Fiber optik drone teknolojisi nasıl çalışıyor?

Askeri kaynaklara yansıyan bilgilere göre, bu yeni nesil drone’lar klasik kablosuz sinyaller yerine arkasından açılan ince bir fiber optik kablo ile kontrol ediliyor. Bu yöntem sayesinde cihazlar herhangi bir radyo frekansı yaymadığı için elektronik karıştırma sistemleri tarafından tespit edilmeden görev yapabiliyor.

Yaklaşık 15 kilometreye kadar uzanabilen kablo sistemi, operatöre kesintisiz ve yüksek kaliteli görüntü aktarımı sağlarken, drone’un konumunun belirlenmesini de zorlaştırıyor. Bu durum, sahada “düşük görünürlük – yüksek etki” prensibini öne çıkarıyor.

Elektronik harp sistemlerine karşı yeni avantaj

Uluslararası basında yer alan değerlendirmelerde, söz konusu sistemlerin elektronik karıştırmaya karşı bağışık olduğu ifade ediliyor. Çünkü drone ile operatör arasında kablosuz bir iletişim bulunmadığından, sinyal kesici sistemlerin etkisi sınırlı kalıyor.

İsrail Ulusal Güvenlik Çalışmaları Enstitüsü’nden uzman Yehoshua Kalisky de değerlendirmesinde, bu drone’ların tespit edilmesinin zorlaştığını ve saldırı kaynağının belirlenmesinin güçleştiğini belirtti.

Okul saldırısında can kaybı yükseldi

Yetkililerden edinilen bilgilere göre, saldırıyı gerçekleştiren 14 yaşındaki İsa Aras Mersinli’nin, babası polis başmüfettişi Uğur Mersinli’ye ait olduğu belirtilen 5 silah ve 7 şarjör ile okula geldiği ve burada ateş açtığı ifade edildi. Saldırıda başına isabet eden iki kurşunla ağır yaralanan Almina Ağaoğlu’nun hayatını kaybetmesiyle birlikte olayda yaşamını yitirenlerin sayısı 10’a yükseldi.

Saldırı sırasında yaşanan arbede esnasında saldırgan İsa Aras Mersinli’nin de hayatını kaybettiği bildirildi.

Cenaze adli tıpa kaldırıldı

Hayatını kaybeden Almina Ağaoğlu’nun cenazesi, tedavi gördüğü hastaneden alınarak Kahramanmaraş Adli Tıp Kurumu morguna götürüldü. Burada yapılacak otopsi işlemlerinin ardından cenazenin Kapıçam Şehir Mezarlığı’nda defnedileceği açıklandı.

Aile yasa boğuldu

18 gündür yoğun bakımda yaşam mücadelesi veren Ağaoğlu’nun ölüm haberi, ailesi ve yakın çevresinde büyük üzüntüye neden oldu. Olayın ardından bölgede güvenlik önlemleri artırılırken, saldırının detaylarına ilişkin soruşturmanın sürdüğü belirtildi.

Fars Haber Ajansı, yaklaşık 220 milyon dolar değerinde 1 milyon 900 bin varilden fazla ham petrol taşıyan tankerin, uluslararası seyir verilerini paylaştı.

Paylaşılan verilere göre, en son Sri Lanka kıyıları açıklarında tespit edilen tankerin, 20 Mart 2026 itibarıyla otomatik tanımlama sistemini (AIS) kapatarak gizlilik taktikleri uyguladığı ve Endonezya'daki Lombok Boğazı üzerinden Riau Takımadaları'na doğru yoluna devam ettiği kaydedildi.

Sözcü, ABD'nin iddialarını "ülkenin imajını zedelemeye yönelik asılsız iftira" olarak niteleyerek bu tür faaliyetlerin Kuzey Kore ile ilişkilendirilmesinin "tek taraflı bir iddia" olduğunu belirtti.

ABD'nin kendisini bu alanda "mağdur" olarak göstermesinin "mantıksız" olduğunu kaydeden sözcü, Washington yönetiminin küresel bilişim altyapısı üzerindeki kontrolü nedeniyle diğer ülkelere yönelik siber saldırılar yürüttüğünü öne sürdü.

Sözcü, bu nedenle ABD'nin kendisini "mağdur" olarak tanımlamasının çelişkili olduğunu ifade etti.

Çin Dışişleri Bakanlığı tarafından dün yapılan açıklamada, Esvatini dahil bazı ülkelere tarihin akışına uyarak “Taiwan bağımsızlığı” yanlılarına destek vermekten vazgeçme çağrısında bulunuldu.

Dışişleri Bakanlığı, söz konusu açıklamayı Taiwan bölgesinin sözde lideri Lai Ching-te’nin dün Esvatini Kralı’nın özel jetiyle Esvatini’ye gitmesinin ardından yaptı.

Açıklamada, Taiwan bölgesinin Yilan ilçesinde meydana gelen depremin üzerinden yalnızca birkaç saat geçmişken Lai Ching-te’nin, felaketin şokunu atlatamayan Taiwan halkını yüzüstü bıraktığı belirtildi. Lai’nin bir yabancı uçağa gizlice binerek adadan kaçmaya çalıştığı, vergi mükelleflerinin parasını israf ederek tüm dünyanın gözü önünde gülünç bir gösteriye imza attığı ve böylece “Taiwan bağımsızlığı” yanlılarının skandallarına bir yenisini daha eklediği ifade edildi.

Sözcü, Demokratik İlerleme Partisi yönetiminin dış güçlerle iş birliği yapmasının ve bazı çevrelerden destek aramasının sonuç vermeyeceğini ve Taiwan’ın Çin’in bir parçası olduğu gerçeğini değiştirmeyeceğini kaydetti.

“Taiwan bağımsızlığı” yanlısı güçlerin gerçek niteliğini gizlemeye çalışmasının sonuçsuz kalacağını ifade eden sözcü, bu girişimlerin uluslararası toplumun kınamasından kaçmalarına yardımcı olmayacağını dile getirdi.

Çin Ticaret Bakanlığı dün, ABD’nin İran ile petrol ticareti yaptıkları gerekçesiyle beş Çinli şirkete yönelik açıkladığı yaptırımlara karşı “engelleme yasağı” yayımladı.

Yaptırım uygulanan beş şirket arasında Hengli Petrochemical (Dalian) Refining Co., Ltd., Shandong Shouguang Luqing Petrochemical Co., Ltd., Shandong Jincheng Petrochemical Group Co., Ltd., Hebei Xinhai Chemical Group Co., Ltd. ve Shandong Shengxing Chemical Co., Ltd. yer alıyor.

Çin Ticaret Bakanlığı’nın duyurusuna göre, ABD’nin aldığı tedbirler, adı geçen beş şirketin “Özel Olarak Belirlenmiş Vatandaşlar Listesi”ne (SDN Listesi) alınmasını, varlıklarının dondurulmasını ve bu şirketlerle ticaret yapılmasının yasaklanmasını kapsıyor.

Bakanlık sözcüsü, söz konusu yasağa ilişkin dün yaptığı açıklamada, ABD’nin 2025 yılından bu yana, diğer ülkeleri hedef alan yürütme emirleri çerçevesinde, İran ile petrol işlemlerine karıştıkları iddiasıyla Çinli firmalara yaptırım uyguladığını belirtti.

Sözcü, ABD’nin bu tedbirlerinin uluslararası hukuku ve uluslararası ilişkilerin temel normlarını ihlal ettiğini, Çinli şirketler ile üçüncü ülkeler ve bu ülkelerin vatandaşları, tüzel kişileri ve kuruluşları arasındaki normal ekonomik ve ticari faaliyetleri haksız şekilde yasakladığını veya kısıtladığını ifade etti.

Sözcü ayrıca, Çin Ticaret Bakanlığı’nın ulusal egemenliği, güvenliği ve kalkınma çıkarlarını korumak; Çin vatandaşlarının, tüzel kişilerinin ve kuruluşlarının meşru hak ve çıkarlarını güvence altına almak amacıyla, “Yabancı Mevzuatın ve Diğer Tedbirlerin Haksız Sınır Ötesi Uygulanmasına Karşı Koymaya İlişkin Kurallar”a dayanarak bu “engelleme yasağı”nı yayımladığını kaydetti.

Çin hükümetinin, Birleşmiş Milletler’den yetki almayan ve uluslararası hukukta dayanağı bulunmayan tek taraflı yaptırımlara her zaman karşı olduğunu yineleyen sözcü, yasağın yayımlanmasının söz konusu kuralların hukuka uygun şekilde uygulanması yönünde atılmış somut bir adım olduğunu söyledi.

Sözcü, bu adımın Çin’in uluslararası yükümlülüklerini yerine getirmesini veya yabancı sermayeli işletmelerin meşru hak ve çıkarlarının hukuka uygun şekilde korunmasını etkilemeyeceğinin altını çizdi.

Sözcü, bakanlığın yabancı yasa ve tedbirlerin haksız sınır ötesi uygulanmasını yakından takip etmeye devam edeceğini ve bu tür durumların ortaya çıkması halinde hukuka uygun olarak gerekli ilave çalışmaları yürüteceğini sözlerine ekledi.

ABD'nin Almanya dahil Avrupa'dan askerlerini çekmesinin ‘öngörülebilir’ olduğunu söyleyen Pistorius, Avrupalıların kendi güvenliği için daha fazla sorumluluk üstlenmeleri gerektiğini kaydetti.

Pistorius, Alman ordusunun büyüyeceğini, malzemelerin daha hızlı temin edildiğini ve altyapının oluşturulmasına da devam edildiğini vurgulayarak, “Amerikan askerlerinin Avrupa'daki, özellikle de Almanya'daki varlığı hem bizim hem de ABD'nin çıkarınadır” ifadelerini kullandı.

Çok taraflı koordinasyonla kurtarma operasyonu

Gauteng Eyaleti Polis Komiserliği’nin 1 Mayıs akşamı Çin’in Güney Afrika Büyükelçiliği ve Johannesburg Başkonsolosluğu’na yaptığı bilgilendirmede, kaçırılan çocuğun başarılı bir operasyonla kurtarıldığı bildirildi.

Açıklamada, olayın ardından Çinli diplomatik temsilciliklerin acil durum mekanizmasını devreye aldığı, yerel polis ve bölgedeki Çinli toplulukla yakın iş birliği içinde hareket edildiği vurgulandı.

İki ay süren çalışmalar sonuç verdi

Yetkililer, yaklaşık iki ay süren yoğun çalışmalar boyunca tüm taraflar arasında sürekli iletişim sağlandığını ve bu süreçte polisin birden fazla operasyon gerçekleştirdiğini belirtti.

Kurtarma operasyonunun gerçekleştiği gece, konsolosluk yetkililerinin polis ve toplum temsilcileriyle birlikte kurtarılan çocukla görüştüğü ve sonraki süreçlere ilişkin değerlendirmelerde bulunduğu aktarıldı.

Soruşturma kapsamında ortaya çıkan bilgilerde, Sonel’in bazı konularda çelişkili açıklamalarda bulunduğu, kendisi ve ailesine yöneltilen iddiaları ise reddettiği görüldü.

Sim kart iddialarını reddetti

Soruşturma dosyasına göre, Doku’ya ait SİM kartın incelenmesi sürecinde bazı verilerin silindiği iddiası gündeme geldi. İhraç polis Gökhan Ertok, kartın kendisine bu şekilde ulaştırıldığını öne sürerken, Sonel bu iddiayı kesin bir dille reddetti.

Telefon görüşmeleriyle ilgili çelişkili ifadeler

Dosyada yer alan bilgilere göre, eski vali Sonel’in Gülistan Doku’nun kaybolmasının ardından Gökhan Ertok ile birden fazla telefon görüşmesi yaptığı tespit edildi.

Sonel, ifadesinde ilk olarak bu görüşmeleri hatırlamadığını belirtirken, daha sonra yaptığı açıklamada, “Eğer bu görüşmeler yapıldıysa, tamamı kayıp kızımızı bulmaya yöneliktir” ifadelerini kullandı.

Ayrıca dönemin Adalet ve İçişleri bakanlarının kendisini sürekli aradığını belirten Sonel, süreci yakından takip ettiğini söyledi.

“İnsani bir durum” savunması

Sonel’e, SİM kartın neden ihraç polis Gökhan Ertok’a gönderildiği de soruldu. Eski vali, bu durumu “insani bir refleks” olarak nitelendirerek, Doku’nun ailesinin valilikte yaşadığı zorluklara dikkat çektiğini ifade etti.

Otelde konaklama iddiaları ve yanıtı

Soruşturmada dikkat çeken bir diğer başlık ise, Gülistan Doku’nun kaybolmasının ardından erkek arkadaşı Zeinal Abakarov ve ailesinin Antalya’da bir otelde konaklaması oldu.

Sonel, bu durumla ilgili olarak herhangi bir talimatı olmadığını, amacın aileyi korumak olduğunu savundu.

Oğluna yönelik iddiaları reddetti

Eski vali Tuncay Sonel, oğlu Mustafa Türkay Sonel’in Zeinal Abakarov ile bağlantılı olduğu yönündeki iddiaları da reddederek, bu tür iddiaları “iftira ve itibar suikastı” olarak nitelendirdi.

Ayrıca Sonel, açıklamasında Gülistan Doku’nun erkek kardeşlerinin süreçte yeterince yer almadığını öne sürerek, bu konunun da araştırılması gerektiğini ifade etti.

41 il için sarı kodlu meteoroloji uyarısı

Meteoroloji tarafından yayımlanan raporda, 41 il için sarı kodlu uyarı verildiği belirtilirken, bu iller arasında İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Antalya ve Adana gibi büyük şehirler de yer aldı.

Uzmanlar, sarı kodun potansiyel risk taşıyan hava olaylarını ifade ettiğini belirterek, vatandaşların dikkatli olması gerektiğini vurguladı.

Kuvvetli sağanak ve fırtına etkili olacak

Yapılan değerlendirmelere göre, Marmara’nın güney ve doğusu, Ege, Akdeniz, İç Anadolu ile Batı ve Orta Karadeniz’de yağışların kuvvetli, bazı bölgelerde ise çok kuvvetli ve yer yer şiddetli olması bekleniyor.

Rüzgarın ise özellikle Marmara, Kıyı Ege ve Batı Karadeniz kıyılarında 40-60 km/saat hızla kuvvetli eseceği tahmin ediliyor.

Yüksek kesimlerde kar ve çığ tehlikesi

Meteoroloji raporuna göre, yüksek kesimlerde karla karışık yağmur ve kar yağışı görülebilecek. Ayrıca Doğu Karadeniz’in iç kesimleri ile Doğu Anadolu’nun yüksek bölgelerinde çığ ve kar erimesi riski bulunuyor.

Bunun yanı sıra Doğu Anadolu’nun doğusu ve Güneydoğu Anadolu’da toz taşınımı beklendiği ifade edildi.

Uyarının ardından İstanbul Deniz Otobüsleri (İDO), bugün yapılacak tüm dış hat seferlerinin iptal edildiğini açıkladı.

Bursa Deniz Otobüsleri'nin de (BUDO) 6 seferi olumsuz hava koşulları nedeniyle iptal edildi.

BUDO'nun internet sitesindeki duyuruya göre, saat 08.00 ve 09.30'daki Bursa (Mudanya)-İstanbul (Kabataş) ile 08.00 ve 10.30'daki İstanbul (Kabataş)-Bursa (Mudanya) seferleri gerçekleştirilemeyecek. Aynı nedenle saat 09.30'daki Bursa (Mudanya)-Armutlu (İhlas) ve saat 10.00'daki Armutlu (İhlas)-İstanbul (Kabataş) seferleri de yapılamayacak.

Vatandaşlardan resmi kanallardan yapılacak bilgilendirmeleri takip etmeleri istendi.

Bu kapsamda, 06.00 ile 13.00 saatleri arasında kapatılan yollar şöyle:

"Üsküdar Harem Sahil Yolu'nun Harem Otogarı dönüşleri ile Hakimiyeti Milliye Caddesi kesişimi arasında kalan bölüm ve bu güzergaha çıkan tüm yollar. Selmani Pak Caddesi ile Hakimiyeti Milliye Caddesi kesişimi ve Hakimiyeti Milliye Caddesi ile Paşa Limanı Caddesi kesişimi arasında kalan Hakimiyeti Milliye Caddesi, Paşa Limanı Caddesi ile Hakimiyeti Milliye Caddesi kesişimi ve Paşa Limanı Caddesi ile İcadiye Caddesi kesişimi arasında kalan Paşa Limanı Caddesi ve bu güzergaha çıkan tüm yollar.

Kuzguncuk Çarşı Caddesi ile İcadiye Caddesi kesişimi ile Kuzguncuk Çarşı Caddesi ile Kuzguncuk Gazhanesi Sokak kesişimi arasında kalan Kuzguncuk Çarşı Caddesi ve bu güzergaha çıkan tüm yollar. Abdullahağa Caddesi ve Kuzguncuk Gazhanesi Sokak kesişimi ile Abdullahağa Caddesi ile Beylerbeyi Kavşağı Üsküdar Sahil ayrımları arasında kalan Abdullahağa Caddesi ve bu güzergaha çıkan tüm yollar."

Alternatif güzergahlar

Selimiye İskele Caddesi, Dr. Eyüp Aksoy Caddesi, Nuhkuyusu Caddesi, Gümüşyolu Caddesi, D-100 kara yolu, Beylerbeyi Abdullah Ağa Caddesi, Hakimiyeti Milliye Caddesi, Halk Caddesi, Cumhuriyet Caddesi ve Dr. Fahri Atabey Caddesi alternatif güzergahlar olarak belirlendi.

Bundesliga 2'nin 32. haftasında Schalke 04, konuk ettiği Fortuna Düsseldorf'u Kenan Karaman'ın 15. dakikadaki golüyle 1-0 mağlup etti ve ligin bitimine 2 hafta kala Bundesliga'ya yükselen ilk ekip oldu.

Milli futbolcu, bu sezon 14. golünü kaydetti.

Schalke 04, üç sezon aranın ardından Bundesliga'ya döndü.

Küresel petrol ticaretini izleyen "TankerTrackers"ın ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yapılan açıklamada, Kuveyt’in Nisan 2026’da ham petrol ihracatının sıfır varil olduğu kaydedildi.

Açıklamada, bunun Körfez Savaşı’nın ardından 1991 yılından bu yana ilk kez yaşandığı belirtildi.

Kuveyt’in petrol üretimini sürdürdüğü kaydedilen açıklamada, üretilen petrolün bir kısmının depolamaya yönlendirildiği, bir kısmının ise rafineri ürünlerine dönüştürüldüğü ve bu ürünlerin bir bölümünün ihracatının devam ettiği bilgisi paylaşıldı.

Ancak Hürmüz Boğazı’nın abluka sonucu kapalı kalması sebebiyle nisan ayında ham petrol sevkiyatının tamamen durduğu aktarıldı.

Günlük üretimi 1 milyon varilden fazla olan Kuveyt, dünyada petrol ihraç eden ülkeler arasında 11. sırada yer alıyor.

Dünya petrol ticareti açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı, Körfez ülkelerinden yapılan enerji sevkiyatının önemli bölümünün geçiş noktası olarak öne çıkıyor. Boğazdaki olası kesintiler, küresel enerji piyasaları ve tedarik zincirleri üzerinde doğrudan etkili oluyor.

Bekayi, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda, ABD Başkanı Trump'ın İran gemilerine ABD'nin müdahalelerine ilişkin "Bir bakıma korsan gibiyiz" şeklindeki açıklamasına tepki gösterdi.

"Amerika Birleşik Devletleri Başkanı, İran gemilerine yasadışı el konulmasını açıkça 'korsanlık' olarak nitelendirerek, 'Biz korsanlar gibi davranıyoruz' diye cüretkarca övünmüştür." değerlendirmesinde bulunan Bekayi, bunun bir "dil sürçmesi" olmadığını söyledi.

Bekayi paylaşımda, şunları kaydetti:

"Bu, uluslararası denizcilik seyrine yönelik eylemlerinin suç teşkil eden niteliğine dair doğrudan ve mahkum edici bir itiraftı. Uluslararası toplum, Birleşmiş Milletler (BM) üyesi devletler ve BM Genel Sekreteri (Antonio Guterres) uluslararası hukukun bu kadar bariz ihlallerinin normalleştirilmesini kesin bir şekilde reddetmeli."

ABD Başkanı Trump, ABD güçlerinin İran'ın ticari gemilerine saldırı ve müdahalelerine ilişkin dün yaptığı bir açıklamada, "Bir bakıma korsan gibiyiz ama oyun oynamıyoruz." ifadelerini kullanmıştı.

İşçilerin başlıca talepleri arasında ulusal asgari ücret ve temel maaşta yüzde 20'lik bir artış talebi öne çıkıyor. Bolivya İşçi Sendikaları Konfederasyonu Genel Sekreteri Mario Argollo, ailelerin satın alma gücünün enflasyon ve temel ihtiyaç sepetindeki ürünlerin yüksek maliyeti nedeniyle ciddi şekilde bozulduğuna dikkat çekti.

COB ayrıca, ulusal kamu sektöründeki üst düzey yetkililerin maaşlarında %50'ye varan keskin bir kesinti yapılmasını önerdi. Bu önlem, krizi yönetmek için kaynak yaratmayı amaçlarken, aynı zamanda devlet şirketlerini hükümetin her türlü özelleştirme girişimine karşı korumayı da hedefliyor.

Toplumsal gerginliğin artması üzerine, La Paz eyaleti polisi, güvenlik güçlerinin yüzde 100'ünün görev yerlerinde kalmasını emretti. Kolluk kuvvetleri, göstericilerin hükümet binasına doğru ilerlemesi karşısında "devlet malını korumak amacıyla" stratejik noktalara konuşlandırıldı.

Kentin birçok noktasında kurulan dev ekranlarla maçı takip eden futbolseverler, Amedspor’un Süper Lig’e yükselmesini coşkuyla kutladı. Diyarbakır’ın dört bir yanında sevinç gösterileri yapan taraftarlar, 16 yıllık Süper Lig hasretinin ardından gelen başarıyı, havai fişek, meşaleler ve araç konvoylarıyla karşıladı.

Kentte Ofis, Mahabad Bulvarı, Tesisler Kavşağı ve Park Orman bölgesinde toplanan taraftarlar, maçın sona ermesinin ardından meşale ve havai fişeklerle takımlarına sevgi gösterilerinde bulundu.

Öte yandan kutlamalar sırasında yorgun merminin isabet etmesi sonucu 2 kişi yaralandı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Amedspor'a tebrik mesajı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan sosyal medya üzerinden paylaştığı mesajda şu ifadeler yer aldı:

"Önümüzdeki sezon Diyarbakır'ımızı Trendyol Süper Lig'de temsil edecek olan Amedspor'u, tüm Amedspor camiasını ve Diyarbakırlı kardeşlerimi yürekten tebrik ediyor, başarılar diliyorum."

Amed Sportif Faaliyetler Kulübünden hem sevinç hem uyarı geldi

Amed Sportif Faaliyetler Kulübünün X sosyal medya platformundaki hesabından yapılan açıklamada sevinç gösterisi yapan taraftarlara uyarı geldi. Açıklama şu şekilde :

“Bugün milyonların özlemle beklediği şampiyonluğa ulaşmanın büyük gururunu yaşıyoruz. Dört bir yanda başlayan kutlamaların, birlik ve coşku içerisinde devam etmesini temenni ediyoruz. Bu anlamlı sevinci paylaşırken, kutlamalar sırasında kimseye zarar verebilecek davranışlardan kaçınılmasını, özellikle araç kullanırken ve kutlama yaparken gerekli hassasiyetin gösterilmesini önemle rica ederiz. Hep birlikte, sorumluluk bilinciyle ve örnek bir şekilde kutlayalım.”

TFF'den Amed Spor'a tebrik

Türkiye Futbol Federasyonu internet sitesinde yayınladığı mesajla Süper Lig'e yükselen Amed Spor için bir mesaj yayınladı.

"Trendyol 1. Lig'de bugün oynanan 38. hafta müsabakalarının ardından Amed Sportif Faaliyetler, ligi ikinci sırada tamamlayarak Trendyol Süper Lig'e yükselmiştir. Başarılarından dolayı Amed Sportif Faaliyetler Başkanı Nahit Eren'i, yönetim kurulu üyelerini, teknik heyeti, futbolcuları ve Amed Sportif Faaliyetler camiasını tebrik eder; önümüzdeki sezon mücadele edecekleri Trendyol Süper Lig'de başarılar dileriz."

3 Mayıs Uzak Doğu Uluslararası Askeri Mahkemesi’nin, diğer adıyla Tokyo Mahkemeleri’nin açılışının 80. yıldönümü.Tokyo Mahkemeleri, Japonya’nın İkinci Dünya Savaşı’nda koşulsuz teslimiyetini ilan etmesinden yaklaşık bir yıl sonra, 3 Mayıs 1946’da başladı. Sonraki iki buçuk yıl boyunca, 11 ülkeden yargıçlardan oluşan mahkeme, sağlam tarihsel belgelere ve tanık ifadelerine dayanarak, Japonya’nın faşist yayılma sürecinde işlediği tarihi savaş suçlarını ortaya çıkardı ve mahkum etti.

818 duruşma, 419 tanık, 4.336 delil ve 48.000 sayfayı aşan dava kayıtlarıyla Tokyo Mahkemeleri, Nanjing Katliamı ve Bataan Ölüm Yürüyüşü gibi Japonya’nın tarif edilemez derecede insanlık dışı savaş suçlarını gün yüzüne çıkardı.

25 sanığın tamamı suçlu bulundu ve Hideki Tojo da dahil olmak üzere yedisi asılarak idam cezasına çarptırılırken, diğerleri ömür boyu hapis veya belirli süreli hapis cezalarına çarptırıldı.

Tarihsel önemi

Tokyo Mahkemeleri'nin üzerinden 80 yıl geçmesine rağmen, uzmanlar bu mahkemelerin, İkinci Dünya Savaşı sırasındaki zulümleri nedeniyle başlıca Nazi savaş suçlularını yargılamasıyla tanınan Nürnberg Mahkemeleri ile birlikte, uluslararası hukuk aracılığıyla küresel antifaşist mücadelenin zaferini pekiştirmekle kalmayıp, aynı zamanda savaş sonrası uluslararası düzenin temellerini de attığına inanmaktadır.

Doğu Çin Siyaset Bilimi ve Hukuk Üniversitesi'nin eski rektörü He Qinhua, CMG'ye verdiği demeçte, Tokyo Mahkemeleri'nin Japonya için en az iki açıdan büyük öneme sahip olduğunu belirtti: Bir yandan bu mahkemeler, Japon militarizmini hem ideolojik hem de pratik olarak kesin bir şekilde ortadan kaldırdı; diğer yandan ise Japon Anayasası'nın 9. maddesinin, yani "Barışçı Anayasa"nın kabul edilmesine yol açtı.

Askeri Bilimler Akademisi'nden araştırma görevlisi Jiang Yue ise, Tokyo Mahkemeleri'nin Kahire Deklarasyonu, Potsdam Bildirisi ve Japonya'nın Teslim Belgesi ile birlikte, savaş sonrası uluslararası düzenin temel siyasi ve hukuki dayanağını oluşturduğunu belirtti.

Japonya’da da bu davaların önemini vurgulayan pek çok ses var. Japon gazetesi Asahi Shimbun, Tokyo Davaları sırasında bu davaların geçmişteki yanlışların bir cezası olduğunu belirtmiş ve geçmişle yüzleşmeden Japonya’nın asla gerçek anlamda ilerleyemeyeceği uyarısında bulunmuştu.

Savaş sonrası dönemde, pek çok Japon siyasetçi Japonya’nın savaş sırasındaki sorumluluklarıyla yüzleşilmesi gerektiğini savundu. Waseda gibi üniversiteler, Japonya’nın imparatorluk tarihi üzerine derinlemesine düşünmeyi teşvik etmek amacıyla hızla çalışma grupları kurarak Japon toplumunda barışın tohumlarını attılar.

Ayrıca, dava kayıtları ve kararlar Japonya’nın savaş suçlarını incelemek için hâlâ hayati öneme sahip kaynaklar olup, Tokyo Mahkemeleri’nin tarihsel ve güncel önemini vurgulamaya devam etmektedir.

Japon sağcı güçlerin ayrışmasına ilişkin uyarı

Ancak 1970’lerden bu yana Japonya’daki sağcı güçler, Japonya’nın teslimiyetinin “şartlı” olduğu şeklindeki hatalı iddiayı defalarca gündeme getirdi; bu iddia, tarihsel gerçeklerle açıkça çelişmektedir. Öte yandan sağcı güçler, Tokyo Mahkemeleri’nin “galip gelenlerin adaleti” olduğu yönündeki argümanı giderek yaygınlaştırarak, bu meşru yargılamayı galip gelen güçlerin adaletsiz bir kararıymış gibi göstermeye çalışmaktadırlar.

Doğu Çin Siyaset Bilimi ve Hukuk Üniversitesi'nden Profesör Guan Jianqiang, Japonya'daki sağcı güçlerin "saldırı suçları" kavramının kendisini açıkça geçersiz kılmaya çalıştıklarını ve aldatıcı söylemler kullanarak Japonya'nın savaş tarihi konusunda varılan küresel mutabakatı sarsmaya çalıştıklarını belirtti.

Ayrıca Japonya, uzun süredir saldırganlığı inkar etme, savaşı yüceltme ve tarihi yeniden yazma girişimleri gibi endişe verici bir eğilime sahne olmaktadır. Bazı siyasetçiler Yasukuni Tapınağı'nı ziyaret ederken, belirli ders kitapları ve kamuoyundaki söylemler "saldırganlık" kelimesini kasıtlı olarak önemsizleştirmiş, hatta Nanjing Katliamı'nda yapılan insanlık dışı suçları önemsizleştirmeye çalışmıştır.

Daha da endişe verici olan ise, son yıllarda Japonya’nın bölgesel istikrarsızlık ve sözde “tehditler” bahanesiyle savunma bütçesini önemli ölçüde artırması, saldırı silahları geliştirmesi, silah ihracatı kısıtlamalarını gevşetmesi ve “öz savunma” çerçevesinin ötesine geçen güvenlik politikalarını dayatmasıdır. Japonya'yı yurtdışında askeri güç kullanabilen "normal bir ülke" haline getirmek amacıyla barışçıl anayasanın, özellikle de 9. maddenin revize edilmesini savunan sesler bile vardır; hatta hassas nükleer meseleyi gündeme getirerek "Üç Nükleer Olmama İlkesi"nden vazgeçilmesinin tartışıldığı bile görülmektedir.

Jiang, hatalı görüşlerin asla ders kitapları veya söylemlerle sınırlı kalmadığını; aksine ulusal strateji ve politika üzerinde derin bir etki yarattığını ve yanlış yönlendirilmiş kararların gidişatını etkilediğini vurguladı.

Mahkemelerin açılışının 80. yıldönümünde ve Japonya’da neo-militarizmin yükselişte olduğu bir dönemde, – mahkemelerde Çin’i temsil eden Çinli yargıç Mei Ru’ao’nun uyarısı bugün daha bir anlam kazanıyor : “Geçmişteki acıları unutmak gelecekteki felaketlere yol açabilir”.

Lübnan Ulusal Haber Ajansı’nın haberine göre, Sur kentine bağlı Semmaiyye beldesinde bir camiye düzenlenen hava saldırısında 3 kişi yaşamını yitirdi.

İsrail ordusunun ayrıca Reyhan Dağı ile Basalya, Serire, Kefre, Haris, Burç Kalavay, Doğu Zavtar ve Mivdon bölgelerine de hava saldırıları gerçekleştirdiği, Burç Kalavay ve Şehabiyye’nin ise topçu atışlarıyla hedef alındığı aktarıldı.

Öte yandan Hizbullah, yaptığı açıklamada ateşkes ihlallerine karşılık olarak işgal altındaki Bayyada beldesinde İsrail askerleri ve askeri araçlarını topçu atışlarıyla hedef aldığını duyurdu.

Süper Lig 32. hafta mücadelesinde Göztepe ile Trabzonspor karşı karşıya geldi. Mücadele 1-1’lik eşitlikle tamamlandı.

Maça etkili başlayan taraf Göztepe olsa da ilk gol konuk ekipten geldi. 32. dakikada Juan’ın golüyle Trabzonspor 1-0 öne geçti ve ilk yarı bu skorla sona erdi.

İkinci yarıda Göztepe beraberlik için baskısını artırırken, yakaladığı fırsatları değerlendiremedi. Karşılaşmanın son anlarında Trabzonspor, 90+3. dakikada Umut Nayir’in golüyle skoru eşitledi.

Bu sonuçla iki ekip sahadan birer puanla ayrıldı.

ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray Muhabirleri Derneği yemeğinde gerçekleşen saldırı girişimi gerçekleşti. Olay büyük panik yaratırken, saldırının zamanlaması da dikkat çekti. Kasım ayındaki seçimler yaklaşırken yaşanan bu gelişme, “tesadüf mü yoksa siyasi bir hamle mi?” sorusunu beraberinde getirdi. Öte yandan İslamabad’da ABD ile İran arasında yürütülmesi planlanan müzakere süreci de çıkmaza girdi. Trump yönetimi son anda ABD heyetinin ziyaretini iptal ederken, İran tarafının da sürece mesafeli durması ikinci tur görüşmelerin akıbetini belirsiz hale getirdi. Tüm bu gelişmelerin gölgesinde, ABD’nin Körfez’de artan askeri ve ekonomik maliyetleri de yeniden tartışma konusu oldu. Washington’un uzun vadede bu süreçten nasıl etkileneceği ise merak ediliyor. Gazeteci İsmet Özçelik, tüm bu başlıkları CGTN Türk ekranlarında değerlendirdi…