Orta Doğu’da son iki hafta içinde yaşanan gelişmeler, ABD'nin İran'a yönelik baskı stratejisinin beklenmedik sonuçlar doğurduğunu ortaya koydu. Sahadaki tablo, İran'ın savaşın seyrini yalnızca kendi topraklarıyla sınırlı tutmadığını gösterdi. Direniş Cephesi içinde yer alan Husilerin faaliyetleri, ABD'nin bölgedeki üslerini ve enerji koridorlarını yeniden hedef haline getirirken, savaşın siyasi maliyeti de Amerikan iç politikasında hissedilmeye başladı.

İran üsleri vurabiliyor

İlk cephedeki sorun, İran’ın ABD’nin bölgedeki üslerini vurma kapasitesini koruması ve saldırıların etkisini artırması oldu. Reuters’ın aktardığı verilere göre İran’ın 18 Temmuz’da Ürdün’deki Amerikan kuvvetlerine yönelik saldırısında iki ABD askeri hayatını kaybetti, bir asker kayboldu. Aynı saldırı dalgasında Ürdün, Kuveyt ve Bahreyn’deki hedeflere füze ve insansız hava araçları gönderildi. Çatışmanın başlamasından bu yana ölen Amerikan askerlerinin sayısı 16’ya, yaralananların sayısı ise 420’nin üzerine çıktı. Birkaç gün sonra açıklanan güncel bilançoda ölü sayısı 17’ye, yaralı sayısı 430’un üzerine yükseldi.

Askeri tablonun daha kritik tarafı, ABD’nin savunma yükünün saldırı yükünden daha hızlı artması oldu. İran’ın görece ucuz insansız hava araçları ve farklı menzillerdeki füzelerine karşı Patriot, THAAD ve deniz konuşlu önleme sistemlerinin kullanılması gerekiyor. Her saldırı dalgası, yalnızca İran’ın mühimmat stoklarını tüketmiyor; ABD’yi de pahalı önleyiciler kullanmaya, hava savunma unsurlarını daha geniş bir coğrafyaya dağıtmaya ve bölgeye ilave personel ile uçak sevk etmeye zorluyor. İran’ın hedefi ABD ordusunu tek bir büyük darbeyle yenmekten çok, Washington’un üslerini savunma maliyetini sürekli yükseltmek ve savaşın zamanını uzatmak olarak şekilleniyor.

Hürmüz’e Kızıldeniz eklendi

İkinci cephedeki baskı, enerji ve deniz ticaretinde ortaya çıktı. ABD Enerji Enformasyon İdaresi’nin verilerine göre Hürmüz Boğazı’ndan 2025’in son çeyreğinde günde 20,7 milyon varil petrol ve petrol ürünü geçiyordu. Bu miktar, küresel petrol tüketiminin yaklaşık beşte birine karşılık geliyor. Aynı dönemde boğazdan geçen sıvılaştırılmış doğal gaz miktarı günlük 10,1 milyar fit küp seviyesindeydi. 2026’nın ilk çeyreğinde savaşın ve güvenlik risklerinin etkisiyle petrol akışı günlük 14,6 milyon varile, LNG akışı ise 7,3 milyar fit küpe geriledi. Petrol geçişindeki azalma yalnızca üç ayda yaklaşık yüzde 30’u buldu.

Son iki haftada gemi trafiğindeki düşüş daha da sertleşti. Kpler verilerine göre 21 Temmuz’da Hürmüz Boğazı’ndan yalnızca dokuz gemi geçti. Reuters’ın bir gün sonraki verisinde ise boğazdan geçen emtia gemisi sayısı üçe kadar düştü; bunların arasında büyük ham petrol tankerleri ya da LNG gemileri bulunmadı. Normal koşullarda dünyanın en yoğun enerji koridorlarından biri olan Hürmüz’de trafiğin birkaç gemiye gerilemesi, boğazın hukuken tamamen kapanmadan da ekonomik açıdan işlevsiz hale getirilebileceğini gösterdi.

Washington açısından daha büyük sorun, Hürmüz’e alternatif olarak görülen Kızıldeniz hattının da aynı anda baskı altına girmesi oldu. Babülmendep Boğazı’ndan 2026’nın ilk çeyreğinde günde 5,4 milyon varil petrol ve petrol ürünü geçiyordu. Bu miktarın 3,2 milyon varili ham petrol ve kondensat, 2,2 milyon varili ise işlenmiş petrol ürünlerinden oluşuyordu. Boğazdan geçen LNG miktarı da günlük 2,9 milyar fit küpe yükselmişti. Hürmüz’deki daralma nedeniyle Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz kıyısındaki terminallerine ve Doğu-Batı boru hattına duyulan ihtiyaç artarken, Husilerin Babülmendep’i hedef alması bu çıkış kapısını da riskli hale getirdi.

Husiler 20 Temmuz’da Suudi Arabistan’a yönelik deniz ablukası ilan etti ve denizcilik şirketlerine Suudi limanlarından uzak durmaları yönünde uyarı gönderdi. İki Suudi petrol tankerine saldırı düzenlenirken, Asya’ya giden bazı tankerler Babülmendep yakınlarında rotalarını değiştirdi. Reuters’a göre boğazın tamamen kapanması küresel petrol arzının yüzde 7’sini devre dışı bırakabilir. Körfez’deki savaş nedeniyle küresel arzın yaklaşık yüzde 10’una karşılık gelen sevkiyatın zaten kesintiye uğradığı dikkate alındığında, Kızıldeniz’deki ilave kriz küresel enerji sistemini iki ayrı dar boğazdan aynı anda sıkıştırma potansiyeli taşıyor.

Gemi trafiği bu riskin yalnızca teorik olmadığını gösterdi. Babülmendep’ten geçen günlük gemi sayısı iki gün içinde 44’ten 29’a düştü. Gazze savaşı öncesinde bu sayı günde 65 ila 72 arasında değişiyordu. Buna göre son trafik seviyesi kriz öncesi ortalamanın yaklaşık yüzde 55 ila yüzde 60 altında kaldı. Daha önce Kızıldeniz’deki saldırılar nedeniyle Babülmendep’ten geçen petrol miktarı 2023’te günlük 8,7 milyon varilden 2024’ün ilk sekiz ayında 4 milyon varile gerilemişti. Yeni saldırı dalgası, kısmi toparlanma yaşayan hattı yeniden eski kriz seviyelerine çekme riski taşıyor.

Trump’a güven azalıyor

Üçüncü cephedeki sorun Amerikan kamuoyunda ortaya çıktı. Reuters/Ipsos’un 1.019 yetişkinle yaptığı ve hata payı 4 puan olan temmuz anketine göre Amerikalıların yüzde 79’u İran savaşının uzun süreceğini düşünüyor. Mart ayında bu oran yüzde 65’ti. Yalnızca yüzde 18 savaşın kısa sürede sona ereceğine inanıyor. Böylece çatışmanın uzayacağını düşünenlerle hızlı biteceğini düşünenler arasındaki fark 61 puana ulaştı.

Aynı ankette ABD’nin İran’a yönelik askeri saldırılarını destekleyenlerin oranı yüzde 37’de kaldı. Katılımcıların yüzde 50’si savaşın maliyetine değmediğini söyledi. Yüzde 60 ise çatışma nedeniyle benzin fiyatlarının gelecek yıl daha da kötüleşmesini beklediğini belirtti. Bu üç veri birlikte değerlendirildiğinde Trump yönetiminin karşı karşıya olduğu siyasi sorun daha açık görülüyor: Amerikan kamuoyu savaşın uzayacağını düşünüyor, çoğunluk ekonomik sonuçların ağırlaşmasını bekliyor ve operasyona doğrudan destek verenler toplumun üçte birinden biraz fazlasını oluşturuyor.

Savaş karşıtlığı Cumhuriyetçileri de kapsıyor

Trump açısından daha hassas nokta, savaş karşıtlığının yalnızca Demokrat seçmenlerle sınırlı kalmaması oldu. Daha önce yapılan Reuters/Ipsos araştırmasında Amerikalıların yüzde 56’sı Trump’ın ABD çıkarlarını ilerletmek için askeri güce fazla başvurduğunu düşündüğünü söyledi. Bu görüşü paylaşanlar arasında Cumhuriyetçilerin yüzde 23’ü ve bağımsızların yüzde 60’ı da yer aldı. Economist/YouGov araştırmasında ise Amerikalıların yüzde 68’i İran’la savaşın mümkün olan en kısa sürede sona erdirilmesi için anlaşma yapılmasını destekledi; savaşı sürdürme yönünde görüş bildirenlerin oranı yüzde 11’de kaldı.

Savaşın maliyeti bu siyasi aşınmayı hızlandırıyor. Amerikan basınına yansıyan hesaplamalara göre İran savaşının doğrudan maliyeti 37,5 milyar dolara ulaştı ve yönetim Kongre’den 88 milyar dolarlık ilave kaynak istedi. Talebin tamamının kabul edilmesi halinde toplam yük 125 milyar doların üzerine çıkacak. Bu rakam, ABD’nin yalnızca İran’daki hedefleri vurmak için yaptığı harcamayı değil; hava savunması, deniz konuşlandırmaları, üs güvenliği, mühimmat yenileme ve bölgeye yapılan ilave sevkiyatları da kapsayan daha geniş bir mali baskıya işaret ediyor.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen ‘Ahbap’ soruşturması kapsamında gazeteciler Fatih Altaylı, Ruşen Çakır ve Sözcü TV programcısı Özlem Gürses ile komedyen Şahan Gökbakar, oyuncu Hazal Kaya ve YouTube Fatih Koparan’ın ifadelerine başvurulacak.

Sosyal medya hesabı üzerinden açıklama yapan ABD Başkanı, nükleer işbirliği anlaşmasının Riyad'ın İsrail ile ilişkilerini normalleştirmesine "tamamen bağlı" olduğunu ifade ederek İbrahim Anlaşmaları'nı işaret etti.

Öte yandan Trump, anlaşmanın Suudi Arabistan'a uranyum zenginleştirme imkanı sağlayıp sağlamayacağı yönündeki tartışmalara da değindi, "malzeme zenginleştirmesi olmayacak!" dedi.

Trump bu açıklamayla, Suudi topraklarında uranyum zenginleştirmesi yapılmayacağını kaydetti.

ABD Başkanı paylaşımında şu ifadeleri kullandı: "Amerika Birleşik Devletleri Enerji Bakanlığı ile Suudi Arabistan arasında yapılan Sivil Nükleer Anlaşma (Malzeme zenginleştirmesi olmayacak!). İran ve BAE'nin (ve diğerlerinin) zaten sahip olduğu gibi sadece askeri olmayan kullanımla ilgili olup, onaylanacak, ancak tamamen Suudi Arabistan'ın çok saygın ve başarılı Abraham Anlaşmalarına katılmasına bağlı."

Nükleer işbirliği anlaşması nedir?

ABD Enerji Bakanlığı, Suudi Arabistan ile nükleer işbirliği anlaşmasının imzalandığını duyurmuştu. Bakanlıktan yapılan açıklamada, ABD Enerji Bakanı Chris Wright ile Suudi Arabistan Enerji Bakanı Prens Abdülaziz bin Selman Al Suud'un "123 Anlaşması" olarak bilinen barışçıl nükleer işbirliği anlaşması ile buna eşlik eden ikili güvence anlaşmasını imzaladığı bildirilmişti.

"123 Anlaşması"nın Amerikan şirketlerine Suudi Arabistan'ın nükleer enerji programında daha fazla erişim imkanı sağlayacağı aktarılan açıklamada, anlaşmanın Suudi Arabistan'ın enerji ihtiyaçlarının karşılanmasına yardımcı olurken Amerikan sanayisine, çalışanlarına ve tedarik zincirlerine fayda sağlayacağı belirtilmişti.

Trump'ın işaret ettiği İbrahim Anlaşmaları

İbrahim Anlaşmaları, Trump'ın ilk başkanlık döneminin sonunda İsrail ile bazı Arap devletlerinin ABD arabuluculuğunda diplomatik ilişkilerini normalleştirmesi için kaleme alınmıştı. İlk olarak Eylül 2020'de İsrail ile Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn arasında ikili anlaşmalar imzalandı. Bunun ardından Ekim 2020'de İsrail ile ilişkileri normalleştirme niyetini beyan eden ülke Sudan oldu fakat iç savaş sebebiyle imzalar atılamadı.

Anlaşmaya Aralık 2020'de Fas dahil oldu.

1992'den bu yana İsrail ile diplomatik bağları bulunan Kazakistan da Kasım 2025'te İbrahim Anlaşmaları'na katıldığını duyurdu.

Suudi Arabistan ise İsrail'in Filistinlilere yönelik yaklaşımından dolayı 2020 yılından bu yana katılma baskısı gördüğü anlaşmaya dahil olmuyordu. 7 Ekim 2023'ten hemen önce Riyad'ın İbrahim Anlaşmalarına katılımı yeniden gündeme gelmiş fakat İsrail'in Gazze saldırıları ardından rafa kaldırılmıştı.

Batı Şeria'ya sınırı olan Ürdün ve İsrail'e sınırı olan Mısır da anlaşmaya taraf değil fakat iki ülkenin de İsrail ile imzalanmış ayrı barış anlaşmaları bulunuyor.

Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu ile Ulusal Enerji İdaresi tarafından ortaklaşa yayımlanan planda, Çin’in yenilenebilir enerji sektörünün söz konusu dönemde ölçeğin büyüdüğü, kalitenin yükseldiği ve güvenilir ikamenin gerçekleştirildiği yeni bir gelişim aşamasına gireceği belirtildi.

Plana göre, toplam yenilenebilir enerji tüketiminin 2030 yılına kadar yaklaşık 1,8 milyar ton standart kömür eşdeğerine ulaşması bekleniyor.

Planda, yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı toplam kurulu gücün 2030 yılına kadar yaklaşık 3,5 milyar kilovata, yıllık elektrik üretiminin ise yaklaşık 6 trilyon kilovatsaate ulaşması öngörülüyor.

Aynı dönemde rüzgâr ve güneş enerjisinin toplam kurulu gücünün 2,8 milyar kilovatı, yıllık elektrik üretiminin ise 4 trilyon kilovatsaati aşması bekleniyor.

Mahkemeye sunulan dava dilekçesinde Altman ve şirket, ChatGPT'nin Winters'a verdiği tıbbi tavsiyeler nedeniyle "yetkisiz hekimlik" ve ihmalkarlıkla suçlandı.

Dilekçede, Winters'ın 2024'te sağlık sorunlarıyla ilgili soruları ChatGPT'ye sorduğunda ilk başta tıbbi destek almaya yönlendirildiği ancak zamanla sohbet robotunun bu uyarıları bırakarak doğrudan tavsiyeler vermeye başladığı belirtildi.

ChatGPT'nin, Winters'ı giderek kötüleşen sağlık sorunlarının tehlikeli bir durumun habercisi olmadığı yönünde temin ettiği ve gerçek tıbbi destek almaktan caydırdığı vurgulanan dilekçede, Winters'ın, ChatGPT tarafından "hafife alınan" ağrının ardından akciğer embolisi nedeniyle yoğun bakıma alındığı belirtildi.

Dilekçede, Winters'ın hayati tehlike oluşturan bu duruma giden süreçte tedavi almasını erteleten ChatGPT'nin güvenlik önlemlerinin yeterince çalışmadığı savunuldu.

Şirketten bir sözcü ise yaptığı açıklamada, ChatGPT'nin kullanım sözleşmesinde hastalık tanısı ve tedavisinde kullanılamayacağının açıkça belirtildiğini ancak yine de sağlıkla ilgili sorulara verilen yanıtları en güvenli hale getirmeye çalıştıklarını belirtti.

Gazze'de ateşkesin yürürlüğe girdiği 10 Ekim 2025'ten bu yana İsrail'in saldırılarında 1185 kişinin yaşamını yitirdiği, 3 bin 816 kişinin yaralandığı, enkaz altından ise 803 kişinin cansız bedeninin çıkarıldığı kaydedildi.

İsrail'in Ekim 2023'ten bu yana Gazze Şeridi'ne düzenlediği saldırılarda toplam can kaybının 73 bin 311'e, yaralı sayısının ise 173 bin 924'e yükseldiği belirtildi. Gazze'de enkaz altında binlerce cenazenin bulunduğu, ancak ekipman yetersizliği ve İsrail'in devam eden saldırıları nedeniyle ambulans ve sivil savunma ekiplerinin bu cenazelere ulaşamadığı ifade edildi.

İsrail ordusunun Gazze'deki son saldırısında biri bebek, 4 Filistinli yaralandı

Sağlık alanındaki kaynaklardan edinilen bilgiye göre, İsrail ordusuna ait araçlar, Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'ta yerinden edilen Filistinlilerin çadırlarının bulunduğu Mevasi bölgesine ateş açtı. İsrail saldırısında biri, 1 yaşındaki bebek, diğeri çocuk olmak üzere 4 Filistinli yaralandı.

Yaralanan Filistinlilerden ikisi çadırlarının içinde kurşun isabet etmesi nedeniyle yaralandı. Yerel kaynaklar ve görgü tanıkları da İsrail ordusunun son günlerde bölgeye sık sık ateş açtığı ve bunun sonucunda hayatını kaybedenler ve yaralananlar olduğunu söyledi. Ayrıca, İsrail ordusuna ait topçu birlikleri Gazze'nin orta kesimindeki Deyr el-Belah kentinin doğu kesimlerini hedef aldı. İsrail hücum botları da Gazze kentinin sahil kesimini bombaladı. İsrail ordusu, Gazze Şeridi'nde Ekim 2023'ten bu yana 73 binden fazla Filistinlinin hayatını kaybettiği saldırılarını, 10 Ekim 2025'te yürürlüğe giren ateşkese rağmen sürdürüyor.

Fenerbahçe'den yapılan bildirimde, istifaların kabul edildiğine ve boşalan üyeliklere bugün yapılacak olağanüstü genel kurulda seçim yapılmasına karar verildiği belirtildi.

KAP'a yapılan bildirimde şu ifadeler yer aldı, "Şirketimizde Yönetim Kurulu Üyeleri olarak görev yapmakta olan Sayın Ali Gürbüz, Sayın Erdem Sezer, Sayın İlker Alkun, Sayın Mahmut Nedim Uslu, Sayın Olcay Doğan, Sayın Ufuk Şansal, ve Sayın Yavuz Selim Demir'in 23.07.2026 tarihi itibarıyla kendi istekleri ile istifalarının kabulüne ve boşalan üyeliklere 23.07.2026 tarihinde (bugün) yapılacak olağanüstü genel kurulda seçim yapılmasına karar verilmiştir."

Von der Leyen, bugün sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, yeni yaptırım paketiyle işlem yasağı listesine 32 Rus bankasının daha eklendiğini belirtti. Kripto şirketleri ile petrol ticaret platformlarının da yaptırım kapsamına alındığını kaydetti.

Von der Leyen, “Rusya’nın piyasa şoklarından faydalanmaması için petrol fiyat tavanına ilişkin ayarlamayı bir yıl süreyle donduruyoruz.” ifadelerini kullandı.

Rusya’nın gölge filosuna destek veren gemilerin ilk kez hedef alındığına işaret eden von der Leyen, Ukrayna’ya yönelik savaşa katılan Rus vatandaşlarının AB’ye girişinin resmen yasaklanması yönünde de önemli bir adım atıldığını duyurdu.

AB Komisyonu tarafından geçen ay sunulan Rusya’ya yönelik 21. yaptırım paketinin enerji, finans ve ticaret gibi sektörleri hedef aldığı aktarıldı.

Beijing merkezli yapay zekâ şirketi Moonshot AI'ın geçen hafta tanıttığı büyük dil modeli Kimi K3, kısa sürede küresel teknoloji dünyasının dikkatini çekti. Model, çeşitli performans değerlendirmelerinde OpenAI ve Anthropic'in en gelişmiş sistemleriyle birlikte anılırken Elon Musk'ın "etkileyici bir çalışma" sözleri de tartışmayı büyüttü. Asıl dikkat çeken gelişme yeni modelden çok, şirketin kurucusu Yang Zhilin'in yıllar önce verdiği karar oldu. Carnegie Mellon Üniversitesi'nde doktorasını normal süreden yaklaşık iki yıl önce tamamlayan Yang; Apple, Google, Meta, Stanford ve MIT gibi kurumların önünde açtığı kariyer yolunu reddederek Çin'e dönmeyi tercih etti.

Financial Times'ın aktardığına göre ABD'de son günlerde "Amerika onu neden elinde tutamadı?" sorusu sıkça soruluyor. İlk bakışta bu kararın göçmenlik politikalarından kaynaklandığı düşünülse de Yang'ın doktora danışmanı Russ Salakhutdinov farklı bir tablo çiziyor. Salakhutdinov'a göre Yang'ın ABD'de kalabilmesi için birçok hukuki ve mesleki seçeneği bulunuyordu. Apple'ın Beijing ofisinde görev alma teklifi dahi masadaydı. Buna rağmen Yang, kendi şirketini kurmayı seçti ve girişimine Pink Floyd'un “Dark Side of the Moon “ albümünden ilham alarak "Moonshot" adını verdi. Üç yıl içinde yaklaşık 300 kişilik ekibiyle dünyanın en iddialı yapay zekâ modellerinden birini geliştirmesi ise bu tercihin tesadüf olmadığını gösterdi.

“Çin’de şirket kurmak avantajlı hale geliyor”

Gazeteye konuşan çok sayıda Çinli girişimci, benzer bir şirketi ABD yerine Çin'de kurmanın daha avantajlı hâle geldiğini savunuyor. Bunun en önemli nedenleri arasında ülkedeki güçlü profesyonel ağlar, ortak iş kültürü, daha bütüncül düzenleyici yapı ve hızla büyüyen mühendis havuzu gösteriliyor. ABD başta olmak üzere Batı dünyasının siyasi nedenlerle aldığı kimi kısıtlamalara rağmen bazı girişimciler, özellikle otonom sürüş gibi alanlarda insan performansını aşacak yapay zekâ sistemlerini geliştirme konusunda Çin'in daha elverişli bir ortam sunduğunu düşünüyor.

ABD'de doktora yapan Çinli bilim insanlarının büyük bölümü de kariyerine Amerika'da devam ederken son yıllarda ülkesine dönenlerin sayısı belirgin biçimde arttı. Stanford Üniversitesi'nin 2024 yılında ABD'de çalışan Çin kökenli 1.304 bilim insanıyla yaptığı araştırmada katılımcıların yüzde 73'ü akademik ortamda kendisini güvende hissetmediğini, yüzde 65'i ise Asya karşıtı ayrımcılık ve şiddet endişesi taşıdığını ifade etti. Bu tablo da yalnızca ekonomik değil, sosyal ve siyasi faktörlerin de geri dönüş kararlarında etkili olduğunu ortaya koyuyor.

Yurt dışı deneyimi olmazsa olmaz değil

Çin'in artık yalnızca ABD'de yetişmiş insan kaynağını geri çağıran bir ülke olmaktan çıkması ise dikkat çeken bir başka gelişme. Stanford Üniversitesi Hoover Enstitüsü'nün DeepSeek'in temel modellerini geliştiren 356 araştırmacı üzerinde yaptığı incelemeye göre ekibin yüzde 53,5'i hayatının hiçbir döneminde yurt dışında eğitim almadı ya da çalışmadı. ABD deneyimi bulunan araştırmacıların ise yaklaşık yüzde 70'i sonunda yeniden Çin'e döndü. Bu veriler, Çin'in artık kendi bilimsel ve teknolojik ekosistemini oluşturduğunu gösteriyor.

Financial Times onlarca yıl boyunca dünyanın en parlak beyinlerini kendine çekerek teknolojik üstünlük sağlayan ABD'nin, ilk kez bu avantajını kaybetme riskiyle karşı karşıya olduğuna dikkat çekiyor. Çin'in büyüyen yapay zekâ ekosistemi ise küresel teknoloji rekabetinde yalnızca ürünlerle değil, insan kaynağıyla da yeni bir güç merkezi hâline geliyor.

Yonhap ajansının haberine göre Chung, düzenlediği basın toplantısında KDHC ile ilişkilere ilişkin açıklamada bulundu.

Chung, "(Güney Kore Devlet Başkanı) Lee Jae Myung hükümeti geçen bir yıl içinde, önceki yönetimin (Kuzey Kore'yi) nükleerden arındırmayı merkeze alan anlayışını terk etti ve önce barış politikasına yöneldi" ifadesini kullandı.

Chung, KDHC ile "tıkanmış görüşmelerin yeniden başlatılması çabalarının öncelikli olması gerektiğini" kaydetti.

5 askerden biri hayatını kaybetti

Çek medyasında yer alan son dakika haberlerine göre, içinde 5 personel bulunan helikopterin düşmesi sonucu en az bir asker yaşamını yitirdi. Olayın hemen ardından bölgeye acil müdahale ekipleri sevk edildi ve kurtarma çalışmaları tüm hızıyla sürüyor . Çek ordusunun X hesabından yapılan resmi açıklamada, kurtarma çalışmalarının devam ettiği bildirildi.

Soruşturma başlatıldı

Çek Ordusu yetkilileri, kazanın koşulları ve nedenine ilişkin detaylı bir soruşturmanın başlatıldığını duyurdu. Olayla ilgili olarak durum elverdiğinde daha fazla bilgi paylaşılacağı belirtilirken, kazanın nedeni henüz açıklanmadı .

Names nad Oslavou'daki 22. Helikopter Hava Üssü, Çekya'nın önemli askeri üslerinden biri olarak biliniyor .

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK), Nisan ayı toplantısı sonrası politika faizini belirledi. Toplantı sonucu alınan son kararla politika faizi yüzde 37 seviyesine sabit bırakıldı.

Merkez bir önceki toplantıda da politika faizinde değişikliğe gitmemişti.

Merkez Bankası kararı şu şekilde açıkladı;

"Para Politikası Kurulu (Kurul), politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranının yüzde 37’de sabit tutulmasına karar vermiştir. Kurul ayrıca, Merkez Bankası gecelik vadede borç verme faiz oranını yüzde 40’ta, gecelik vadede borçlanma faiz oranını ise yüzde 35,5’te sabit tutmuştur.

Enflasyonun ana eğilimi, haziran ayında sınırlı bir miktar gerilemiştir. Öncü veriler ana eğilimin temmuz ayında geçici olarak yükseleceğini ima etmektedir. Jeopolitik gelişmeler eşliğinde artan belirsizlikler neticesinde enerji fiyatları yeniden yükselme eğilimine girmiştir. Yakın döneme ilişkin veriler iç talepteki zayıf seyrin belirginleştiğine işaret etmektedir. Jeopolitik gelişmelerin maliyet kanalı, iktisadi faaliyet ve beklenti kanalı üzerinden enflasyon görünümüne etkileri yakından takip edilmektedir.

Fiyat istikrarı sağlanana kadar sürdürülecek sıkı para politikası duruşu talep, kur ve beklenti kanalları üzerinden dezenflasyon sürecini güçlendirecektir. Kurul politika faizine ilişkin atılacak adımları; enflasyon gerçekleşmelerini, ana eğilimini ve beklentilerini göz önünde bulundurarak ara hedeflerle uyumlu biçimde dezenflasyonun gerektirdiği sıkılığı sağlayacak şekilde belirleyecektir. Para politikası kararları enflasyon görünümü odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla alınmaktadır. Enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma olması durumunda para politikası duruşu sıkılaştırılacaktır. Kurul enflasyon üzerindeki yukarı yönlü risklere karşı ihtiyatlı duruşunu vurgulamıştır.

Kredi ve mevduat piyasalarında öngörülenin dışında gelişmeler olması halinde parasal aktarım mekanizması ilave makroihtiyati adımlarla desteklenecektir. Likidite koşulları yakından izlenmeye ve likidite yönetimi araçları etkili şekilde kullanılmaya devam edilecektir.

Kurul, politika kararlarını enflasyonu orta vadede yüzde 5 hedefine ulaştıracak parasal ve finansal koşulları sağlayacak şekilde belirleyecektir. Kurul, kararlarını öngörülebilir, veri odaklı ve şeffaf bir çerçevede alacaktır.

Para Politikası Kurulu Toplantı Özeti beş iş günü içinde yayımlanacaktır."

Ayrıntılar geliyor...

Lin, Wang’ın dün Manila’da katıldığı Çin-ASEAN Dışişleri Bakanları Toplantısı’nda, Çin-ASEAN iş birliğinde verimli sonuçlar elde edildiğini belirttiğini hatırlattı. Wang ayrıca Çin’in ASEAN üyesi 8 ülkeyle ikili kader birliği oluşturulması konusunda önemli mutabakatlara vardığını ve komşu ülkelerle kader birliği inşasının somut biçimde ve derinlemesine ilerletildiğini ifade etti.

Lin, Bakan Wang’ın Güney Çin Denizi’ni bölge ülkelerinin ortak yuvası olarak nitelendirdiğini aktardı. Wang’ın, bu meselenin Çin-ASEAN ilişkilerinin önünde bir engel oluşturmaması gerektiğini belirttiğini kaydeden Lin, Çin ile ASEAN ülkelerinin sorunu uygun şekilde ele almayı sürdürecek bilgelik ve kapasiteye sahip olduğunu dile getirdi.

Sözcü Lin ayrıca Güney Çin Denizi’nde Davranış Kuralları’na ilişkin istişare sürecini ilerletmek amacıyla ASEAN ülkeleriyle birlikte dış aktörlerin müdahalelerini engellemeye hazır olduklarının altını çizdi.

Özel'in yeni parti çıkışı sonrası ilk kez açıklamalarda bulunan MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, kurulacak yeni partinin CHP'den geçecek milletvekili oranına göre Hazine yardımı alması gerektiğini söyledi.

"CHP'ye verilen paradan pay almalı"

2026 yılı için CHP'ye verilen 1 milyar 815 milyon TL'lik paydan, geçecek milletvekili sayısına göre yeni partiye de ödeme yapılması gerektiğini belirten Bahçeli, konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:

"CHP içinden yeni bir parti çıkıyor. Geçecek milletvekili sayısına 80 diyen var 90 diyen var ama sonuçta yeni bir parti kuruluyor.

Bunun yanı sıra diğer bir tartışma konusu da sizin de ifade ettiğiniz mal varlığının nasıl taksim edileceği hususudur. Madem CHP içinden yeni bir parti çıkıyor ve CHP'nin de sahip olduğu binalar makam araçları gibi varlıkları mevcut partide kalıyorsa böyle bir durumda 2026 yılında Hazine'den CHP ödenen 1 milyar 815 milyon liradan CHP'den ayrılarak yeni partiye geçen milletvekili sayısı oranında hazine yardımından pay aktarılması etik olanıdır"

Görüşmede taraflar, iki ülke arasındaki tarihi, kültürel, dini ve halklar arasındaki bağların stratejik ilişkilerin geliştirilmesi açısından önemli bir temel oluşturduğunu belirterek, bu bağların korunması ve güçlendirilmesinin önemini vurguladı.

Pezeşkiyan ve Zeydi, İran ile Irak arasında daha önce imzalanan anlaşmaların tam olarak uygulanmasının ikili ilişkilerin geliştirilmesi ve ortak çıkarların sağlanması açısından büyük önem taşıdığını ifade etti.

Taraflar ayrıca siyasi, ekonomik, ticari, transit taşımacılık, enerji ve bölgesel işbirliği alanlarında mevcut ortak kapasitenin daha etkin kullanılmasının gerekliliğine dikkati çekti.

Görüşmede, Tahran-Bağdat ilişkilerinin her alanda geliştirilmesinin iki ülkenin istikrarı, güvenliği ve refahına katkı sağlayacağı, aynı zamanda bölgesel dayanışma ve işbirliğini güçlendireceği belirtildi.

Irak Başbakanı Zeydi, ilk yurt dışı ziyaretini Washington'a gerçekleştirmişti.

Böylelikle Assam eyaletindeki sellerde yaşamını yitirenlerin sayısı 41'e yükselirken, eyaletin 25 bölgesinde toplam 727 bin kişi de sellerden etkilendi.

Assam Eyaleti Başbakanı Himanta Biswa Sarma da yaptığı açıklamada, 100'den fazla kişinin kayıp olduğunu ve can kaybının artabileceğini söyledi.

Eyalette devam eden arama kurtarma çalışmalarına Hindistan ordusu da yardım ediyor.

Cummings, Trump'ın geceye katılmamasını, Jeffrey Epstein ile ilişkisine gönderme yaparak "cinsel trafikte yakalandı" sözleriyle esprili bir şekilde dile getirdi.

Cummings'in bu esprisi, törenin Netflix'te yayınlanan versiyonundan çıkarıldı.

Kennedy Center çıkardı

Netflix, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, "Her ne kadar herhangi bir komedyenin performansından espri çıkarmamayı tercih etsek de Kennedy Center'ın bunu yapma konusunda sözleşmeden doğan hakkı bulunuyor" ifadelerini kullandı.

Kennedy Center ise yaptığı açıklamada, "Bir programda yapılan düzenlemeler, yayın için en iyi ürünü ortaya çıkarmak amacıyla her zaman iş birliği içinde gerçekleştirilir" dedi.

Trump, geçen yıl Beyaz Saray'a dönmesinin ardından Kennedy Center'ın yönetim kuruluna müttefiklerini getirerek kurum üzerindeki kontrolünü artırmış ve merkezin başkanı olmuştu.

Cummings Netflix'i savundu

Cummings ise sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada Netflix'i savundu. Komedyen, "Netflix, Mark Twain Ödülü performansımdan hiçbir şeyi çıkarmadı. Netflix, komediyi ve komedyenleri her zaman destekliyor" ifadelerini kullandı.

Cummings, hafta sonu yayınlanan bir podcast programında ise prova sırasında başka bir esprisini daha çıkarmak zorunda kaldığını, daha sonra son esprisinin de yayınlanan versiyondan çıkarıldığının kendisine bildirildiğini söyledi. Komedyene göre, esprinin çıkarılmasının gerekçesi olası bir davaya karşı kendisini korumaktı.

"İşlerini kaybedeceklerdi"

Cummings, "Mekandaki insanlar harikaydı, kimseyi susturmak istemiyorlar. Donald Trump'ın onların patronu olduğu doğru ve işlerini kaybedecekleri benim için çok açıktı" dedi.

Komedyen, "Umurumda değil. Kesin, sorun değil. Ama burası Mark Twain Ödülü. Burası, komedyenlerin seçilmiş yöneticilerimizi mizah yoluyla eleştirmesi nedeniyle sansürlenmemesi gereken tek yer" ifadelerini kullandı.

Trump'ın kontrolüne gönderme yaptı

Cummings, Trump'ın Kennedy Center üzerindeki kontrolüne de programda yer alan başka bir espriyle göndermede bulundu. Bu espri Netflix yayınında yer aldı.

Cummings, "Burada gerçekten çok fazla gücü var ve burada hangi yapımların sahneleneceği konusunda söz sahibi. O halde bu sonbaharda üç ay boyunca 'Beyaz Hamilton'ın tadını çıkarın" dedi.

"Biz korkmuyoruz"

Komedyen, daha sonra "cinsel trafik" ifadesini kullandığı espriyi yaptı. Espri salonda kahkahalara ve bazı şaşkın tepkilere neden oldu.

Cummings, yayınlanan versiyondan çıkarılan sözlerinde ise "Bana bunu söylememem gerektiğini söylediler. Ama komedinin özelliği de bu; biz korkmuyoruz. Bizi zorbalıkla susturmaya çalışan insanlardan korkmamaya çalışıyoruz. Bill Maher'da en çok sevdiğim şeylerden biri de bu. O, zorbaların karşısında duran biri" ifadelerini kullandı.

⁠"Çin ile iyi ilişkiler kurmamız gerekecek" diyen Marco Rubio, "Bunlar (Çin ve ABD) dünyanın en güçlü iki ekonomisi, iki büyük ordusu ve iki nükleer gücü" diye konuştu. ABD'li Bakan, Çin ile ilişkinin olabildiğince olumlu olmasını istediklerini ifade etti.

Rubio, ilişkilerin iyileşmesinin "bölgedeki ABD müttefikleri, ortakları veya varlığı pahasına olmayacağı” yorumunu yaptı.

"İran ağır bedeller ödeyecek"

İran'ın kendilerine bir anlaşma için hem doğrudan hem de dolaylı olarak "yalvardığını" iddia eden Rubio, "İran ile ilgili sorun şu ki ne zaman bir anlaşma yapsalar, oradaki yetkili insanlar ya bunu ihlal ediyor ya da bunu değiştirmek istiyor. Yani bu da onların anlaşma yapmaya hazır olmadığını gösteriyor. Bedel ödemeye devam edecekler ve her gece bu bedel gittikçe, gittikçe, gittikçe artıyor; şu anda da tam olarak bu oluyor" ifadelerini kullandı.

Rubio, İran'ın yaptıkları için "ağır bedeller" ödeyeceğini ifade ederek, "Savunma sanayi altyapıları yerle bir oldu. Her gece fırlatma rampalarını, radarlarını kaybediyorlar. Milyarlarca dolarlık zarara uğruyorlar ve ekonomileri felaket durumda. Bu halde bu insanlar her gün bizi arayıp anlaşma için yalvarıyor. Bize ve üçüncü ülkelere mesajlar gönderiyor. Artık mesaj gönderecek ülke kalmadı" diye konuştu.

İkinci Dünya Savaşı sırasında Japonya'nın Hiroşima ve Nagazaki şehirlerine atom bombası atarak nükleer silahı savaşta fiilen kullanan tek ülke olan ABD'nin Dışişleri bakanı, "İran'da rejim değişikliğini mi istiyorsunuz?" sorusuna "İran'ı nükleerden arındırmayı istiyoruz" yanıtını verdi.

İran'a "uranyum zenginleştirdiği" için saldıran ABD, Suudi Arabistan ile Riyad'ın uranyum zenginleştirmesini mümkün kılacak bir anlaşma imzalamıştı. Bu anlaşmaya dair de konuşan Rubio, Suudi Arabistan’ın ABD’nin stratejik ortağı olduğunu belirterek, nükleer teknoloji sunan tek ülkenin ABD olmadığını söyledi.

ABD'li bakan "başka ülkelerin barışçıl ve sivil bir nükleer program izlemeye karar verdiklerinde bunu ABD ile yapmalarını tercih ettiklerini" dile getirdi.

Rubio'dan Küba yorumu

ABD Dışişleri Bakanı, ABD'nin 60 yılı aşkın süredir ambargo uyguladığı Küba hakkındaki bir soruya da yanıt verdi. Aslen Kübalı olan Rubio, "Küba için değişim zor olacak, ancak daha iyi bir gelecek için bu yapılmalı" yorumunu yaptı. Küba'daki yöneticilerin "çökmüş bir ideoloji üzerinde ilerleyerek ülkeyi yok ettiğini" iddia eden Rubio, "Küba halkı bundan (mevcut yönetim) daha iyisini hak ediyor" değerlendirmesinde bulundu.

Rusya-Ukrayna arasında barış anlaşması gerçekleşmesi ve savaşın sona ermesini istediklerini kaydeden Rubio, “Savaşı sona erdirmek için elimizden gelen her türlü olumlu rolü üstlenmeye hazırız. Bu savaşı sona erdirmek için hem Rusya’nın hem de Ukrayna’nın kabul edebileceği bir çözüm gerekecek” değerlendirmesinde bulundu.

Yang, haziran ayında yeni enerjili araçların pazar penetrasyonunun yüzde 62,8’e ulaştığını belirterek, “Bu, Çin’de satılan her 10 yeni otomobilden 6’sının üzerinde yeni enerjili araç olduğu anlamına geliyor.” ifadesini kullandı.

NATO'dan yapılan yazılı açıklamaya göre, Kuzey Atlantik Konseyi, 2027-2031 Ortak Finansman Kaynak Planı'nı ve NATO Yakıt Tedarik Zinciri Kabiliyet Programı Planı'nı resmen onayladı. Açıklamada, planın müttefiklere NATO'nun beklenen kaynak ihtiyaçlarına ilişkin net ve ileriye dönük bir görünüm sunduğu belirtildi.

Bütçede rekor artış: 6,5 milyar avro

Plan kapsamında müttefikler, NATO'nun Askeri Bütçesi, Sivil Bütçesi ve Güvenlik Yatırım Programı için 2027 yılı finansman üst sınırlarını onayladı. Toplam ortak finansmanın 6,5 milyar avroya kadar yükseltildiği duyuruldu.

Bu rakam, NATO'nun önceki bütçe dönemlerine kıyasla önemli bir artışı işaret ediyor. İttifak, "daha zorlu güvenlik ortamı" gerekçesiyle bütçeyi büyütürken, aslında Rusya'ya karşı yeni bir silahlanma ve yığınak hamlesi hazırlığında olduğu yorumları yapılıyor.

27 milyar avroluk yakıt altyapısı: Savaş hazırlığı mı?

Açıklamada dikkat çeken bir diğer ayrıntı ise NATO Yakıt Tedarik Zinciri Kabiliyet Programı kapsamında sağlanan 27 milyar avroluk yatırım oldu. Bu yatırım sayesinde NATO'nun mevcut yakıt depolama ve dağıtım altyapısının modernize edileceği belirtildi.

Açıklamada, "Plan kapsamında İttifakın doğu ve güneydoğu kesimlerinde boru hatları da dahil olmak üzere yeni tesisler inşa edilecek ve NATO kuvvetlerinin muharebe hazırlığı için ihtiyaç duyduğu enerji tedarikinin güvence altına alınması sağlanacak" ifadeleri yer aldı.

"Doğu ve güneydoğu" vurgusu, NATO'nun Rusya sınırına yakın bölgelerde askeri yığınağını artıracağının en açık göstergesi olarak değerlendiriliyor. Boru hatları ve yeni tesis inşaatıyla, İttifakın uzun vadeli bir askeri varlık stratejisi izlediğine dikkat çekiliyor.

"1 milyar insanın güvenliği" söylemi

NATO açıklamasında, ortak finansmanın "yaklaşık 1 milyar vatandaşın güvenliğini sağlamaya yardımcı olan kabiliyetleri ve altyapıyı desteklediği" ifade edildi.

Ancak uzmanlar, bu söylemin gerçekçi olmadığını savunuyor. Zira NATO'nun yaptığı harcamaların büyük kısmı, doğrudan askeri harcamalara ve Rusya sınırına yönelik yığınağa ayrılıyor. "1 milyar insanın güvenliği" söylemi, İttifakın kamuoyu nezdinde meşruiyet sağlama çabası olarak yorumlanıyor.

Ukrayna'ya destek paketi de planın içinde

Açıklamada dikkat çeken bir diğer nokta ise planın, NATO'nun Ukrayna'ya yönelik öncelikli desteğine de kaynak sağlaması oldu. Buna göre, NATO-Ukrayna Güvenlik Yardımı ve Eğitim Girişimi (NSATU) ile NATO-Ukrayna Ortak Analiz, Eğitim ve Öğretim Merkezi (JATEC) de bu bütçeden finanse edilecek.

Bu durum, NATO'nun "savunma ittifakı" söyleminin ötesine geçerek, Ukrayna üzerinden Rusya'ya karşı doğrudan bir vekalet savaşı yürüttüğü eleştirilerini yeniden alevlendirdi. Zira NATO, kuruluşundan bu yana "savunma amaçlı" bir ittifak olduğunu iddia etse de, Ukrayna'ya sağlanan askeri yardımlar ve eğitim faaliyetleri bu söylemle çelişiyor.

NATO'nun "Savunma" söylemine eleştiriler

NATO'nun bu devasa bütçe artışı, uluslararası ilişkiler uzmanları tarafından eleştiriliyor. Uzmanlar, İttifakın "savunma" söyleminin ardına saklanarak aslında yeni bir Soğuk Savaş dönemine hazırlandığını belirtiyor.

NATO'nun doğu kanadındaki askeri yığınağı, Rusya sınırına yakın bölgelerde altyapı yatırımları, Ukrayna'ya sağlanan askeri destek, bütçedeki rekor artış gibi gelişmeler, İttifakın "savunma" söyleminden uzaklaştığı ve caydırıcılık adı altında yeni bir silahlanma yarışını tetiklediği eleştirilerini gündeme getiriyor.

Özellikle 27 milyar avroluk yakıt altyapı yatırımının doğu ve güneydoğu bölgelerine yapılması, NATO'nun uzun vadeli askeri stratejisinin Rusya'ya karşı bir kuşatma politikası olduğu yönündeki değerlendirmeler ağırlıkta.

Kriz ortamında bütçe artışı: Barışa değil savaşa yatırım

Dünya küresel ekonomik krizlerle boğuşurken, birçok ülkede vatandaşlar geçim sıkıntısı çekerken, NATO'nun bütçesini rekor seviyeye çıkarması dikkat çekiyor.

İttifak, "güvenlik" gerekçesiyle harcamaları artırırken, aslında askeri sanayi şirketlerine devasa bir kaynak aktarıyor. NATO'nun savunma bütçesindeki bu artış, sadece Rusya'yı değil, aynı zamanda Çin'i de hedef alan küresel bir askeri stratejinin parçası olarak değerlendiriliyor.

Savunma mı, saldırganlık mı?

NATO, kuruluşundan bu yana "savunma ittifakı" olduğunu iddia etse de, Soğuk Savaş sonrası dönemdeki genişleme politikaları, Yugoslavya bombalaması, Afganistan ve Libya müdahalesi, İttifakın savunma söylemiyle çelişen eylemler olarak tarihe geçti.

2027-2031 Ortak Finansman Kaynak Planı, NATO'nun bu genişlemeci ve saldırgan politikalarının yeni bir ayağı olarak görülüyor.

İttifak'ın, "caydırıcılık" ve "savunma" söylemleriyle bütçesini büyütürken, aslında dünyayı yeni bir silahlanma yarışının ve Soğuk Savaş'ın eşiğine getirdiğine dikkat çekiliiyor.

ABD ve İsrail’in Dünya Kupası’na kirli müdahalesi, CIA-FIFA ilişkisi ve futbola siyasi kumpas, ABD başkanı Trump, 10 yıldır FIFA Başkanı olan Infantino’nun neden BM Genel Sekreteri olmasını istiyor? Bu görevlendirme hangi hizmetin karşılığı? Futbol neden sadece futbol değildir? Mehmet Ali Güller CGTN Türk’te yorumladı.