat bakanlıklarının bütçelerinin artırılması da eleştiriliyor.

Uluslararası Af Örgütü, bu protestoların hükümetin gözetim kapasitesini artırmasını meşrulaştırmak için kullandığı bir zemin oluşturduğunu belirtiyor.

"Yaşadığına seviniyorum"

Sevk sırasında basın mensuplarının sorularına cevap veren zanlı Seydi Ahmet Keleş, "Pişmanım, bilerek yapmadım. Çok pişmanım, vekil benim arkadaşım. Beni çok tahrik etti. Çok pişmanım, bilerek yapmadım. Yaşadığına çok seviniyorum" ifadelerini kullandı.

AYRINTILAR GELİYOR...

2026 yılının ilk yedi ayında Çin'den gelen ziyaretçi sayısı, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 56,3 geriledi. Japonya Başbakanı Sanae Takaichi'nin Taiwan hakkındaki tartışmalı açıklamalarının ardından, Çinli turistlerin Japonya'ya olan ilgisindeki azalma belirgin şekilde devam ediyor.

Nikkei gazetesinin 19 Ağustos'ta yayımladığı rapora göre, bu yılın ilk yedi ayında Japonya'yı ziyaret eden tüm yabancı turistlerin yaklaşık yüzde 10,1'ini Çin anakarasından gelenler oluşturdu. Bu oran, 2025 yılının aynı döneminde kaydedilen yüzde 22,8'lik payın oldukça altında kaldı.

Ocak-Temmuz döneminde Japonya'ya gelen toplam yabancı turist sayısı ise bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 1,7 oranında azaldı. Analistler, mevcut eğilimin sürmesi halinde 2026 yılı toplam ziyaretçi sayısının geçen yılın altına düşebileceğini ve bunun beş yıl içindeki ilk yıllık düşüş olacağını belirtiyor.

Boston'daki bir mahkemeye pazartesi günü sunulan anlaşmanın onaylanması halinde, ailelerin Harvard Tıp Fakültesine karşı açtığı davalar sona erecek.

Kadavraları parçalayıp internet üzerinden sattı

Savcılık tarafından hazırlanan iddianameye göre Lodge, 2018-2021 yılları arasında Harvard Tıp Fakültesindeki Anatomical Gifts Program'ın yöneticisi olarak görev yaptığı dönemde, tıbbi eğitim ve araştırma için bağışlanan bedenlerden parçalar aldı. Lodge ve eşi, insan bedeni parçalarını Massachusetts ve Pennsylvania'daki alıcılara sattı. Harvard Üniversitesiyle bağlantısı bulunmayan altı kişiyle birlikte suçlanan Lodge ve diğer sanıklar, 2025 yılında suçlarını kabul etti.

Lodge geçen yıl aralık ayında 8 yıl hapis cezasına çarptırıldı eşi de 1 yıl 1 gün hapis cezası aldı.

Aileler üniversiteyi ihmalle suçluyor

Harvard Tıp Fakültesi öğrencileri, bağışlanan bedenleri tıbbi prosedürleri öğrenmek ve uygulamak amacıyla kullanıyor. Eğitim ve araştırma sürecinin tamamlanmasının ardından kadavralar genellikle yakılıyor ve külleri ailelere teslim ediliyor ya da üniversiteye ait mezarlıkta defnediliyor. Ancak skandalın ortaya çıkmasının ardından aileler, 2023 yılında Harvard'a karşı dava açtı. Davacılar, üniversitenin Lodge'un faaliyetlerini uzun süre fark etmediğini veya gerekli denetimleri yapmadığını öne sürdü. Davalar ilk aşamada bir eyalet mahkemesi tarafından reddedildi. Massachusetts Yüksek Yargı Mahkemesi ise geçen sonbaharda davaların yeniden görülmesinin önünü açtı. Harvard Tıp Fakültesi Dekanı George Daley ve tıp eğitimi dekanı Bernard Chang tarafından imzalanan mektupta, Lodge'un eylemlerinin "ahlaken kabul edilemez" olduğu belirtildi.

Üniversite, mahkemenin anlaşmayı onaylaması halinde aileler için milyonlarca dolarlık tazminat isteyebilecek.

Harvard ayrıca 2027-2028 akademik yılından itibaren tıp öğrencilerine yönelik yıllık bir burs programı başlatacak. Bursun, bedenlerini tıp eğitimi için bağışlayan kişilerin anısına oluşturulacağı açıklandı.

ABD Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, UCM Başkanı Japon yargıç Tomoko Akane ile Senegal uyruklu Kıdemli Yargılama Avukatı Abdoulaye Seye’nin yaptırım listesine alındığı bildirildi.

Trump yönetimi açıklamasında UCM’yi, “yetkisini kötüye kullanan, görev sınırlarını aşan ve siyasallaşmış bir uluslarüstü mahkeme” olmakla suçladı.

Akane ve Seye’nin, UCM’nin yargı yetkisini kabul etmeyen ülkelerin yetkililerini soruşturma, tutuklama veya yargılama girişimlerine doğrudan katıldığı öne sürüldü.

Trump yönetiminden UCM’ye sert tehdit

ABD yönetimi, diğer ülkelere de Washington’ın UCM’ye yönelik tutumuna katılma çağrısı yaptı.

Açıklamada, “Uluslararası Ceza Mahkemesinin Amerikan vatandaşlarını ve taraf olmayan devletlerin vatandaşlarını hedef alma yeteneği sona ermelidir.” ifadeleri kullanıldı.

Trump yönetimi ayrıca gerekmesi halinde, UCM’nin “Amerikan egemenliğini tehdit edemez hale gelene kadar” ek önlemler alınacağını bildirdi.

UCM: Yargı bağımsızlığına açık saldırı

ABD’nin kararına UCM’den sert tepki geldi.

Mahkeme, Akane ve Seye’ye yönelik yaptırımları “yargı bağımsızlığına açık bir saldırı” olarak nitelendirerek kınadı.

UCM, son yaptırımlarla birlikte mahkemenin 18 yargıcından 9’unun, iki savcı yardımcısının tamamının, eski Başsavcının ve bir personelin ABD yaptırımlarının hedefi haline geldiğini açıkladı.

Mahkeme açıklamasında, “Yargı mensupları hukuku uyguladıkları için tehdit edildiğinde, risk altına giren uluslararası hukuk düzeninin kendisidir.” denildi.

UCM, baskı ve yaptırımlara rağmen görevini bağımsız ve tarafsız biçimde sürdürmeye devam edeceğini vurguladı.

Japonya: Son derece üzücü

Karara Japonya’dan da tepki geldi. Japonya Dışişleri Bakanlığı, Japon yargıç Tomoko Akane’nin yaptırım listesine alınmasını “son derece üzücü” olarak nitelendirdi.

Japonya Başbakanı Sanae Takaiçi de karardan duyduğu üzüntüyü dile getirerek, konuyu ABD ve ilgili ülkelerle temas halinde ele alacaklarını söyledi.

Hollanda: Yaptırımları onaylamıyoruz

UCM’ye ev sahipliği yapan Hollanda da Washington’ın kararına karşı çıktı.

Hollanda Dışişleri Bakanı Tom Berendsen, UCM yetkilileri ve personeline yönelik yaptırımları onaylamadıklarını belirterek, “Uluslararası mahkemeler ve yargı organları görevlerini özgürce yerine getirebilmelidir.” açıklamasını yaptı.

Netanyahu hakkında tutuklama kararı çıkarmıştı

ABD ile UCM arasındaki gerilim, Gazze savaşıyla birlikte daha da tırmandı.

UCM, 21 Kasım 2024’te, Gazze’de insanlığa karşı işlenen suçlar nedeniyle İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında tutuklama emri çıkarmıştı.

Trump yönetimi ise UCM’nin İsrailli yetkililere yönelik adımlarına sert tepki göstererek mahkeme yetkililerini hedef alan yaptırımlar uygulamaya başlamıştı.

28 Şubat’ta başlayan ABD ile İsrail’in İran’a yönelik saldırılarında İran’ın elindeki en büyük koz Hürmüz Boğazı’ydı. Küresel petrol arzının ve LNG sevkiyatının beşte biri yani %20’si bu dar su yolundan geçiyordu. Ancak savaşın başlamasıyla birlikte İran da elindeki Hürmüz kartını oynamaya karar verdi. Boğaz yalnızca küresel enerji ticaretinin değil, ABD ile İran arasındaki askeri ve diplomatik gerilimin de adeta göstergesine dönüştü.

Savaş öncesinde günde yaklaşık 125 geminin geçtiği boğazda trafik, saldırıların ardından neredeyse durma noktasına geldi. Ardından İran'ın geçişlere ilişkin açıklamaları, Devrim Muhafızları'nın kararları, Trump'ın “Hürmüz açık” veya “kontrolünü ele geçireceğiz” mesajları ve taraflar arasındaki ateşkes-müzakere süreçleri, gemilerin boğaza girip girmeme kararında doğrudan etkili oldu.

28 Şubat: Saldırı ve ilk Devrim Muhafızları uyarısı

27 Şubat'ta Hürmüz'den geçen trafiği yüzde 100 kabul edersek, ertesi gün ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla ilk büyük kırılma yaşandı. Saldırıların ardından petrol şirketleri, armatörler ve ticaret şirketleri Hürmüz üzerinden yapılan sevkiyatları askıya almaya başladı. Henüz savaşın ilk gününde boğazdaki trafik neredeyse durma noktasına geldi.

Aynı gün İran Devrim Muhafızları, gemilere Hürmüz'den geçişin “izin verilmediği” mesajını iletti. 2 Mart'ta ise Devrim Muhafızları'ndan üst düzey bir yetkili, boğazın kapatıldığını ve geçmeye çalışan gemilere ateş açılacağını açıkladı.

Bu açıklamanın deniz trafiğindeki karşılığı ise çok hızlı oldu. Martın ilk haftasında Hürmüz Boğazı’nda gemi geçişleri yüzde 10'un altına kadar geriledi. Yani saldırıların ardından yalnızca birkaç gün içerisinde ticari trafik yaklaşık yüzde 90 geriledi.

Mart: “Hürmüz kapalı” mesajı ile “kapatmayacağız” mesajı arasında

Mart ayı boyunca Tahran'dan gelen açıklamalar durumun da seyrini sürekli olarak değiştirdi. Devrim Muhafızları 2 Mart'ta geçiş yapan gemilere uyarıda bulunurken 12 Mart'ta ise İran'ın Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Tahran'ın Hürmüz'ü tamamen kapatmayacağını açıkladı. Ancak aynı açıklamada İran'ın boğazın güvenliğini koruma hakkına sahip olduğu vurgulandı.

Armatörler açısından ise mesele İran'ın “kapatıyoruz” veya “kapatmıyoruz” demesinden çok, gemilerin saldırıya uğrayıp uğramayacağıydı. Asıl korkulan gelişme ise gemilerin sigortalanıp sigortalanamayacağıydı. Sigorta ücretleri endişesiyle geçen mart ayı boyunca trafik normalin çok altında kaldı.

Nisan: Devrim Muhafızları bu kez askeri gemileri hedef aldı

Nisan ayında İran'ın mesajı daha net hale geldi.12 Nisan'da Devrim Muhafızları, Hürmüz'e yaklaşacak askeri gemilerin ateşkes ihlali sayılacağını ve sert biçimde karşılık verileceğini açıkladı. Buna karşılık İran, askeri olmayan gemilerin belirli kurallar çerçevesinde güvenli geçişine izin verildiğini söyledi..

Tahran bir taraftan “boğaz açık” diyordu, diğer taraftan ABD ve müttefiklerinin askeri varlığını boğazın dışında tutmaya çalışıyordu. Nisan ortasında Hürmüz'deki trafik normal seviyenin yüzde 10'unun bile altında seyrediyordu.

Mayıs: İran'ın kontrol mekanizması ortaya çıktı

Mayıs ayında boğazın tamamen kapalı olmadığı, ancak İran'ın geçişleri ciddi biçimde kontrol ettiği bir dönem başladı. Reuters'ın mayıs ayındaki araştırmasına göre İran, gemilerin Hürmüz'den geçişini farklı seviyelerde denetleyen bir sistem oluşturmuştu. Bazı ülkeler ve şirketler enerji ihtiyacı nedeniyle bu sistemi kabul ederek geçiş yapmaya başladı. ABD ise gemileri İran'ın uyguladığı kontrol mekanizmasına uymamaları konusunda uyardı.

20 Mayıs'ta iki aydan fazla süredir Körfez'de bekleyen üç süpertanker Hürmüz'den geçmeye başladı. Bu, savaşın başından beri önemli bir değişimdi.

Haziran: İlk büyük toparlanma

Haziran ayında ise Hürmüz trafiğinde savaşın başlangıcından bu yana en önemli toparlanma görüldü. ABD ile İran arasında geçici ateşkes ve ardından bir mutabakat ihtimali ortaya çıkınca gemiler yeniden boğaza yönelmeye başladı.

13 Haziran'da ABD tarafı, İran'ın Hürmüz'ü açmasının anlaşmanın şartlarından biri olduğunu açıkladı. Trump yönetimi, İran boğazı açarsa ABD'nin de deniz ablukasını kaldıracağını belirtti. Ardından gemi trafiğinde hareketlenme görüldü.

23 Haziran'da üç süpertanker Hürmüz'den çıktı, yedi boş Katar bağlantılı LNG tankeri de boğaza girdi. Bu, LNG trafiğinin yeniden başlayabileceğine ilişkin ilk işaretlerden biri oldu. Ateşkes ihtimalinde risk algısı düşüyor gemiler geri dönüyordu.

Buna rağmen trafik hala savaş öncesindeki günlük 125 geminin çok altında kalıyordu.

20-21 Haziran: Devrim Muhafızları yeniden “kapattık” dedi

Ancak diplomatik süreçteki kırılganlık Hürmüz'e hemen yansıdı. 20-21 Haziran'da Devrim Muhafızları boğazın yeniden kapatıldığını açıkladı.

Aynı sırada ABD Merkez Komutanlığı ise çok sayıda geminin Hürmüz'den geçtiğini savundu. Trump da müzakereler başarısız olursa ABD'nin Hürmüz'de ücret uygulaması ihtimalini gündeme getirdi.

Haziran sonu: Ateşkes trafik üzerinde etkisini gösterdi

Haziranın son haftasında trafik daha da toparlandı. 28 Haziran'a kadar olan haftada 242 geminin Hürmüz'den geçtiği bildirildi. Bu, önceki aylardaki yaklaşık 60 gemilik haftalık seviyenin çok üzerindeydi. Ancak savaş öncesindeki haftalık 700'ün üzerindeki geçişlerin hâlâ oldukça gerisindeydi.

Savaş öncesi Yüzde 100 olan geçişleri Haziran sonu itibarıyla yaklaşık yüzde 30-35 seviyelerindeydi. Bu durum, savaşın başlamasından sonraki en güçlü toparlanmalardan biriydi.

Temmuz: Trump'ın “Hürmüz açık” mesajı ile İran'ın “kapattık” mesajı karşı karşıya geldi

Temmuz ayında ise Hürmüz üzerindeki siyasi mücadele yeni bir boyut kazandı. İran, ABD ve İsrail'le bağlantılı gördüğü gelişmelerin ardından boğaz üzerindeki kontrolünü artırdı. 11-12 Temmuz'da İran, yetkisiz gemilerin geçişine izin verilmeyeceğini açıkladı. Devrim Muhafızları da bölgedeki askeri hedeflere yönelik saldırılarını duyurdu.

13 Temmuz'da ise Devrim Muhafızları donanmasının iki gemiyi sistemlerini kapatarak durdurduğunu açıkladı. Bunun sonucu çok hızlı görüldü. Tanker trafiği iki ayın en düşük seviyesine geriledi.

13 Temmuz: Trump “ablukayı yeniden başlatıyoruz” dedi

Tam bu noktada Donald Trump'ın açıklaması krizi daha da büyüttü. Trump, Hürmüz'ün “açık olduğunu ve açık kalacağını” söylerken aynı zamanda İran'a yönelik deniz ablukasını yeniden uygulamaya koyacağını açıkladı.

Ayrıca Hürmüz'den geçen yüklerden ABD'nin yüzde 20 oranında ödeme alması gerektiğini savundu. Ertesi gün ise Trump bu ücret planından vazgeçtiğini, bunun yerine Körfez ülkeleriyle yatırım anlaşmalarına yöneldiğini açıkladı; ancak İran limanları veya İran bağlantılı yükler için ablukanın süreceğini belirtti.

Temmuz ortası: Trafik yeniden çöktü

Temmuz başında yaklaşık yüzde 30 seviyelerine kadar çıkan trafik, çatışmaların yeniden yoğunlaşmasıyla hızla geriledi. 9 Temmuz'da tanker trafiği yeniden “neredeyse durma noktasına” geldi.

14-16 Temmuz'daki ABD saldırıları ve İran'ın buna karşılık Hürmüz üzerindeki kontrolünü artırmasıyla tablo daha da kötüleşti. 11 Temmuz'dan sonra hiçbir LNG tankerinin Hürmüz'den geçmediği bildirildi. Böylece haziran sonundaki toparlanma tersine döndü.

Ateşkes ve diplomasi trafiği yükseltirken ABD saldırıları trafiği yeniden düşürdü.

Temmuz sonu: Trump'ın müzakere mesajı yine hareketlilik beklentisi yarattı

Temmuzun son günlerinde ABD ile İran arasında yeni bir diplomatik kanal oluştu.

28 Temmuz'da Trump, İran'la görüşmelerin ilerlediğini ve anlaşma ihtimalinin bulunduğunu söyledi; ancak müzakereler başarısız olursa askeri operasyonların yeniden başlayabileceğini de belirtti.

Ağustos: Mutabakat masası Hürmüz'ü yeniden hareketlendiremedi

Ağustos başında ABD ile İran arasında Hürmüz'ün yeniden açılmasını sağlayacak bir formül üzerinde görüşmeler başladı. Trump 5 Ağustos'ta görüşmelerin “çok iyi ilerlediğini” söyledi.

İran yeni bir düzenleme yapılması, yaptırımların kaldırılması ve ABD'nin askeri tehditlerinin sona ermesini istiyordu. ABD ise bu konuda önemli adımlar atmayı reddetti.

Ağustos ortası: Görüşmeler tıkandı, trafik yeniden dip yaptı

Ağustos ortasında Washington ile Tahran arasındaki görüşmelerin tıkanmasıyla Hürmüz yeniden baskı altına girdi. İran, boğaz üzerindeki kontrolünü sürdüreceğini açıklarken Trump Hürmüz'ün ABD tarafından kontrol edileceğini söyledi. 14 Ağustos'ta Trump, Hürmüz'ü ABD toprağı ilan edebileceğini dahi söyledi.

Aynı dönemde İran, boğaz üzerindeki uygulamalarını bir abluka olarak değerlendiren ABD'ye karşı kendi egemenlik hakkını savundu. Bunun deniz trafiğindeki karşılığı yine çok net oldu.

14 Ağustos'ta yalnızca 9 emtia gemisi geçti. 16 Ağustos'ta hafta sonunda geçişler 5 gemiye kadar geriledi. Bu trafik, savaşın başından beri görülen en düşük seviyelerden biriydi.

18 Ağustos: Trump “açık”, İran “kapalı” dedi

18 Ağustos'ta iki taraftan da karşılıklı ve farklı açıklamalar geldi. Trump, İran'la herhangi bir görüşme yapılmadığını ve planlanmadığını söyledi. Aynı açıklamada Hürmüz'ün açık ve işler durumda olduğunu, deniz mayınlarının temizlendiğini ve ABD deniz ablukasının sürdüğünü belirtti.

İran Meclis Başkanı ve başmüzakerecisi Muhammed Bakır Kalibaf ise Hürmüz'ün ABD, İran'la haziran ayında imzalanan geçici mutabakatın şartlarını yerine getirene kadar kapalı kalacağını söyledi.

İran'ın şartları arasında ABD ablukasının kaldırılması, petrol yaptırımlarının kaldırılması, İran'ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması ve askeri tehditlerin sona erdirilmesi bulunuyor.

Savaş öncesinde Hürmüz’den günde yaklaşık 125 gemi geçerken bugün yalnızca 6 gemi geçiyor. Yani Hürmüz'deki ticari trafik bugün de savaş öncesinin yaklaşık yüzde 95'inin altında seyrediyor.

Buradaki bilgilere baktığımızda Hürmüz Boğazı’nın kritik bir boğaz ya da geçiş noktası olmaktan çok savaşın seyrini anlamamıza yardımcı olan bir “Fenomen” olduğunu görüyoruz.

CNN'in Yeni Zelanda Sivil Havacılık İdaresine (CAA) dayandırdığı haberine göre, Antarktika'ya varmak üzere havalanan ABD Hava Kuvvetlerine ait bir uçak, Yeni Zelanda'nın yayımladığı NOTAM'ın (havacılara uyarı) ardından havalandığı Christchurch Havalimanı'na geri döndü.

Söz konusu "potansiyel olarak tehlikeli" hava sahası faaliyeti uyarısının Rusya Devlet Hava Trafik Yönetimi Birliğinden yapıldığı, bunun üzerine Yeni Zelanda'nın uçağa NOTAM verdiği aktarıldı.

CAA'dan yapılan başka bir açıklamada ise Rus hava trafik idaresi tarafından, planlanan bir füze fırlatma işlemi ve "Yeni Zelanda’nın Okyanus Uçuş Bilgi Bölgesi (FIR) sınırları içindeki uluslararası hava sahasına yönelik olası tehlike" konusunda bilgi verildiği belirtildi.

Söz konusu bölge, 30 milyon kilometrekarelik bir alanı kaplayan ve dünyanın en büyük hava sahalarından biri olarak öne çıkıyor.

Mesajında, Macaristan’ın Çin Halk Cumhuriyeti’ni ilk tanıyan ülkelerden biri olduğuna dikkat çeken Xi, iki ülke arasındaki geleneksel dostluğun çok köklü bir geçmişe dayandığını kaydetti.

Macaristan ile diplomatik ilişkilerin kurulmasından bu yana geçen 77 yıl içinde tarafların daima karşılıklı saygı, eşitlik ve karşılıklı yarar ilkelerine bağlı kaldığını, ayrıca çeşitli alanlardaki iş birliklerinde verimli sonuçlar elde edildiğini belirten Xi, ikili ilişkilerin gelişimine büyük önem verdiğini vurguladı.

Cumhurbaşkanı Xi ayrıca, Baka ile çalışarak geleneksel dostluğu sürdürmeye, siyasi karşılıklı güveni derinleştirmeye ve Çin-Macaristan yeni dönemde her koşulda kapsamlı stratejik ortaklık ilişkilerinin istikrarlı ve kalıcı bir şekilde ilerleterek iki ülke halklarına daha büyük faydalar sağlamaya hazır olduğunu ifade etti.

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Savunma Anlaşması dünya gündemindeki yerini koruyor. Anlaşmanın ardından şimdi de Türk askerlerinin Suudi Arabistan’da konuşlandırılacağı iddiaları gündemde. Peki bu iddialar ne kadar doğru, anlaşma sahaya nasıl yansıyacak? Bir diğer dikkat çeken gelişme ise ABD’nin USS Abraham Lincoln uçak gemisinde yaşanıyor. Aylardır denizde olan askerlerin psikolojik durumlarının kötüleştiği, bazı askerlerin intihar girişiminde bulunduğu ve gemide ciddi yaşam koşulları sorunları yaşandığı öne sürülüyor. Peki USS Abraham Lincoln’de gerçekte neler oluyor? Tüm bu gelişmeleri Yeni Dünya Araştırmaları Merkezi Direktörü Prof. Dr. Hasan Ünal, CGTN Türk ekranlarında değerlendirdi...