Patlamaların Keşm'in yanı sıra Kiş Adası, Buşehr ve İran'ın petrol merkezi Huzistan eyaletindeki çeşitli noktalarda da duyulduğu bildirildi.

İran devlet televizyonu IRIB, ABD'nin Buşehr eyaletindeki Cem ve Hürmuc kentleri çevresini de hedef aldığını, ilk belirlemelere göre bu saldırılarda can kaybı yaşanmadığını duyurdu. İran'ın tek nükleer santralinin bulunduğu Buşehr eyaleti, saldırıların gerçekleştiği bölgeler arasında yer aldı.

İran'dan intikam çıkışı

İran’ın Fars haber ajansı, İran Devrim Muhafızları'nın açıklamasını aktardı. Açıklamada, “Saldırgan bugün cezalandırılacaktır" ifadelerine yer verildi.

Devrim Muhafızları'nın bu açıklaması, ABD’nin gece boyunca İran’a “güçlü” saldırılar düzenlediğini ve Keşm, Kiş, Bender Abbas, Abadan ve Buşehr’de patlama seslerinin duyulduğunu açıklamasının ardından geldi.

Çatışmalar şiddetlendi

ABD ile İran arasında 25-28 Temmuz'da yaşanan görece sakin dönemin ardından yeniden başlayan karşılıklı saldırılar gece saatlerinde şiddetlendi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'ın ABD üslerine yönelik balistik füze saldırısı girişiminin ardından İran'da Devrim Muhafızları'na ait çok sayıda hedefe yoğun hava saldırıları düzenlediğini açıkladı.

CENTCOM'un açıklamasına göre saldırılarda İran Devrim Muhafızları Ordusu'na ait askeri komuta merkezleri, füze ve insansız hava aracı tesisleri, kıyı gözetleme ve savunma noktaları ile deniz unsurları dahil olmak üzere onlarca hedef vuruldu.

ABD'nin açıklamasında ayrıca Ortadoğu'da 50 binden fazla ABD askerinin bulunduğu ve birliklerin yüksek alarm seviyesinde tutulduğu belirtildi.

Yumaklı; Balıkesir Gömeç, Antalya Kaç ve Muğla Seydikemer yangınları hakkında da, "Tamamen kontrol altına alınması için gün ışımasıyla birlikte de havadan araçlarla müdahalelere başladı. Dün son yaptığımız açıklamada büyük ölçüde kontrol olarak ifade ettiğimiz; Balıkesir Edremit, Çanakkale Ayvacık, Antalya Kumluca olmak üzere 3 yangını daha tamamen kontrol altına aldık." ifadelerini kullandı.

Muğla yangınından bahseden Yumaklı, "Rüzgârın hızı saatte 50 kilometreye çıkmıştı. Ancak saat 23.00 sıralarında rüzgârın hızı saatte 84 kilometre olarak ölçüldü. Bu durum hem sahadaki arkadaşlarımızın zaman zaman risk altında kalmasına neden oldu hem de rüzgârın kararsızlığı, müdahale ekiplerimizin sağlıklı bir cephe hattı kurmasını engelledi. Tecrübeli arkadaşlarımız, sabaha kadar farklı müdahale yöntemleri uygulayarak yangının daha fazla yayılmasını büyük ölçüde engelledi" diye konuştu.

Türkiye’nin farklı noktalarında çıkan orman yangınlarına ekiplerin müdahalesi sürüyor. Balıkesir, Antalya, Muğla ve İzmir’de çıkan yangınlarla mücadele sürüyor. Kuvvetli rüzgâr, yüksek sıcaklık ve düşük nem, bazı bölgelerde söndürme çalışmalarını güçleştiriyor.

Temmuz ayı ortasında yedi Amerikalı yardım görevlisinin, yerel protestolar ve Kenya Yüksek Mahkemesi'nin çalışmaları durdurma kararına rağmen Kenya'nın merkezindeki bir ABD izolasyon tesisine yerleştirilmesi, tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

Sağlık yardımı karşılığında veri paylaşımı

Washington'un yeni stratejisi, küresel sağlık yardımlarını ikili anlaşmalar üzerinden yeniden şekillendirmeyi hedefliyor. Aralık 2025'ten bu yana ABD'nin, toplam değeri yaklaşık 20 milyar dolar olan 30'dan fazla sağlık iş birliği mutabakatı imzaladığı belirtiliyor.

Ancak anlaşmalardaki bazı maddeler Afrika ülkelerinin tepkisini çekti. Gana, Nisan ayında önerilen anlaşmayı reddederken, Zimbabve Şubat ayında şartları "asimetrik" olarak nitelendirerek müzakerelerden çekildi. Zambiya ise Mayıs ayında sağlık anlaşmasını, kritik madenlere ilişkin talepler nedeniyle askıya aldı.

"Dijital sömürgecilik" tepkisi

ABD'nin Gana'ya sunduğu beş yıllık sağlık anlaşmasının, ülke vatandaşlarının 25 yıllık sağlık kayıtlarının paylaşılmasını şart koştuğu belirtildi. Basında yer alan haberlere göre, Cumhurbaşkanı John Dramani Mahama'nın anlaşmayı reddetmesinde bu veri paylaşımı talepleri belirleyici oldu.

Gana Veri Koruma Komisyonu İcra Direktörü Arnold Kavaarpuo, önerilen düzenlemenin yalnızca sağlık verilerini değil; meta veriler, raporlama sistemleri, veri modelleri ve veri sözlüklerini de kapsadığını belirtti. Kavaarpuo, anlaşmanın 10 ABD kurumuna Gana'nın ön onayı olmaksızın bu verilere erişim imkânı tanıyacağını ifade etti.

Ayrıca, Agence France-Presse'in haberine göre ABD tarafının, Gana'nın biyometrik kimlik sistemi GhanaCard'ın Amerikan sistemleriyle gerçek zamanlı entegrasyonunu talep ettiği de belirtildi.

Kavaarpuo, bu durumun ülkenin sağlık verisi altyapısının fiilen yabancı bir kuruma devredilmesi anlamına geldiğini savundu.

Siber güvenlik uzmanı David Gyedu ise biyometrik ve genetik verilerin ele geçirilmesinin geri döndürülemez sonuçlar doğurabileceğini belirterek, "Çalınan bir banka şifresi değiştirilebilir ancak bir kişinin DNA'sı, parmak izi veya sağlık geçmişi değiştirilemez." değerlendirmesinde bulundu.

Kenya'da yargıya taşındı

Kenya ile Aralık ayında imzalanan çerçeve anlaşmasına göre ABD'nin beş yıl içinde yaklaşık 1,6 milyar dolar, Kenya'nın ise yaklaşık 850 milyon dolar katkı sağlaması öngörülüyor.

African Business dergisine göre anlaşmanın temelinde, Kenya'ya ait sağlık verilerinin tek yönlü olarak ABD'ye aktarılması bulunuyor ve mali desteğin sürdürülmesi veri paylaşımına bağlanıyor.

Anlaşmaya karşı açılan davalar sonucunda Kenya Yüksek Mahkemesi uygulamayı durdururken, Temyiz Mahkemesi bu kararı Mayıs ayında kaldırdı. Nihai kararın Ekim ayı sonunda verilmesi bekleniyor.

Madenler karşılığında sağlık yardımı

Zimbabve hükümet sözcüsü Nick Mangwana, ülkesinden uzun yıllar boyunca biyolojik kaynaklarını ve sağlık verilerini paylaşmasının istendiğini, buna karşılık geliştirilecek aşı veya tedavilere erişim konusunda herhangi bir güvence verilmediğini söyledi.

PLOS Global Public Health dergisinde yayımlanan bir değerlendirmede ise bu tür uygulamaların veri paylaşımından ziyade veri sahipliğini yeniden şekillendirdiği belirtilerek bunun "dijital sömürgecilik" olarak tanımlanabileceği ifade edildi.

ABD'nin Dünya Sağlık Örgütü'nden ayrılmasının ardından sağlık yardımlarını dış politika aracı olarak daha yoğun kullandığı değerlendirmeleri de yapılıyor.

Zambiya Dışişleri Bakanı Mulambo Haimbe, yaklaşık 2 milyar dolarlık sağlık anlaşmasının veri paylaşımı şartları nedeniyle askıya alındığını açıkladı.

Bunun yanı sıra, ABD'nin 1 milyar dolarlık sağlık desteğini, Zambiya'nın bakır, kobalt ve lityum sektörlerini Amerikan şirketlerine açması şartına bağladığı belirtildi.

ABD basınında yer alan haberlerde ise Dışişleri Bakanlığı'nın, kritik mineraller konusunda ilerleme sağlanamaması halinde Zambiya'ya yönelik HIV yardımlarının azaltılmasını değerlendirdiğine dikkat çekiliyor.

Health Policy Watch da Zambiya, Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve bazı Afrika ülkelerine yönelik sağlık anlaşmalarının, maden sektöründeki müzakerelerle bağlantılı olarak geciktirildiğini yazdı.

"Yardım değil, stratejik araç"

Zimbabve'nin NewsDay gazetesi, ABD'nin uzun yıllardır insani yardımları siyasi ve ekonomik hedefleriyle ilişkilendirdiğini savunarak sağlık yardımlarını "Truva atı" olarak nitelendirdi.

Resilience Action Network Africa öncülüğünde 50'den fazla sivil toplum kuruluşu da yayımladığı açık mektupta, söz konusu anlaşmaların öncelikle Washington'un stratejik çıkarlarına hizmet ettiğini vurguladı.

Ganalı ekonomi ve politika analisti Jonas Atingdui ise ABD'nin bağışçı konumunu diplomatik, güvenlik ve jeopolitik hedeflerini desteklemek amacıyla kullandığını, küresel sağlığın büyük güç rekabetinin bir parçası hâline geldiğini söyledi.

Egemenlik tartışmaları büyüyor

Nairobi Üniversitesi'nden uluslararası ilişkiler uzmanı Lemmy Nyongesa Mulaku, Afrika vatandaşlarının sağlık verilerinin yabancı ülkelere aktarılmasının neo-kolonyalizmin yeni bir biçimi olduğunu savunarak, "Veriler satılık değildir." ifadelerini kullandı.

Uzmanlar ayrıca, ABD'nin önerdiği bazı anlaşmalarda FDA tarafından onaylanan ilaçların yerel inceleme yapılmadan piyasaya sürülebilmesi, hukuki uyuşmazlıklarda ABD hukukunun esas alınması ve fonların ABD Kongresi'nin onayına bağlanması gibi maddelerin ulusal düzenleyici kurumların yetkilerini zayıflatabileceğini belirtiyor.

Doğu ve Güney Afrika'da Sağlıkta Eşitlik için Bölgesel Ağ'ın analizine göre bu düzenlemeler, Afrika ülkelerinin kendi ilaç onay mekanizmalarını büyük ölçüde devre dışı bırakma riski taşıyor.

Kenya HIV ve AIDS Hukuk ve Etik Sorunları Ağı ise Kenya ile ABD arasındaki anlaşmanın Amerikalı personel ve yüklenicilere hukuki dokunulmazlık sağlayabileceği, bu nedenle veri ihlalleri konusunda Kenya mahkemelerinin yetkisinin sınırlanabileceği uyarısında bulundu.

Kenya'daki izolasyon tesisi protestoları

Tartışmaların odağındaki bir diğer konu ise ABD'nin Nairobi'nin yaklaşık 200 kilometre kuzeyindeki Laikipia Hava Üssü'nde Ebola hazırlıkları kapsamında inşa ettiği 50 yataklı izolasyon tesisi oldu.

Henüz ülkede Ebola vakası görülmemesine rağmen tesisin faaliyete geçirilmesi, yerel halkın sert tepkisine neden oldu. Mayıs sonu ile Haziran ayı arasında düzenlenen protestolarda polis müdahalesi sonucu üç kişinin hayatını kaybettiği bildirildi.

Buna rağmen ABD merkezli yardım kuruluşu Samaritan's Purse, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nden tahliye edilen yedi Amerikalı çalışanın Temmuz ortasında tesiste 21 günlük karantinaya alındığını doğruladı. ABD Dışişleri Bakanlığı da uygulamayı teyit etti.

Gana Sağlık Bakanı Kwabena Mintah Akandoh ise sağlık anlaşmasını reddetme kararının ülkenin "sağlık egemenliğini koruma" politikasının bir parçası olduğunu belirterek, "Kısıtlayıcı şartlar içermeyen, eşit ortaklığa dayalı iş birlikleri istiyoruz." dedi.

Afrika'daki çok sayıda medya kuruluşu ve analist, Washington ile yapılan bu anlaşmaların klasik bir ortaklıktan ziyade; sağlık verileri, doğal kaynaklar ve düzenleyici yetkiler karşılığında sunulan stratejik anlaşmalar niteliği taşıdığını savunuyor.

Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.32 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 1,6 artışla 89,50 dolara yükseldi. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün eylül vadeli varili 85,82 dolardan alıcı buldu.

Petrol fiyatlarındaki yükselişte, ABD Başkanı Donald Trump'ın Mısır'da ABD'ye ait bir LNG tankerine düzenlenen dron saldırısına "çok sert" karşılık verileceğini açıklaması, Washington yönetiminin İran'a yönelik yeni yaptırımları duyurması ve Tahran'ın Hürmüz Boğazı'na ilişkin sert mesajlarının Orta Doğu'da arz güvenliği endişelerini artırması etkili oldu.

Trump, Oval Ofis'te düzenlediği basın toplantısında, Mısır'da ABD'ye ait LNG tankerine düzenlenen dron saldırısına "çok sert" karşılık vereceklerini söyledi.

Saldırının İran kaynaklı olup olmadığına ilişkin soruya Trump, "Konuyla ilgili bilgilendirildim. Durum hemen hemen aynı görünüyor ancak netleşecek." yanıtını verdi.

İran'a ilişkin değerlendirmesinde Trump, "Onlara çok sert bir darbe indireceğiz çünkü sıra bizde. Bunun olacağını biliyorlar ama yapabilecekleri bir şey yok." ifadelerini kullandı.

Trump, saldırının farklı bir grup tarafından gerçekleştirildiğini ve söz konusu grubun özür dilediğini belirtmesine rağmen tanker saldırısına karşılık vermek zorunda olduklarını söyledi.

ABD'nin Orta Doğu'daki askeri varlığını sürdüreceğini belirten Trump, Amerikan askerleri ve tesislerine yönelik saldırılar nedeniyle bölgeden çekilmenin gündemlerinde olmadığını ifade etti.

Öte yandan, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Orta Doğu'daki Amerikan unsurlarına yönelik füze saldırısı girişimlerine karşı İran'a yönelik "yoğun bir saldırı dalgası" düzenlendiğini açıkladı.

Buna karşılık İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD'nin tehditleri ve bölgedeki deniz trafiğine müdahalesi sürdüğü sürece Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılamayacağını bildirdi.

Açıklamada, ABD uçaklarının yönlendirmesiyle iki petrol tankerinin gece saatlerinde Hürmüz Boğazı'nın güneyindeki "güvenli olmayan bir rotadan" geçmeye çalıştığı, tankerlerden birinde yangın çıkmasının ardından her iki geminin de geri döndüğü öne sürüldü.

İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı'nın kendi kontrollerinde olduğunu belirterek bölgedeki deniz trafiğine dış müdahaleye izin verilmeyeceğini vurguladı.

Yaptırımlar, Fed kararı ve stok verileri fiyatları destekledi

ABD yönetimi, İran'ın Hürmüz Boğazı üzerinden gelir elde etmesini sağladığı belirtilen iki şirket ile İran ham petrolü ve petrokimya ürünlerinin taşınmasında rol oynadığı gerekçesiyle sekiz gemi ve bunlarla bağlantılı sekiz şirketi yaptırım listesine aldı.

Piyasalarda, söz konusu yaptırımların İran'ın petrol ihracatını zorlaştırabileceği ve jeopolitik risk primini artırabileceği değerlendirilirken, fiili arz kaybı oluşmaması halinde fiyat etkisinin sınırlı kalabileceği belirtiliyor.

Petrol fiyatlarını destekleyen bir diğer unsur ise ABD Merkez Bankasının (Fed) politika faizini beklentilere paralel olarak yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit bırakması oldu.

Fed'in faiz artırmaması sonrasında para piyasalarında eylül ayında faiz artışı beklentisi zayıflarken daha düşük faiz beklentisinin ekonomik aktiviteyi ve enerji talebini destekleyebileceği öngörüsü petrol fiyatlarına yukarı yönlü katkı sağladı.

Öte yandan, ABD'nin ticari ham petrol stoklarının geçen hafta piyasa beklentilerinin aksine 7 milyon 200 bin varil azalması da talebin güçlü seyrettiğine işaret ederek fiyatları destekledi.

ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), ülkedeki ticari ham petrol stoklarının geçen hafta 7 milyon 200 bin varil azalarak 404 milyon 500 bin varile gerilediğini açıkladı. Piyasa beklentisi ise stokların yaklaşık 700 bin varil artacağı yönündeydi.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 17,01 puan ve yüzde 0,13 azalışla 13.484,54 puana indi. Bankacılık endeksi yüzde 0,19, holding endeksi yüzde 0,08 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasında en fazla kazandıran yüzde 0,95 ile kimya petrol plastik, en çok gerileyen yüzde 4,23 ile bilişim oldu.

Küresel piyasalarda, ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz kararının ardından para politikasına ilişkin belirsizliklerin artması ile Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimler nedeniyle satış baskısı etkili oluyor.

Analistler, bugün yurt içinde işsizlik oranı ile ekonomik güven endeksinin, yurt dışında Almanya, ABD ve Avro Bölgesi'nde büyüme verileri, İngiltere Merkez Bankasının (BoE) faiz kararı başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.400 ve 13.300 puan seviyelerinin destek, 13.600 ve 13.700 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Rüzgâr ve güneş enerjisinden elde edilen elektrik miktarı da yüzde 9,3 artarak 1,25 trilyon kilovatsaate ulaştı.

Haziran sonu itibarıyla ülkedeki toplam rüzgâr ve güneş enerjisi kurulu gücü, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 16,8 artışla 1,95 milyar kilovata çıktı.

Aynı dönemde kömürden üretilen elektrik miktarı 2,5 trilyon kilovatsaat olarak kaydedildi. Kömürün toplam elektrik üretimindeki payı yüzde 49,7’ye gerileyerek yılın ilk yarısında ilk kez yüzde 50’nin altına indi.

Mevcut milletvekillerinin yanı sıra eski milletvekilleri, il başkanları, belediye başkanları ve ilçe başkanları da birer birer Yeni Parti'ye geçiyor.

Son olarak CHP'nin en eski üyelerinden biri olan ve partide Genel Sekreterlik gibi üst kademelerde görev yapan Önder Sav partisinden ayrıldığını duyurdu.

70 yıllık CHP üyesi olan Sav, CHP kurucu ilkelerinden uzaklaşmıştır diyerek kararını duyurdu.

Önder Sav'ın açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:

"Türkiye'de hiçbir hukukçu mutlak butlan kararı yerindedir diyememiştir. Parti iç hukuku zedelenmiştir. İstanbul'da üye katılım töreninde temin edilmiş figüranların katılımları sağlanmıştır. CHP böyle bir ayıpla yaşayabilecek parti değildir. CHP kurucu felsefesinden uzaklaşmış, Atatürk ilke ve devrimlerini askıya almıştır. CHP adaletsizliğin adeta cirit attığı bir parti durumuna sokulmuştur.

Partinin, binanın ve amblemin sahibi gibi görünenler, kiracı durumundandır. Tahliyeleri çok yakındır. Parti binası ve amblem onların belki bir süre daha kullanacakları alet olacaktır. Ama gerçekler su yüzüne çıktıkça bu binada oturanlar da kendilerini sorgular duruma geleceklerdir. Benim gibi geçmiş dönemlerde parlamenterlik yapmış olan 284 arkadaşımız CHP'den ayrıldılar. Bu arkadaşlarımızı kamuoyuna duyurdukları istifa gerekçelerinin tamamına katıldığımı ifade etmek isterim. Açıkça anlattığım nedenlerle; eşim Çiğdem Sav, 2 evladım ve damadımla birlikte ben de bugün CHP'deki siyasi yaşantımı noktalıyorum. Üzülerek ve büyük bir acı içinde istifa ettiğimi kamuoyuna duyurmak istiyorum

Cumhuriyet Halk Partili üyelerinin istifaları yüz binleri geçmiş. Bilmiyorum Şimdiki aşama nereye geldi? En son 600-700 binler Neredeydi? Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığındaki rakam. Ama bunun giderek de artacağı görülüyor.

Partinin bugünkü yöneticileri halkın içine çıkamaz, cenaze törenlerine bile yoğun korumayla gidebilen duruma girmişlerdir. Maalesef önceden haberli bir esnaf ziyaretinde bile Osmanlı İmparatorluğu döneminde yaşadığımız Münadi adıyla anılan çığırtkanları yola koyarak davul zurna eşliğinde bu ziyareti gerçekleştirmişlerdir. İşin acı tarafı İstanbul'da bir üye katılım töreninde temin edilmiş, parayla alınmış figüranların üyelikleri ve katılımları sağlanmıştır. Cumhuriyet Halk Partisi böyle bir ayıpla yaşayabilecek parti değildir.

1973 yılında Cumhuriyet Halk Partisi'nden Adana Milletvekili seçilen ve 1974 yılında Ecevit hükümetinde birlikte bakanlık yaptığımız o dönemin değerli Bayındırlık Bakanı Sayın Erol Çevikçe de bana istifa ettiğini, benim de istifamı lütfen basın toplantısına duyur dediğini sizlerle paylaşmak istiyorum.

Sayın Çevikçe rahatsızlığı nedeniyle aramızda olamadı. Ciddi bir rahatsızlıkla uğraşır durumda. Onun da istifa düşünce ve dileklerini sizlerle bölüşmüş oluyorum.

Önder Sav kimdir?

1937 yılında Balıkesir’in Manyas ilçesine bağlı Işıklar köyünde dünyaya gelen Çerkes kökenli siyasetçi, lise öğreniminin ardından Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne girdi. Burada Deniz Baykal ile yolları kesişen isim, mezuniyet sonrasında bir dönem serbest avukat olarak çalıştı. Siyasete henüz 19 yaşında bir üniversite öğrencisiyken, dönemin Sivas Milletvekili Turhan Feyzioğlu aracılığıyla adım attı; Feyzioğlu’nun rahatsızlığı sebebiyle geniş katılımlı mitinglerde kürsüye çıkarak halka hitap etme imkânı buldu.

Parlamentoya ilk kez 1973 genel seçimlerinde CHP Ankara Milletvekili olarak girdi. İsmet İnönü’ye karşı yürütülen genel başkanlık yarışında Bülent Ecevit’in yanında yer alan ve Deniz Baykal ile birlikte bu ekibin öne çıkan isimlerinden biri olan siyasetçi, Ocak-Kasım 1974 tarihleri arasındaki CHP-MSP koalisyon hükümetinde Çalışma Bakanı olarak görev aldı. 1977 seçimlerinde yeniden parlamentoya seçildi; ancak 12 Eylül 1980 Askerî Darbesi sonrası partisinin kapatılması üzerine asli mesleği olan avukatlığa geri döndü. Siyasi yasağın sürdüğü bu süreçte Ankara Barosu Başkanlığı yaptı; ardından 28 Mayıs 1989 ile 31 Ekim 1995 tarihleri arasında Türkiye Barolar Birliği Başkanlığı görevini üstlendi.

SHP ile CHP’nin birleşmesinin ardından yapılan ilk genel seçimlerde (20. Dönem / 1996-1999), Deniz Baykal tarafından Ankara 1. Bölge ilk sıradan aday gösterilerek yeniden meclise girdi. Sonraki süreçte 2002 ve 2007 seçimlerinde de milletvekilliğini sürdürdü. TBMM’deki 1 Mart Tezkeresi görüşmelerinde tezkereye karşı çıkan en sert seslerden biri oldu. Baykal döneminde "partinin ikinci adamı" konumuna yükselen deneyimli isim, 1 Ekim 2000 tarihinde getirildiği CHP Genel Sekreterliğini kesintisiz şekilde sürdürerek parti tarihinin en uzun süre görev yapan genel sekreteri unvanını kazandı.

2008 yılında Deniz Baykal’ın parti tüzüğünü değiştirerek genel sekreterlik yetkilerini kısıtlama hamlesi, kendisinin sert itirazları sonucunda askıya alındı. 2010 yılında Baykal’ın istifasına yol açan kaset krizinin ardından yeni genel başkanın seçilme sürecinde kilit bir figür haline geldi. CHP’nin 33. Olağan Kurultayı’nda Kemal Kılıçdaroğlu’na verdiği açık destek nedeniyle kamuoyunda "kral yapıcı" olarak anıldı. Buna karşın, Kılıçdaroğlu’nun seçilmesinden kısa süre sonra yaşanan tüzük ihtilafları sebebiyle yeni yönetimle görüş ayrılığına düştü ve 3 Kasım 2010’da, 10 yıldır yürüttüğü genel sekreterlik görevinden Kılıçdaroğlu tarafından alındı. 18 Aralık 2010’daki CHP Kurultayı’nda Parti Meclisi dışında kaldı; 2011 genel seçimlerinde ise aday gösterilmeyerek aktif siyasi hayatını noktaladı. Yıllar sonra, 2026'da patlak veren mutlak butlan krizinde yargı kararını eleştirerek Özgür Özel ile seçilmiş mevcut parti yönetimine desteğini açıkladı.

Dolar/TL, saat 09.50 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,1 artışla 47,4150 seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalarda avro/TL önceki kapanışının yüzde 0,1 üzerinde 54,4130'dan, sterlin/TL ise yüzde 0,2 primle 63,4090'dan işlem görüyor.

Dolar endeksi yüzde 0,2 yükselişle 101 seviyesinde seyrediyor.

ABD Merkez Bankası (Fed), dün politika faizini beklentiler doğrultusunda yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit tuttu. Bankanın faiz kararının ardından dolar endeksi dün yüzde 0,6 düşüşle 100,8'e geriledi.

Faiz kararının 3'e karşı 9 oyla alınması ve Fed üyeleri arasında politika faizi konusunda görüş ayrılıkları olması belirsizlikleri artıran bir unsur olarak ön plana çıktı.

Öte yandan dün faiz kararı sonrası Fed Başkanı Kevin Warsh'un veri bazlı hareket edebileceklerini belirtmesi ve gelecekteki politikalara ilişkin net mesaj vermemesi Fed'e yönelik beklenti oluşumunu zorlaştırdı.

Ayrıca bugün ABD'de açıklanacak büyüme verileri ve haziran ayı kişisel tüketim harcamaları yatırımcıların odağında olacak.

Jeopolitik tarafta ise ABD ile İran arasında gerilimin tırmanması petrol fiyatlarında yukarı yönlü harekete sebep olurken, enflasyon baskılarını da artıran bir etken oldu.

Analistler, bugün yurt içinde işsizlik oranı ile ekonomik güven endeksinin, yurt dışında Almanya, ABD ve Avro Bölgesi'nde büyüme verileri, BoE'nin faiz kararı başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirtti.

Yeni güne satıcılı başlayan gram altın, saat 09.30 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,6 azalışla 6 bin 156 lira seviyesinden işlem görüyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 10 bin 108 liradan, cumhuriyet altını da 40 bin 274 liradan satılıyor.

Altının onsu bugün yüzde 0,8 azalışla 4 bin 37 dolarda seyrediyor.

ABD Merkez Bankası (Fed), dün politika faizini beklentilere paralel olarak yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit tuttu.

Karardan sonra altının onsunda dün sınırlı bir yükseliş olsa da Fed Başkanı Kevin Warsh'un açıklamaları ve Fed üyeleri arasındaki görüş ayrılıkları gelecek politikalar açısından kafa karışıklığı yaratırken, piyasalardaki belirsizliklerle ons altının seyri negatife döndü.

Bankanın faiz artırımına gitmemesinden dolayı enflasyonla mücadelede geride kaldığına dair yorumlar da pay piyasalarını baskıladı. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed'in eylül ayında faiz artırımına gitme ihtimali yüzde 80'lerden yüzde 65'e geriledi.

Jeopolitik tarafta ise Orta Doğu'da gerilim yeniden tırmanışa geçti ve petrol fiyatlarındaki artış enflasyon baskılarını artırdı. ABD Başkanı Donald Trump, Ürdün'deki ABD güçlerine yönelik saldırılara cevaben İran'ı "çok sert bir şekilde" vuracaklarını söyledi ve ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığının İran'daki askeri hedeflere gece boyu saldırı düzenlediğini ifade etti.

Analistler, bugün yurt içinde işsizlik oranı ile ekonomik güven endeksinin, yurt dışında Almanya, ABD ve Avro Bölgesi'nde büyüme verileri, BoE'nin faiz kararı başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirtti.

Orrego, "Eyaletimizde meydana gelen ve maalesef 7 kişinin hayatını kaybettiği helikopter kazasının haberini derin bir üzüntüyle almış bulunuyoruz. Bu büyük acı anında tüm kurbanların ailelerine en içten taziyelerimi iletmek isterim. Sevdiklerini kaybedenlerin her birinin yanındayız." ifadelerini kullandı.

Hayatını kaybedenler arasında San Juan Sivil Savunma Müdürü Carlos Heredia, Eyalet Emniyet Müdür Yardımcısı German Videla ile İtfaiye Daire Başkanlığında görevli emniyet müdürleri Ruben Castro ve Jorge Carbajal da yer alıyor.

Arjantin Ulusal Güvenlik Bakanı Alejandra Monteoliva da sosyal medya hesabından yayımladığı mesajda, "San Juan'daki helikopter kazasında hayatını kaybedenlerin ailelerine, arkadaşlarına, sevdiklerine ve mesai arkadaşlarına taziyelerimi iletiyorum." ifadesine yer verdi.

Arjantin Orman Yangınlarıyla Mücadele Birimi'nden (AFE) yapılan açıklamada, düşen helikopterin San Juan'da eğitim faaliyetinde kullanıldığı ve komşu La Rioja eyaletindeki bir orman yangınına destek vermek üzere bölgeye gitmesinin planlandığı belirtildi.

Açıklamada, helikopterle son temasın yerel saatle 10.26'da kurulduğu, daha sonra bölgede bulunan başka bir hava aracının enkazı tespit ederek durumu yetkililere bildirdiği kaydedildi.

ABD'li haber sitesi Axios'a konuşan ve görüşmelere ilişkin bilgi sahibi bir kaynağa göre, Prens Halid'in Trump ile görüşmesi, ABD Başkanı J.D. Vance ile yaptığı temasın ardından programa eklendi. Görüşmede Suudi tarafı, İran ile gerilimin tırmandırılmasından yana olmadığını ancak ülkenin güvenliğini tehdit eden saldırılara karşı kendisini savunmak zorunda kaldığını vurguladı.

Kaynak, görüşmelerin temel amacının Veliaht Prens Muhammed bin Selman'ın İran ile olası bir savaş ve bölgedeki gelişmelere ilişkin mesajını Washington yönetimine iletmek olduğunu söyledi.

"Kırmızı çizgi" vurgusu

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) ile Suudi Arabistan ordusu çarşamba günü Irak'taki Haşdi Şabi hedeflerine yönelik ortak operasyon düzenlemişti. CENTCOM, son 72 saat içinde İran Devrim Muhafızları'nın yönlendirdiği milislerin Suudi Arabistan'daki hedeflere yönelik 30'dan fazla insansız hava aracı saldırısı gerçekleştirdiğini ve operasyonun buna karşılık yapıldığını öne sürmüştü. Suudi Savunma Bakanlığı da saldırıların CENTCOM ile koordinasyon içinde düzenlendiğini doğrulamıştı.

Axios'a konuşan kaynak, Prens Halid'in ABD Başkan Yardımcısı Vance'e, Suudi altyapısı ve enerji tesislerini hedef alan saldırıların "kırmızı çizgiyi aştığını" ve bu nedenle Riyad'ın karşılık vermek zorunda kaldığını söyledi. Suudi tarafı ayrıca Irak'taki operasyonların İran ile gerilimi artırma amacı taşımadığını, aksine gerektiğinde kendisini savunabilecek kapasitede olduğunu göstermek istediğini ifade etti.

"Netanyahu gerilimi artırıyor, Riyad düşürmek istiyor"

Suudi Arabistan Savunma Bakanı Prens Halid'in Washington ziyareti, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun Trump ile Beyaz Saray'da yaptığı görüşmenin hemen ardından gerçekleşti. İsrailli bir yetkili, Netanyahu'nun görüşmede Suudi Arabistan'daki durumu da "bölgesel güvenlik sorunları" kapsamında gündeme getirdiğini söyledi.

Görüşmeye yakın kaynaklardan birine göre Suudi Savunma Bakanı, Vance'e Netanyahu'nun İran ile gerilimin tırmanmasını istediğini, buna karşılık Suudi Arabistan'ın ise gerilimin düşürülmesini savunduğunu iletti. Kaynak, Riyad yönetiminin diplomatik çözümün bölge için daha verimli bir yol olduğuna inandığını aktardı.

Husiler mesajın hedefindeydi

Axios'un aktardığına göre Trump, iki hafta önce Muhammed bin Selman'a Yemen'deki Husilere karşı yürütülen askeri operasyon için destek vermişti. Husiler ise buna karşılık Suudi limanlarına deniz ablukası uygulamaya başlamış ve Kızıldeniz'de Suudi gemilerine yönelik saldırılar düzenlemişti.

Kaynak, Irak'taki ortak operasyonun yalnızca Haşdi Şabilere değil, Yemen'deki Husilere de güçlü bir caydırıcılık mesajı vermeyi amaçladığını söyledi. Kaynağa göre Prens Halid'in Vance'e ayrıca Suudi Arabistan'ın Husilerle yaşanan süreci kendi imkanlarıyla yönetebileceğini, şu aşamada ABD'nin doğrudan müdahalesine ihtiyaç duymadığını ilettiği belirtildi.

Açıklamada, Hürmüz Boğazı'nın İran'ın kontrolünde olduğu belirtilerek, ABD'nin "tehditleri ve bölgesel deniz trafiğine müdahaleleri" devam ettiği sürece boğazın açılmayacağı, hatta mevcut durumun daha da zorlaşabileceği ifade edildi.

Açıklamada ayrıca, ABD'ye destek veren ülkelerin tutumlarını değiştirmemeleri halinde "sert karşılık görecekleri" tehdidinde bulunuldu.

Operasyonda Kiev ve Lviv kentleri ile İvano-Frankivsk, Jitomir, Rivne, Vinnitsa ve Dnipropetrovsk bölgelerindeki askeri havaalanları, savunma sanayi işletmeleri, askeri telekomünikasyon ve lojistik merkezlerinin vurulduğu kaydedildi.

Açıklamada, söz konusu tesislerin çeşitli amaçlarla kullanılan füze sistemleri ve İHA’ların üretimi, depolanması ve sevkiyatında, ayrıca hava sahasındaki durumun kontrolüne yönelik sistemlerin çalıştırılmasında kullanıldığı aktarıldı.

Ayrıca, Yujnıy Limanı’ndaki bir kuru yük gemisi ile Odessa’nın doğusu ve güneyindeki silah ve askeri malzeme taşıdığı belirtilen iki kuru yük gemisinin de vurulduğu ifade edildi.

Kemik parçalarını tır şoförü buldu

NTV'nin haberine göre, eşi Ayşegül Şimşek de eşinin son olarak Hüseyin Sönmez'in evinde görüldüğünü belirterek olayın aydınlatılmasını istedi.

Kayıp başvurusundan yaklaşık altı ay sonra ise Haymana'da bir TIR şoförü yol kenarında kafatası ve çeşitli kemik parçaları buldu. Jandarmaya teslim edilen kemikler Adli Tıp Kurumu'na gönderildi ancak o dönem yapılan incelemelerde kimlik tespiti yapılamadığı için dosya sonuçsuz kaldı.

Yıllarca rafta kalan dosya, Uğur Şimşek'in 22 yaşındaki oğlu Umutcan ile 16 yaşındaki kızı Melisa'nın Sivas'taki evlerinde öldürülmüş halde bulunmasının ardından yeniden gündeme geldi.

Kardeşlerin de son görüştüğü isim Hüseyin Sönmez

Çifte cinayet soruşturmasını yürüten ekipler, iki kardeşin son görüştüğü kişinin de Hüseyin Sönmez olduğunu tespit etti. Soruşturma kapsamında çocuklardan alınan DNA örnekleri, Ankara Adli Tıp Kurumu'nun kimliği belirsiz ceset veri tabanındaki Haymana'da bulunan kemiklerden elde edilen DNA ile karşılaştırıldı.

Yapılan inceleme sonucunda, yıllardır kimliği belirlenemeyen kemiklerin Uğur Şimşek'e ait olduğu kesinleşti ve yaklaşık 6 yıldır çözülemeyen kayıp dosyasındaki sır perdesi önemli ölçüde aralandı.

Cinayetlerin sebebi 500 bin liralık alacak mı?

Soruşturmayı yürüten ekipler, Uğur Şimşek'in kaybolması ile çocuklarının öldürülmesi arasında bağlantı olabileceği ihtimali üzerinde duruyor. İddialara göre olayların arkasında 500 bin liralık alacak-verecek meselesi bulunuyor.

Bu kapsamda Hüseyin Sönmez hakkında ağırlaştırılmış müebbet hapis istemiyle açılan davanın yargı süreci devam ediyor. Öte yandan Ayşegül Şimşek, olaylarda yalnızca tek bir kişinin değil başka isimlerin de rolü olabileceğini öne sürerek soruşturmanın genişletilmesini talep etti. Yetkililer ise hem Uğur Şimşek'in kaybolmasına hem de iki çocuğun öldürülmesine ilişkin soruşturmaları çok yönlü olarak sürdürüyor.

Görüşmeye Ulusal Meclis Başkanı Jorge Rodríguez ile ABD'nin Caracas Maslahatgüzarı John Barrett da katıldı.

Toplantıda, 24 Haziran'da Venezuela'da meydana gelen depremlerin ardından yürütülen çalışmaların yanı sıra enerji alanındaki iş birliği, yatırım fırsatları, sınır güvenliği ve uluslararası organize suçla mücadele konuları ele alındı.

Rodríguez, görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, 5 Mart'ta yeniden tesis edilen diplomatik ilişkiler çerçevesinde iki ülkenin ortak çıkarlarına dayalı iş birliğinin güçlendirilmesinin önemini vurguladı.

Yetkililer, tarafların güvenlik alanındaki iş birliği mekanizmalarını değerlendirdiğini ve iki ülke arasında karşılıklı fayda sağlayacak ortak gündemin geliştirilmesi konusunda görüş alışverişinde bulunduğunu belirtti.

ABD heyetinde Kongre üyeleri Brian Mast, Randy Fine, Kat Cammack ve Jonathan Jackson yer alırken, Venezuela tarafında Savunma Bakanlığı, Ulusal Uyuşturucuyla Mücadele Müdürlüğü ile Dış Ticaret Bakanlığı yetkilileri de toplantıya katıldı.

Böylece, mayıs ayında "firari" ilan edilmesine yol açan sürecin ardından ve bu yeni kararla birlikte Morales hakkında bugüne kadar 3 yakalama kararı çıkarılmış oldu.

"Gözümü korkutamazlar"

Morales ise X hesabından yaptığı açıklamada, hakkındaki suçlamalara ilişkin "Gözümü korkutamazlar." ifadesini kullandı.

Hükümetin ülkedeki "derin" ekonomik krizi görmezden geldiğini savunan Morales, "Hükümet, bugün beni sözde terörizm ve silahlı ayaklanma suçlarıyla itham ederek hakkımda yeni bir yakalama emri çıkartmış. Bolivya'nın yaşadığı asıl dramı yani halkı kaderine terk eden ve yolsuzluğu koruyan bir modelin sonucu olan derin ekonomik ve sosyal krizi gizlemek için toplumsal eylemlerin sorumluluğunu bana yüklemeye çalışıyor." açıklamasında bulundu.

Mücadeleye devam edeceklerini dile getiren Morales, "Gözümüzü korkutamayacaklar. Her zaman yaptığımız gibi, Bolivya'nın farklı bir yolu; yani onur, egemenlik, sosyal adalet ve herkes için umudun yeniden kazanılması yolunu hak ettiğine olan inancımızla halkımızla birlikte mücadele etmeye devam edeceğiz." ifadelerini kullandı.

Gösteriler 16 kişinin ölümüne yol açmıştı

Mayıs ve haziran ayları arasında 7 hafta boyunca, La Pazlı köylüler ile Bolivya İşçi Merkezi'ne (COB) bağlı işçiler, ülkenin batı ve orta kesimlerinde yol kapatma eylemleri düzenlemişti.

Eylemciler, başlıca taleplerinin Devlet Başkanı Paz'ın istifası olduğunu açıklamıştı.

Yol kapatma eylemleri, birçok kentte gıda, yakıt ve tıbbi oksijen sıkıntısına yol açarken, en az 16 kişinin hayatını kaybetmesine neden olmuştu.

Hayatını kaybedenlerden 13'ünün, barikatlar nedeniyle sağlık ekiplerinin zamanında müdahale edememesi sonucu yaşamını yitirdiği belirtilmişti.

Eylemlerin ayrıca 3 milyar doların üzerinde ekonomik zarara yol açtığı bildirildi.

Morales, kalesi Cochabamba bölgesinde kalıyor

Morales, insan kaçakçılığına ilişkin ağırlaştırılmış suçlamalar kapsamında hakkında çıkarılan ayrı bir yakalama kararının uygulanmasını engellemek amacıyla, Ekim 2024'ten bu yana yüzlerce destekçisinin koruması altında bulunduğu siyasi ve sendikal kalesi Cochabamba bölgesinde kalmaya devam ediyor.

Ankete katılanların çoğu, enerji maliyetlerini artıran ve 18 ABD askerinin ölümüne yol açan ABD-İran çatışmalarının devam etmesinden duydukları "memnuniyetsizliği" vurguladı.

Katılımcıların yüzde 54'ü, ABD'nin İran'la yaptığı savaşı "kazanamadığı", yüzde 36'lık bir kesim ise "kazandığı" görüşünü ifade etti.

Savaş konusunda görüş bildirenlerin yüzde 66'sı, çatışmaların "sağladığı faydaya değmediğini" söyledi.

Ayrıca ankette, Trump'ın göçmen politikasını doğru bulmayanların oranı yüzde 57 olurken, ekonomi ve dış politika konularında da bu oranın yüzde 62'ye çıktığı görüldü.

Üniversitenin 24 Haziran'da yaptığı ankette Cumhuriyetçi seçmenin yüzde 85'i, Trump'ın başkanlık görevini yürütme biçimini desteklemişti.

ABD televizyon kanalı CNN'in yakın zamanda yaptığı ankette ise Trump'ın ikinci dönem başkanlık görevindeki performansından memnun olan genel seçmen oranı yüzde 34 civarında kaydedilmişti.

Depremde hayatını kaybedenlerin sayısının 28'e yükseldiğini bildiren Kihara, depremin ardından yürütülen arama ve kurtarma çalışmalarının "gerçekten zamana karşı bir yarış gibi" sürdüğünü belirtti.

Sarsıntının bölgede üretim tesisi bulunan küresel şirketlere yönelik etkisine değinen Kihara, "Bölgede birçok büyük yarı iletken, elektronik bileşen ve otomotiv şirketi bulunuyor ve hasarın boyutunu değerlendiriyoruz. Şu anda yerel ekonomi üzerindeki etki hakkında kesin bir yargıya varmak zor." ifadelerini kullandı.

Resmi Kyodo ajansının haberine göre Kumamoto Eyalet Valiliği de deprem sonrası halen 10 bin kişinin tahliye merkezlerinde barındığını, 23 bin hanenin elektriğinin olmadığını ve 75 bin evin suyunun kesildiğini açıkladı.

Japonya Meteoroloji Ajansına (JMA) göre, Uki ve Hikawa bölgelerinde 28 Temmuz'da yerel saatle 16.27'de deprem meydana gelmişti.

10 kilometre derinlikte kaydedilen 7,1 büyüklüğündeki sarsıntı, yangınlar, yol ve köprü çökmeleri dahil eyalet genelinde geniş çaplı hasara yol açmıştı.

Kumamoto eyaletinde Nisan 2016’da meydana gelen 7 büyüklüğündeki depremde 277 kişi yaşamını yitirmişti.

Dünyada deprem riski en yüksek ülkelerden biri olan Japonya, volkanlar ve okyanus çukurlarından oluşan "Pasifik Ateş Çemberi" üzerinde yer alıyor.

FCC’nin daha önce de benzer tedbirler aldığını hatırlatan Çinli sözcü; bu adımların Çin'in yasal ticari çıkarlarına ciddi zarar verdiğini, Çin-ABD ekonomik ve ticari ilişkilerinin istikrarını zedelediğini ve küresel üretim ile tedarik zincirlerini olumsuz etkilediğini belirterek, Çin’in bu duruma kararlılıkla karşı çıktığını vurguladı.

Sözcü, robotların ve güç invertörlerinin standart ticari ürünler olduğuna ve bu ticaretten ABD’nin de fayda sağladığına dikkat çekerek, ABD’nin ulusal güvenlik kavramını genişletmesinin tipik bir tek taraflı zorbalık olduğunu kaydetti.

ABD yönetimini derhal söz konusu uygulamaları kaldırmaya çağıran sözcü, Washington'un bu yanlış tutumunu sürdürmesi halinde Çin’in kendi meşru çıkarlarını korumak için gerekli karşılığı vereceğini ifade etti.

Bu teslimatla birlikte SINOPEC, Xinjiang üzerinden Orta Asya’ya uzanan ilk karasal enerji ihracat koridorunu açarken, uluslararası rafine petrol satışında da önemli bir atılıma imza attı.

Kırgızistan’dan alınan toplam rafine petrol siparişinin 300 ton olduğu ve geri kalan sevkiyatın kısa süre içinde tamamlanacağı açıklandı.

Gelecek dönemde Orta Asya pazarına odaklanacak olan SINOPEC'in, sınır ötesi operasyonel entegrasyonunu daha da geliştireceği ve düzenli enerji ticareti üzerinden Çin-Kırgızistan iş birliğine katkı sağlamayı hedeflediği belirtildi.

Türkiye'de düzenlen 36. NATO Liderler Zirvesi'nin ardından açıklanan yeni NATO yol haritasının güzergahı Hint-Pasifik bölgesine mi kayacak? NATO 3.0 söylemleri ne kadar gerçekçi? NATO 1.0 ile eski kodlarına geri mi dönecek yoksa yeni bir yol mu bulacak? NATO güvenlik mimarisi nasıl ikiye bölündü? NATO'nun hamleleri Çin'i nasıl daha görünür hale getirdi? Kırıkkale Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Merve Suna Özel Özcan anlattı.

Türkiye'de son zamanlarda yaz ayının gelmesiyle birlikte orman yangınlarında artış yaşanmaya başladı. İstanbul, İzmir ve Antalya ilçelerinde yangın kurtarma çalışmaları devam ediyor