Müzakereler yoluyla varılan sonuçların büyük çabalarla elde edildiğini hatırlatan Lin, savaşın yeniden başlamasının hiçbir tarafın çıkarına olmadığını ifade etti.

Lin, “Taraflar soğukkanlı davranmalı ve itidali korumalı, düşmanlıkları durdurmalı, temas ve diyaloğu yeniden başlatmalı. Bölgede kapsamlı ve kalıcı bir ateşkesin bir an önce sağlanması için anlaşmazlıkların siyasi ve diplomatik yollarla çözülmesinde ısrar etmeli.” ifadelerini kullandı.

Wang Yi, Çin’in ASEAN ile barış, kalkınma, işbirliği ve kazan-kazan ilkelerine bağlı kalacağını belirterek, daha güçlü işbirliğiyle bölge halklarına fayda sağlama, artan belirsizliklere karşı birlikte mücadele etme ve bölgeyi barış, huzur, refah, güzel ve dostluk coğrafyası haline getirme kararlılığını dile getirdi.

Wang ayrıca, Çin-ASEAN işbirliğinin Asya kalkınmasının motoru, Asya-Pasifik bölgesel işbirliğinin ve Küresel Güney ülkelerinin dayanışması ile öz kalkınmasına örnek teşkil etmesi gerektiğini söyledi.

Bu çerçevede Çin Dışişleri Bakanı Wang, dört maddelik bir öneri sundu: Bölgede barışçıl kalkınma ortamının korunması, bölgesel gelişme direncinin güçlendirilmesi, inovasyona dayalı yeşil kalkınmanın hızlandırılması ve halk odaklı yaklaşıma bağlı kalınması.

Wang Yi, Çin’in Güney Çin Denizi konusundaki ilkeli duruşunu da aktardı. Güney Çin Denizi’nin Çin ve ASEAN ülkelerinin ortak yuvası olduğunu belirten Wang, bölge ülkelerinin Güney Çin Denizi Taraflar Eylem Deklarasyonu’na sadık kalması, dış güçlerin kışkırtmalarına karşı birlikte direnmesi ve bir avuç ülkenin bölgede kaos çıkarma girişimlerine karşı çıkması gerektiğini vurguladı. Wang, Güney Çin Denizi Davranış Kuralları’na varmak için şu anın önemli bir fırsat olduğunu belirterek, engellerin kaldırılması ve belirlenen hedef doğrultusunda ilerlenmesi çağrısında bulundu.

Toplantıda tüm taraflar, ASEAN-Çin kapsamlı stratejik ortaklığının kurulmasından bu yana geçen beş yılda elde edilen verimli sonuçları takdirle karşıladı. Taraflar, Çin’in ASEAN’in en önemli komşusu, diyalog ortağı ve en büyük ticari ortağı olduğunu bir kez daha teyit etti.

Toplantıya katılan bakanlar, ASEAN-Çin ilişkilerinin dinamik ve verimli yapısının bölge halklarına somut refah getirdiğini belirterek, Güney Çin Denizi Davranış Kuralları’nın bu yıl içinde mümkün olduğunca erken bir tarihte imzalanmasını beklediklerini ve bölgede barış ile istikrarı birlikte korumaya hazır olduklarını ifade etti.

Toplantıda ayrıca, “Çin-ASEAN Dışişleri Bakanları Orta Doğu'daki Gelişmelerin Bölgeye Etkileriyle Mücadele ve Bölgesel Enerji İşbirliğinin Güçlendirilmesine İlişkin Ortak Açıklama” kabul edildi. Toplantı süresince ilgili ülkelerin dışişleri bakanları ikili görüşmeler de gerçekleştirdi.

Buna göre Maduro ve eşi Flores, 1 Haziran 2027'de hakim karşısına çıkacak. Maduro'nun avukatı Barry Pollack, müvekkilinin egemen bir devletin lideri olması nedeniyle yargılanma dokunulmazlığına sahip olduğunu belirterek, bu sebeple iddianameye itiraz edeceğini dile getirdi.

New York Federal Mahkemesi'nde "uyuşturucu kaçakçılığı" ve "narkoterörizm" suçlamalarıyla yargılanan çift, suçlamaları reddetti. Maduro'nun avukatları savunmalarını devlet başkanı dokunulmazlığı ve zorla çıkarılmanın uluslararası hukuka aykırılığına dayandıracak. Washington operasyonu "kolluk uygulaması" olarak tanımlarken, BM İnsan Hakları Konseyi uzmanları, BM Yüksek Komiseri Volker Türk ve uluslararası hukuk kuruluşları operasyonu egemenlik ihlali ve BM Şartı'nın kuvvet kullanma yasağının ihlali olarak değerlendiriyor. Dokunulmazlık itirazı 17 Kasım'da ele alınacak ve karar hem davayı hem de uluslararası hukuk tartışmalarını etkileyecek.

Ne olmuştu?

Venezuela'nın başkenti Caracas'ta 3 Ocak'ta patlama ve uçak sesleri duyulmuş, Venezuela yönetimi patlamaların ardından ABD'yi ülkenin çeşitli bölgelerinde sivil ve askeri tesislere saldırı düzenlemekle suçlamıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro'ya karşı büyük çaplı saldırı düzenlendiğini, Maduro ile eşinin ülke dışına çıkarıldığını duyurmuştu. Dönemin ABD Adalet Bakanı Pam Bondi, Maduro ve eşi Flores hakkında ABD'de suç duyurusunda bulunulduğunu, Maduro'ya "uyuşturucu terörizmi, kokain kaçakçılığı, ABD'ye karşı makineli tüfek ve yıkıcı cihazlara sahip olma" suçlamalarının yöneltildiğini açıklamıştı. ABD, Maduro'nun kaçırılması ardından dünyanın en zengin petrol rezervine sahip ülkesi Venezuela'nın kaynaklarını kontrol altına almak için düğmeye basmıştı.

ABD tarafından alıkonulan Venezuela lideri Maduro savaş esiri olduğunu vurgulayarak suçlamaları reddediyor.

Buna göre TÜİK ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası işbirliğiyle yürütülen Tüketici Eğilim Anketi sonuçlarından hesaplanan tüketici güven endeksi, haziranda 87,9 iken bu ay yüzde 2,2 yükselerek 89,8 oldu.

Böylece endeks, Mayıs 2023'ten sonraki en yüksek seviyesine ulaştı. Endeks söz konusu dönemde 91,1 seviyesindeydi.

Mevcut dönemde hanenin maddi durumu endeksi, temmuzda aylık yüzde 3 artışla 72,3'ten 74,5'e yükseldi.

Gelecek 12 aylık dönemde hanenin maddi durum beklentisi endeksi, haziranda 89,5 iken yüzde 2 artarak temmuzda 91,4 olarak belirlendi.

Geçen ay 83,9 olan gelecek 12 aylık dönemde genel ekonomik durum beklentisi endeksi, bu ay yüzde 5,2 yükselişle 88,3 olarak hesaplandı.

Gelecek 12 aylık dönemde dayanıklı tüketim mallarına harcama yapma düşüncesi endeksi de geçen ay 105,9 iken bu ay yüzde 0,8 azalışla 105,1'e geriledi.

Bu uçakların İngiltere'deki bir hava üssünden kalktığı ve uçakların izlendiği internet siteleri üzerinden İran'da olduklarının görüntülendiği belirtildi.

ABD, 28 Şubat'ta İran'a karşı başlattığı saldırılarda bu uçakların kullanıldığını açıklamıştı ancak 12 gün önce yeniden başlayan saldırılarda bu uçakların kullanımına ilişkin bilgi paylaşılmamıştı.

Yaz mevsiminin henüz ortası olmasına rağmen sıcak hava dalgaları ve kuru hava koşulları şimdiden tarımsal kayıplara neden olurken orman yangınlarını artırdı ve nehir seviyelerinin tarihi düşük seviyelere gerilemesine yol açtı.

Fransız çiftçiler son 50 yılın en kötü mısır hasadıyla karşı karşıya kalırken Romanya bir milyon hektardan fazla tarım alanını kaybetti.

Büyük nehirlerin kuruması ise deniz ve nehir taşımacılığını aksatıyor ve enerji üretimini tehdit ediyor.

WWA analizine göre, iklim değişikliği nedeniyle Batı Avrupa'da tarımsal toprak kuraklıklarının görülme olasılığı 5 kat arttı. Kurak koşulların 6 aydır etkili olduğu Doğu Avrupa'da ise toprak kuraklığı olasılığı 11 kat daha yüksek hale geldi.

Buharlaşma riskinin görülme ihtimali ise aşırı sıcaklar nedeniyle yaklaşık 80 kat daha fazla.

Doğu Avrupa'da ise ocak-haziran dönemi ortalamasında, sıcaklık kaynaklı buharlaşma potansiyelinin iklim değişikliği nedeniyle yaklaşık 40 kat arttığı hesaplandı.

Öte yandan, şiddetlenen iklim değişikliği nedeniyle kuraklık eşikleri de değişti. Bu yıl görülen yağış açığı geçmişte aynı seviyede olsaydı, daha hafif kuraklığa yol açabilirdi. Ancak artan sıcaklıklar toprağın nemini çok daha hızlı çektiği için mevcut koşullar daha ciddi sonuçlar doğuruyor.

Kötüleşen koşullar, ürün kayıpları, nehir seviyelerindeki düşüş ve enerji sistemleri üzerindeki baskılara neden olurken temel ürünlerin fiyatlarını artırma riski taşıyor. Bu durumdan özellikle düşük gelirli hanelerin daha fazla etkilenme ihtimali bulunuyor.

Hollanda Kraliyet Meteoroloji Enstitüsü (KNMI) İklim Bilimcisi Sarah Kew, analize ilişkin değerlendirmesinde, Avrupa'nın iklimi hızla değiştiğini belirterek, "Yağış düzenleri bölgelere göre farklılık göstermeye devam etse de bulgularımız, aşırı sıcakların kıtamızdaki kuraklığın artık temel belirleyicisi haline geldiğini gösteriyor. İklim değişikliğinin olmadığı bir dünyaya kıyasla, su kaynaklarının topraklarımızdan ve nehirlerimizden çok daha hızlı buharlaştığını görüyoruz. Bu durum, geçmişte yönetilebilir düzeyde kalabilecek kurak dönemleri ciddi kuraklıklara dönüştürüyor." ifadelerini kullandı.

Londra Imperial College Çevre Politikaları Merkezi Araştırmacısı Mariam Zachariah ise küresel sıcaklık artışının sanayi öncesi dönem ortalamasına göre 1,4 dereceye ulaştığına dikkati çekerek, "Küresel emisyonlar sıcaklıkları tahmin edildiği gibi 2,8 seviyesine çıkarırsa bu yoğun buharlaşma koşullarının görülme olasılığı iki katına çıkabilir. Bu da mevcut kuraklıklar gibi olayların artık olağan hale gelmesi anlamına gelir." değerlendirmesinde bulundu.

Zachariah, hızlı ve kapsamlı emisyon azaltımları yapılmadığı takdirde Avrupa'nın bu kavurucu ve kurak yazların tekrar tekrar yaşandığı bir geleceğe doğru ilerlediği uyarısını yaptı.

Ukrayna krizinin ele alındığı görüşmede Lavrov, Amerikalı mevkidaşına temas hattındaki gerçek durum hakkında bilgi vererek, "Kiev yönetimine silah desteğiyle Rusya'yı stratejik yenilgiye uğratmaya çalışan Avrupa ülkelerinin istikrarsızlaştırıcı politikalarının kabul edilemez olduğunu" vurguladı.

Lavrov ayrıca, Rus tarafının meselenin siyasi ve diplomatik çözümüne açık olduğunu, ABD ile Alaska zirvesinde sağlanan uzlaşılara bağlı kaldığını teyit etti.

Bölgesel ve uluslararası meselelerin de istişare edildiği görüşmede iki bakan, Basra Körfezi'ndeki durum hakkında görüş alışverişinde bulundu.

İkili ilişkilerin iyileştirilmesi sürecinin ele alındığı görüşmede, Rus ve Amerikan diplomatik misyon temsilciliklerinin çalışma koşullarının iyileştirilmesiyle ilgili konu gündeme geldi.

Lavrov ve Rubio, Rusya Federal Uzay Ajansı (Roscosmos) ve ABD'nin Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA) arasında temasların yeniden başlatılmasını memnuniyetle karşılayarak, iki ülkenin parlamentoları arasındaki değişimlerin ve kültür alanındaki bağların geliştirilmesinden yana olduklarını dile getirdi.

Görüşmede, dışişleri bakanlıkları arasındaki temasların sürdürülmesi konusunda mutabık kalındı.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 11,66 puan ve yüzde 0,08 artışla 14.150,52 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 0,13 düşerken, holding endeksi yatay seyretti.

Sektör endeksleri arasında en fazla kazandıran yüzde 1,25 ile madencilik, en çok gerileyen yüzde 0,97 ile orman kağıt basım oldu.

Küresel piyasalarda, teknoloji ve yapay zeka odaklı büyüme temasına yönelik olumlu bakış açısının sürmesi risk iştahını desteklerken, gözler yurt içinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) yurt dışında ise Avrupa Merkez Bankasının (ECB) alacağı para politikası kararlarına çevrildi.

AA Finans'ın beklenti anketine katılan ekonomistler, temmuz ayında merkez bankasının politika faizini yüzde 37 seviyesinde sabit tutmasını bekliyor.

Analistler, bugün yurt içinde tüketici güven endeksi ile TCMB'nin faiz kararı ve haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışına ise Avro Bölgesi'nde ECB'nin faiz kararı ve tüketici güven endeksinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.300 ve 14.400 puanın direnç, 14.000 ve 13.900 puan seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.

Nikaragua Devlet Başkanı Daniel Ortega, Sandinista Devrimi'nin 47'nci yıl dönümünde konuştu. Sözleri dünyanın gündemine oturdu. “Burada bir daha seçim olmayacak” diyen Ortega, Yankiler ve Somazacıların iktidara gelmesine izin vermeyeceklerini söyledi.

Ortega’nın sözleri tartışma yarattı. Bazı Batılı medya kuruluşları Ortega’nın açıklamalarının tamamını vermek yerine “seçimler olmayacak” ve “muhalefetin iktidara gelmesine izin vermeyecekleri” kısımlarını öne çıkardı. Peki, Ortega aslında ne dedi?

"Hükümeti ve iktidarı ele geçirmeye çalışmasınlar diye burada artık seçim olmayacak. Burada Yankiler (ABD) veya Somozacılar (darbeciler) tarafından kurulan partilerin yeniden hükümete geleceği hikayesi bitti. Asla, asla, asla… Yankiler onlara ne kadar para verirse versin başaramayacaklar. Darbe yanlılarının, vatan hainlerinin önüne bir duvar örecek yasaları yapmamız gerekiyor."

Nikaragua lideri, 1946–2000 arasında dünya genelinde 81 ülkenin seçim sürecine gizli veya açık şekilde müdahale eden ABD’yi kast etti. Ortega’nın bu sözleri, Latin Amerika’yı yeniden arka bahçesi haline getirmek isteyen ABD Başkanı Donald Trump’a yönelik retorik bir meydan okumaydı.

"Yankiler" ve "Somozacılar"

Nikaragua, CIA destekli darbelerin ve ABD’nin müdahale ettiği seçimlerin bedelini 43 yıl boyunca Washington destekli diktatörlükle yönetilerek ödedi. Ortega’nın Burada Yankiler (ABD) veya Somozacılar (darbeciler) tarafından kurulan partilerin yeniden hükümete geleceği hikayesi bitti” sözlerinde işaret ettiği Somoza ailesi, ABD desteği ve siyasi kurumların zayıflığını kullanarak ülkede kontrolü ele geçirmişti. ABD destekli bu yönetim boyunca binlerce siyasi cinayet, işkence vakası ve kayıp yaşandı.

Sadece seçim kısmının öne çıkarıldığı konuşmasında Ortega, ABD tarafından zorla alıkonularak kaçırılan Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro'ya desteğini yineledi. ABD'yi Latin Amerika'ya müdahale etmekle suçladı ve uluslararası kuruluşların Venezuela konusunda çifte standart uyguladığını ifade etti.

Öte yandan Ortega’nın sözlerinin bu şekliyle dünya gündemine getirilmesi bir başka açıdan daha tartışma konusu oldu. Nikaragua basınında Batının kendi yanlılarının otoriterleşme eğilimine sessiz kaldığı vurgulandı ve Nayib Bukele tarafından yönetilen El Salvador örneği verildi.

Ortega’ya eleştirel yayınlarıyla bilinen Confidencial’da yayımlanan bir yazıda, “ABD, Nikaragua'daki otoriterleşme eğilimini kınarken, El Salvador'daki otoriterleşmenin yükselişini görmezden geliyor. Bu farklı muamele nasıl açıklanabilir?” sorusu yöneltildi.

Daniel Ortega kimdir?

Daniel Ortega Saavedra, 11 Kasım 1945'te Nikaragua'nın Chontales bölgesinde dünyaya geldi. Babası, ülkenin ulusal kahramanlarından Augusto Cesar Sandino'nun önderliğindeki köylü direniş hareketinde yer almış bir savaşçıydı. Genç Ortega 1963 yılında başkent Managua'daki Orta Amerika Üniversitesi'nde aldığı eğitimi yarıda bırakıp Sandinista Ulusal Kurtuluş Cephesi'ne (FSLN) katıldı.

FLSN'ye katılmasından sadece 4 yıl sonra Ortega, 1967 yılında iktidardaki Somoza ailesine karşı yürütülen şehir direnişinin önde gelen isimlerinden biri oldu. Aynı yıl bir banka soygununa katıldığı gerekçesiyle tutuklandı ve yedi yıl cezaevinde kaldı. 1974'te Somoza yönetiminin elindeki rehinelerin serbest bırakılması karşılığında özgürlüğüne kavuştu, Küba'ya gönderildi. Küba'da gerilla eğitimi alan Ortega, ülkesine döndükten sonra FSLN içindeki grupların birleşmesinde ve siyasi ittifakların kurulmasında önemli rol oynadı.

1979 yılında Sandinista Devrimi'nin zaferiyle Somoza yönetimi devrildi. Devrim sonrası kurulan yönetim konseyinde yer alan Ortega, 1981'de konsey koordinatörü oldu. Yönetimi döneminde devletleştirme politikaları uygulanırken, sosyalist ülkelerle yakın ilişkiler kuruldu ve ABD destekli Contra gerillalarıyla uzun süren çatışmalar yaşandı.

Daniel Ortega, 1984 yılında yapılan seçimlerde oyların yaklaşık yüzde 63'ünü alarak Nikaragua Devlet Başkanı seçildi. 2007'de yeniden iktidara gelen Ortega, o tarihten bu yana ülkenin yönetiminde bulunuyor.

Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.42 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 2,74 artarak 96,64 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili de 88,52 dolardan alıcı buldu.

Yaklaşık 6 haftanın en yüksek seviyelerinde seyreden fiyatlardaki artışta, ABD ile İran arasında artan çatışmaların yanı sıra bölgedeki iki kilit enerji koridoru Hürmüz ve Babülmendep boğazlarında petrol sevkiyatının aksayabileceğine yönelik endişeler etkili oldu.

ABD, İran'ın Hürmüz Boğazı'nda "ticari gemileri tehdit etme kabiliyetini zayıflatmayı amaçlayan" saldırı dalgalarını sürdürürken İran da Körfez'deki ABD üslerine yönelik misillemelerine devam ediyor.

ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, İran'ın Hürmüz Boğazı'nda gemiye füze, roket, insansız hava aracı veya başka bir silahla ateş açması halinde ABD'nin Tahran'da veya yakınındaki bir köprü ya da elektrik santralini bombalayacağını ifade etti.

Devrim Muhafızları Ordusu Hava ve Uzay Kuvvetleri Komutanı Tuğgeneral Mecid Musevi ise yayımladığı bildiride, Trump'ın İran'ın altyapısına yönelik saldırı tehdidine yanıt olarak, "Köprülerimiz ya da enerji santrallerimiz saldırıya uğrarsa ABD'nin bölgedeki müttefiklerinin elektriği kesilecektir." ifadesini kullandı.

Söz konusu çatışmaların Hürmüz Boğazı üzerinden petrol sevkiyatını aksatabileceğine yönelik endişeler sürerken Yemen'deki İran destekli Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik deniz ablukasının ardından Babülmendep Boğazı'ndaki güvenlik riskinin artması da fiyatları yukarı yönlü etkiliyor.

Husilerin askeri sözcüsü Yahya Seri, yaptığı görüntülü açıklamada, geçiş yasağı kararını ihlal ettiği için Kızıldeniz'de Suudi Arabistan'a ait iki petrol tankerini insansız hava araçları ve füzelerle hedef aldıklarını açıkladı.

Seri, 20 Temmuz'da, Suudi Arabistan'ı yaklaşık 12 yıldır Yemen'e abluka uygulamakla suçlayarak buna "karşı abluka" ile yanıt vereceklerini duyurmuştu.

Öte yandan, ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), ülkedeki ticari ham petrol stoklarının piyasa beklentisinin aksine geçen hafta önceki haftaya göre 2 milyon varil, benzin stoklarının ise 800 bin varil arttığını açıkladı.

Brent petrolde teknik olarak 97,99 doların direnç, 91,71 doların ise destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Dolar/TL, saat 09.50 itibarıyla önceki güne göre yüzde 0,1 artışla 47,2360 seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalarda avro/TL önceki kapanışının yüzde 0,4 üzerinde 54,1010'dan, sterlin/TL ise yüzde 0,2 primle 63,3350'den işlem görüyor.

Orta Doğu'da ABD ile İran arasında devam eden çatışmalar, varlık fiyatlarının yönü üzerinde etkili olmaya devam ederken dolar endeksi güçlü seyrini sürdürüyor. Dolar endeksi yatay seyirle 101 seviyesindeki duruşunu koruyor.

ABD ile İran arasındaki gerilim Hürmüz Boğazı'nı etkilemeye devam ederken Yemen'de Husilerin Suudi Arabistan'a karşı "deniz ablukası" açıklamasının ardından iki Suudi petrol tankerine saldırı düzenlendi.

Bu gelişmelerle enerji tarafında arz endişeleri sürerken Brent petrolün varil fiyatı 92,4 dolara çıkarak 11 Haziran'dan bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Artan petrol fiyatları enflasyonist baskıları tetiklerken, bu durum ABD Merkez Bankasına (Fed) yönelik faiz artışı beklentilerini artırdı. Fed'e ilişkin faiz artırım beklentilerindeki artış doların güçlenmesine etkisini sürdürüyor.

Bu gelişmelerin ışığında dün faiz oranlarına duyarlı ABD'nin 2 yıllık tahvil faizi yüzde 4,32'ye çıkarak 14 Şubat 2025'ten beri en yüksek seviyeyi test ederken yeni günde yüzde 4,31'de dengelendi. Dün ABD 10 yıllık tahvil faizi de 3 baz puan artışla yüzde 4,66 seviyesine yükselmesinin ardından yeni günde son 2 ayın zirvesi olan yüzde 4,67'de bulunuyor.

Analistler, bugün yurt içinde tüketici güven endeksi ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) faiz kararı ve haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde Avrupa Merkez Bankasının (ECB) faiz kararı ve tüketici güven endeksinin takip edileceğini belirtti.

Yeni güne satıcılı başlayan gram altın, saat 09.30 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,1 azalışla 6 bin 265 lira seviyesinden işlem görüyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 10 bin 280 liradan, Cumhuriyet altını da 40 bin 964 liradan satılıyor.

Orta Doğu'da ABD ile İran arasında devam eden gerilim altının yönü üzerindeki baskısını da sürdürüyor.

ABD ile İran arasında süren askeri hareketlilik risk iştahını sınırlayan bir unsur olarak ön plana çıkarken bölgede ABD ile İran kuvvetlerinin hamleleriyle jeopolitik risklerin Hürmüz Boğazı'nın yanı sıra diğer önemli ticaret güzergahlarına da yayılabileceği endişeleri varlığını koruyor.

Yemen'de Husilerin Suudi Arabistan'a karşı "deniz ablukası" açıklamasıyla sıcak çatışmanın Babülmendep Boğazı'na ve Kızıldeniz'e yayılma riski başta petrol fiyatları olmak üzere piyasalarda baskı unsuru olmaya devam ediyor.

Bu gelişmelerle dün faiz oranlarına duyarlı ABD'nin 2 yıllık tahvil faizi yüzde 4,32'ye çıkarak 14 Şubat 2025'ten beri en yüksek seviyeyi test ederken, yeni günde yüzde 4,31'de dengelendi. Dün ABD 10 yıllık tahvil faizi de 3 baz puan artışla yüzde 4,66 seviyesine yükselmesinin ardından yeni günde son 2 ayın zirvesi olan yüzde 4,67'de bulunuyor.

Dolar endeksi 101 seviyelerindeki duruşunu korurken hafta başından bu yana küresel ticaret gerilimlerinin etkisiyle yükseliş eğiliminde olan altının ons fiyatı, ABD Merkez Bankasına (Fed) yönelik faiz artışı beklentileri ve yükselen tahvil faizlerinin etkisiyle yüzde 0,1 düşüşle 4 bin 125 dolardan alıcı buluyor.

Analistler, bugün yurt içinde tüketici güven endeksi ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) faiz kararı ve haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde Avrupa Merkez Bankasının (ECB) faiz kararı ve tüketici güven endeksinin takip edileceğini belirtti.

Yetkililer, ani seller, yıldırım isabet etmesi, elektrik çarpması gibi şiddetli yağışlarla bağlantılı olaylarda Hayber Pahtunhva'da 20 kişinin, Pencap'ta 17 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı.

Böylece ülkede şiddetli yağışlarla bağlantılı olaylarda hayatını kaybedenlerin sayısı 37'ye çıktı.

Öte yandan, Gilgit Baltistan ile Pakistan'ın idaresindeki Azad Cammu Keşmir bölgesinde şiddetli yağışların yol açtığı sel ve toprak kaymaları sonucu tarladaki mahsuller ve bölge sakinlerinin evleri zarar gördü.

Hindistan'da 41 ölü

Öte yandan Hindistan'ın kuzeydoğusunda yer alan Assam eyaletinde şiddetli yağışların yol açtığı sellerde ölenlerin sayısı 41'e çıktı.

Hindustan Times gazetesinin Assam Eyaleti Afet Yönetim İdaresi açıklamasına dayandırdığı habere göre, son 24 saatte sellerden dolayı 10 kişi daha hayatını kaybetti.

Böylelikle Assam eyaletindeki sellerde yaşamını yitirenlerin sayısı 41'e yükselirken, eyaletin 25 bölgesinde toplam 727 bin kişi de sellerden etkilendi.

2027 savunma bütçe tasarısı, Temsilciler Meclisinin ardından Senato'da da oylanacak ve burada da kabul edilmesi halinde imzalanarak yasalaşması için Başkan Trump'ın masasına gönderilecek.

Tasarıda İsrail detayı

Öte yandan tasarıda İsrail ile ilgili yer alan bir madde dikkati çekiyor.

Tasarının 219. maddesinde ABD ordusunun teknoloji ve tedarik zincirinin İsrail ordusu ile entegrasyonu öngörülüyor.

Bu kapsamda, insansız sistemlere karşı savunma, füze savunması ve yapay zeka dahil 10 alanı kapsayacak şekilde, İsrail menşeli ve ortaklaşa geliştirilen teknolojilerin 2030'a kadar ABD'nin resmi askeri programlarına entegre edilmesi amaçlanıyor.

Wang Yi ayrıca, ABD tarafının son dönemde sergilediği bir dizi olumsuz söz ve davranışa ilişkin ciddi tutumunu açıkladı ve ABD’den Çin’in temel çıkarlarına saygı göstermesini, Tek Çin ilkesine sıkı sıkıya bağlı kalmasını, çelişkileri ve anlaşmazlıkları etkili bir şekilde yönetmesini ve Çin’in meşru endişelerini gidermesini talep etti.

İki taraf, bu görüşmenin somut, olumlu ve yapıcı geçtiğini savundu ve liderlerin ulaştığı önemli mutabakatları birlikte hayata geçirmeyi, siyasi ve diplomatik kanalların rolünü etkin bir şekilde kullanmayı, bir sonraki aşamada üst düzey temasları iyi bir şekilde hazırlamayı ve Çin ile ABD arasında yapıcı stratejik istikrar ilişkilerinin somut ilerleme kaydetmesini teşvik etmeyi kararlaştırdı.

Filipinler Dışişleri Bakanı Theresa Lazaro ile görüşen Wang Yi, Çin’in her zaman ikili diyalog ve istişare yoluyla anlaşmazlıkları yönetmeye ve durumu istikrara kavuşturmaya kararlı olduğunu vurguladı. Wang Yi, Filipinler’in Güney Çin Denizi ile ilgili konudaki kışkırtıcı davranışlarını derhal durdurması, Çin tarafına bugüne kadar verdiği taahhütlere sadık kalması ve ikili ilişkilerin istikrarı için somut çabalar göstermesi gerektiğini söyledi.

Filipinler Dışişleri Bakanı Theresa Lazaro, Filipinler’in her zaman Tek Çin politikasına sadık kaldığını ve diplomatik ilişkilerin kurulmasına ilişkin taahhütlerini yerine getirdiğini belirtti. Dünyada tek bir Çin olduğunu ve Taiwan’ın Çin topraklarının ayrılmaz bir parçası olduğunu ifade eden Lazaro, Filipinler’in diyalog yoluyla Güney Çin Denizi ile ilgili sorunlara uygun çözümler bulmak ve iki ülke arasındaki ilişkilerin iyileştirilmesini sağlamak istediğini kaydetti.

Wang Yi, Vietnam Dışişleri Bakanı Le Hoai Trung ile yaptığı görüşmede, şu anda dünyanın son yüzyılda yaşadığı büyük dönüşümün kaos yönünün daha da belirgin hale geldiğini ve bunun bölge ülkeleri için ciddi zorluklar yarattığını belirtti. Wang Yi, Çin ve Vietnam’ın üst düzey temaslarını sürdürmesi, iki ülke arasındaki diplomasi, savunma ve kamu güvenliği “3+3” stratejik diyalog mekanizmasının rolünü tam olarak kullanması, bağlantılılık ve yapay zeka gibi alanlarda pratik işbirliğini ilerletmesi gerektiğini söyledi.

Vietnam Dışişleri Bakanı Le Hoai Trung, Vietnam’ın Çin ile birlikte her düzeyde ilişkileri güçlendirmeyi, demiryolu ve tarım gibi alanlarda pratik işbirliğini ilerletmeyi ve Vietnam-Çin Kapsamlı Stratejik Ortaklık İlişkisi’nin daha fazla sonuç vermesini ortaklaşa desteklemeyi arzu ettiğini belirtti.

Wang Yi aynı gün Hindistan Dışişleri Bakanı Subrahmanyam Jaishankar, Bangladeş Dışişleri Bakanı Khalilur Rahman, Brunei Dışişleri Bakanı Abdul Mateen, Brezilya Dışişleri Bakanı Mauro Vieira ve Papua Yeni Gine Dışişleri Bakanı Justin Tkachenko ile de ayrı ayrı görüşme gerçekleştirdi.

Wang Yi, ilk olarak Çin-ASEAN kader birliğinin inşasının derinleştiğini söyledi. Çin’in ASEAN’a üye 8 ülkeyle ikili kader birliğinin inşası konusunda önemli mutabakata vardığını kaydeden Wang, daha sıkı bir Çin-ASEAN kader topluluğunun temelini sağlamlaştırdığını belirtti.

Wang Yi, ikinci olarak ticaret hacminin istikrarlı şekilde arttığını ifade etti. Çin-ASEAN Serbest Ticaret Bölgesi 3.0 Yükseltme Protokolü’nün resmen imzalandığını ve iki tarafın altı yıldır üst üste birbirlerinin en büyük ticaret ortağı olduğunu hatırlatan Wang, 2025 yılında ticaret hacminin 1 trilyon doları aştığını sözlerine ekledi.

Wang Yi, üçüncü olarak iki tarafın sıkı işbirliği yaparak zorlukların üstesinden geldiğini vurguladı. Myanmar’daki şiddetli deprem ve Filipinler’in Mindanao Adası’nda meydana gelen depremlerin ardından Çin’in en kısa sürede yardım elini uzattığına işaret eden Wang, bunların Çin ile ASEAN ülkeleri arasındaki karşılıklı yardımlaşma geleneğini bir kez daha ortaya koyduğunu belirtti.

Wang Yi, dördüncü olarak karşılıklı kültürel ve beşeri temasların yoğunlaştığını ifade etti. 2024-2025 ASEAN-Çin Halklar Arası Değişim Yılı kapsamında 200’e yakın yüksek düzeyde ve büyük ilgi gören etkinliğin düzenlendiğine dikkat çeken Wang, Çin’in özel olarak “ASEAN vizesi”ni uygulamaya koyduğunu söyledi.

El-Udeyri Kampı'ndaki ABD askerlerinin konuşlandığı alanlar ile 2 helikopter hangarının da vurulduğu öne sürülen saldırılarda bazı ABD askerlerinin öldüğü veya yaralandığı ve çok sayıda helikopter ile İHA'nın hasar gördüğü savunuldu.

Devrim Muhafızları, ABD'nin İran'daki telekomünikasyon kulelerine düzenlediğini iddia ettiği saldırılara karşılık olarak bir telekomünikasyon kulesini de hedef aldığını ileri sürdü.

Deprem bölgelerinde halen 30 bini gönüllü olmak üzere 60 bini aşkın kişinin görev yaptığını belirten Rodriguez, afetzedeler için insani yardım malzemeleri ve temiz su dağıtımının kesintisiz sürdüğünü ifade etti.

Ulusal basında çıkan habere göre, depremlerin meydana geldiği 24 Haziran'dan bu yana bölgede toplam 1463 artçı sarsıntı kaydedildi.

Kayıp yakınlarının başvuruda bulunabilmesi amacıyla kurulan "Venezuela Depremi Kayıpları (Desaparecidos Terremoto Venezuela)" adlı sivil girişimin internet sitesinde, şu ana kadar 30 binden fazla kişi için kayıp bildirimi yapıldığı bilgisi yer aldı.

Venezuela'da 2 büyük deprem meydana gelmişti

ABD Jeolojik Araştırma Merkezi (USGS), 24 Haziran'da Venezuela'da 39 saniye arayla 7,2 ve 7,5 büyüklüğünde 2 deprem meydana geldiğini bildirmişti.

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), 26 Haziran'daki açıklamasında, depremlerin doğrudan yol açtığı fiziksel hasarın maliyetini 6,7 milyar dolar olarak hesaplamıştı.

Açıklamada, ''ABD kuvvetleri bugün doğu saatiyle 17.30'da, (TSİ 00.30'da) Başkomutan'ın (Başkan Donald Trump) talimatı doğrultusunda İran'a ait askeri hedeflere yeni saldırılar başlattı.'' ifadelerine yer verildi.

Açıklamanın devamında bu harekatın, İran'ın ''bölge sularından geçen sivil denizcileri ve ticari gemileri tehdit etme kapasitesini daha da zayıflatmaya yönelik'' olarak sürdürüleceği belirtildi.

Yeni başlayan harekat ABD'nin İran'a karşı son dönemde art arda düzenlediği 12. saldırı olarak kayıtlara geçti.

CENTCOM’un İran'a karşı 11. saldırı dalgasını "başarıyla tamamladığı" belirtilerek, İran'ın askeri operasyon merkezleri, denizcilik kabiliyetleri, uçak hangarları, insansız hava aracı depolama tesisleri ve askeri lojistik altyapısının hedef alındığı aktarılmıştı.

"12. saldırı dalgası tamamlandı"

CENTCOM'dan yapılan yazılı açıklamada, "CENTCOM 22.30'da (TSİ 05.30) İran'a yönelik başlattığı saldırıların arka arkaya 12. gecesini tamamlamıştır." ifadesine yer verildi.

Saldırılarda, İran'ın denizcilik kapasiteleri, füze ve İHA depo tesisleri, kıyı izleme tesisleri, hava savunma varlıkları gibi askeri hedeflerin vurulduğu belirtilen açıklamada, saldırılarda İran'ın sivil denizciler ve ticari gemilere saldırma kapasitesinin azaltıldığı savunuldu.

Hürmüz Boğazı'nda ABD'nin ablukasının da sürdüğü bildirilen açıklamada, "Bugün itibarıyla CENTCOM, gemilerin İran limanlarından çıkmasını ya da buraya girmesini engellemek amacıyla 9 ticari gemiyi geri döndürmüş, 1 gemiyi ise hizmet dışı bırakmıştır." ifadesi kullanıldı.

Açıklamada, 50 binden fazla ABD askerinin Orta Doğu'da görev yaptığı kaydedildi.

Söz konusu gemilerin geçiş yasağı kararını ihlal ettiği için hedef alındığını vurgulayan Seri, "Hedef alma operasyonu çok sayıda balistik füze, seyir füzesi ve İHA ile gerçekleştirilmiş olup tam isabet sağlanmıştır." ifadelerini kullandı.

"Yaklaşık 10 geminin geri dönmesi sağlandı"

Bölgedeki askeri faaliyetlerine ilişkin detaylar paylaşmaya devam eden Seri, "Aynı kapsamda Yemen Silahlı Kuvvetleri (Husiler), yaklaşık 10 gemiyi geri çekilmeye ve geri dönmeye zorlamıştır." açıklamasında bulundu.

Suudi Arabistan yönetimine de doğrudan uyarıda bulunan Husilerin askeri sözcüsü Yahya Seri, "Yemen Silahlı Kuvvetleri olarak düşman Suudi Arabistan’a vurgulamak isteriz ki, ülkemizi hedef alacak her türlü aptallık veya saldırı, topraklarının derinliklerinde gerçekleştirilecek büyük operasyonlarla karşılık bulacaktır." ifadelerini kullandı.

Husiler, 20 Temmuz'da, Suudi Arabistan'a karşı "deniz ablukası uygulamaya başladıklarını" duyurmuştu.

Ensarullah’ın Askeri Sözcüsü Seri, yaptığı açıklamada, Suudi Arabistan'ı "yaklaşık 12 yıldır Yemen halkına yönelik kapsamlı abluka uygulamak, ülkenin kaynaklarını yağmalamak, limanlar ile havalimanlarını kara, deniz ve havadan kuşatarak halkın çektiği sıkıntıları dayanılmaz bir noktaya taşımakla" suçlamıştı.

Türkiye'de son zamanlarda yaz ayının gelmesiyle birlikte orman yangınlarında artış yaşanmaya başladı. İstanbul, İzmir ve Antalya ilçelerinde yangın kurtarma çalışmaları devam ediyor