Anhui Tarım Üniversitesi'nden bir araştırma ekibi, Guangxi Zhuang Özerk Bölgesi'nin Nanning kentinde düzenlenen 32. Ulusal Soya Fasulyesi Araştırma ve Üretim Sempozyumu'nda “Fengshu” 2.0'ı tanıttı.

Yeni model, farklı türlerdeki verileri birlikte analiz edebiliyor ve tek bir yapay zekâ modelinden kaynaklanabilecek yanıt sapmalarını azaltarak soya fasulyesi ıslahında daha güvenilir sonuçlar elde edilmesini sağlıyor.

Çin açısından stratejik öneme sahip soya fasulyesi; gıda, yemeklik yağ ve hayvan yemi üretiminde kullanılıyor. Anhui Tarım Üniversitesi ile Çin Tarım Bilimleri Akademisi Bitki Bilimleri Enstitüsü, şubat ayında soya fasulyesinin tüm yaşam döngüsünü kapsayan üretken yapay zekâ tabanlı bir ıslah platformunun ilk sürümünü geliştirmişti. İki kurum, sistemin yeni sürümü için çalışmalarını tamamladı.

Çok sayıda veriyi tek sistemde topluyor

“Fengshu” 2.0; soya fasulyesine ilişkin genetik kaynakları, genom ve protein verilerini, gen ekspresyon profillerini, hastalık örneklerini, ıslah denemelerinin sonuçlarını ve Çin'de ve diğer ülkelerde yayımlanan bilimsel çalışmaları tek bir sistemde bir araya getiriyor.

İlk sürümden farklı olarak yeni model, birden fazla yapay zekâ modelinin birlikte çalışmasını sağlayan bir analiz mekanizmasına sahip.

Araştırma ekibine göre sistem, aynı soya fasulyesi sorusunu farklı genel amaçlı yapay zekâ modellerine yöneltebiliyor. “Fengshu” 2.0 daha sonra modellerden gelen yanıtları alan bilgisi ve özel verilerle karşılaştırarak ortak noktaları, farklılıkları ve sunulan kanıtları analiz ediyor. Böylece daha güvenilir ve anlaşılır sonuçların ortaya çıkarılması amaçlanıyor.

Hastalık teşhisinden gen analizine kadar kullanılabilecek

Model; soya fasulyesi hastalıklarının teşhisi, ebeveyn hatların seçimi, sanal çaprazlama kombinasyonlarının oluşturulması, fenotipik verilerin analizi, moleküler belirteç destekli ıslah ve aday genlerin işlevlerinin incelenmesi gibi alanlarda araştırmacılara yardımcı olabiliyor.

Anhui Tarım Üniversitesi'nden Profesör Wang Xiaobo, geleneksel deneme ve deneyime dayalı yöntemlerle karşılaştırıldığında yeni modelin soya fasulyesi ıslahını veriye dayalı ve daha hassas kararların alındığı bir sürece taşıdığını belirtti.

Wang, modelin bilimsel verilerin işlenmesini hızlandırdığını, tekrarlanan çalışmaları azalttığını ve ıslah planlarının daha verimli hale getirilmesine yardımcı olduğunu ifade etti.

Modelin ilerleyen dönemde Çin'in başlıca soya fasulyesi üretim bölgelerine ilişkin iklim, toprak ve ekim verilerini de kapsaması planlanıyor. Böylece yeni çeşitlerin geliştirilmesi, geniş ölçekli üretim, bilimsel analiz ve tarımsal tekniklerin yaygınlaştırılması süreçlerinin desteklenmesi hedefleniyor.

Araştırma ekibi ayrıca saha deneylerini ve algoritma geliştirme çalışmalarını sürdürerek yapay zekâ modelinin sonuçlarını gerçek ıslah deneyleriyle karşılaştıracak. Modelin genetik kaynakların araştırılması, özellik analizi, çeşit seçimi ve üretim yönetimi gibi alanlarda kullanımının genişletilmesi ve yüksek verimli, kaliteli ve zorlu çevre koşullarına dayanıklı soya fasulyesi çeşitlerinin geliştirilmesine katkı sağlaması amaçlanıyor.

Hainan, Guangdong ve Fujian eyaletleri ile Guangxi Zhuang Özerk Bölgesi’nden on binlerce balıkçı teknesi aynı anda denize açıldı. Balıkçılar, bereketli bir av sezonu umuduyla ağlarını denize bırakmak üzere yola çıktı.

Cooper, İran savaşı dolayısıyla uzun süredir Orta Doğu'da görevde olan gemideki personelin psikolojik durumunun ve gemideki bazı sağlık koşullarının iyi olmadığı yönündeki tartışmalara cevap verdi.

ABD'li komutan, gemideki personelin psikolojik sağlığıyla ilgili olarak, "ABD Donanmasının aktif 11 uçak gemisi arasında Lincoln, şu anda ruh sağlığıyla ilgili vaka sayısının en düşük olduğu gemilerden biri durumundadır." ifadesini kullandı.

Yaklaşık 250 gündür aralıksız görevde olan gemi personelinin yaşadığı zorlukların farkında olduklarını ve gemideki her şeyin "mükemmel olmadığını" bildiklerini kaydeden Cooper, bununla beraber personele her türlü desteğin sağlandığını kaydetti.

Brad Cooper, Lincoln uçak gemisindeki mürettebatın dayanıklılığını ve takım çalışmasını "hayranlık verici" olarak nitelendirdi.

Cooper'ın bu açıklamaları, Temsilciler Meclisi'ndeki Demokratların, denizcilerin refahı ve geminin durumu ile ilgili "derin endişe duyduklarını" dile getirmeleri ve Donanma Vekili Hung Cao'ya bir mektup göndermelerinin ardından geldi.

“Yarın uyanmamayı umuyorum”

USS Abraham Lincoln’deki koşullar, son haftalarda ABD kamuoyunun gündemine gelmişti.

Navy Times ve Stars and Stripes’ın haberlerinde, yaklaşık 250 gündür görevde bulunan bazı askerlerin ağır çalışma ve yaşam koşulları nedeniyle ciddi psikolojik sorunlar yaşadığı ileri sürülmüştü.

Bazı denizcilerin kendilerini denize atmaya teşebbüs ettiği ancak bu girişimlerin engellendiği iddia edilmişti.

San Diego’da yaklaşık 200 asker yakınının katıldığı toplantıda da aileler, gemideki koşullara ilişkin endişelerini Donanma yetkililerine aktarmıştı. Bir asker eşi, kocasının kendisine “Yarın uyanmamayı umuyorum” dediğini söylemişti.

Gemide yalnızca askerlerin psikolojik durumuna ilişkin iddialar değil, yaşam koşullarıyla ilgili şikâyetler de gündeme gelmişti.

ABD Kongre Üyesi Mike Levin, gemide küflü duşlar ve bozuk tuvaletlerin bulunduğunu, çamaşırhanelerin haftalarca çalışmadığını ve uzun süre sıcak suya erişilemediğini açıklamıştı. Levin ayrıca yetersiz beslenmenin yanı sıra sabun, deodorant ve diş macunu gibi temel ihtiyaç malzemelerinde dahi eksiklik yaşandığını belirtmişti.

Levin, Savaş Bakanı Pete Hegseth’in daha önce söz konusu iddiaları “yalan haber” olarak nitelendirmesine tepki göstererek, askerlerin ülkeleri için görev yaptığını ve karşılığında en azından sıcak suya, çalışan bir tuvalete ve düzgün yemeğe erişebilmeleri gerektiğini ifade etmişti.

ABD ordusu ise uzun süredir bölgede görev yapan USS Abraham Lincoln’ün yerine USS George Washington uçak gemisinin gönderilmesi için hazırlık yapıldığını açıklamıştı.

Erzurum Cumhuriyet Başsavcılığının hazırladığı sevk yazısında, eski Tunceli Valisi Tuncay Sonel'in de aralarında bulunduğu şüphelilere yönelik çarpıcı değerlendirmelere yer verildi.

"Kamu gücünün kullanıldığı karanlık bir ilişki ağı"

Başsavcılık, elde edilen deliller doğrultusunda kamu gücünün kullanıldığı karanlık bir ilişki ağı oluşturulduğunu belirtti.

Sevk yazısında, "Şüpheli Tuncay Sonel'in şüpheli Gökhan Ertok'a yönelik mesajlaşma ve talimat içerikleri incelendiğinde; hukuka ve kanuna mutlak aykırılık teşkil eden, kamu gücünü araç kılan karanlık bir ilişki ağı kurdukları değerlendirilmiştir" denildi.

"Olay organize bir yapı içerisinde işlendi"

Sevk yazısında olayın organize bir yapı içerisinde gerçekleştirildiği yönünde güçlü kanaat oluştuğu ifade edildi.

Yazıda, "Bugüne kadar temin edilen tüm bilgi, bulgu, belge ve diğer deliller olayın basit bir kayıp vaka şüphesinden öte olduğu sonucunu doğurmuştur. Tüm bulgular ışığında olayın birçok suç fiilini barındıran organize bir yapı içerisinde işlendiği hususunda, soruşturma verileri ve maddi delillerle desteklenen güçlü bir kanaat oluşmuştur." ifadelerine yer verildi.

Soruşturma kapsamında eski vali Tuncay Sonel, oğlu ve eşinin de aralarında olduğu 28 kişi tutuklandı.

Şüpheliler cinayet ve delil karartmakla suçlanıyor.

Aleksandr Şuvayev'in sosyal medya açıklamasında, “Kievli teröristler Valuyki ilçesindeki Koloskovo köyünü füzelerle vurdu. Maalesef Ukrayna mühimmatının isabet etmesi sonucu altı kişi yaşamını yitirdi. Hayatını kaybedenlerin ailelerine ve yakınlarına tüm kalbimle derin başsağlığı dileklerimi iletiyorum" ifadelerini kullandı.

Saldırıda yaralanan 14 yaşındaki çocuk da dahil olmak üzere 4 kişinin hastaneye kaldırıldığı ve sağlık ekiplerinin gerekli tüm müdahaleleri yapmaya devam ettiği bildirildi.

Xi Jinping, Jiang Zemin’in görkemli ve mücadelelerle dolu bir yaşam sürdüğünü belirterek ulusal bağımsızlık, halkın kurtuluşu, ülkenin refah ve güç kazanması ile halkın mutluluğu için ömrü boyunca mücadele ettiğini söyledi.

Xi, Jiang’ın sosyalist maddi, siyasi ve manevi medeniyetin geliştirilmesine ve ÇKP’nin inşasına öncülük ederek bu alanlarda önemli ilerlemeler sağlanmasına katkıda bulunduğunu belirtti.

Xi, Jiang’ın Çin’e özgü sosyalizm davasının savunulup geliştirilmesine, reform ve dışa açılma sürecinde yeni bir dönemin başlatılmasına, halkın yaşam standartlarının genel olarak orta halli refah düzeyine yükseltilmesine ve Çin’e özgü sosyalizmin 21. yüzyıla taşınmasına kalıcı katkılarda bulunduğunu ifade etti.

Jiang’ın bu çalışmalarıyla tüm partinin, ordunun ve farklı etnik gruplardan Çin halkının içten sevgisini kazandığını dile getiren Xi, uluslararası toplumda da geniş ölçüde takdir gördüğünü söyledi.

Xi konuşmasında şu ifadeleri kullandı:

“Jiang Zemin, 70 yılı aşkın devrimci kariyeri boyunca, özellikle ÇKP 13. Merkez Komitesi 4. Genel Kurulu Toplantısı’nın ardından parti ve devlet çalışmalarında büyük başarılar elde edilmesine öncülük ederken, Marksist bir devlet adamına özgü geniş görüşlülüğünü, kritik rolünü ve üstün siyasi liderlik yeteneğini tam anlamıyla ortaya koydu. Her zaman örnek almaya değer yüce bir karakter sergiledi ve ilerleme yolunda bize daima ilham verdi.”

Xi Jinping konuşmasında, Yoldaş Jiang Zemin’in bir dönem büyük bir öz güvenle şu öngörüde bulunduğunu hatırlattı:

“Yeni yüzyılda Çin halkı, Çin’e özgü sosyalizmin inşası yolunda kararlılıkla ilerlemeyi sürdürecek. Çin’in sosyalist sistemi, devam eden reformlarla daha da sağlamlaştırılıp geliştirilecek. Çin, tüm bölgelerin ortak ilerlemesiyle genel refaha ulaşacak. Çin milleti ise anavatanın yeniden birleşmesini tamamlayarak ve zengin, güçlü, demokratik ve medeni bir modern ve sosyalist ülke kurarak büyük yeniden şahlanışını gerçekleştirecek.”

Xi, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bugün, uzun yıllar süren çabaların ardından parti ve devlet davasının güçlü biçimde ilerlediğini, Çin topraklarında huzur ve istikrarın hüküm sürdüğünü, halkın yaşam koşullarının sürekli iyileştiğini ve Çin milletinin büyük yeniden şahlanışının geleceğinin parlak olduğunu gururla söyleyebiliriz. Kuşakların azimle uğruna mücadele ettiği hayal, adım adım gerçeğe dönüşüyor.”

Xi ayrıca, tüm parti üyeleri ve ordu mensupları ile ülkedeki farklı etnik gruplardan halkın ÇKP Merkez Komitesi etrafında daha sıkı kenetlenmesi çağrısında bulundu.

Çin’e özgü sosyalizm bayrağını yüksekte tutarak öz güven ve kararlılıkla ilerlenmesi gerektiğini vurgulayan Xi, Çin tarzı modernleşme yoluyla güçlü bir ülke inşa etmek ve Çin milletinin yeniden şahlanışını gerçekleştirmek için durmaksızın mücadele edilmesini istedi.

Xi, Çin halkı için daha güzel bir yaşam yaratılmaya ve Çin milleti için daha görkemli bir sayfa yazılmaya devam edilmesi gerektiğini vurguladı.

Çin-Avrupa Arktik Ekspresi kapsamında konteyner gemisi Dubai Tower, Çin'in doğusundaki Zhejiang eyaletinde bulunan Ningbo-Zhoushan Limanı'ndan hareket etti.

Kuzeydoğu Arktik Geçidi'ni kullanan hat, İngiltere'deki Felixstowe, Hollanda'daki Rotterdam, Almanya'daki Hamburg ve Polonya'daki Gdynia limanlarına ulaşıyor.

Hattın Eylül 2025'te gerçekleştirilen ilk deneme seferinde Çin'den Felixstowe Limanı'na yaklaşık 20 günde ulaşılmıştı. Böylece Süveyş Kanalı üzerinden yapılan taşımacılığa kıyasla seyahat süresi neredeyse yarıya indirilmişti.

Zhejiang Liman Lojistik Grubu Genel Müdürü Xin Jianning, hattın özellikle transit süresi ve tedarik zinciri güvenliği açısından önemli avantajlar sunduğunu belirtti.

Dubai Tower'ın yükleri arasında enerji depolama sistemleri, güç bataryaları, fotovoltaik modüller ve yeni enerji araçlarına ait parçalar bulunuyor.

Arktik bölgesindeki mevsimsel buzlanma nedeniyle hattın ağırlıklı olarak temmuz-ekim döneminde işletilmesi planlanıyor. Bu yıl güzergâhta en az 8 sefer gerçekleştirilecek.

Çin Ticaret Bakanlığı verilerine göre, Çin ile Avrupa Birliği arasındaki mal ticareti 2026'nın ilk yarısında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 14,2 artarak 447,8 milyar dolara ulaştı.

Trump, söz konusu kararına gerekçe olarak, "Kuzey Kore lideri Kim Jong-un ile olan iyi ilişkilerini" ve söz konusu askeri tatbikatların çok maliyetli olmasını ve bu masrafların çoğunun ABD tarafından karşılanmasını gösterdi.

ABD Başkanı, söz konusu ortak askeri tatbikatların artık iptal edilmek için çok geç olduğundan önemli ölçüde azaltılmasını istediğini ifade etti.

Trump ayrıca, Güney Kore'nin, İran'la savaşında ABD'ye destek olma konusunda "hayır" cevabını verdiğini de açıklamasına ekledi.

ABD merkezli haber sitesi Axios, görüşmede üst düzey bir Türk yetkilinin de yer aldığını öne sürdü.

Masada Hamas'ın silahsızlandırılması var

Kushner, başkent Kahire'de Hamas Siyasi Büro Başkanı Halil el-Hayya liderliğindeki Hamas heyetiyle bir araya geldi. Görüşmede Hamas'ın silahsızlandırılması süreci ele alındı. Görüşmede ayrıca Gazze Şeridi'ndeki tüm yönetim sorumluluklarının Gazze Ulusal Yönetim Komitesi'ne devredilmesi, İsrail güçlerinin bölgeden çekilmesi ve Uluslararası İstikrar Gücü'nün (ISF) Gazze'de konuşlandırılması konularının gündeme geldiği öne sürüldü.

"Görüşmede üst düzey bir Türk yetkili de yer aldı"

Kushner'e Mısır'daki temaslarında, Trump'ın Barış Kurulu'nda "yüksek temsilci" olarak görevlendirdiği eski Birleşmiş Milletler (BM) Orta Doğu Barış Süreci Özel Koordinatörü Nikolay Mladenov ile eski İngiltere Başbakanı Tony Blair'in eşlik ettiği belirtildi.

Temaslarda Mısır İstihbarat Başkanı Tümgeneral Hasan Reşad, Katarlı diplomat Ali Al-Thawadi ve üst düzey bir Türk yetkilinin de yer aldığı kaydedildi.

Hamas, İsrail'in Gazze'den tamamen çekilmesini istedi

Hamas'tan yapılan yazılı açıklamada, Siyasi Büro Başkanı Halil el-Hayye başkanlığındaki heyetin, Gazze'de ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasına ilişkin yol haritasını görüşmek üzere Mısır'ın başkenti Kahire'de arabulucularla yaptığı temaslara ilişkin bilgi verildi.

Adının açıklanmasını istemeyen Filistinli bir kaynak, AA'ya, Hayye başkanlığındaki Hamas heyetinin Kahire'de ABD Başkanı Donald Trump'ın Özel Temsilcisi ve damadı Jared Kushner ile görüştüğünü belirtti.

Hamas'ın açıklamasında, "Mısır'ın değerli himayesinde, Hamas lideri Halil el-Hayye başkanlığındaki hareketin liderlik heyeti, Gazze'deki ateşkes anlaşmasının arabulucuları ve garantörlerinin heyetleriyle görüştü." ifadesi kullanıldı.

Hamas, ABD Başkanı Trump'ın planının ikinci aşamasına ilişkin yol haritasını kabul ettiğini teyit etti.

Bu kabulün "Filistin halkının çıkarları, kalıcı ateşkese ulaşılması, İsrail ordusunun Gazze Şeridi'nden tamamen çekilmesi ve acil ve kesintisiz insani yardımın güvence altına alınması konusundaki hassasiyetten" kaynaklandığı belirtildi.

Hamas, arabulucular ve Barış Kurulu'na, "sorumluluklarını yerine getirme, İsrail'i ilk aşamadaki tüm yükümlülüklerini uygulamaya zorlama, tüm ihlalleri sona erdirme, öldürme ve karadan ilerleme eylemlerini durdurma ve Trump'ın planının ikinci aşamasına ilişkin yol haritasını kabul etme" çağrısında bulundu.

Açıklamada, Trump'ın ateşkes anlaşmasına ve ikinci aşamaya ilişkin yol haritasına ulaşılmasındaki rolünden övgüyle söz edildi.

Hamas, Trump'ın Filistinlilerin yaşadığı sıkıntılara son verilmesi ve bölgede güvenlik ile istikrarın sağlanması yönündeki çabalarını sürdürmesini umduğunu kaydetti.

İsrail basını: Görüşme verimli geçti

İsrail'in Kanal 12 televizyonunun haberine göre, toplantının ayrıntılarına aşina bir kaynak, Hamas yetkilileri Kushner ile yaptıkları görüşmede Gazze Şeridi'nin silahsızlandırılması ve askerden arındırılmasına yönelik taahhütlerini yineledi.

Kaynak, 90 dakika süren toplantının "çok verimli" geçtiğini ve Hamas'ın Gazze'yi silahsızlandırmak için somut adımlar atma taahhüdünü teyit ettiğini belirtti.

Hamas yetkililerinin İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırıları ve politikasından duydukları rahatsızlığı Kushner'e ilettiğini aktaran kaynak, "Kushner, onlara fiili silahsızlanma konusunda müzakere payı olmadığını, ancak somut adımlar atmaları halinde ABD'nin İsrail'in yükümlülüklerini yerine getirmesini sağlayacağını söyledi." ifadelerini kullandı.

Toplantı sırasında Kushner'in Hamas yetkililerine İsrailli esirlerin iadesi için gösterdikleri çabalardan dolayı teşekkür ettiği aktarıldı.

Trump'ın damadı Kushner, Mısır'daki görüşme trafiğinin ardından İsrail'e geçti.

İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırıları sürüyor

İsrail ordusu, ay başında Gazze’ye yönelik saldırılarını azaltmasının ardından son birkaç gündür hava saldırılarını yeniden yoğunlaştırdı.

İsrail ordusundan pazar günü yapılan açıklamada, Han Yunus ve Nusayrat’a iki ayrı hava saldırısı düzenlendiği bildirildi. Saldırılarda İslami Cihad ve Hamas mensuplarının hedef alındığı öne sürüldü. Filistinli sağlık kaynakları, çadırların bulunduğu bir bölgeye düzenlenen saldırıda en az 5 Filistinlinin yaralandığını açıkladı.

Gazze’nin merkezindeki Nusayrat Mülteci Kampı’nda bir apartmanın hedef alındığı başka bir İsrail saldırısında da çok sayıda Filistinlinin yaralandığı bildirildi.

Haberde, Ali Tahir Tepesi'ndeki tünellerde bazı Hizbullah mensuplarının mahsur kaldığı, İsrail ordusunun Hizbullah'ın burada mahsur kalan mensuplarını kurtarma girişimlerini engellediği iddia edildi.

Tel Aviv yönetiminin, Lübnan'la ABD arabuluculuğunda yürütülen müzakereler nedeniyle son günlerde ordunun sunduğu bazı saldırıları onaylamadığı kaydedilen haberde, İsrail ordusunun Lübnan'da birkaç gün sürecek çatışmalara hazırlandığı belirtildi.

İsrail'in Lübnan'daki saldırıları

İsrail ordusu, Lübnan'a 2 Mart'ta yoğun hava saldırıları başlatarak ülkenin güneyindeki birçok beldeyi işgal etmişti.

Lübnan hükümeti, bu süreçte ülkede yerinden edilenlerin sayısının 1 milyonu aştığını açıklamıştı.

Lübnan ile İsrail arasında 17 Nisan'da yürürlüğe giren ateşkes daha sonra birkaç kez uzatılmıştı. İsrail ordusu, ateşkese rağmen Lübnan'a 15 Ağustos'ta sabaha karşı hava saldırıları düzenlemişti.

Lübnan Sağlık Bakanlığı, İsrail'in 2 Mart'tan bu yana ülkeye düzenlediği saldırılarda 4 bin 346 kişinin hayatını kaybettiğini bildirmişti.

The Times gazetesinin Ukrayna ordusundaki kaynaklara dayandırdığı haberinde, Kiev yönetiminin Rusya'nın uzak bölgelerine düzenlediği saldırılarda İngiliz yapımı İHA'lardan yararlandığı belirtildi.

Haberde, İngiliz yapımı İHA'ların ilk kez Rusya'nın ana karasındaki hedeflere yönelik saldırılarda kullanıldığı belirtilirken, söz konusu araçların iki İngiliz şirketi tarafından geliştirildiği ve Ukrayna'ya tedarik edildiği ifade edildi.

Petrol tesisleri hedef alındı

Ukrayna ordusundan kaynaklara göre, aralarında BAE Systems'ın bir iştiraki tarafından geliştirilen Nyan kamikaze İHA'larının da bulunduğu İngiliz yapımı araçlar, yaklaşık 6 aydır Rusya'nın uzak bölgelerine yönelik saldırılarda kullanılıyor.

Kaynaklar, bu saldırılarda özellikle petrol rafinerileri ve enerji altyapısının hedef alındığını belirtti.

Söz konusu gelişme, Ukrayna'nın Rusya topraklarının derinliklerindeki hedeflere yönelik saldırı kapasitesinin ve Batılı ülkelerden aldığı askeri teknolojilerin kapsamının genişlediğine ilişkin değerlendirmeleri beraberinde getirdi.

Moskova'dan Batı'ya tepki

Rusya yönetimi ise Batılı ülkelerin Ukrayna'ya silah tedarik etmesinin çatışmanın sona erdirilmesini zorlaştırdığını ve NATO ülkelerini doğrudan çatışmanın tarafı haline getirdiğini vurguluyor.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin daha önce yaptığı açıklamalarda, Rus ordusunun Ukrayna'ya yönelik misilleme saldırılarının çok daha güçlü olduğunu ve ciddi hasara yol açtığını ifade etmişti.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da Ukrayna'ya silah taşıyan her türlü kargonun Rusya açısından meşru hedef oluşturacağını belirtmişti.

Kremlin ise Batı'nın Ukrayna'ya yönelik askeri desteğinin barış müzakerelerine katkı sağlamadığını savunuyor.

51. dakikada ceza sahası dışı sağ çaprazından Cerny'nin sol ayağıyla kullandığı frikikte meşin yuvarlak, yan direkten oyun alanına döndü.

55. dakikada Olaitan'ın ara pasıyla ceza sahasına sağ çaprazdan giren Taylan Bulut'un yerden şutunda top yan filelerde kaldı.

68. dakikada Eyüpspor 10 kişi kaldı. Eyüpspor ceza yayının gerisinde top kapma mücadelesinde Oh'un ayak bileğine müdahalede bulunan eflatun-sarılı futbolcu Costa, ikinci sarıdan kırmızı kartla oyun dışına gönderildi.

70. dakikada Orkun Kökçü'nün kullandığı serbest vuruşta meşin yuvarlak az farkla yandan dışarı gitti.

Beşiktaş, maçı 1-0 kazandı.

Kazada sürücü Mehmet S. olay yerinde hayatını kaybetti, araçlardaki 14 kişi yaralandı.

Kaza ihbarı üzerine olay yerine jandarma, sağlık ve itfaiye ekipleri sevk edildi.

İtfaiye ekipleri, servis minibüsünde sıkışan iki kişiyi bulundukları yerden çıkardı.

Yaralılar ilk müdahalelerin ardından hastanelere kaldırıldı.

Sektör uzmanları, Alibaba'nın Qwen'i, DeepSeek, Moonshot AI'ın Kimi'si, Zhipu AI ve MiniMax tarafından geliştirilen modellerin küresel yapay zeka ekosisteminde hızla yayılmasının, Çin'in açık kaynaklı yapay zeka alanındaki konumunu güçlendirdiğini belirtiyor.

Qwen, açık kaynaklı modellerde zirveye çıktı

Açık kaynak platformu Hugging Face'in 14 Ağustos tarihli raporuna göre Alibaba'nın Qwen ailesi, son altı ayda dünya genelinde 3 milyardan fazla indirmeye ulaşarak Meta ve Google'ın açık modellerini geride bıraktı.

Aynı dönemde Google'ın açık modelleri 418 milyon, Meta'nın modelleri ise 227 milyon kez indirildi. Hugging Face, Qwen'i “açık yapay zeka ekosisteminin en büyük temellerinden biri” olarak nitelendirirken, model ailesinin geliştiricilerin model seçimi, ince ayar ve dağıtım süreçlerinde giderek daha fazla tercih edildiğine dikkat çekti.

SenseTime Zeka Endüstrisi Araştırma Enstitüsü'nün eski başkanı Tian Feng, bu verilerin ABD'nin ihracat kontrol önlemlerine rağmen Çin'in açık ve açık ağırlıklı yapay zeka modellerine yönelik küresel ilginin arttığını gösterdiğini söyledi.

Qwen ekibinin verdiği bilgilere göre Alibaba, Qwen ailesi kapsamında 460'tan fazla modeli açık kaynaklı hale getirirken bu modeller temel alınarak geliştirilen türev modellerin sayısı 300 bini aştı.

Çinli modellerin kapasitesi büyüyor

Hugging Face'in değerlendirmesine göre 2026'nın neredeyse her ayında, Çinli bir yapay zeka laboratuvarı tarafından yayımlanan en büyük ve yüksek performanslı açık model, ABD'li laboratuvarların yayımladığı modellerden daha büyük oldu.

Çinli şirketlerin aylık model parametre kapasitesi 754 milyar ile 2,78 trilyon arasında değişirken, ABD'de bu değer raporun kapsadığı yedi ayın beşinde 130 milyarın altında kaldı.

Sektör temsilcileri, Qwen'in yükselişinin Çin'in görece düşük maliyetli ve kolay uyarlanabilen modeller geliştirme stratejisinin küresel geliştiriciler tarafından benimsendiğine işaret ettiğini belirtiyor. Uzmanlara göre bu gelişme, Çin yapay

zeka sektörünün yalnızca ABD'yi yakalamaya çalışan bir konumdan çıkarak küresel açık kaynak ekosisteminin şekillenmesinde daha etkin rol üstlenmeye başladığını gösteriyor.

DeepSeek ve Kimi de açık kaynak yarışında

Qwen'in yanı sıra DeepSeek, Moonshot AI'ın Kimi'si, Zhipu AI ve MiniMax gibi Çinli şirketler de üst düzey performans sunan açık modeller geliştiriyor.

Zhipu AI, cuma günü en yeni temel modeli GLM-5.3'ü yayımlarken, açık kaynaklı sürümün güvenlik özelliklerinin küresel geliştiricilerin katkısına açık olacağını duyurdu.

DeepSeek ise perşembe günü ilk ajan çalışma zamanı çerçevesi Harness'ı kullanıma sundu. Çerçeve, yapay zeka modellerinin kod depolarıyla doğrudan etkileşime girmesine, dosyaları bulmasına, kod üzerinde değişiklik yapmasına, testleri çalıştırmasına ve tespit edilen hataları yinelemeli olarak düzeltmesine imkan tanıyor.

Moonshot AI da amiral gemisi modeli Kimi K3'ü tamamen açık kaynaklı hale getirdiğini açıkladı. Toplam 2,8 trilyon parametreye sahip modelin, parametre sayısı bakımından dünyanın en büyük açık kaynaklı yapay zeka modeli olduğu belirtildi.

Açık kaynak rekabeti ABD'yi de harekete geçirdi

Açık kaynaklı yapay zeka alanındaki rekabetin yoğunlaşması, ABD'deki teknoloji şirketlerini de yeni modeller geliştirmeye yöneltti. Meta ve Nvidia'nın yanı sıra bazı ABD'li teknoloji şirketleri, geliştiricilerin indirip kendi sistemlerinde kullanabileceği açık veya açık ağırlıklı modeller yayımladı.

Uzmanlara göre açık ağırlıklı modellerin yaygınlaşması; model geliştiricilerinin yanı sıra bulut bilişim, çip, uygulama ve hizmet sektörlerindeki rekabeti de artırabilir. Bu rekabetin yenilikçiliği teşvik etmesi, maliyetleri düşürmesi ve gelişmiş yapay zeka sistemlerini daha erişilebilir hale getirmesi bekleniyor.

Nvidia, Microsoft, IBM, Meta, OpenAI, Cisco, Dell Technologies, GitHub ve Hugging Face'in de aralarında bulunduğu çok sayıda ABD'li teknoloji şirketi ve kuruluş, yakın zamanda ABD'li politika yapıcıları açık kaynaklı yapay zeka modellerini desteklemeye ve bu alanda kısıtlayıcı politikalar uygulamamaya çağırdı.

Yaklaşık 200 Silikon Vadisi merkezli girişimin oluşturduğu Little Tech Association da ABD hükümetine gönderdiği mektupta, Amerikan şirketlerinin Çin'de geliştirilen açık kaynaklı yapay zeka modellerini kullanmasına yönelik kısıtlamalara karşı çıktı.

Çin modelleri Küresel Güney'de de yaygınlaşıyor

Çin Yeni Nesil Yapay Zeka Geliştirme Stratejileri Enstitüsü Başekonomisti Liu Gang, Çin'in açık kaynaklı yapay zeka modellerinin küresel geliştirici ve kullanıcılar arasında yaygınlaşmasının bu ekosisteme duyulan güveni gösterdiğini söyledi.

Liu, Çin menşeli açık modellerin tarım, eğitim ve sağlık gibi alanlarda kullanılmasının özellikle Küresel Güney'deki gelişmekte olan ülkelere somut faydalar sağladığını ifade etti.

Alibaba'nın Qwen ailesi de şirketin bulut platformu üzerinden Güneydoğu Asya ve Afrika'daki kurumsal müşterilere sunuluyor. Qwen ekibine göre model ailesi metin ve çok modlu görevlerin yanı sıra 119 dil ve bölgesel lehçeyi destekliyor.

Liu, Çin yapay zeka modellerinin dünya genelinde yaygın biçimde kullanılmasının, bu modellerin küresel yapay zeka tedarik zincirinin bir parçası haline geldiğini gösterdiğini belirtti.

Çin modellerinin kullanımında art arda 15. hafta liderlik

National Business Daily'nin OpenRouter verilerine dayandırdığı hesaplamalara göre, 3-9 Ağustos haftasında küresel yapay zeka modeli kullanımı 69 trilyon token'a ulaştı. Bu rakam, bir önceki haftaya göre yüzde 21,48'lik artış anlamına geliyor.

Çin menşeli modellerin kullanımı ise aynı haftada 34,25 trilyon token'a yükseldi. Çin modellerinin haftalık kullanımının yüzde 21,76 arttığı ve böylece ABD modellerini art arda 15. hafta geride bırakarak küresel kullanımda ilk sırada yer aldığı bildirildi.

Uzmanlar, bu eğilimin Çin'in yapay zeka sektörünün yalnızca model geliştirme kapasitesindeki ilerlemesini değil, aynı zamanda açık kaynaklı teknolojilerin küresel ölçekte benimsenmesindeki artışı da ortaya koyduğunu değerlendiriyor.

Ay, Dünya'ya gelgit kilidi nedeniyle sürekli aynı yüzünü gösteriyor. Ay'ın Dünya'ya bakan yüzünde “ay denizleri” olarak adlandırılan geniş ve koyu renkli bazalt düzlükleri bulunurken, uzak yüzünde daha az deniz ve daha fazla parlak yüksek bölge yer alıyor. Bilim insanları uzun süredir Ay'ın neden bu denli farklı iki görünüme sahip olduğunu araştırıyor.

Ay magma okyanosu modeli yeniden değerlendiriliyor

Ay'ın erken oluşumunu ve evrimini anlamaya çalışan araştırmacılar, uzun yıllardır “ay magma okyanusu” modelini temel bir çerçeve olarak kullanıyor. Bu modele göre Ay'ın erken dönemlerinde küresel bir magma okyanusu bulunuyor ve bu magma okyanusunun soğumasıyla farklı mineraller ve bileşenler birbirinden ayrışarak Ay'ın kabuk ve mantosunun oluşumuna katkı sağlıyor.

Ancak bugüne kadar incelenen Ay örneklerinin büyük bölümü Ay'ın Dünya'ya bakan yüzünden elde edildi. Bu durum, iki yüz arasındaki topografik, kimyasal ve iç yapısal farklılıkların kapsamlı biçimde anlaşılmasını zorlaştırıyordu.

Bu nedenle Çin Jeoloji Bilimleri Akademisi Jeoloji Enstitüsü'nden bir araştırma ekibi, Chang'e-6 göreviyle Ay'ın uzak yüzünden getirilen örneklerde yer alan feldspat bakımından zengin çarpma eriyik kayaçlarını analiz etti.

Araştırmacılar, Çin'in bağımsız olarak geliştirdiği ilk iyon sondası sistemini kullanarak örneklerin kimyasal ve izotopik özelliklerini yüksek hassasiyetle inceledi. Çalışmada, hem ay magma okyanusu modelinin sınırları hem de büyük çarpma olaylarının Ay'ın kabuk ve mantosundaki malzeme rezervuarları üzerindeki etkileri araştırıldı.

Dev çarpma Ay'ın uzak yüzünü şekillendirmiş olabilir

Yapılan analizler, Ay'ın yakın ve uzak yüzleri arasındaki belirgin farklılıkların, Güney Kutbu-Aitken Havzası'nı oluşturan ve Ay'ın erken tarihinde meydana gelen dev çarpma olayıyla bağlantılı olabileceğine işaret etti.

Bulgulara göre söz konusu büyük çarpma, Ay magma okyanusunun katılaşmasının ardından dahi kabuk ve üst mantoyu derinden yeniden şekillendirmiş olabilir. Çarpmanın, Ay'ın uzak yüzündeki bazı bölgelerin malzeme bileşimini önemli ölçüde değiştirdiği değerlendiriliyor.

Araştırma, Ay'ın kabuk ve manto rezervuarlarının oluşumu ile korunmasının her bölgede aynı şekilde gerçekleşmediğini ortaya koyuyor. Bu durum, Ay'ın erken dönemindeki magma okyanusunun farklılaşmasının tek ve homojen bir süreçle açıklanamayabileceğini gösteriyor.

Çalışmanın, Ay'ın iki yüzü arasındaki farklılıkların anlaşılmasına yeni bir perspektif kazandırmasının yanı sıra, uydunun milyarlarca yıllık karmaşık jeolojik evrimine ilişkin önemli bilimsel kanıtlar sunduğu belirtildi.

İş dünyasının tanınmış isimlerinden Altınkılıç, Kahve Dünyası ve Altınmarka Grubu'nun kuruluşunda önemli rol üstlenmişti.

Altınkılıç, 2020 yılında Forbes tarafından yayımlanan “En Zengin 100 Türk” listesinde de yer almıştı. 500 milyon dolarlık servetiyle listede bulunan Altınkılıç, Türkiye'nin önde gelen iş insanları arasında gösteriliyordu.

Heyelan sırasında yoldan geçen 77 AEM 471 plakalı tır, bariyerlere sıkıştı, tır şoförü kendi imkanlarıyla araçtan çıktı.

Heyelan nedeniyle kara yolu trafiğe kapandı. Yolun her iki tarafında yaklaşık 5 kilometrelik araç kuyruğu oluştu.

Karayolları ekipleri, saatlerce süren çalışmanın ardından yolu tek şeritten trafiğe açtı.

Yol temizleme çalışmalarının sürdüğü bölgede ulaşım güvenliği için polis ve jandarma ekibi de görev yapıyor.

Yerel yetkililerin yaptığı açıklamaya göre plan kapsamında tüberküloz gözetimi güçlendirilecek, içme suyu ve kıyı sularının izlenmesi genişletilecek. Ayrıca temizlik, dezenfeksiyon ve atıkların bertarafına yönelik çalışmalar artırılacak.

Temizlik ve çevre denetimlerine yönelik çalışmalara destek vermek amacıyla 100'den fazla ek personel görevlendirildi.

Sağlık Bakanı Ceuta'yı ziyaret edecek

İspanya Sağlık Bakanı Monica Garcia'nın, göçmen akınının Ceuta'daki sağlık hizmetleri üzerindeki etkisini değerlendirmek üzere bölgeyi ziyaret etmesi bekleniyor.

Garcia'nın ziyareti kapsamında yerel ve merkezi hükümet yetkilileri, sağlık çalışanları ve sosyal kuruluşların temsilcileriyle görüşmesi, ayrıca bir sağlık merkezi ile Ceuta Üniversite Hastanesi'ni ziyaret etmesi planlanıyor.

72 binden fazla düzensiz geçiş

İspanya hükümetinin verilerine göre, 30 ve 31 Temmuz tarihlerinde komşu Fas'tan 72 binden fazla göçmen düzensiz yollarla Ceuta'ya geçti. Göçmenlerin büyük bölümünün daha sonra Fas'a döndüğü belirtilirken, binlerce kişinin halen Ceuta'da bulunduğu bildirildi.

Öte yandan sosyal medyada yeni bir kitlesel geçiş çağrılarının yayılmasının ardından cumartesi günü öncesinde sınır hattındaki güvenlik önlemleri de artırıldı.

Fas güvenlik güçlerinin sınır bölgesine ulaşmaya çalışan yüzlerce göçmeni engellediği belirtilirken, Ceuta'da temmuz sonunda yaşanan ölçekte yeni bir göçmen akınının gerçekleşmediği kaydedildi.

Güney Afrika Tahıl ve Yağlı Tohumlar Ticaret Birliği Genel Müdürü Andre van der Vyver, Xinhua'ya verdiği röportajda, Çin ile tarım alanındaki işbirliğinin artırılmasının “çok önemli” olduğunu ifade etti.

Çin pazarının Güney Afrika için orta ve uzun vadede güvenilebilecek istikrarlı bir pazar olduğunu belirten Van der Vyver, ihracatın artmasının üretimi teşvik edeceğini ve özellikle bölgesel ve kırsal ekonomilere daha fazla katkı sağlayacağını söyledi.

Çin pazarı üreticilere ölçek ve istikrar sağlayacak

Büyük bir soya fasulyesi ithalatçısı olan Çin'in Güney Afrikalı üreticilere geniş ve çeşitlendirilmiş bir pazara erişim sunduğunu kaydeden Van der Vyver, bu erişimin ülkenin tarım sektörünün büyümesini sürdürebilmesi için ihtiyaç duyduğu ölçek ve istikrarı sağlayacağını dile getirdi.

Çin'in bazı Güney Afrika ürünlerine uyguladığı sıfır gümrük vergisinin ihracatçılar açısından önemli bir avantaj oluşturduğunu belirten Van der Vyver, bu avantajın Güney Afrika'nın büyük rakiplerine kıyasla sahip olduğu coğrafi ve lojistik avantajlarla birleştiğinde ihracatı daha da destekleyebileceğini söyledi.

Van der Vyver, söz konusu tarife düzenlemesinin ilerleyen dönemde mısır ve meyve gibi daha geniş bir tarım ürünü grubunun Çin pazarına erişimi açısından da yeni fırsatlar yaratabileceğini ifade etti.

İşbirliği tarım teknolojilerine de uzanabilir

İki ülke arasındaki işbirliği potansiyelinin yalnızca tarımsal emtialarla sınırlı olmadığını vurgulayan Van der Vyver, tarımsal değer zincirinin tamamında önemli fırsatlar bulunduğunu belirtti.

Bu kapsamda tarım ekipmanları, teknoloji, lojistik, altyapı ve pazara erişim alanlarında işbirliğinin derinleştirilebileceğini kaydeden Van der Vyver, Güney Afrika'nın halihazırda Çin'den tarım ekipmanları ithal ettiğini söyledi.

Çin'in teknoloji ve altyapı alanındaki deneyiminin, Güney Afrika'nın tarım ihracatçılarının karşılaştığı lojistik sorunların aşılmasına katkı sağlayabileceğini belirten Van der Vyver, özellikle demir yolu, kara yolu ve liman altyapısındaki yatırımların ihracat kapasitesini güçlendirebileceğini ifade etti.

Van der Vyver, Çin'in teknoloji, ekipman ve altyapı alanındaki imkanları ile Güney Afrika'nın tarımsal üretiminin bir araya gelmesinin, gelecekte iki ülke arasında yüksek değer taşıyan bir ticari ilişki oluşturabileceğini söyledi.

Güney Afrikalı sektör temsilcisi, Çin ile ortaklığın ülkenin tarım sektörü ve kırsal ekonomilerine önemli katkılar sağlayacağını belirterek, bu işbirliğinin geleceği konusunda iyimser olduklarını dile getirdi.

Kocaözü Mahallesi'nde öğleden sonra başlayan sağanak, hayatı olumsuz etkiledi.

İlçe Jandarma Komutanlığı, AFAD, İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon ekipleri, su baskını yaşanan bölgelerde çalışma başlattı.

Sağanak sonrası bazı ev ve ambarlarda su baskını meydana gelirken, üreticilerin sergi alanında bulunan kayısılar da zarar gördü.

ABD ile İran arasında 17 Haziran’da imzalanan İslamabad Mutabakatı kapsamında 60 günlük ateşkes kararı alınmıştı. Pakistanlı kaynaklar, tarafların ateşkesi uzatma konusunda anlaştığını duyurdu. Öte yandan Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması da bölgede geniş yankı uyandırdı. Peki ateşkes uzatılırsa bu savaşın bittiği anlamına mı gelecek? ABD’nin azalan mühimmat stokları Trump’ı müzakereye mi zorluyor? Mekke Anlaşması kime mesaj veriyor? Tüm bu gelişmeleri İstanbul Aydın Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Hazar Vural, CGTN Türk ekranlarında değerlendiriyor…

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, bölgesel dengeler açısından yeni bir tartışmanın kapısını araladı. Anlaşmanın ardından özellikle İsrail ve Yunanistan’dan gelen tepkiler dikkat çekerken, İran’dan ise “endişe edilecek bir durum olmadığı” mesajı geldi. Peki Mekke Anlaşması kimleri rahatsız etti, kimleri memnun etti? İttifaka yeni ülkelerin katılması mümkün mü? Anlaşma, bölgedeki güç dengelerini nasıl değiştirebilir? Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın oluşturduğu bu yeni savunma mekanizması önümüzdeki dönemde nasıl bir rol oynayacak? Tüm bu soruları Yeni Dünya Araştırmaları Merkezi Direktörü Prof. Dr. Hasan Ünal, CGTN Türk ekranlarında yanıtlıyor...