Kathimerini gazetesinin haberine göre, "Aşil Kalkanı" için Yunanistan ile İsrail arasındaki nihai anlaşma pazartesi Tel Aviv'de imzalanacak.

Anlaşmanın imzalanmasının ardından projenin 35 ay içerisinde tamamlanması planlanıyor.

Projenin 3,1 milyar avro tutarında olması ve Yunan firmalarının 700 milyon avroluk kısmını üstlenmesi öngörülüyor.

Öte yandan, Patriot gibi mevcut hava savunma sistemleriyle halihazırda var olan insansız hava araçlarının (İHA) İsrail yapımı hava savunma sistemleriyle entegre olması öngörülen proje kapsamında İsrail yapımı Spyder, Barak MX ve David's Sling gibi hava savunma sistemlerinin Yunanistan tarafından satın alınması planlanıyor.

Haberde, hava savunma sistemindeki tehdit algısının yapay zeka aracılığıyla belirlenmesinin de planlar arasında yer aldığı ve bunun Yunanistan Silahlı Kuvvetlerine tasarruf sağlayacağı ileri sürüldü.

Dünya siyasetinde taşların yerinden oynadığı, mevcut uluslararası kurumların savaşlardan ekonomik krizlere kadar bir dizi sınama karşısında yetersiz kaldığı dönemde gözler Avrasya'da istikrarlı biçimde büyüyen Şanghay İşbirliği Örgütü'ne (ŞİÖ) çevrildi. Çin, Rusya, Kazakistan, Kırgızistan ve Tacikistan'ın 1996 yılında kurduğu “Şanghay Beşlisi” ile temelleri atılan yapı, aradan geçen 30 yılda 10 üyeli bir örgüte dönüşürken kıtanın güvenlik ve kalkınma mimarisinin vazgeçilmez parçalarından biri haline geldi.

ŞİÖ'nün ulaştığı nokta aynı zamanda örgüte kuruluşundan bu yana yöneltilen eleştirileri yeniden tartışmaya açtı. Eleştirilerin merkezinde ise ŞİÖ'nün neden Avrupa Birliği benzeri ekonomik entegrasyona ya da NATO benzeri kolektif güvenlik sistemine dönüşmediği bulunuyor. Oysa, ŞİÖ'nün yaklaşık 30 yıllık gelişimi bu beklentilerin örgütün kuruluş felsefesini yeterince dikkate almadığına işaret ediyor. Zira ŞİÖ üyelerinin egemenliklerini ulusüstü bir kuruma devrettiği bir entegrasyon projesinden ziyade, farklı siyasi sistemlere ve ulusal çıkarlara sahip ülkelerin ortak paydalarda buluşabileceği bir işbirliği mekanizması olarak gelişti.

Örgütün büyüme rakamları da bu modelin Avrasya'daki çekim gücünü ortaya koyuyor. Başlangıçta 5 ülkenin yer aldığı yapı bugün 10 üyeye ulaşırken 2 ülke gözlemci, 15 ülke ise diyalog ortağı statüsünde bulunuyor. Çok sayıda ülke de ŞİÖ çatısı altındaki belirli projelerde yer almak için girişimlerini sürdürüyor. Birleşmiş Milletler ve bağlı kuruluşlarının örgütle geliştirdiği ortaklıklar ŞİÖ'nün uluslararası meşruiyet alanının Avrasya sınırlarının ötesine taşındığını gösteriyor.

Avrasya’daki boşluğu dolduruyor

ŞİÖ'nün giderek daha fazla ülke için cazibe merkezi haline gelmesinin ardında Avrasya'daki kurumsal boşluk yatıyor. Amerika kıtasında Amerikan Devletleri Örgütü, Afrika'da Afrika Birliği onlarca ülkeyi aynı çatı altında buluştururken dünyanın en büyük kara parçası olan Avrasya'da benzer ölçekte kapsayıcı bir yapı bulunmuyor. Coğrafyanın büyüklüğü, ülkeler arasındaki gelişmişlik farkları, tarihsel anlaşmazlıklar ve farklı güvenlik öncelikleri bu yöndeki girişimleri uzun yıllar boyunca sınırlandırdı.

ŞİÖ ise tek tip bir Avrasya yaratmaya çalışmak yerine kıtanın çeşitliliğini örgütün işleyişinin bir parçası haline getiren bir model geliştirdi. Çin ve Rusya gibi Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin daimi üyeleriyle Orta Asya ülkelerini aynı masada buluşturan yapı, ilerleyen yıllarda Hindistan ve Pakistan'ı, ardından İran ve Belarus'u bünyesine kattı. Böylece örgütün siyasi ve coğrafi ağırlık merkezi Orta Asya'nın ötesine taşınarak Güney Asya'dan Doğu Avrupa'ya ve Orta Doğu'ya uzanan geniş bir alana yayıldı.

Farklılıklar ŞİÖ potasında buluşuyor

ŞİÖ ailesinin genişlemesi yalnızca üye sayısındaki artıştan ibaret değil. Farklı siyasi sistemlere, ekonomik yapılara, güvenlik önceliklerine ve dış politika geleneklerine sahip ülkelerin yaklaşık 30 yıldır aynı kurumsal yapı içerisinde hareket edebilmesi ŞİÖ'nün en önemli başarılarından biri olarak öne çıkıyor. Örgüt bu özelliğiyle küresel siyasette ittifak ilişkilerinin yeniden sertleştiği dönemde kapsayıcı işbirliğinin sürdürülebilir olduğuna dair önemli bir örnek sunuyor.

ŞİÖ'nün kurumsal yapısının yavaş ilerlediğine yönelik eleştiriler de bu açıdan farklı biçimde okunabilir. Üyelerin ulusal egemenlik ve bağımsızlık konusundaki hassasiyetleri karar alma süreçlerinin hızını sınırlarken örgütün genişlemesini kolaylaştıran güven ortamını da besliyor. Ülkeler ŞİÖ'ye katılırken dış politikalarını ortak bir merkeze teslim etmek, başka ülkelerle ilişkilerini sınırlandırmak veya tek bir siyasi çizgiyi benimsemek zorunda kalmıyor.

Şanghay Ruhu’nun çekim gücü

ŞİÖ, Batı dünyasındaki yaygın kamplamşma modellerinin yerine “Şanghay Ruhu” olarak adlandırılan anlayışını öne çıkarıyor. Karşılıklı güven, karşılıklı yarar, eşitlik, istişare, kültürel çeşitliliğe saygı ve ortak kalkınmayı temel alan yaklaşım, ülkelerin farklılıklarını ortadan kaldırmak yerine bu farklılıklara rağmen işbirliğini mümkün kılmayı hedefliyor. Örneğin, Hindistan ile Pakistan arasındaki tarihsel anlaşmazlıklar tarafların aynı örgüt içerisinde yer almasını engellemedi. İran'ın katılımı ŞİÖ'nün Orta Doğu bağlantısını güçlendirirken Belarus'un üyeliği örgütün Avrupa coğrafyasındaki varlığını genişletti. Üyelerin çıkarlarının her başlıkta örtüşmemesine rağmen örgütün büyümeye devam etmesi, farklılıkların işbirliğinin önünde aşılmaz engeller olmak zorunda olmadığını gösterdi.

ŞİÖ'nün yükselişinin arkasındaki önemli unsurlardan biri de örgütün herhangi bir ülkeyi ortak düşman olarak tanımlamaması. Askeri ittifakların çoğunda güvenlik anlayışı dışarıdan gelen ortak tehdide karşı şekillenirken ŞİÖ işbirliğini üyelerinin ortak ihtiyaçları üzerinden kuruyor. Bu yaklaşım ülkelerin başka devletlerle ve uluslararası kuruluşlarla ilişkilerini sürdürmesine alan açarken örgütün blok siyaseti içerisinde sıkışmasının da önüne geçiyor.

Küresel siyasette jeopolitik rekabetin sertleştiği, ekonomik yaptırımların yaygınlaştığı ve ülkelerden giderek daha fazla taraf seçmelerinin beklendiği bir dönemde söz konusu esneklik ŞİÖ'nün çekim gücünü artırıyor. Özellikle Küresel Güney ülkelerinin stratejik özerklik arayışının güçlendiği mevcut uluslararası ortam, ülkelerin egemenliklerini korurken çok taraflı işbirliğini geliştirebilecekleri platformlara duyduğu ihtiyacı büyütüyor.

120 ülkeden ŞİÖ’ye destek

ŞİÖ'nün uluslararası sistemde artan ağırlığının göstergelerinden biri Birleşmiş Milletler'de ortaya çıktı. BM Genel Kurulu'nda geçen yıl kabul edilen Birleşmiş Milletler ile ŞİÖ arasındaki işbirliği kararına 120 ülke destek verdi. Karara karşı çıkan 27 ülkenin önemli bölümünün Batılı ülkelerden oluşması ise örgüte yönelik yaklaşımda uluslararası sistem içerisinde belirgin bir ayrışmanın bulunduğunu gösterdi.

Batı'daki kuşkucu yaklaşıma karşılık BM başta olmak üzere önde gelen uluslararası kuruluşlar ŞİÖ ile çeşitli alanlarda ortaklıklarını geliştirmeyi sürdürüyor. BM Genel Sekreteri António Guterres'in yoğun diplomasi gündemine rağmen bu yıl Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te gerçekleştirilecek ŞİÖ zirvesine katılma davetini kabul etmesi örgütün ulaştığı uluslararası ağırlığın göstergelerinden biri oldu.

Ajans, vatandaşlara "yumurtaları yememeleri, ürünü aldıkları markete iade etmeleri" çağrısı yaptı.

FAVV Sözcüsü Helene Bonte, salmonella bakterisinin bulaştığından şüphelenilen yumurtaların Belçika, Hollanda, Fransa, İtalya ve Portekiz'in aralarında bulunduğu 8 Avrupa ülkesinde geri çağrıldığı bilgisini paylaştı.

Salmonella salgınının belirtileri arasında ateş, ishal, mide bulantısı, istifra ve karın ağrısı yer alıyor. Vakaların çoğunda belirtiler birkaç günde ortadan kalkarken, özellikle küçük yaştakiler ve bağışıklık sistemi zayıf olanlarda hayati tehlikeye yol açabiliyor.

Belçika'da daha önce de salmonella vakaları görülmüştü

Belçika'da Mart 2025'te yaklaşık 70 kişide görülen salmonella enfeksiyonlarının yumurta tüketimiyle bağlantılı olduğu tespit edilmişti.

FAVV, Flaman Sağlık Dairesi ve Sciensano'nun ortak soruşturmasının ardından söz konusu yumurtalar piyasadan toplatılmıştı.

FAVV verilerine göre, 2024'te ülkede salmonella kaynaklı 9 gıda zehirlenmesi salgınında 149 kişi hastalanmış, bunlardan 20'si hastaneye kaldırılmıştı. Vakalarla güçlü bağlantısı tespit edilen gıdalar arasında yumurta ve tiramisu yer almıştı.

Liege bölgesinde düzenlenen yaz kampına katılan 7 genç, 14 Ağustos'ta salmonella bakterisinden kaynaklandığı değerlendirilen rahatsızlık nedeniyle hastaneye kaldırılmıştı.

Jang’ın cansız bedeni, kaldığı konukevine yaklaşık 500 metre mesafedeki bir çiftlikte bulundu.

Aynı polis memurunun, temmuz ayında ailesi tarafından kayıp olarak bildirilen 60’lı yaşlarındaki bir erkeğin dosyasını da yaklaşık beş saat içinde kapattığı belirtildi. Ailesi, borçları ve yaşadığı ekonomik sorunlar nedeniyle endişelerini polise aktarmıştı. Erkeğin cesedi 22 Ağustos’ta, oğlunun ikinci kez kayıp başvurusu yapmasından bir gün sonra bulundu. Polis memuru kayıtları tahrif ve görevini ihmal etmekten tutuklandı. Suçlamaları reddeden memurun daha önce yürüttüğü 298 dosya da incelemeye alındı. Öte yandan son üç yıl içinde ülke çapında açılmış olan 310 bin vaka da yeniden incelenmeye alınacak.

İçişleri Bakanı Yun Ho-jung özür dileyerek kayıp kişilerle ilgili soruşturma sisteminin kapsamlı biçimde inceleneceğini açıkladı. Skandal, Güney Kore’de kayıp kişilere ilişkin hukuki düzenlemelerdeki bir açığı da gündeme taşıdı. Ülkede yalnızca çocuklar ve korunmaya muhtaç yetişkinler resmen “kayıp kişi” statüsüne alınırken, diğer yetişkinler bazı durumlarda “kaçmış” kategorisinde değerlendiriliyor.

Li Qiang, afetten etkilenen vatandaşların durumunu yakından takip eden Genel Sekreter Xi Jinping'in arama-kurtarma ve acil müdahale çalışmalarının etkin biçimde yürütülmesi konusunda önemli talimatlar verdiğini belirtti.

Li, “Genel Sekreter'in önemli talimatlarını kararlılıkla uygulamalı, halka ve insan hayatına öncelik verme ilkesine bağlı kalmalı, arama-kurtarma ve acil müdahale çalışmalarını tüm gücümüzle sürdürmeliyiz.” dedi.

Xigaze Havaalanı’na ulaştıktan hemen sonra Gyirong'daki afet bölgesine geçen Li Qiang, felaketin yol açtığı hasarı yerinde inceledi ve arama-kurtarma ekiplerini ziyaret ederek çalışmalarından dolayı teşekkür etti.

Heyelanın ciddi can kayıplarına ve çok sayıda kişinin kaybolmasına yol açtığını hatırlatan Li, bundan büyük üzüntü duyduğunu ifade etti. Kayıp kişilerin bulunması için bilimsel ve etkin bir kurtarma planı hazırlanması gerektiğini vurgulayan Li, en küçük bir umut olduğu sürece arama çalışmalarında azami çabanın gösterilmesini istedi.

Li Qiang, hasar gören yolların, iletişim ve elektrik altyapısının bir an önce onarılması ve kurtarma çalışmalarının kesintisiz yürütülebilmesi için ulaşım hatlarının en kısa sürede yeniden açılması gerektiğini söyledi.

Ön safta görev yapan arama-kurtarma personeline teşekkür eden Li, ekiplerden zorlukların üstesinden gelerek çalışmalarını aralıksız sürdürmelerini ve kendi güvenliklerine de azami özen göstermelerini istedi.

Daha sonra geçici barınma merkezini ziyaret eden Li Qiang, afetzedelerle bir araya gelerek Genel Sekreter Xi Jinping'in ilgi ve geçmiş olsun mesajını iletti.

Tahliye edilen ve geçici barınma merkezlerine yerleştirilen vatandaşların temel ihtiyaçlarının eksiksiz karşılanması gerektiğini belirten Li, afet yardım malzemelerinin sevkiyat ve dağıtımının sürdürülmesini istedi. Li ayrıca afetzedelere Parti ve hükümetin desteğinin güçlü biçimde hissettirilmesi gerektiğini vurguladı.

Çin'in hâlen sel mevsiminde bulunduğuna dikkat çeken Li Qiang, sel ve tayfun riskleri açısından durumun ciddi ve karmaşık olmaya devam ettiğini söyledi.

Li, en kötü senaryolara karşı hazırlıklı olunması, rehavete kapılmadan kritik bölgelerde denetim ve risk tespit çalışmalarının yoğunlaştırılması gerektiğini belirtti. Her türlü afete karşı önleyici tedbirlerin etkin biçimde uygulanmasını isteyen Li, halkın can ve mal güvenliği ile toplumsal istikrarın korunmasının önemini vurguladı.

Paşinyan, Ermenistan hükümetinin 2026-2031 programında Rusya'nın neden stratejik ortak olarak tanımlanmadığına ilişkin bir soruya, "(Azerbaycan-Ermenistan sınırında) Eylül 2022'deki olayların ardından, stratejik bir ortaklık olduğunu nasıl söyleyebiliriz?" şeklinde yanıt verdi. Rusya'nın hükümet programında stratejik ortak olarak tanımlanması ihtimalini değerlendiren Paşinyan, "Şimdi 'stratejik ortaklık' yazarsak, siz de neden Rusya ve CSTO'nun Eylül 2022'de güvenlik yükümlülüklerini yerine getirmediklerini soracaksınız. Size ne cevap vereyim?" ifadelerini kullandı.

Ermenistan hükümetinin 2026-2031 programında, Ermenistan'ın Rusya ile ilişkilerini "bölgede barışın tesis edilmesine yönelik yeni koşullar çerçevesinde" yeniden şekillendirirken, Rusya ile karşılıklı fayda sağlayan, çok sektörlü işbirliğine yönelik diyaloğun devam edeceği belirtiliyor.

Paşinyan, programı parlamentoya sunduğu sırada Ermenistan-Rusya ilişkilerindeki dönüşümün, Ermenistan ile Azerbaycan arasında barışın sağlanmasının ardından ortaya çıkan doğal bir süreç olduğunu belirtmişti. Rus yetkililer, güvenlik taahhütlerinin uluslararası alanda Azerbaycan toprağı olarak tanınan Karabağ'ı kapsamadığını ve bu taahhütlerin yalnızca Ermenistan'ın kendi topraklarıyla ilgili olduğunu kaydediyor.

Kalibaf, Asosyal medya hesabından 22 Temmuz'da yayımladığı açıklamasını yeniden paylaştı.

ABD'nin, İran'ın petrol ihracatını engelleme girişimlerine işaret eden Kalibaf, "Savaşın denklemi açıktır. Ya herkes ya hiç kimse. Bizim petrol satamadığımız bir bölgede kimse petrol satamayacak" ifadelerini kullandı.

Kalibaf, paylaşımında şunları kaydetti:

"İran'ın altyapısı güvende olmadığı sürede hiçbir altyapı güvende olmayacak. Hürmüz Boğazı'nın güvenliği Amerikan güçlerinin bölgede bulunmamasına bağlıdır. Boğazın önceki haline dönmeyeceğini birçok kez söylemiştik."

Xi, Kırgızistan'a gerçekleştireceği devlet ziyareti öncesinde Kırgızistan medyasında yayımlanan imzalı makalesinde, iki ülke ilişkilerinin iyi komşuluk temelinden stratejik ortaklığa, ardından da yeni dönemde kapsamlı stratejik ortaklığa yükseldiğini ifade etti.

İki ülkenin geleneksel dostluğunu sürdürmesi gerektiğini vurgulayan Xi, Çin ve Kırgızistan’ın iyi komşuluk ilişkilerini güçlendirmesi, karşılıklı fayda ve kazan-kazan anlayışı doğrultusunda iş birliğini geliştirmesi ve çok taraflılığı koruması çağrısında bulundu.

Xi, yüksek kaliteli Kuşak ve Yol iş birliğinin ikili ilişkilerin geliştirilmesinde önemli bir odak noktası olduğunu belirterek, tarafların pratik iş birliğini hem niteliği hem de kapsamı bakımından artırması gerektiğini kaydetti.

Çin ve Kırgızistan’ın ikili ilişkilerde yüksek kaliteli kalkınma için yeni bir sayfa açmak üzere birlikte çalışması gerektiğini ifade eden Xi, iki ülkenin ekonomik ve siyasi iş birliğini daha da derinleştirmesi gerektiğine işaret etti.

Xi ayrıca Pekin ve Bişkek’in hegemonyacılık, tek taraflılık ve blok çatışmasına kararlılıkla karşı çıkması gerektiğini belirterek, uluslararası ilişkilerde çok taraflılığın korunmasının önemini vurguladı.

Venezuela’ya saldırı ve dünyanın gözü önünde bir devlet başkanının kaçırılıp alıkonulması ABD’nin yüzyıllardır yaptığı vahşiliğin son örneklerinden biri olarak kabul edildi. Bölgedeki yerlilere karşı yapılan ve soykırıma varan saldırılar, Latin Amerika ülkelerine karşı bir asrı geçen ekonomik, diplomatik ve askeri zorbalık ve tabi ki Orta Doğu halkları ve doğal kaynakları üzerinden yapılan hesaplar...

ABD’nin emperyalist ve vahşi kapitalizm örnekleri çoğaltmak elbette ki mümkün. Ancak biz bugün Venezuela’ya bakıp ABD’nin ülkede gasp ettiği petrolü nasıl meşru yollara dönüştürmeye çalışacağına odaklanacağız.

Kaynaklar gasp edildi

Washington yönetimi saldırının bahanesini uyuşturucu kaçakçılığı olarak gösterdi. (Ancak saldırının ardından Pasifik’teki kaçakçılık sayısında azalmayı bırakın artış görüldü.) Bu bahaneyle ülkenin dev petrol kaynakları gasp edildi ve kaynakların geleceği Washington'ın insafına bırakıldı.

Şimdi ise ABD'nin Venezuela petrolü üzerindeki etkisini daha da genişletmeye hazırlandığına ilişkin yeni bilgiler geliyor.

Washington Venezuela petrolüne uzun vadeli erişim istiyor

Trump yönetiminin, Venezuela'nın petrol rezervlerinin bir bölümüne uzun vadeli erişim sağlamak amacıyla Caracas yönetimiyle bir anlaşma üzerinde çalıştığı bilgisi kulaktan kulağa yayılmaya başladı.

Henüz imzalanmamış olan anlaşmanın, belirli Venezuela petrol sahalarının ABD hükümeti tarafından Amerikan şirketlerinin geliştirmesine açılmasını ve bu sahalardan üretilecek petrolün ABD'ye garanti edilmesini öngördüğü belirtiliyor. Görüşmelerin ABD ve Venezuela hükümetlerinin en üst düzeylerinde yürütüldüğü ifade ediliyor.

Kaynaklara göre Washington'ın üzerinde durduğu modellerden biri, petrol sahalarının ABD lehine uzun vadeli kiralanması. Bunun ardından sahaların Amerikan petrol üreticileri arasında açık artırma veya ihale yoluyla dağıtılması planlanıyor. Kaynaklara göre 17 petrol sahası, dünyanın en büyük petrol rezervlerinin bulunduğu Orinoco Kuşağı'ndaki henüz geliştirilmemiş alanların yanı sıra Maracaibo Gölü'ndeki olgun petrol sahalarını da kapsıyor.

Bu durum, 3 Ocak'taki saldırının ardından zorla el konan Venezuela kaynaklarının meşru hale getirilmeye çalışıldığının en önemli kanıtı olarak gözler önüne seriliyor.

13 milyar dolarlık petrol geliri nerede?

ABD'nin Venezuela petrolüne yönelik planlarının tartışıldığı bu dönemde Washington'ın elindeki petrol gelirlerini ne yaptığı da uzun süredir tartışma konusu.

Financial Times'ın petrol sevkiyat miktarları ve uluslararası fiyat verileri üzerinden yaptığı hesaplamaya göre, yıl başından bu yana Venezuela petrol satışlarından 13 milyar doların üzerinde gelir elde edildi. Ancak bu paranın nereye gittiğine, nasıl harcandığına dair derin kuşkular var.

ABD yönetimi, Venezuela petrol gelirlerinin ABD tarafından kontrol edilen hesaplarda toplandığını kabul ediyor. Washington, söz konusu kaynakların Venezuela ekonomisinin ve Amerikan çıkarlarının korunması amacıyla kullanılacağını savunuyor. Ancak milyarlarca dolarlık petrol gelirinin tamamına ilişkin kamuya açık, ayrıntılı bir hesap dökümü bulunmuyor.

ABD Dışişleri Bakanlığı Nisan ayında yaklaşık 3 milyar doların çeşitli operasyonel giderler ve Venezuela ekonomisine yönelik harcamalar için kullanıldığını açıklamıştı. Ancak 13 milyar doları aşan toplam petrol gelirinin ne kadarının Venezuela'ya aktarıldığı, ne kadarının harcandığı ve ne kadarının ABD'nin kontrolündeki hesaplarda tutulduğu konusunda kamuoyuna kapsamlı bir bilanço sunulmuş değil.

Venezuela'nın petrol gelirlerini takip etmek amacıyla oluşturulan resmi sistemde ise Mart ayından bu yana kamuoyuna yansıyan transferlerin oldukça sınırlı olduğu bildiriliyor. Financial Times'ın haberine göre Venezuela'ya açık şekilde kaydedilen transferlerden biri 300 milyon dolarlık ödeme oldu.

Bu nedenle Washington'ın Venezuela petrolünden elde edilen milyarlarca dolarlık kaynağı hangi kalemlere harcadığı sorusu halen yanıt bekliyor.

Önce gelirlerin kontrolü, şimdi petrol sahaları

ABD, Maduro'nun kaçırılmasının ardından Venezuela'nın petrol ihracatını doğrudan kontrol etmeye başladı. Trump yönetimi petrol gelirlerinin Amerikan ve Venezuela halklarının yararına kullanılacağını savundu. Ancak şimdi gündeme gelen yeni anlaşma, Washington'ın aç gözlü tavrını yalnızca Venezuela petrolünün satışından elde edilen gelirleri yönetmesiyle yetinmeyeceğini gösteriyor. ABD’nin kendi şirketlerinin doğrudan bu kaynaklara erişmesini ve bunu da yasal güvence altına almaya hazırlandığını gösteriyor.

ABD şirketleri için yeni pazar

Washington'ın Venezuela'daki petrol sektörünü yeniden yapılandırma planının bir diğer ayağını ise Amerikan petrol şirketleri oluşturuyor. Trump yönetimi daha önce Amerikan petrol şirketlerini Venezuela'ya yatırım yapmaya çağırmış ve ülkenin enerji sektörünün yeniden inşası için yaklaşık 100 milyar dolarlık yatırım hedefinden söz etmişti.

Trump ayrıca ABD'li petrol şirketlerinin Venezuela'daki faaliyetlerini doğrudan Washington yönetimiyle koordine etmesini istemişti. Şimdi ise bu çağrı, belirli petrol sahalarının Amerikan şirketlerine tahsis edilmesini sağlayabilecek bir modele dönüşüyor.

Venezuela yasaları engel oluşturabilir

Planın önünde ise önemli hukuki sorunlar bulunuyor.

Chavez ve ardılı Maduro’nun çıkartmış olduğu yasalar ABD’nin elini kolunu bağlasa da son dönemde yapılan yasal reformlar ortak girişimler ve üretim paylaşım anlaşmaları ABD’nin istediği noktada ilerliyor. Ancak buna rağmen petrol sahalarının doğrudan yabancı bir devletin kontrolüne bırakılması anayasal tartışmaları da beraberinde getireceğe benziyor.

Uzmanlar, ABD ile Caracas arasında hazırlanmakta olan anlaşmanın Venezuela hukukuna nasıl uyarlanacağının kritik olduğunu belirtiyor. Anlaşmanın yasal itirazlarla karşılaşabileceği ve özellikle petrol kaynakları üzerindeki devlet egemenliği açısından tartışmalı hale gelebileceği ifade ediliyor.

Zorunluluğu getiren Belçika Sağlık Bakanı Vandenbroucke'nin yapay zekayla üretilmiş fotoğrafını paylaşan White, bakana hitaben "Hayattaki her türlü neşeyi mahveder." ve "Belçika'daki en büyük ezik kim?" ifadelerini kullandı.

Resmi Belga ajansının haberine göre, Belçika Dışişleri Bakanı Maxime Prevot, yaptığı açıklamada, White'ın paylaşımının "kabul edilemez" olduğunu belirterek, ABD büyükelçisinin ilerleyen günlerde bakanlığa çağrılacağını kaydetti.

Belçika'da iktidar ortaklarından Flaman Vooruit Partisi'nin lideri Conner Rousseau da sosyal medya hesabından White'ın paylaşımına tepki göstererek "Bill komik bir adam olabilir. Ancak sağlık hizmetleri konusunda hiçbir şey bilmiyor. O sadece babası (ABD Başkanı Donald) Trump'ın söylediklerini takip ediyor. Onlar sadece parayı önemsiyorlar, sağlığımızı değil." değerlendirmesini yaptı.

White, daha önce de Yahudi sünnetçilerle ilgili dava hakkında Belçikalı yetkililerle tartışarak Vandenbroucke'ye "kaba" demiş ve bu nedenle Dışişleri Bakanlığına çağrılmıştı.

ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a başlattığı savaşın üzerinden altı ay geçti. Savaşın başlangıcında Washington ve Tel Aviv açısından temel hedeflerden biri, ağır askeri ve ekonomik baskının İran yönetimini yapısal bir değişime zorlamasıydı. Ancak altı ayın sonunda ortaya çıkan tablo, ABD ve İsrail’in beklentilerinden oldukça uzak. Çünkü, Tahran hâlâ ayakta. İran’ın askeri kapasitesi de ABD’nin iddia ettiği gibi “yok edilmiş” değil. Mühimmat krizi yaşayan ABD, İran stratejisinde değişiklik yapmak zorunda kaldı, ekonomik baskı kartını masaya sürdü. İran, Hürmüz Boğazı stratejisiyle üstünlüğü elinde tutmaya devam ediyor. ABD'nin yıpranmışlığı, bölgedeki müttefiklerini de yeni arayışlara sürüklüyor.

Foreign Affairs'te 27 Ağustos’ta yayımlanan “The Impossible Middle East” (İmkansız Orta Doğu) başlıklı analizde savaşın yalnızca İran ile ABD arasındaki bir mücadele olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekiliyor. Analiz, savaşın Orta Doğu'nun mevcut siyasi fay hatlarını derinleştirdiğini ve ülkeleri daha yeni tercihlerle karşı karşıya bıraktığını anlatıyor.

Al Jazeera'nın 28 Ağustos tarihli değerlendirmesi ise aynı tabloyu sahadaki gelişmeler üzerinden ortaya koyuyor. Analistlere göre savaşın önümüzdeki aylarda İran’ın çöküşüyle veya Washington'ın kesin zaferiyle sonuçlanması beklenmiyor. Bunun yerine çatışmanın uzun süreli bir yıpratma savaşına dönüşmesi ihtimali güçleniyor. Bu durumun en büyük sonuçlarından biri ise savaşın tarafı olmayan Körfez ülkelerinde ortaya çıkıyor.

İran’ı hedef alan ABD, Körfez’i de vurdu

Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Bahreyn ve Kuveyt savaşın son altı ayında enerji altyapılarına ve su arıtma tesislerine yönelik füze ve İHA saldırılarıyla karşı karşıya kaldı. Havalimanları ve petrol rafinerileri zaman zaman faaliyetlerini durdurmak zorunda kaldı. Dolayısıyla Körfez ülkelerinin sorunları da derinleşiyor. ABD'nin askeri korumasına ihtiyaç duyuyorlar, fakat ABD'nin bölgedeki askeri operasyonları onları savaşın hedeflerinden biri haline de getiriyor.

Körfez monarşileri yıllardır ABD ile yakın güvenlik ilişkileri yürütüyor. ABD'nin bölgedeki üsleri, hava savunma sistemleri, istihbarat kapasitesi ve askeri gücü, İran'a karşı caydırıcılığın temel unsurlarından biri olarak görülüyor. Ancak İran'ın savaş sırasında Körfez'deki ABD askeri varlığını ve enerji altyapısını hedef alabilmesi, bu güvenlik modelinin başka bir yüzünü de ortaya çıkardı. Bir ülkenin topraklarında ABD üssü bulunması, o ülkeye yalnızca güvenlik garantisi sağlamıyor; aynı zamanda hedef haline getirebiliyor.

Washington’a güven aşınıyor

Foreign Affairs'in analizinde savaşın Körfez ülkeleri ile ABD arasındaki ilişkide kırılma yarattığına dikkat çekiliyor. Körfez ülkeleri, Donald Trump'ın ikinci başkanlık döneminin başında Washington ile ilişkilerinin güçleneceğini düşünüyordu. Trump'ın ilk dönemindeki yaklaşım, bölge ülkelerinde ABD ile daha yakın bir ortaklık kurulabileceği beklentisi yaratmıştı. Ancak İran'a yönelik saldırıların ardından başlayan savaşın seyri bu beklentinin rafa kaldırılmasına neden oldu.

Suudi Arabistan ve BAE gibi ülkeler son yıllarda ekonomilerini petrolden uzaklaştırmak, turizm ve finans sektörlerini büyütmek, yabancı yatırım çekmek ve kendilerini Ortadoğu'nun güvenli yatırım merkezleri olarak konumlandırmak için büyük projelere milyarlarca dolar harcıyor. Savaş ise tam olarak bu stratejinin temel koşulunu tehdit ediyor: Güvenlik.

Al Jazeera'ya göre Hürmüz Boğazı'ndaki trafiğin savaş öncesi seviyelerin çok altına düşmesi, petrol, petrol ürünleri ve sıvılaştırılmış doğal gaz taşımacılığında ciddi aksamalara yol açtı. Körfez ekonomilerinin önemli bir bölümü yalnızca petrol ve doğalgaz üretimine değil, bunların güvenli biçimde dünya piyasalarına ulaştırılmasına bağlı. Al Jazeera'nın aktardığına göre Körfez Araştırma Merkezi baş ekonomisti John Sfakianakis, petrol fiyatlarındaki yükselişin Körfez ülkelerinin ihracat sorunlarıyla birlikte hareket ettiğine dikkat çekerek mevcut durumun altı aydan daha uzun sürüp sürmeyeceğinin temel soru olduğunu belirtiyor. Katar gibi sıvılaştırılmış doğal gaz ihracatçıları açısından da deniz yollarındaki güvenlik kritik. Babülmendep Boğazı'nda Husilerin faaliyetlerinin artması ise Körfez'den Avrupa ve Asya'ya uzanan enerji ve ticaret rotalarını daha da kırılgan hale getiriyor.

Foreign Affairs'e göre Körfez ülkeleri, Arap Baharı'ndan bu yana ABD'ye olan güvenlik bağımlılıklarını azaltmaya yönelik çeşitli girişimlerde bulunuyordu. Fakat savaş sonrasında bu arayış daha ciddi bir boyuta ulaştı. Makalede, Körfez ülkelerinin silah ticaretinde Avrupa, Güney Kore, Türkiye ve hatta Ukrayna'ya, ekonomik işbirlikleri için Çin'e yöneldiği belirtildi.

Analizlere göre yıllardır ABD'nin İran'ı çevreleme politikasına büyük ölçüde uyum sağlayan bölge ülkeleri, savaşın ardından başka bir hesap yapmak zorunda kalabilir. Çünkü İran yenilmedi ve bölgesel güvenlik denkleminde kritik bir aktör olmaya devam ediyor. Foreign Affairs'in analizinde de bu nedenle Körfez ülkelerinin İran ile daha doğrudan iletişim kurmayı tercih edebileceği belirtiliyor. Bu da İran'ı Orta Doğu'nun güvenliğinde pay sahibi olarak kabul etmek anlamına geliyor. Analizde Körfez ülkelerinin ABD'den bağımsız bir şekilde İran ile görüşmesinin Washington'un Orta Doğu'da zaten sıkıntıya girmiş olan ağırlığının zedeleneceği anlamına geldiği de vurgulanıyor.

Bakanlık Sözcüsü Lin Jian, bugün düzenlenen olağan basın toplantısında, Çinli ve Nepalli uzmanlar ile resmi kurumların felakete yol açan nedenler üzerinde ortak inceleme ve değerlendirmelerde bulunduğunu kaydetti.

Sözcü Lin, yürütülen araştırmalar sonucunda, heyelanın Nepal sınırları içindeki yüksek irtifalı bir buzulun çökmesinden kaynaklandığının tespit edildiğine dikkati çekti.

Ne olmuştu?

Çin’in Xizang Özerk Bölgesi’ne bağlı Gyirong ilçesinde 26 Ağustos’ta meydana gelen yıkıcı heyelanda 3 kişi hayatını kaybetti, 558 kişi kayboldu. Felaketin ardından bölgede geniş çaplı arama kurtarma çalışmaları başlatılırken, yüzlerce kişi güvenli bölgelere tahliye edildi. Kayıp kişilerin bulunması için çalışmalar sürüyor.

Depremin Yemen’in yanı sıra Somali’de de hissedildiği belirtildi.

Yemen medyasında, depremin ardından iki artçı sarsıntının meydana geldiği aktarıldı.

Buna göre, ülkedeki işsiz sayısı ağustosta geçen aya göre 54 bin, geçen yılın aynı ayına göre ise 36 bin kişi artarak 3 milyon 61 bine ulaştı.

Ülkede temmuz ayında yüzde 6,4 olan işsizlik oranı, ağustosta yüzde 6,5'e yükseldi.

Açıklamada değerlendirmesine yer verilen Federal İş Ajansı Başkanı Andrea Nahles, iş gücü piyasasında son aylardaki sönük seyrin devam ettiğini belirterek, "İş gücü piyasası, ağustos ayında geleneksel mevsimsel etkilerin ötesinde kayda değer bir dinamizm göstermedi." ifadesini kullandı.

Almanya'da işsiz sayısı, yaz tatili döneminin başlamasıyla temmuzda nisan ayından bu yana ilk kez 3 milyon barajını aşmıştı.

Uzmanlar, temmuz ayından itibaren işsizlikte görülen düzenli artışın mevsimsel etkilerin yanı sıra ekonomideki dönemsel zayıflıktan da kaynaklandığını belirtiyor.

Son dönemde ekonomide artan büyüme sinyallerinin ilerleyen süreçte iş gücü piyasasına olumlu yansıyabileceği öngörülüyor.

Artan petrol fiyatlarının ve daralan ekonominin derinden etkilediği ABD halkı da Trump’tan ve Cumhuriyetçilerden yavaş yavaş uzaklaştı. Bunu gören ve stokları tükenen Trump ise İsrail’in bitmek bilmeyen savaş isteğini yerine getirmeye çalışırken Patriot'ların kritik seviyenin de ötesine geçmesi savaşın 6 ayının özeti noktasına geldi.

NATO'yu da etkiledi

ABD'nin İran savaşı sırasında hava savunma mühimmatını yoğun şekilde kullanması, Avrupa'daki Amerikan ve NATO güçlerinin Patriot füze stoklarıyla ilgili endişeleri artırdı. Hassas askeri konular nedeniyle isimlerinin açıklanmaması şartıyla Associated Press'e konuşan bir ABD'li savunma görevlisi ve NATO yetkilisi durumun vahametini ortaya koydu.

ABD’li yetkili, Avrupa'daki Amerikan ordusunun özellikle Rusya'nın yüksek hızlı balistik füzelerini önleyebilen Patriot sistemlerinin mühimmatında "kritik seviyenin ötesinde" bir eksiklik yaşadığını söyledi. NATO'dan bir yetkili de Avrupa'daki ABD ve NATO güçlerinin Patriot füzelerinde düşük stok seviyelerine sahip olduğunu doğruladı.

ABD füze saldırısını önleyecek mühimmata sahip değil

ABD'nin Avrupa'daki füze stoklarının önemli bir bölümünün İran savaşı sırasında Orta Doğu'ya gönderildiği belirtildi. ABD ve Körfez ülkeleri, İran'ın füze ve insansız hava aracı saldırılarına karşı Patriot sistemleri de dahil olmak üzere çok sayıda hava savunma mühimmatı kullandı.

Londra merkezli askeri düşünce kuruluşu Royal United Services Institute'ün kıdemli araştırmacısı Ed Arnold, İran savaşının ABD'nin Patriot stoklarının azalmasında önemli bir dönüm noktası olduğunu söyledi. Arnold, Ukrayna'ya yapılan mühimmat sevkiyatlarının planlı ve ölçülü olduğunu, ancak Orta Doğu'daki tüketimin beklenenden hızlı gerçekleştiğini ve mevcut tedarik zincirinin sınırlarını ortaya çıkardığını belirtti.

ABD'li yetkiliye göre Avrupa'daki Amerikan ordusu, olası yoğun bir balistik füze saldırısını karşılayacak kadar Patriot mühimmatına sahip değil.

NATO ve Pentagon iddiaları reddetti

ABD yetkililer ise mevcut durumu inkar ediyor. NATO'nun kıdemli askeri sözcüsü ABD Ordusu Albay Martin O'Donnell, Avrupa'daki Patriot füzelerinin "kritik seviyenin ötesinde" olduğu yönündeki iddianın doğru olmadığını savundu.

O'Donnell, NATO'nun füze saldırılarını engelleyebilecek kapasiteye sahip olduğunu ve hem kendi savunması hem de Ukrayna'ya yapılacak yardımlar için yeterli hava savunma mühimmatının bulunduğunu iddia etti. Pentagon'un baş sözcüsü Sean Parnell de mühimmat kıtlığı yaşandığı yönündeki iddiaları "yanlış" olarak nitelendirmekle yetindi.

Ukrayna daha fazla Patriot istiyor

NATO ve Batı ülkelerinin yoğun askeri desteğiyle Rusya’ya karşı savaşması için fonlanan Ukrayna yönetimi ise her geçen ay daha fazla Patriot sistemi ve mühimmatı talep ediyor.

Kiev’in bitmek bilmeyen taleplerinin de ABD'nin Patriot stoklarını azaltan en önemli faktörlerden biri olarak gösteriliyor.

Washington merkezli Center for Strategic and International Studies'te (CSIS) kıdemli danışman olarak görev yapan emekli Deniz Piyade Albayı Mark Cancian'a göre, ABD'nin Ukrayna'ya savaşın başlamasından bu yana yaklaşık 600 Patriot önleyici füze sağladığı tahmin ediliyor.

Ancak en büyük tüketimin İran savaşı sırasında gerçekleştiği belirtiliyor. CSIS verilerine göre ABD'nin Patriot mühimmatının yaklaşık yüzde 65'i, yani yaklaşık 2 bin 330 füzenin 1.500'ü İran savaşı sırasında kullanıldı.

Cancian, bu yıl yaklaşık 600 Patriot füzesinin üretilmesinin beklendiğini, 2030 yılı için ise yıllık üretim hedefinin 2 bin füzeye çıkarılmasının planlandığını söyledi.

Avrupa çaresiz

Uzmanlar, Avrupa'da Patriot sistemlerinin yerini kısa vadede doldurabilecek alternatiflerin sınırlı olduğuna dikkat çekiyor.

Fransa ve İtalya'nın geliştirdiği SAMP/T NG sistemi, Patriot'a alternatif olarak öne çıkıyor. Fransa, sistemin Ukrayna'ya teslimatını hızlandıracağını açıkladı. Ancak SAMP/T NG henüz savaş alanında test edilmiş değil ve mevcut SAMP/T sisteminin menzili Patriot'tan daha kısa.

Avrupa ülkelerinin sahip olduğu bazı savaş gemileri de hava savunmasında kullanılabiliyor. Ancak uzmanlara göre bu gemilerin hareket kabiliyeti ve konuşlandırıldıkları mesafe nedeniyle kara konuşlu sistemlerin yerini tamamen almaları mümkün değil.

Açıklamaya göre, uzay istasyonunun robotik kolu ve yerdeki araştırmacıların desteğiyle Shenzhou-23 taykonotları Zhu Yangzhu, Zhang Zhiyuan ve Li Jiaying yakın işbirliği içinde çalışarak güneş panellerinin onarımı ve uzay enkazına karşı koruma cihazlarının kurulumu dahil bir dizi görevi tamamladı.

Zhu Yangzhu’nun üç yıl aradan sonra bir kez daha uzay yürüyüşü gerçekleştirdiği, Zhang Zhiyuan’ın ise ilk uzay yürüyüşü görevini tamamladığı belirtildi.

Üç taykonot, üç aydan uzun süredir yörüngede görev yapıyor. Mürettebat, planlandığı şekilde ilgili bilimsel ve teknolojik deneyleri yürütmeye ve bilimi yaygınlaştırma faaliyetlerini sürdürmeye devam edecek.

Bültene göre, 2025 yılı sonu itibarıyla Çin’de doğuşta beklenen ortalama yaşam süresi 79,25 yıla yükseldi. Aynı dönemde anne ölüm oranı yüz binde 13,4’e, bebek ölüm oranı ise binde 3,8’e geriledi.

Çin’de sağlık kaynakları 2025 yılında da istikrarlı biçimde artış gösterdi. Yıl sonu itibarıyla ülke genelindeki sağlık kuruluşlarının sayısı, bir önceki yıla göre 14 bin 784 artarak 1 milyon 108 bin 335’e ulaştı. Sağlık kuruluşlarındaki profesyonel çalışanların sayısı ise yıllık bazda yüzde 3,3 artışla 13 milyon 455 bine çıktı.

2025 yılında Çin’de bin kişi başına 3,25 lisanslı hekim ve 4,32 kayıtlı hemşire bulundu.

Bugün güne alıcılı başlayan gram altın saat 10.00 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,2 artışla 7 bin 139 lira seviyesinden işlem görüyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 11 bin 658 liradan, cumhuriyet altını 46 bin 428 liradan satılıyor.

Dün yüzde 0,2 değer kazancıyla 4 bin 602 dolara çıkan altının ons fiyatı, yeni işlem gününde ise yatay seyirle 4 bin 604 dolardan alıcı buluyor.

Bir önceki gün açıklanan, ABD Merkez Bankasının (Fed) enflasyonun seyri açısından dikkatle takip ettiği kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksinin temmuzda aylık bazda yüzde 0,2 artarak piyasa beklentilerini aşması, fiyatlar genel düzeyindeki yukarı yönlü hareketin gelecek dönemde de sürebileceği yönünde soru işaretleri oluşturdu.

Piyasalarda, "enflasyon bir miktar ılımlı görünse de hala devam edebilir" algısı yatırımcıların bu yıl faiz artışına yönelik beklentilerini canlı tuttu. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed'in gelecek ay politika faizini yüzde 66 ihtimalle sabit bırakacağı öngörülürken, Bankanın ekim ayında faizi 25 baz puan artırmasına yüzde 62 olasılık veriliyor.

Bu doğrultuda Fed'in politika adımlarına ilişkin beklentilere en fazla duyarlılık gösteren ABD'nin 2 yıllık tahvil faizi, dün yaklaşık 3 baz puan artışla yüzde 4,23 seviyesine çıktı.

Söz konusu beklentilerle gözler Fed Başkanı Kevin Warsh'un bugün Jackson Hole Ekonomi Politikası Sempozyumu'nda vereceği mesajlara çevrildi. Fed Yönetim Kurulu üyesi olduğu 2006-2011 döneminde ve sonrasında Stanford Üniversitesindeki akademisyen kimliğiyle Jackson Hole'da aktif bir katılımcı olarak bulunan Warsh, Fed Başkanı olarak ilk kez bu etkinlikte yer alacak.

Analistler, Warsh'un ileride hangi gelişmelerin faiz artırımına yol açabileceğine ilişkin daha ayrıntılı bir açıklama yapmasının piyasaların yatışmasına ve risk primlerinin bir miktar gerilemesine yardımcı olabileceğine işaret ederek, politika adımlarının seyri ile zamanlamasına ilişkin net bir yönlendirme sunan sinyalin bile piyasalar üzerinde belirgin bir etki yaratabileceğini belirtti.

Fed'in faiz patikasına ilişkin beklentiler ve Fed Başkanı Warsh'un fiyat istikrarını önceleyen mesajlar verebileceği ihtimalleriyle dolara yönelik talep güçlenmeye devam ediyor. Dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 99,2 seviyesinde seyrediyor.

Doların güçlenmesi ve tahvil faizlerinin yüksek seyri altının alternatif maliyetini artırarak ons fiyatını baskılıyor.

Analistler, bugün yurt içinde ekonomik güven endeksi ve dış ticaret dengesi, yurt dışında ise Fed Başkanı Warsh'un konuşması, Almanya'da işsizlik oranı, Avro Bölgesi'nde ekonomik güven endeksi, ABD'de Michigan Üniversitesinin açıklayacağı tüketici güven endeksi ve enflasyon beklentisi verilerinin takip edileceğini belirtti.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 31,81 puan ve yüzde 0,22 azalışla 14.543,70 puana indi. Bankacılık endeksi yüzde 0,67 değer kazanırken, holding endeksi yüzde 0,57 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasında en fazla kazandıran yüzde 1,15 ile orman kağıt basım, en çok gerileyen yüzde 9,09 ile finansal kiralama faktoring oldu.

Küresel piyasalarda, ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Kevin Warsh'un Jackson Hole Ekonomi Politikası Sempozyumu'nda yapacağı açıklamalar öncesinde temkinli bir seyir izleniyor.

ABD'de bir önceki gün açıklanan makroekonomik verilerin enflasyonist baskıların sürdüğüne işaret etmesi, çip şirketi Nvidia'nın beklentileri aşan bilançosunun piyasalarda yarattığı iyimserliği bir miktar gölgeledi.

Analistler, Warsh'un ileride hangi gelişmelerin faiz artırımına yol açabileceğine ilişkin daha ayrıntılı bir açıklama yapmasının piyasaların yatışmasına ve risk primlerinin bir miktar gerilemesine yardımcı olabileceğine işaret ederek, politika adımlarının seyri ile zamanlamasına ilişkin net bir yönlendirme sunan sinyalin bile piyasalar üzerinde belirgin bir etki yaratabileceğini kaydetti.

Bugün yurt içinde ekonomik güven endeksi ve dış ticaret dengesinin, yurt dışında ise Fed Başkanı Warsh'un konuşması, Almanya'da işsizlik oranı, Avro Bölgesi'nde ekonomik güven endeksi ile ABD'de Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi ve enflasyon beklentilerinin takip edileceğini belirten analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.500 ve 14.400 puanın destek, 14.700 ve 14.800 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Brent petrol dün Venezuela'nın Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütünden (OPEC) ayrılmayı düşündüğüne yönelik haber akışının etkisiyle yüzde 2'ye yakın yükseldi. ABD Başkanı Donald Trump'ın Hürmüz Boğazı'nın açık olduğunu ve tankerlerin petrol taşımaya devam ettiğini açıklamasının ardından fiyatlar bugün aşağı yönlü hareketlendi.

Uluslararası basında yer alan haberlere göre, Venezuela'nın OPEC'ten ayrılmayı değerlendirdiği ve söz konusu seçeneğin ABD'li yetkililerle de görüşüldüğü ancak henüz nihai karar alınmadığı belirtildi.

Venezuela'nın olası ayrılığının örgütün küresel ham petrol piyasaları üzerindeki etkisini daha da zayıflatabileceği değerlendiriliyor. Olası ayrılık iddialarının, Washington'ın Karakas'la ilişkilerini derinleştirdiği ve Venezuela'nın petrol rezervlerine uzun vadeli erişim konusunda müzakereler yürüttüğü döneme denk gelmesi dikkati çekiyor.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre, Venezuela'nın ham petrol üretimi temmuzda günlük yaklaşık 1,12 milyon varil seviyesinde bulunuyor. Venezuela'nın OPEC'ten olası ayrılığının örgüt içindeki üretim koordinasyonunu zayıflatabileceği ve petrol piyasalarında belirsizliği artırabileceği endişeleri dün fiyatları yükseltirken dün akşam saatlerinde Trump'ın Hürmüz Boğazı'ndan petrol akışının sürdüğüne yönelik açıklamaları arz endişelerini hafifleterek fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu.

Hürmüz Boğazı'nın açık ve ABD'nin kontrolü altında olduğunu savunan Trump, "Dün gece boğazdan 24 tanker geçirdik. Sürekli tanker geçiriyoruz. Bunu çok açık bir şekilde söylüyorum. Bu, askeri operasyonları bitirdiğimiz anlamına gelmez ama bitirdik. Şu anda Hürmüz Boğazı açık. İran'a hiçbir şey geçemiyor." değerlendirmesinde bulundu.

İran'la yakın zamanda yeniden müzakerelere dönmeyi düşünüp düşünmediklerine ilişkin soruya Trump, "(İran'la) Konuşacak pek bir şey yok, onlarla konuşmak istemiyoruz. Görüşmek ya da başka bir şey yapmak niyetinde değiliz." yanıtını verdi.

Hürmüz Boğazı'nın tanker geçişine açık olmasının kendileri için önemli olduğunu vurgulayan Trump, her gün önemli miktarda petrolün boğazdan geçerek dünya piyasalarına ulaştığını ifade etti.

Trump'ın açıklamalarına karşın İran tarafından gelen sert söylemler ise fiyatların aşağı yönlü hareketini sınırladı.

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızayi, dün yaptığı açıklamada, ABD'nin deniz ablukasının devam etmesi halinde Washington'un ekonomik çıkarlarını güçlü bir şekilde hedef alacaklarını söyledi.

Rızayi, "ABD, İran'a karşı herhangi bir kötülük yapmaya başlarsa, onların askeri ve ekonomik çıkarlarına tarihe geçecek bir darbe vuracağımız konusunda uyarıyoruz." dedi. Ayrıca, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için de öncelikle ABD'nin İran'ın şartlarını yerine getirmek için pratik adımlar atması gerektiğini vurguladı.

Fed'in faiz artırım beklentileri talebi baskılıyor

Bununla birlikte, küresel piyasalarda, ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Kevin Warsh'un Jackson Hole Ekonomi Politikası Sempozyumu'nda yapacağı açıklamalar öncesinde temkinli bir seyir izleniyor.

Fed'in enflasyon göstergesi olarak yakından takip ettiği kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksinin temmuzda aylık bazda yüzde 0,2 artarak piyasa beklentilerini aşması, enflasyonist baskıların sürebileceğine yönelik endişeleri artırdı.

Enflasyondaki yavaşlamaya rağmen fiyat baskılarının devam edebileceği beklentisi, Fed'in yıl içinde yeniden faiz artırımına gidebileceğine ilişkin öngörüleri canlı tutuyor.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed'in gelecek ay politika faizini yüzde 66 ihtimalle sabit bırakacağı öngörülürken, bankanın ekim ayında 25 baz puanlık faiz artırımına gitmesine yüzde 62 olasılık veriliyor.

Yüksek faizlerin ekonomik aktiviteyi ve dolayısıyla petrol talebini yavaşlatabileceği beklentisi fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturuyor.

Ayrıca faiz artışı beklentilerinin ABD dolarını güçlendirmesi, dolar cinsinden fiyatlanan petrolü diğer para birimlerini kullanan alıcılar için daha pahalı hale getirerek talebi sınırlıyor. Dolar endeksi yüzde 0,03 artışla 99,17 seviyesinde bulunuyor.

Brent petrolde teknik olarak 93,87 doların direnç, 82,32 doların ise destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Türkiye ile İsrail arasındaki gerilimde tansiyon bir miktar düşmüş görünse de Suriye sahasındaki gelişmeler bölgesel dengeleri yeniden şekillendiriyor. Suriye ve İsrail heyetleri Ürdün’de aynı masaya otururken, ABD’nin Suriye’yi “teröre destek veren ülkeler” listesinden çıkarması Şam-Washington hattında yeni bir dönemin kapısını araladı. Öte yandan İran’ın Mekke Ortak Savunma Anlaşması’na katılabileceği yönündeki iddialar da bölgedeki yeni güvenlik mimarisi tartışmalarını büyütüyor. Tüm bu gelişmeleri Yeni Dünya Araştırmaları Merkezi Direktörü Prof. Dr. Hasan Ünal, CGTN Türk ekranlarında değerlendirdi.

İsrail Suriye’nin İdlib kentindeki Ebu Zuhur Askeri Hava Üssü’ne saldırı gerçekleştirdi. Saldırının gerekçesi olarak Türkiye'nin bölgede asker konuşlandırmak istemesi olarak gösterildi. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise Türkiye’nin Suriye’de güneye doğru ilerleyen askeri varlığını istemiyoruz derken Türkiye ise İsrail'in bu iddialarını yalanladı. Milli Savunma Bakanlığı saldırıyı kınarken üste Türk askeri bulunmadığını açıkladı. Peki İsrail'in saldırıdaki asıl amacı ne? Ekim'de İsrail'de yapılacak seçimlerle saldırının bir ilgisi var mı? ABD'nin bilgisi olmadan İsrail bu saldırıyı gerçekleştirebilir mi? Gazeteci Alptekin Dursunoğlu değerlendirdi.

Ukrayna, Mart ayında Rusya’dan gönderilen balistik füzelerin yaklaşık yüzde 70'ini engellediğini duyurdu; Temmuz’da bu oran yüzde 20'ye düştü. Takvimler 5 Ağustosu gösterdiğinde ise bu oran “0” olarak açıklandı. ABD’nin İran inadı, müttefiklerini de vuruyor. Ukrayna "Winchester moduna" giriyor bu da askeri jargonla mühimmatın tükenmesi demek. Zelenski çıkış yolu ararken içeride başka bir ajanda Kiev yönetimini sıkıştırıyor.

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın uygulama sürecine ilişkin dikkat çeken iddialar var. Türk askerinin Suudi Arabistan’a sevk edildiği yönündeki haberlerin aslı ne? Mekke Anlaşması gerçekten sahaya mı iniyor? Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmesinde anlaşmaya dikkat çekmesi ne anlama geliyor? Tüm bu gelişmeleri Yeni Dünya Araştırmaları Merkezi Direktörü Prof. Dr. Hasan Ünal, CGTN Türk ekranlarında değerlendirdi…

Türkiye'de son zamanlarda yaz ayının gelmesiyle birlikte orman yangınlarında artış yaşanmaya başladı. İstanbul, İzmir ve Antalya ilçelerinde yangın kurtarma çalışmaları devam ediyor