Mevcut Genel Sekreter António Guterres’in 31 Aralık 2026’da ikinci beş yıllık dönemini tamamlayarak görevi bırakacağı BM’de, yerine gelecek ismi belirleme süreci tüm hızıyla sürüyor. Yeni Genel Sekreter 1 Ocak 2027’de koltuğuna oturacak.

Seçim nasıl işliyor? Yasal dayanak ve kurumsal çerçeve

BM Genel Sekreteri’nin seçimine ilişkin temel yasal dayanak, BM Şartı’nın 15. Bölümü’ndeki 97. madde. Bu madde açıkça şöyle diyor: “Genel Sekreter, Genel Kurul tarafından, Güvenlik Konseyi’nin tavsiyesi üzerine atanır.” Bu düzenleme, Genel Sekreter’in serbest bir seçim yarışıyla değil, Güvenlik Konseyi tavsiyesi ve Genel Kurul onayından oluşan iki aşamalı bir prosedürle belirlendiği anlamına geliyor.

Güvenlik Konseyi tavsiye yetkisini, Genel Kurul ise atama yetkisini kullanıyor. GK oylamasında bir adayın tavsiye edilebilmesi için en az 9 “evet” oyu alması ve beş daimi üyenin (Çin, ABD, Rusya, İngiltere, Fransa) hiçbirinden “hayır” (veto) oyu çıkmaması gerekiyor. Bu sistem, BM’nin egemen eşitlik ilkesini ve GK’nin uluslararası barış ve güvenlik alanındaki büyük güç mutabakatı mekanizmasını yansıtıyor.

Uygulamada, seçim sürecini şekillendiren birkaç yazılı olmayan gelenek daha var:

· Bölgesel Rotasyon İlkesi: Genel Sekreterlik görevi genellikle Asya-Pasifik, Afrika, Latin Amerika ve Karayipler, Doğu Avrupa ile Batı Avrupa ve Diğer Devletler olmak üzere beş bölge arasında dönüşümlü olarak yürütülür.

· Büyük Güçlerden Aday Göstermeme Geleneği: Adaylar, Güvenlik Konseyi’nin beş daimi üyesinden gelemez.

· Ayrıca Genel Sekreter genellikle iki dönemden fazla görev yapmaz ve İngilizce ile Fransızca’ya hâkim olması beklenir.

Adaylık süreci nasıl işliyor? Şeffaflık reformları ve prosedür

Prosedürel olarak, Genel Sekreter seçimi birkaç kritik aşamadan oluşuyor:

1. Adaylık başvurularının başlatılması:
25 Kasım 2025’te, Genel Kurul Başkanı tüm üye devletlere ve gözlemcilere ortak bir mektup göndererek seçim sürecini resmen başlattı. Adaylar, mektuba yanıt olarak başvurularını sundu. Mektupta, adayların en yüksek düzeyde verimlilik, yetkinlik ve dürüstlük standartlarına sahip olması gerektiği vurgulandı ve üye ülkelerden kadın adayları önceliklendirmeleri istendi.

2. Adayların tanıtımı ve etkileşimli diyaloglar:
Adaylar, “vizyon beyanı”, özgeçmiş ve finansman kaynaklarını kamuoyuyla paylaşmak zorunda. Nisan-Haziran 2026 döneminde adaylar BM’de düzenlenen “etkileşimli diyalog” toplantılarına katılarak üye devletlerin ve sivil toplum temsilcilerinin sorularını yanıtladı. 23 Temmuz 2026’da ise 6 adayın katıldığı bir münazara düzenlendi; adaylar BM reformu, uluslararası barış ve sürdürülebilir kalkınma gibi ana başlıklarda kamuoyu önünde tartıştı.

3. GK gayriresmî oylamaları:
Sürecin en kritik aşamasıdır. GK, kapalı oturumlarda adaylar için gizli “yoklama oylamaları” (straw poll) düzenler. Bu oylamalarda her aday için “teşvik edici”, “caydırıcı” veya “çekimser” oyları toplanır. İlk turlarda daimi ve geçici üyeler arasında ayrım yapılmazken, sonraki turlarda daimi üyeler farklı renkli oy pusulaları kullanır. Bir adayın GK tavsiyesini alabilmesi için en az 9 “teşvik” oyu alması ve hiçbir daimi üyenin “caydırıcı” oy kullanmaması şarttır. Bu oylama sistemi, 1980’lerin başında GK’deki vetolar nedeniyle yaşanan tıkanıklıkların ardından uygulamaya konmuştur.

4. Genel Kurul onayı:
GK oy çokluğuyla bir aday üzerinde mutabakata varırsa, bu adayı resmen Genel Kurul’a tavsiye eder. Genel Kurul daha sonra adayı genellikle oybirliğiyle veya alkışla resmen atar.

2015 yılında kabul edilen Genel Kurul 69/321 sayılı kararı, seçim sürecinde önemli bir dönüm noktası oldu. Bu karar, sürece daha fazla şeffaflık, açıklık ve kapsayıcılık getirmiş; ortak başlangıç mektubu, aday listelerinin ve vizyon beyanlarının yayınlanması ile adaylarla açık diyalog gibi yenilikleri hayata geçirmiştir. Ancak GK’nin kapalı istişareleri, yoklama oylamaları ve daimi üyelerin siyasi hesapları hâlâ büyük ölçüde kapalı kapılar ardında yürütülmekte.

2026 yarışı: 7 aday, 4 kadın, ağırlık Latin Amerika’da

Bu yılki yarışta 7 aday bulunuyor:

1. Michelle Bachelet (Şili) – Şili eski Devlet Başkanı, eski BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri ve BM Kadın Birimi eski Yöneticisi.

2. María Fernanda Espinosa (Ekvador) – Eski BM Genel Kurul Başkanı.

3. Rafael Grossi (Arjantin) – Mevcut Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Genel Direktörü.

4. Rebeca Grynspan (Kosta Rika) – Mevcut BM Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) Genel Sekreteri.

5. Olara Otunnu (Uganda) – Eski BM Genel Sekreter Yardımcısı.

6. Carolyn Rodrigues-Birkett (Guyana) – Guyana’nın BM Daimi Temsilcisi.

7. Macky Sall (Senegal) – Senegal eski Devlet Başkanı.

Bu 7 adaydan 4’ü kadın, 3’ü erkek. Dikkat çekici bir diğer nokta ise adayların 6’sının Latin Amerika ve Karayipler Bölgesi’nden olması. Bölgesel rotasyon geleneğine göre, sıranın bu bölgeye geldiği düşünülüyor. Zira bölgeden seçilen son Genel Sekreter, 1982-1991 yılları arasında görev yapan Perulu Javier Pérez de Cuéllar’dı.

İlk tur yoklama oylaması: Grynspan bir adım önde

BM Güvenlik Konseyi, 30 Temmuz 2026’da ilk gayriresmî yoklama oylamasını gerçekleştirdi. Edinilen bilgilere göre sonuçlar şu şekilde oluştu:

· Rebeca Grynspan 10 “teşvik”, 1 “caydırıcı” ve 4 “çekimser” oy aldı.

· Carolyn Rodrigues-Birkett 9 “teşvik” oyu topladı.

· Rafael Grossi ise 7 “teşvik” oyunda kaldı.

Rebeca Grynspan ilk turda geçici olarak öne çıktı. Ancak “caydırıcı” oylar daimi üyelerden birine ait olmadığı sürece aday için veto anlamı taşımıyor. Diplomatik kaynaklar, ilk tur sonuçlarının GK nezdinde henüz bir “uzlaşı” oluşmadığını göstermesinden ötürü önümüzdeki günlerde birden fazla oylama turu yapılabileceğini belirtiyor.

Geleneksel olarak seçim sürecinin Eylül sonu veya Ekim başında tamamlanması bekleniyor.

Çin’in belirleyici rolü: Dört “sert kriter”

Çin, BM Güvenlik Konseyi’nin beş daimi üyesinden biri olarak seçim sürecinde veto yetkisine sahip ve bu nedenle kilit bir aktör konumunda.

Çin, oylamada adayların bireysel niteliklerine önem verirken aynı zamanda gelişmekte olan ülkelerin çıkarlarını ve BM reformunun doğru yönünü korumaya özen gösteriyor.

26 Mayıs 2026’da, Çin Komünist Partisi Merkez Siyasi Büro Üyesi ve Dışişleri Bakanı Wang Yi, BM Güvenlik Konseyi’nin yüksek düzeyli toplantısına başkanlık ettikten sonra yeni Genel Sekreter’in taşıması gereken niteliklere ilişkin Çin’in görüşlerini açıkladı.

Çin, yeni Genel Sekreter’in en az dört “sert kritere” uygun olması gerektiğini belirtti:

1. BM Şartı’nın amaç ve ilkelerine sıkı sıkıya bağlılık: Aday, BM Şartı’nı savunma konusunda kararlı olmalıdır.

2. Zengin siyasi ve diplomatik deneyim ile güçlü koordinasyon becerisi: Aday, kapsamlı bir siyasi ve diplomatik geçmişe ve üstün koordinasyon yeteneklerine sahip olmalıdır.

3. Tarafsızlık ve özellikle gelişmekteki ülkelerin çıkarlarına hassasiyet: Aday, kritik konularda adil davranmalı ve gelişmekteki ülkelerin çıkar ve taleplerine özel önem vermelidir.

4. BM reformunun doğru yönünü kavrama: Aday, BM reformunun doğru istikametini belirleyebilmeli ve teşkilatın çalışma verimliliğini artırabilmelidir.

Wang Yi bu dört kriteri şu sözlerle özetledi: “Şart’a bağlılık, üstün yetkinlik, tarafsızlık ve görev bilinci.”

Çin’in temel duruşu

Prosedür boyutunda Çin, seçim sürecinde BM Şartı, Genel Kurul kararları ve GK belgelerinde belirtilen kurallara sıkı sıkıya uyulması gerektiğini vurguluyor.

Kasım 2025’te Çin’in BM Daimi Temsilci Yardımcısı Geng Shuang, Genel Kurul’daki konuşmasında üye ülkelerin mevcut işleyen usullere bağlı kalması gerektiğini belirtmiş ve mevcut sistemin dışına çıkmanın veya yapay ayrımlar yaratmanın seçim sürecini sekteye uğratacağı uyarısında bulunmuştu.

Prensip boyutunda ise Çin, gelişmekteki ülkelerin temsil edilebilirliğini güvence altına almak için bölgesel rotasyon geleneğinin devam etmesinden yana olduğunu ifade ediyor. Ayrıca adayın çok taraflılık ilkesine ve BM Şartı’nın otoritesine sadık kalması gerektiğinin altını çiziyor.

Çin açısından BM Genel Sekreteri seçimi, yalnızca bir lider belirleme süreci değil, aynı zamanda Pekin'in son yıllarda öne çıkardığı Küresel Yönetişim İnisiyatifi vizyonunun da önemli bir sınavı niteliğinde görülüyor.

Çin, uluslararası sistemde tek taraflı yaklaşımlar yerine BM merkezli çok taraflılığı güçlendirmeyi, gelişmekte olan ülkelerin uluslararası karar alma mekanizmalarındaki temsilini artırmayı ve küresel yönetişimin daha adil ve kapsayıcı hale getirilmesini savunuyor. Bu çerçevede Pekin, yeni Genel Sekreter'in BM Şartı'nın otoritesini koruyan, gelişmekte olan ülkelerin taleplerine duyarlı, uluslararası hukuku esas alan ve örgütün reformunu üye devletler arasında geniş uzlaşı temelinde yürütebilecek bir isim olmasını destekliyor. Çinli yetkililere göre böyle bir yaklaşım, BM'nin küresel yönetişimdeki merkezi rolünün güçlendirilmesi ve uluslararası sistemin daha dengeli bir yapıya kavuşturulması açısından kritik önem taşıyor.

Mekanizmanın karakteristiği ve reform tartışmaları

BM Genel Sekreteri seçim mekanizmasının temel özelliği, biçimsel olarak Genel Kurul’a dayanmasına rağmen siyasi ağırlığın GK tavsiyesinde yoğunlaşmasıdır.

Bu sistemin tasarım mantığı, BM’nin bir “dünya hükûmeti” olmadığı ve Genel Sekreter’in de “dünya başkanı” değil, büyük güçler arasında asgari bir mutabakatı sağlayabilen bir “koordinatör” olması gerektiği anlayışına dayanıyor. Mevcut sistem, maksimum siyasi seferberlikten ziyade asgari siyasi dışlanmayı hedefliyor.

Büyük güçlerin kabul edilebilirliği, BM’nin işlevselliği için fiili bir zorunluluk. Örneğin barışı koruma operasyonları, yaptırım uygulamaları ve arabuluculuk faaliyetleri, büyük güçlerin en azından asgari düzeyde iş birliğine bağlı. Dolayısıyla GK’nin tavsiye yetkisi, sürecin açıklığını sınırlasa da, Genel Sekreter’in görev süresi boyunca çalışabilmesi için gerekli siyasi zemini hazırlıyor.

Ancak bu mekanizma, sürekli olarak reform talepleriyle de karşı karşıya. 2015’ten bu yana yapılan şeffaflık reformları sürece olumlu katkılar sağlamış olsa da, GK’nin kapalı istişareleri ve daimi üyelerin siyasi tercihleri gibi kritik aşamalar hâlâ kapalı kapılar ardında yürütülmekte. Gerçekçi güç dengeleri ile sürecin şeffaflığı arasında daha iyi bir denge kurulması, gelecekteki reformların en önemli hedeflerinden biri olmaya devam ediyor.

Beyoğlu Kaymakamlığı tarafından belediyeye gönderilen yazıda, İnan Güney’in 25 Ağustos 2025’te görevden uzaklaştırıldığı hatırlatıldı.

Yazı gönderildi

Kaymakamlık, kararın İnan Güney’e tebliğ edilmesini ve tebliğ belgesinin aslının ivedilikle gönderilmesini istedi.

Beyoğlu Kaymakamlığı'nın Beyoğlu Belediyesi'ne gönderdiği yazıda şunları ifade edildi:

"İstanbul Valiliğinin (İdare ve Denetim Müdürlüğü) 03/08/2026 tarihli ve 1202381 sayılı yazısı.
İlgi yazıda; Beyoğlu Belediye Başkanı İnan GÜNEY hakkında 25/08/2025 tarihli görevden uzaklaştırma kararı verildiği, adı geçen hakkında 04/08/2026 tarihinden itibaren iki ay süreyle görevden uzaklaştırma tedbirinin devamına ilişkin Bakanlık Makamının 29/07/2026 tarihli onay örneğinin ilişikte gönderildiği bildirilmiştir.
Söz konusu belgenin Beyoğlu Belediye Başkanı İnan GÜNEY'e tebliğ edilerek tebliğ tebellüğ belgesinin aslının Kaymakamlığımıza ivedi olarak gönderilmesi hususunda; Gereğini rica ederim."

Avrupa Komisyonu’nun Rus medya kuruluşlarının ve kanallarının Ceuta'daki göçmen krizine gösterdiği büyük ilgiyi tespit ettiğini dile getiren Mercier, “Ancak bu olaylardan önce, 30 Temmuz'dan önce kendilerinin bulunmuş olabilecekleri herhangi bir bilgilendirme faaliyetine rastlayamadık” diye konuştu.

Sözcü, Avrupa Komisyonu'nun Ceuta'daki olayları, sosyal medyada çeşitli dezenformasyon türlerinin yayılması dahil olmak üzere, ‘insan kaçakçılığı örgütleri tarafından göçün araçsallaştırılmasının’ bir sonucu olarak değerlendirdiğini vurgulayarak, İspanya'nın bu örgütlerin göçmen krizini organize etmedeki rolünü araştırdığının altını çizdi.

Mercier ayrıca, Avrupa Komisyonu'nun Ceuta'da neler olup bittiğine ve krizi tetikleyen olaylara dair henüz tam bir bilgiye sahip olmadığını ve bu nedenle olaylarla ilgili soruşturmanın devam ettiği İspanya ile temas halinde olduğunu da sözlerine ekledi.

İsrail parmağı gündeme gelmişti

İspanyol siyasiler ve uzmanlar, İsrail'in Ceuta'daki gelişmeleri "kaos" aracı olarak kullandığını gündeme getirmişti.

İspanyol gazeteci Jose Vizner de İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun oğlu Yair Netanyahu'nun 2019'daki bir paylaşımına atıfta bulunarak "Netanyahu'nun oğlu, 2019'da İsrail'in, Sebte ve Melilla'daki ayrılıkçı hareketleri finanse ettiğini ima ediyordu. Mevcut durumun, Sanchez'e karşı bir intikam olduğuna dair herhangi bir şüphe var mı?" sorusunu yöneltti.

İspanyalı uzman Ruben Gisbert ise İspanya'nın, İsrail tarafından "saldırıya" uğradığı değerlendirmesini yaptı.

İspanya Başbakanı Pedro Sanchez de yaşananları "İspanya'nın toprak bütünlüğüne saldırı" ve "ihlal" olarak nitelendirmişti.

Rapora göre, ateşkese rağmen düzenlenen saldırılarda en az 1254 kişi hayatını kaybetti, yaklaşık 4 bin 121 kişi yaralandı. Ayrıca geçen bu 300 günde 159 Filistinli Gazze Şeridi'nde alıkonuldu.

İsrail ordusu, Ekim 2025'te yürürlüğe giren ateşkesten bu yana Gazze Şeridi'nde 4 bin 91'den fazla ihlal gerçekleştirdi.

İnsani yardımların kısıtlanması

Bunların yanı sıra gıda ve insani yardım taşıyan tırların Gazze Şeridi'ne girişi kısıtlandı; tedavi başta olmak üzere bölgeden çıkması gereken Filistinlilerin seyahatine ağır kısıtlamalar getirildi.

Ateşkese göre sınır kapılarından Gazze Şeridi'ne bugüne kadar 180 bin yardım tırının girmesi gerekiyordu. Ancak bu sürede sadece 63 bin 94 tır bölgeye giriş yapabildi.

Seyahat kısıtlaması

Gazze'nin dünyaya açılan tek kapısı Refah Sınır Kapısı'ndan geçişlerde de ciddi kısıtlamalar uygulandı.

Ateşkes anlaşmasına göre, bu süreçte başta tedavi amacıyla bölgeden ayrılması gerekenler olmak üzere 27 bin 400 kişiden yalnızca 10 bin 73'ünün, yani yaklaşık yüzde 39'unun seyahatine izin verildi.

Filistin hükümeti, İsrail'in Filistin halkını sistematik şekilde hedef alan ve yok etmeyi amaçlayan politikaları ile aralıksız sürdürdüğü cinayetleri en güçlü ifadelerle kınadı.

Gazze Şeridi'nde her geçen gün kötüleşen insani durumun tüm sorumluluğunun İsrail'e ait olduğu kaydedildi.

Hükümet ayrıca arabulucu ülkeler ile ateşkes anlaşmasının garantörlerine, "İsrail'i anlaşmanın tüm maddelerini uygulamaya ve süregelen ihlallerine son vermeye zorlama" çağrısında bulundu.

Buna göre, ülkede ilk kez işsizlik maaşı başvurusu yapanların sayısı 1 Ağustos ile biten haftada önceki haftaya kıyasla 1000 kişi artarak 199 bine yükseldi.

Piyasa beklentisi, işsizlik maaşı başvuru sayısının bu dönemde 203 bin olması yönündeydi.

İşsizlik maaşı başvuru sayılarına ilişkin önceki haftanın verisi 197 binden 198 bine revize edildi.

Geçen hafta itibarıyla 4 haftalık ortalama işsizlik maaşı başvuru sayısı ise 4 bin 500 azalarak 198 bin 750'ye geriledi.

Devam eden işsizlik maaşı başvurularının sayısı da 25 Temmuz ile biten haftada önceki haftaya göre 24 bin artarak 1 milyon 801 bine çıktı.

Raporda, Çin turizm sektörünün toplam ulusal yatırımdaki payının 2036 yılına kadar yüzde 3,7’ye çıkacağı, bu oranın 2025’teki yüzde 2,3 seviyesinden önemli bir artış olduğu vurgulandı.

"Çin turizmi ulusal öncelik haline getirdi"

WTTC Başkanı ve CEO’su Gloria Guevara, mevcut trendlerin devam etmesi halinde Çin’in turizm sektöründeki hızlandırılmış genişlemesinin ülkeyi dünyanın önde gelen seyahat ve turizm ekonomisi olma yolunda sağlam bir şekilde ilerleteceğini söyledi.

Guevara, Çin’in genişletilmiş vize kolaylaştırma önlemleri, iyileştirilmiş vergisiz alışveriş ve vergi iadesi politikaları ile daha sorunsuz bir seyahat deneyimi yaratan girişimleri örnek göstererek, Çin’in seyahat ve turizmde tam potansiyelini ortaya çıkarmak için gereken neredeyse tüm politikaları uyguladığını belirtti. Guevara'ya göre, birçok ülke turizmi uzun vadeli planlar ve yeterli yatırım eksikliği nedeniyle hafife alırken Çin bunu ulusal bir öncelik haline getirmiştir ve bu durum havaalanlarına, yüksek hızlı tren istasyonlarına ve altyapıya yapılan devasa yatırımların yanı sıra kapsamlı uzun vadeli planlamada açıkça görülmektedir.

Küresel turizm 2025'te rekor kırdı

Rapora göre geçen yıl ABD, Çin, Hindistan ve Suudi Arabistan, küresel seyahat ve turizm yatırımlarının neredeyse yarısını oluşturdu.

Küresel seyahat ve turizm yatırımları 2025 yılında 1 trilyon doları aşarak yıllık yüzde 8,5 oranında büyüdü; sektörün tamamı küresel ekonominin genelinden daha iyi performans gösterdi ve dünya GSYİH’sine rekor düzeyde 11,6 trilyon dolar katkıda bulundu. 2025 yılında uluslararası gecelemeli ziyaretçi sayısı rekor seviyeye ulaşarak 1,54 milyara çıktı; bu yıllık bazda yüzde 5,6’lık bir artış ve 2024’e kıyasla 82 milyon ek ziyaretçi anlamına geliyor.

WTTC’ye göre Çin, Fransa ve Japonya en büyük mutlak artışları kaydetti ve toplam artışın yaklaşık yüzde 30’unu oluşturdu.

Vize kolaylıkları ve altyapı hamleleriyle büyüme

Çin, sadece Pekin ve Şanghay gibi birinci sınıf şehirleri değil, aynı zamanda ülkenin zengin ve çeşitli kültürünü deneyimlemek için küçük kasaba ve köyleri de keşfeden giderek artan sayıda uluslararası gezgini ağırlıyor.

Sektör uzmanları, bu yatırımların genişletilmiş vize kolaylaştırma önlemleri gibi güçlü politika desteğiyle birleştiğinde Çin’in önde gelen küresel seyahat destinasyonu konumunu daha da güçlendireceğine inanıyor. Guevara, Çin’in kültür, tarih, gastronomi, mükemmel altyapı ve ülke içinde kolay hareket imkanının birleşiminin dünyanın dört bir yanından gelen uluslararası turist sayısında önemli bir artışa yol açacağını açıkladı.

Beş yıllık planlarla güçlü ivme

Raporda ayrıca Çin’in 2035 yılına kadar dünya turizm devi olma hedefini belirleyen 14. Beş Yıllık Planı (2021-2025) ve daha geniş bir yelpazede yüksek kaliteli turizm ürünleri geliştirmek ile turizm hizmetlerinin kalitesini artırmak için daha fazla çaba öngören 15. Beş Yıllık Planı (2026-2030) tarafından gösterilen güçlü ivme vurgulandı.

Raporda, yurt içi ve yurt dışı turizm için belirlenen hedeflerin altyapı, turistik yerler, bağlantı, konaklama ve ziyaretçi hizmetlerine sürekli yatırım yapılmasını gerektireceği ifade edildi.

2036'ya kadar yıllık yüzde 6,5 büyüme bekleniyor

WTTC, Çin’in turizm sektörünün 2026’da yüzde 5,3 oranında büyüyeceğini ve önümüzdeki on yılda ortalama yıllık yüzde 6,5’lik bir büyüme oranına sahip olacağını öngördü. 2036 yılına kadar sektörün büyüklüğünün neredeyse iki katına çıkarak 3,5 trilyon dolara ulaşması bekleniyor.

Çarpışma anı doğrudan görüntülenemese de Avrupa Güney Gözlemevi’nin Şili’deki Çok Büyük Teleskobu, çarpışma sonucu oluşan madde bulutunda sodyum ve lityuma ait spektral izler tespit etti.

Falcon 9 roketi, iki özel Ay aracını uzaya taşımak üzere 15 Ocak 2025’te Florida’daki Kennedy Uzay Merkezi’nden fırlatılmıştı. Yüklerini bıraktıktan sonra kontrolsüz yörüngede kalan yaklaşık 4 ton ağırlığında ve 12 metre uzunluğundaki ikinci kademe, saatte 8 bin 700 kilometre hızla Ay yüzeyine çarptı.

Son krizi ele alan toplantı, Fas’ın başkenti Rabat’ta yapıldı.

Infantino, FIFA’ya bağlı 211 üye federasyona bir mektup göndererek hataları nedeniyle ‘içtenlikle özür dilediğini’ kaydetti. Bunların bir daha yaşanmayacağına dair de taahhütte bulundu.

Mektupta teklifin basına sızmasının ardından da hatalar yapıldığı kabul edildi ancak kurumun ‘adını ve itibarını korumak için gerekli tüm önlemleri alacağı’ kaydedildi.

FIFA’nın kriz çıkardıktan sonra iptal edilen planı

Infantino kısa süre önce dünya kupası ve kulüpler dünya kupasının ticari haklarından büyük bir hisseyi özel yatırımcılara satma planını ortaya attı.

UEFA, 30 Temmuz’da bu girişimden vazgeçilmediği takdirde FIFA’nın bütün turnuvalarını boykot edeceğini açıkladı.

Aynı gün Kuzey ve Orta Amerika ve Karayipler Futbol Konfederasyonu (CONCACAF) da planı reddettiklerini duyurdu.

FIFA, 31 Temmuz’da “Kimse futbolu satmıyor” diyerek teklifte ısrarlı olacağı yönünde sinyal verdi.

Fakat Infantino’nun planı hayata geçirebilmesi için üye ülkelerin çoğunluğunun desteğine ihtiyacı vardı. Yani, 211 üyeden 106’sının lehte oy vermesi gerekiyordu.

UEFA, CONCACAF ve AFC’nin plana karşı çıkmasıyla bu olasılık azaldı. FIFA’da UEFA’nın 55, CONCACAF’ın 35 ve Asya’nın 46 oyu var.

Afrika (CAF) ve Okyanusya (OFC) futbol federasyonları, FIFA’nın planını ağustosta görüşeceklerini belirtti. Güney Amerika futbolunun yönetim organı Conmebol’sa FIFA’dan planla ilgili ‘ek bilgi’ istediğini duyurdu.

FIFA, yoğun tepkilerin ardından 1 Ağustos’ta planı iptal ettiğini açıkladı.

UEFA, kararı ‘futbol dünyasının zaferi’ tanımlayıp ekledi: “Hikaye burada bitmemelidir. FIFA’ya güveni yeniden inşa etme görevi daha yeni başladı.”

Bu da 2011'den bu yana aynı tarihte ölçülen doluluk seviyeleri karşılaştırıldığında en düşük seviye olarak kaydedildi.

Gas Infrastructure Europe (GIE) verilerine göre, geçen yıl aynı dönemde depoların doluluk oranı yaklaşık yüzde 70'ti.

2025/26 kış sezonunun ardından depolardaki düşük seviyeler, önceki yıllarda olduğu gibi yaz aylarında hızla toparlanamadı. Bunun temel nedeni, İran Savaşı sonrasında küresel sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) piyasasının ciddi şekilde sıkılaşması, fiyatların hızla yükselmesi ve Orta Doğu dışında kalan spot sıvılaştırılmış LNG kargoları için Asyalı alıcıların Avrupa'dan daha yüksek fiyat vermesi oldu.

Bu nedenle Avrupa'nın, depolarının aralık başında yüzde 80 doluluk seviyesine ulaşmasını öngören hedefini yakalayamama riski bulunuyor.

Soğuk kış ihtimali risk yaratıyor

Analistler, depolardaki düşük seviyenin özellikle soğuk bir kış yaşanması halinde kasım-mart döneminde doğal gaz fiyatlarında sert yükselişlere yol açabileceği uyarısında bulunuyor.

Katar'dan LNG arzındaki kesintiler nedeniyle piyasada yakın vadeli kontrat fiyatlarının uzun vadeli kontratlardan daha yüksek olduğu ters piyasa yapısı oluştu. Bu durum, şirketleri depolama yapmaya teşvik etmezken, Avrupa'yı kış koşullarına ve Orta Doğu'dan LNG akışının ne zaman normale döneceğine ilişkin belirsizliğe karşı daha kırılgan hale getirdiği ifade ediliyor.

Ayrıca, Merkezi İskoçya'da bulunan araştırma ve danışmanlık şirketi Wood Mackenzie'nin yayımladığı basın açıklamasında, Avrupa'nın tarihsel olarak düşük doğal gaz depolama seviyelerinin 2026/27 kışında arz güvenliğini riske attığını belirtti.

Japonya’nın İkinci Dünya Savaşı sırasında izlediği işgal ve yayılmacılık politikasının Asya’daki komşu ülkelere ve dünyaya ağır felaketler yaşattığını belirten Lin, Tokyo yönetiminin tarihî gerçeklerle yüzleşmekten kaçındığını ifade etti.

Lin, Japonya’nın komşu ülkeleri tehdit olarak gösteren söylemler üreterek askerî kapasitesini artırma amacını gizlemeye çalıştığını savundu. Japonya’nın yeniden askerileşmesinin bölgesel barış ve istikrar açısından tehdit oluşturduğunu öne süren Lin, uluslararası topluma gelişmelere karşı uyanık olma çağrısında bulundu. Lin ayrıca Japonya’dan işgal tarihinden ders çıkarmasını istedi.

Hiroşima’ya atom bombası atılmasının 81’inci yıl dönümüne de değinen Lin, nükleer silahların yol açtığı felaketlerin tekrarlanmaması gerektiğini belirtti.

Japonya’daki sağcı güçlerin tarihî gerçekleri çarpıttığını ve “nükleer saldırının mağduru” kimliğini siyasi amaçlarla kullandığını ileri süren Lin, Japonya’nın komşu ülkelere yönelik işgallerinde on milyonlarca kişinin yaşamını yitirdiği veya yaralandığı gerçeğinin geri plana itilmeye çalışıldığını söyledi.

Japon hükümetinin son dönemde silahlanmayı hızlandırdığını, ABD’nin sağladığı nükleer korumanın güçlendirilmesini istediğini ve “Nükleer Olmayan Üç İlke”yi aşmaya çalıştığını kaydeden Lin, bu girişimleri barış yanlılarına yönelik bir meydan okuma ve tarihî adalete saygısızlık olarak nitelendirdi.

Lin, Japonya’ya tarihe saygı göstermesi, nükleer silahların yayılmasının önlenmesine ilişkin uluslararası yükümlülüklerini yerine getirmesi ve bir kez daha tarihin sanık sandalyesine oturmaması çağrısında bulundu.

Seçimleri Vance'in kazanmasını istediğini bağışçılara ileten Trump, "Günün sonunda halkın JD'yi seçmesini sağlamamız gerekiyor." ifadesini kullandı.

Trump'a yakın bir kaynak da Başkan'ın, Cumhuriyetçi Partinin gelecekteki lideri olarak Vance'i gördüğünü ancak Vance'in adaylığını ne zaman açıklayacağı ya da ona yönelik desteğini ne zaman kamuoyuna duyuracağı konusunda henüz karar vermediğini ileri sürdü.

Öte yandan, ABD Başkanı'na yakın bazı danışmanlar ise Trump'ın 2028 seçimleri için Vance ile ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio arasında henüz kesin bir tercih yapmadığını iddia etti.

Başbakan Yardımcısı, “Demiryoluyla Hint Okyanusu’na çıkış seçeneği de değerlendirilmeli. Boğaz’da ve Hürmüz’deki risklerde alternatif güzergahlar gerekebilir: Türkmenistan, İran, Afganistan ve Pakistan üzerinden. Hindistan’a çıkış sağlayan her türlü seçenek uygundur” dedi.

Bu açıklama, Karadeniz’deki gemilere ve liman altyapısına yönelik artan saldırılar sonucunda Karadeniz havzasındaki navlun fiyatlarının hızla yükseldiği, deniz taşımacılığı şirketlerinin ise askeri riskler nedeniyle yük taşımayı reddetmeye başladığı bir dönemde yapıldı.

Mevcut durumda, uluslararası Kuzey – Güney ulaştırma koridoru kapsamında, Azerbaycan’ın sınır kenti Astara’dan İran’ın Reşt kentine kadar bir demiryolu kesiminin inşası planlanıyor. Bu hat sayesinde ürünlerin kara yoluyla İran’ın Hint Okyanusu kıyısındaki limanlarına ulaştırılması hedefleniyor.

Japon sağ kanadının sözde "savaş vurgunculuğu" teorisini ön plana çıkarması ise kamuoyundaki tepkileri daha da artırdı.

Yeni militarizm küresel tepki çekiyor

Çin Medya Grubuna (CMG) bağlı CGTN tarafından yürütülen küresel çevrim içi ankete göre, katılımcıların yüzde 83,6'sı Japonya'daki yeni militarizmin askeri genişlemeyi hızlandırdığına inanıyor ve uluslararası toplumun bu gelişmeye karşı teyakkuzda olması gerektiğini düşünüyor.

Yeni Savunma Beyaz Kitabı'nda, savunma sanayisinin Japonya'nın uluslararası rekabet gücünü artırma ve ekonomik büyümeyi teşvik etmedeki rolüne geniş yer ayrılarak sözde "savaş vurgunculuğu" teorisi körükleniyor.

Ankete katılanların yüzde 72'si bu tür iddiaların tamamen asılsız olduğunu belirtirken; yüzde 80,9’u ise Japon hükümetinin vergi artışları ve harcama reformları gibi önlemlerle savunma bütçesini Gayrisafi Yurt İçi Hasıla'nın (GSYH) yüzde 2'sine çıkardığına ve bu oranın İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana en yüksek seviye olduğuna dikkat çekiyor. Savunma harcamalarındaki bu sürekli artış, Japon halkının üzerinde ciddi bir ekonomik yük oluşturuyor.

Takaichi yönetiminin göreve gelmesinden bu yana Japonya, askeri genişlemeyi hızlandırarak İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesinden bu yana en büyük ölçekli askeri kapasite inşasını yürütüyor. Yeni Savunma Beyaz Kitabı da savunma harcamalarının artmaya devam edeceğinin sinyalini veriyor. Buna karşılık katılımcıların yüzde 65,5'i; artan mali baskı ve yükselen kamu borcu karşısında, Japonya'nın savunma alanındaki genişlemesini kamu refahıyla gerekçelendirme çabasının sürdürülemez bir politika olduğunu vurguluyor.

Dikkat çeken bir diğer unsur ise Japonya'nın yeni Savunma Beyaz Kitabı'nda, askeri genişlemenin ciddiyetini perdelemek amacıyla animasyon tarzı bir kapak tasarımının kullanılması oldu. Japonya Savunma Bakanlığı, daha önce de ilkokul öğrencilerine yönelik çocuk versiyonlu bir Savunma Beyaz Kitabı dağıtmıştı. Bu gelişmeler, Japonya'nın askeri genişleme çabalarını geleneksel savunma alanlarının ötesine taşıyarak ekonomi, teknoloji, sanayi ve hatta vatandaşların günlük yaşamlarına kadar entegre etmeye çalıştığını gösteriyor. Ankete katılanların yüzde 79,1'i, Japon hükümetinin askeri unsurları günlük yaşama dahil etme çabalarının ve toplumun militarizasyonuna yönelik bu eğilimin uluslararası toplum tarafından ciddiyetle ele alınması gerektiği kanaatinde.

Bununla birlikte Japonya'nın yeni Savunma Beyaz Kitabı, askeri gücünü genişletmek ve askeri konuşlandırmalarını artırmak için sözde "bölgesel güvenlik tehditlerini" bir bahane olarak abartma eğilimini sürdürüyor. Japon yönetimi bu hamlelerle, savaş sonrası Barış Anayasası'nın ve uluslararası düzenin getirdiği kısıtlamaları aşmak amacıyla siyasi ve kamusal meşruiyet arayışına giriyor.

Anket sonuçları, katılımcıların yüzde 87,5'inin güvenlik endişelerini kışkırtmanın ve sözde "dış tehditleri" manipüle etmenin, Japonya'nın askeri genişlemeyi meşrulaştırmak ve savaş sonrası barış çerçevesini aşındırmak için kullandığı standart bir taktik haline geldiğine inandığını ortaya koydu. Katılımcıların yüzde 87'si, Japonya'nın sözde "bölgesel tehdit" algısını manipüle etme ve ABD-Japonya askeri entegrasyonunu derinleştirme çabalarının Asya-Pasifik bölgesindeki güvenlik ortamını daha da karmaşık hale getireceğinden endişe duyuyor. Çevrim içi kullanıcılar, Japon hükümetini yanlış politikalarını düzelterek uluslararası toplumun güvenini yeniden kazanacak somut adımlar atmaya çağırıyor.

Söz konusu anket, CGTN'nin İngilizce, İspanyolca, Fransızca, Arapça ve Rusça platformlarında eş zamanlı olarak yayımlandı ve 24 saat içinde 2 bin 343 çevrim içi kullanıcının katılımıyla gerçekleştirildi.

İşte Trabzonspor'dan KAP'a yapılan açıklama:

"Profesyonel futbolcu Mohamed Salah ile iki yıllık anlaşma sağlanmıştır. Yapılan anlaşmaya göre; oyuncuya her bir futbol sezonu için, 10.000.000.-EUR yıllık ücret ve 7.000.000.-EUR imza ücreti olmak üzere toplam 17.000.000.-EUR garanti ücret ödenecektir. Anlaşma kapsamında oyuncuya ayrıca, her bir futbol sezonu için şarta bağlı bonuslar ödenecektir. Yine oyuncu ile yapılan imaj hakları sözleşmesi kapsamında, mağazacılık şirketimizde "Mohamed Salah" özelinde satılacak ürünlerden oyuncuya %20 pay verilecektir.

Menajerlik hizmet bedeli olarak, oyuncuya ödenecek brüt ücret tutarının %5'i oranında ödeme yapılacaktır."

Açıklamada, kritik bilgi altyapısının güvenli ve istikrarlı işleyişini korumak, olası siber güvenlik risklerini önlemek ve ulusal güvenliği sağlamak amacıyla bu adımın atıldığı belirtildi.

İncelemenin, Siber Güvenlik İnceleme Ofisi tarafından Çin Halk Cumhuriyeti Ulusal Güvenlik Yasası ve Çin Halk Cumhuriyeti Siber Güvenlik Yasası uyarınca, Siber Güvenlik İnceleme Yönetmeliği kapsamında yürütüleceği kaydedildi.

Takaichi, Japonya’nın uzun süredir benimsediği Üç Nükleer Karşıtı İlke’yi (nükleer silah bulundurmama, üretmeme ve ülkeye sokmama) konuşmasında zikretmesine rağmen, bu ilkelere bağlı kalınacağına dair net bir ifade kullanmaktan kaçındı. Bu durum, hem muhalefet hem de Japon kamuoyunda hükümetin nükleer politikada köklü bir değişikliğe hazırlandığı yorumlarına yol açtı.

"Mevcut durum” vurgusu ve kasıtlı muğlaklık

Japonya’nın önde gelen gazetelerinden Mainichi Shimbun, Takaichi’nin kullandığı ifadelerin önceki başbakanlardan ince ama kritik bir farkla ayrıldığına dikkat çekti. Takaichi, ilkeleri “savunduğunu” söylemekle yetinirken, “gelecekte de sürdüreceğiz” gibi bağlayıcı bir taahhütte bulunmadı.

Gazetenin başbakana yakın bir kaynağa dayandırdığı habere göre, hükümetin Üç Nükleer Karşıtı İlke’yi gözden geçirmeyi düşünmesi halinde, resmi bir revizyon yapılana kadar “mevcut durumu koruyacakları” ifade edildi. Bu açıklama, Takaichi’nin konuşmasındaki muğlaklığın tesadüf değil, bilinçli bir tercih olduğunu gösteriyor.

Muhalefetten sert eleştiriler

Muhalefet kanadı, başbakanın bu kaçamaklı tutumuna sert tepki gösterdi.

Merkezci Reform İttifakı lideri Junya Ogawa, Kyodo News’a yaptığı açıklamada, Takaichi’nin konuşmasının “yalnızca mevcut durumun bir açıklaması” olduğunu ve nükleer karşıtı ilkelerin korunmasına yönelik kesin bir irade içermediğini söyledi.

Halk İçin Demokrat Parti lideri Yuichiro Tamaki ise Takaichi’nin hükümetin uzun süredir savunduğu tutumu tekrarladığını belirterek, “Ancak tekrar ile taahhüt arasında dağlar kadar fark var” ifadelerini kullandı.

Güvenlik belgelerinde revizyon sinyali

Takaichi, tören sonrası düzenlediği basın toplantısında da sorulara kaçamak yanıtlar verdi. Ülkenin üç temel güvenlik belgesinin yıl sonundan önce revize edilmesi çalışmaları sürerken, “Belgelerin metni henüz netleşmedi, şu aşamada yorum yapmak erken” diyerek soruları geçiştirdi.

Oysa Japon medyası daha önce Takaichi yönetiminin, bu revizyon kapsamında “Japonya’ya nükleer silah sokulmasına izin vermeme” ilkesini değiştirmeyi değerlendirdiğini duyurmuştu. Temmuz ayında Savunma Bakanı Shinjiro Koizumi’nin çevrimiçi bir programda “Nükleer politikalar tabu olmadan tartışılmalı” açıklaması da bu endişeleri daha da pekiştirdi.

1971’den beri değişmeyen ilke tehlikede

Japanya’nın Üç Nükleer Karşıtı İlkesi, 1971 yılında parlamento tarafından resmen kabul edilmiş ve onlarca yıldır ülkenin nükleer politikasının temel taşı olmuştu. Ancak Takaichi hükümetiyle birlikte bu ilkenin gevşetilebileceği veya tamamen terk edilebileceği yönündeki sinyaller, bölgede yeni bir nükleer silahlanma yarışını tetikleyebileceği endişesini de beraberinde getiriyor.

Uluslararası kamuoyu, Takaichi yönetiminin bu belirsiz duruşunu yakından izlerken, Japon halkının barış ve nükleer silahsızlanma konusundaki hassasiyetinin siyasi hesaplara feda edilip edilmeyeceği sorusu giderek daha fazla soruluyor.

Ankete katılanların yüzde 50'si ABD'nin İran'a yönelik askeri operasyonlarının önümüzdeki bir yıl içinde Orta Doğu'yu daha istikrarsız hale getireceğini söyledi. Buna karşılık yalnızca yüzde 17'lik kesim savaşın bölgeye daha fazla "istikrar getireceği" kanısında. Katılımcıların yüzde 16'sı durumun değişmeyeceğini belirtirken, yüzde 17'si ise görüş bildirmedi ya da kararsız olduğunu ifade etti.

Anket, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik tehditlerinden yeniden geri adım attığı bir dönemde tamamlandı. Bu durum, Trump'ın başlangıçta kısa süreceğini iddia ettiği savaşa dair kamuoyunun şüpheciliğini de gözler önüne serdi.

Akaryakıt fiyatları endişesi büyüyor

ABD'liler yalnızca bölgesel güvenlik konusunda değil, ekonomik etkiler konusunda da karamsar. Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim nedeniyle yükselen akaryakıt fiyatlarının daha da artacağını düşünenlerin oranı yüzde 58. Fiyatların düşeceğini öngörenlerin oranı ise yalnızca yüzde 15 olarak kaydedildi.

Anket sonuçları, kasım ayında yapılacak ara seçimler öncesinde Cumhuriyetçi Başkan Donald Trump ve partisinin karşı karşıya olduğu siyasi risklere de işaret etti.

Ocak 2025'te yeniden göreve başlayan Trump, seçim kampanyasında ABD'yi "gereksiz savaşlardan uzak tutma" vaadinde bulunarak "Önce Amerika" demişti. Ancak Cumhuriyetçi seçmenler bile İran savaşının sonuçları konusunda ikiye bölünmüş durumda. Cumhuriyetçilerin yüzde 80'i Trump'ın genel başkanlık performansını onaylarken, İran politikasını destekleyenlerin oranı yüzde 66 oldu. Buna rağmen ankete katılanların yalnızca yüzde 41'i savaşın Orta Doğu'da "istikrarı artıracağını" düşünüyor.

Savaşın ABD'ye maliyeti ağır oldu

Şubat ayı sonunda İsrail ile birlikte İran'a yönelik başlatılan savaşın ABD vergi mükelleflerine maliyetinin en az 37,5 milyar dolara ulaştığı belirtiliyor. Çatışmalarda 18 ABD askeri hayatını kaybederken, binlerce İranlı da yaşamını yitirdi.

Ankete göre Amerikalıların yalnızca yüzde 35'i savaşı destekliyor. Kayıtlı seçmenlere hangi partinin savaş ve terörle mücadelede daha başarılı olduğu sorulduğunda ise Demokratlar yüzde 37 ile Cumhuriyetçilerin (yüzde 36) önüne geçti. Reuters/Ipsos'un Aralık 2024'ten bu yana yaptığı ölçümlerde Demokratlar bu başlıkta ilk kez öne çıkarken, seçmenler yaklaşık on yıl sonra ilk kez ekonomiyi yönetme konusunda da Demokratları daha başarılı görüyor.

Bakanlar, başta sağlık tesisleri ile tıbbi altyapının hedef alınması, sivil altyapıya yönelik saldırılar ve kadınlar ile çocuklar da dahil olmak üzere sivil kayıplarının devam etmesi olmak üzere, Gazze Şeridi'nde uluslararası hukukun ve uluslararası insancıl hukukun ağır bir ihlali olarak süregelen İsrail ihlallerini en güçlü şekilde kınadı ve lanetledi.

İsrail'in ihlallerinin devam etmesinin uluslararası hukukun ve Gazze Barış Planı'nın ihlali olduğunun altını çizen bakanlar, özellikle de ABD Başkanı Donald Trump'ın Filistinli grupların silahların sınırlandırılmasını da içeren yol haritasını kabul ettiğini duyurmasının ardından ihlallerin devam etmesinin, planın ikinci aşamasının uygulanmasını hedefleyen uluslararası ve bölgesel çabaları sekteye uğrattığına işaret etti.

Bakanlar, ihlallerin siyasi süreci tehdit ettiğini, çatışmaları yeniden tırmandırma ve Gazze'deki insani felaketi derinleştirme riski taşıdığını belirtti.

İsrail'in uluslararası hukuk ihlalleri

Bakanlar, sivillerin korunmasının, sağlık tesisleri ile sağlık ve insani yardım alanlarında görev yapan personelin güvenliğinin sağlanmasının ve Gazze genelinde insani yardım, tıbbi malzeme ve acil yardım malzemelerinin "derhal güvenli ve engelsiz şekilde ulaştırılmasının" hiçbir koşul altında taviz verilemeyecek ya da zayıflatılamayacak hukuki yükümlülükler" olduğunu vurguladı.

Gazze Şeridi'nde İsrail tarafından sürdürülen ihlallerin, işgal altındaki Batı Şeria'da yerleşimciler tarafından gerçekleştirilen saldırılardan, yasa dışı yerleşimlerin genişletilmesinden ve "işgal altındaki Kudüs'teki" mevcut statükoyu tek taraflı olarak değiştirmeyi amaçlayan uygulamalardan "bağımsız değerlendirilemeyeceğinin" altını çizen bakanlar, bu uygulamaların güç kullanarak fiili durum yaratmayı hedefleyen sistematik politikayı oluşturduğunu kaydetti.

Bunların iki devletli çözümün temelini zayıflattığını aktaran bakanlar, söz konusu faaliyetlerin Filistin halkının meşru haklarını "marjinalleştirdiğini" bildirdi.

Bakanlar bu durumun, uluslararası hukukun ve ilgili Birleşmiş Milletler (BM) kararlarının açık bir ihlalini teşkil ettiğini hatırlattı.

Bakanlar ayrıca, uluslararası topluma, özellikle de BM Güvenlik Konseyi’ne, hukuki ve ahlaki sorumluluklarını üstlenmeleri ve İsrail’i uluslararası insani hukuk da dahil olmak üzere uluslararası hukuk ile BM Güvenlik Konseyi’nin 2803 sayılı Kararı kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmeye ve ciddi ihlallerden sorumlu olanları hesap vermeye zorlamak üzere; sivillerin korunmasına, anlaşmanın tam olarak uygulanması için umutların korunmasına ve kalıcı bir ateşkesin sağlanmasına katkıda bulunacak şekilde pratik ve etkili önlemler almaları yönündeki çağrılarını yineledi.

İşgal altındaki Filistin topraklarını ilhak etmeye, bu topraklar üzerinde İsrail egemenliğini dayatmaya veya Filistin halkını zorla yerinden etmeye yönelik her türlü girişimi kategorik olarak reddettiklerini vurgulayan Bakanlar, adil ve kapsamlı bir barışa ulaşmanın tek yolunun, başkenti Doğu Kudüs olan 1967 sınırları içinde bağımsız ve egemen bir Filistin Devleti’nin kurulmasını da içeren iki devletli çözümün uygulanmasına yönelik ciddi

Fidan, Suriyeli yetkililerle sık sık bir araya gelerek, kurdukları mekanizmaların çalışmasına yönelik bilgi alışverişi ve koordinasyon faaliyetlerinde bulunduklarını kaydederek, şu ifadeleri kullandı:

"Yaptığımız çalışmalarda Suriye'nin giderek daha istikrarlı hale geldiğini ve ülkelerimiz arasındaki işbirliğinin derinleştiğini izlemekteyiz. Bu durum, bölgemizin ve ülkelerimizin geleceği bakımından da bizlere çok şükür umut vermekte. Suriye'deki olumlu tablo, bölgesel sahiplenme anlayışıyla hep beraber hayata geçirdiğimiz müşterek gayretlerimizin neticesinde olmuştur."

Türkiye ile Suriye'nin refah ve istikrarını birbirinden ayrı görmenin mümkün olmadığını belirten Fidan, "Aramızda sadece 900 küsur kilometrelik bir sınır değil, ortak bir tarih, kültür ve gelecek var." dedi.

Suriye'de devam eden entegrasyon süreci

Fidan, Suriye'nin Şam ve Halep gibi şehirlerinde güvenliğin güçlenmesinin etkilerinin Gaziantep, Mersin ve İstanbul'da da hissedildiğini, aynı şekilde Suriye'nin herhangi bir bölgesinde yaşanacak istikrar bozucu gelişmelerin de Türkiye için tehdit oluşturduğunu ifade etti.

Bu anlayışla, iki ülke arasında terörle mücadele, savunma ve güvenlik alanlarında yürütülen işbirliğini ve eş güdümü daha da derinleştireceklerini vurgulayan Fidan, "Suriye'de devam eden entegrasyon sürecinin kesintiye uğramadan nihayete erdirilmesi ülkemiz açısından önem ve önceliğini korumaktadır. Bütün silahlı unsurların ve sözde yapılanmaların merkezi ve meşru bir ulusal yapı altında bütünleşmesi Suriye'nin birliği ve bölgemizin istikrarı bakımından zaruridir." diye konuştu.

Fidan, Suriye ile Türkiye ekonomik ilişkilerinin, yeni dönemin ihtiyaçlarına uygun şekilde geliştiğine dikkati çekerek, gümrük süreçlerinin kolaylaştırılması, sınır kapılarının kapasitesinin artırılması, bankacılık kanallarının işletilmeye başlanması ve iki ülkenin ulaştırma altyapılarının birbiriyle uyumlu hale getirilmesi için ekiplerin çalıştığını aktardı.

Türkiye'nin kamu kurumları ve özel sektörünün Suriye'nin yeniden imarına, enerji altyapısının geliştirilmesine ve ulaştırma sisteminin rehabilitasyonuna katkı sunmak için çalıştığını kaydeden Fidan, Türkiye, Suriye, Ürdün ve Suudi Arabistan arasında başlatılan kara yolu ve demir yolu bağlantısallık girişiminin de bu açıdan önemli bir rol oynadığını vurguladı.

Fidan, Suriye ile Türkiye arasında çok sayıda somut projenin hızla ilerlediğine dikkati çekerek, Şam'da Türk okulu açılmasına ilişkin izin süreçlerinin tamamlandığını duyurdu.

Türkiye-Suriye Ortak Üniversitesi'nin kurulması için yürütülen çalışmaların hızlandığını ifade eden Fidan, Suriye'nin sağlık altyapısını inşa etmek için de çalıştıklarını söyledi.

Fidan, Suriye'nin küresel finans sistemine entegrasyonuna da katkı sağlamaya çalıştıklarını dile getirerek, "Suriye Merkez Bankasının Merkez Bankamız nezdinde Türk lirası hesabı açmasına imkan tanınması bu bakımdan çok önemli bir adım teşkil etmiştir. Önümüzdeki dönemde de Türkiye-Suriye ilişkilerini daha ileri taşıma hedefi doğrultusunda yeni projeleri hayata geçireceğiz." ifadelerini kullandı.

ABD ile İran arasındaki müzakereler

ABD ile İran arasındaki müzakerelere geri dönülebileceğine ilişkin açıklamalardan memnuniyet duyduklarını ifade eden Fidan, "Bir an önce ateşkesin yeniden sağlanmasını ve Hürmüz Boğazı'nın açılmasını ümit ediyoruz. Bu konudaki katkılarımıza da devam edeceğiz." şeklinde konuştu.

Fidan, Lübnan'da olan her olayın Suriye'yi ve Türkiye'yi yakından ilgilendirdiğine dikkati çekti.

İsrail'in barış çabalarını sabote etmeyi ve Filistinlileri Gazze'den koparmayı hedeflediğini belirten Fidan, şöyle devam etti:

"Bu hedefi de değişmedi. Mümkünse Gazze'yi Filistinsiz bir yer haline, onların yaşayamayacağı bir yer haline getirmeye çalışmakta. Ancak Netanyahu bu politikasında başarılı olamayacak. Gazzeliler, Gazze'de yaşamaya, geleceklerini inşa etmeye devam edecekler."

Fidan, uluslararası toplumun İsrail'in saldırıları karşısında ana yurtlarına sahip çıkan Filistinlileri giderek daha iyi anladığını belirterek, "Gelinen noktada, Gazze'de ateşkesin kalıcı hale getirilmesi, barış planının ikinci aşamasına geçilmesi ve yeniden imar sürecinin başlatılması dışında bir seçenek yoktur." dedi.

Dün Ürdün'ün ev sahipliğinde düzenlenen Kudüs konulu bakanlar toplantısında İsrail'in Mescid-i Aksa'yı hedef alan eylemlerine karşı kolektif olarak alınabilecek tedbirleri görüştüklerini hatırlatan Fidan, "Aynı zamanda Kudüs'te, Müslümanlara ait kutsal mekanların tarihi statükosunun ihlal edilmesine yönelik güçlü tepkimizi gösterdik ve bu mekanların yasal hamisi konumundaki Ürdün'e desteğimizi vurguladık." diye konuştu.

Fidan, İsrail'in Lübnan'da binlerce masumu katlettiğine ve 1 milyonu aşkın sivili de yerinden ettiğine dikkati çekerek, Lübnan'daki güvenlik ve istikrar ortamının tesisinin bölgenin huzuru için kritik önem taşıdığını vurguladı.

Lübnan ve Suriye ilişkilerinin normalleşmesi ve işbirliği alanlarının değerlendirilmesi adına atılan adımları da memnuniyetle karşıladıklarını belirten Fidan, "Yeni dönemde Suriye artık sorunların değil, çözümlerin kaynağı olan bir ülkeye dönüşmekte elhamdülillah. Bölgedeki kardeşlerimizle beraber tesis ettiğimiz işbirliği masalarında Suriye'nin de yer alması bizlere açıkçası gurur vermekte. Önümüzdeki dönemde de hem ikili ilişkilerimizi hem de bölgesel barış ve güvenliği daha ileri noktalara taşımak için birlikte çalışmaya kardeşimle beraber devam edeceğiz." ifadelerini kullandı.

Çin ile Türkiye arasında 4 Ağustos 1971'de kurulan diplomatik ilişkiler bu yıl 55. yılını kutluyor. Çin Halk Cumhuriyeti Ankara Büyükelçisi Sn. JİANG Xuebin, CGTN Türk'e verdiği özel röportajda, iki ülke ilişkilerinin son 55 yıldaki gelişimini ve geleceğe ilişkin beklentilerini değerlendirdi.

Türkiye'de son zamanlarda yaz ayının gelmesiyle birlikte orman yangınlarında artış yaşanmaya başladı. İstanbul, İzmir ve Antalya ilçelerinde yangın kurtarma çalışmaları devam ediyor