James Webb'in kızılötesi gözlem yeteneği sayesinde elde edilen görüntülerde, milyonlarca yıldızın yer aldığı çekirdek bölgenin yanı sıra galaksinin merkezini kesen bükülmüş gaz ve toz şeridi, parlayan toz bulutları ile süper kütleli kara deliğin çevresindeki yapılar ayrıntılı şekilde görüntülendi.

Bilim insanlarına göre Centaurus A, galaksilerin nasıl evrimleştiğini anlamak için doğal bir laboratuvar niteliği taşıyor. Yaklaşık 2 milyar yıl önce başka bir galaksiyle çarpıştığı düşünülen Centaurus A'nın merkezindeki bozulmuş gaz ve toz diski, bu kozmik çarpışmanın izlerini günümüze kadar taşıyor.

Süper kütleli kara deliğin etkileri inceleniyor

Araştırmacılar, galaksinin merkezinde bulunan süper kütleli kara deliğin çevresindeki maddeyi tüketirken yüksek enerjili jetler oluşturduğunu ve bunun galaksinin yapısını şekillendirdiğini belirtiyor.

Yeni görüntülerde ayrıca merkeze yakın bölgede daha önce net biçimde gözlemlenemeyen S şeklinde gizemli bir yapı, ince gaz filamentleri ve parlayan toz kümeleri de tespit edildi. Bilim insanları bu yapıların eski galaksi çarpışmasının izleri, kara deliğin faaliyetleri ya da her iki sürecin birleşimi sonucu oluşmuş olabileceğini değerlendiriyor.

Yıldızların geçmişi yeniden oluşturulacak

James Webb, yalnızca görüntü almakla kalmıyor, aynı zamanda galaksiden gelen ışığı bileşenlerine ayırarak gazın hareketini de analiz edebiliyor. İlk ölçümler, kara deliğin çevresinde dönen sıcak hidrojen gazı ile dışarı doğru hareket eden gaz akımlarını ortaya koydu.

NASA'ya göre bu veriler, kara deliklerin galaksilerde yıldız oluşumunu nasıl hem tetiklediği hem de engellediğinin anlaşılmasına katkı sağlayacak. Bilim insanları, farklı yaş gruplarındaki yıldızları inceleyerek Centaurus A'nın milyarlarca yıllık evrimini ve geçmişte yaşadığı büyük çarpışmanın etkilerini daha ayrıntılı şekilde ortaya koymayı hedefliyor.

Haberde, Katar'a ait "Al-Rekayyat" gemisinin "ABD Donanması desteğiyle Hürmüz Boğazı'ndaki Umman rotasından geçmeyi planladığını ancak tekrarlanan uyarıları görmezden geldikten sonra hedef alındığı" aktarıldı.

İngiltere Deniz Ticaret Örgütü (UKMTO), Hürmüz Boğazı'nda Umman kıyısı yakınlarında güneye doğru seyreden bir tankerden ihbar aldıklarını bildirmişti.

İranlı yetkililer henüz olayla ilgili resmi bir açıklama yapmamış olsa da Axios'un haberlerine göre iki ABD'li yetkili saldırının sorumlusu olarak İran'ı göstermişti.

Saldırı, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen tüm gemilerin İran'dan izin alması gerektiği yönündeki tekrarlanan uyarılarına rağmen UKMTO'nun Güney Koridoru'nun "koordinasyon olmaksızın" kullanılabilir olduğunu bildirmesinden bir gün sonra gerçekleşmesi de dikkati çekti.

Mainichi Shimbun'un haberine göre, Takaichi mevcut parlamento oturumu boyunca sekiz yoğun Meclis görüşmesine katılarak toplam 29 saat 36 dakika geçirdi. Bu süre, eski başbakanlar Yoshihide Suga, Fumio Kishida ve Shigeru Ishiba'nın son beş yıldaki ortalama görüşme süresinin yaklaşık yüzde 40'ına karşılık geliyor.

İktidar ve muhalefet partileri, 2025 yılı Nisan-Haziran döneminde her ay parti liderleri arasında parlamento tartışması düzenlenmesi konusunda anlaşmaya varmıştı. Ancak Takaichi, bu yıl yalnızca mayıs ayında gerçekleştirilen oturuma katıldı.

Muhalefet partileri, pazartesi günü Temsilciler Meclisi'nde yaptıkları değerlendirmede mevcut yasama döneminde kanun yapma sürecinin belirgin şekilde yavaşladığını dile getirdi.

2023-2025 yılları arasındaki üç olağan Meclis oturumunda hükümet tarafından sunulan yasa tasarılarının yaklaşık yüzde 98'i yasalaşırken, mevcut oturumun sonuna yaklaşılırken bu oran yüzde 73'te kaldı.

Japonya Komünist Partisi'nin politika sorumlusu Taku Yamazoe, salı günü sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Takaichi'nin Meclis görüşmelerine katılmayı fiilen reddettiğini, katıldığı oturumlarda ise milletvekillerinin sorularından kaçındığını ve samimiyetsiz yanıtlar verdiğini öne sürdü.

Tokyo Üniversitesi Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Yuki Honda da Başbakan Takaichi'nin sorgulamalarda ezberlenmiş ve kalıplaşmış ifadeler kullanarak Meclis çalışmalarını çıkmaza sürüklediğini savundu. Honda, ayrıca iktidardaki Liberal Demokrat Parti'yi (LDP) ve destekçilerini öz eleştiri ve hesap verebilirlik konusunda yetersiz kalmakla eleştirdi.

Asahi Shimbun'un haberine göre ise Takaichi hükümeti, mevcut Meclis oturumunda bütçe tasarısına ilişkin görüşmeleri sınırlandırmak amacıyla iktidar koalisyonunun Temsilciler Meclisi'ndeki çoğunluğunu kullandı. Muhalefetin itirazlarına rağmen çok sayıda yasa tasarısının kabul edilmesi, iktidar ile muhalefet arasındaki gerilimi daha da artırdı.

Gazeteye konuşan Liberal Demokrat Parti'den eski bir kabine bakanı ise mevcut yasama dönemini değerlendirirken, "Bu, şimdiye kadar gördüğüm en kötü Meclis." ifadelerini kullandı.

Zirve'nin ilk gününde liderle ikili görüşme yapması beklenen Erdoğan, ilk olarak Kanada Başbakanı Mark Carney'i, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde kabul etti.

Kabulde, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran ile Cumhurbaşkanı Güvenlik ve Dış Politika Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç da yer aldı.

Rutte, bu platformun NATO ve sanayiyi bir araya getirdiğine işaret ederek, ayrıca forumun ittifak kapsamında üye ülkelerin sanayilerinin kapasitelerini ve inovasyonlarını sergilemeleri için bir fırsat olduğunu söyledi.

Bu bağlamda bugün gösterebilecekleri çok şey olduğunu ve bundan gurur duyduğunu dile getiren Rutte, 1 yıl önce müttefiklerin Lahey'deki zirvede savunma alanında daha çok yatırım yapmak ve 2035'e kadar savunma harcamalarının gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5'ini oluşturması taahhüdünde bulunduğunu anımsattı.

Rutte, halihazırda kayda değer bir ilerleme sağlandığına dikkati çekerek, ülkelerin savunma üretimini ve inovasyonu artırma konusunda mutabık olduğunu söyledi.

Lahey'in ardından 1 yıl sonra Ankara'da çoktan sonuçları elde ettiklerini kaydeden Rutte, gün içinde Atlantik'in iki tarafından da müttefiklerin ve sanayilerin büyük projeleri duyuracaklarına ve milyarlarca dolar değerinde anlaşmalar imzalayacaklarına dikkati çekti.

Rutte, bunun güvenliklerine yatırım yapacağını, ekonomilerini güçlendireceğini ve yüz binlerce yeni istihdam sağlayacağını belirtti.

Bugün dünyanın, Kuzey Amerika'daki ve Avrupa'daki sanayi sektörünün birlikte çalışarak ürettiğini ve yeni nesil kabiliyetler geliştirdiğini aktaran Rutte, bu kabiliyetlerin NATO'da üretildiğini ve yalnızca bir ulus tarafından değil, birkaçı tarafından yakın işbirliği içerisinde birlikte çalışarak ortaya çıktığını söyledi.

Rutte, bu şekilde şu anda ve gelecekte ittifakı daha güçlü hale getirdiklerini, 1 milyar insanı ve topraklarının her bir noktasını savunduklarını vurguladı.

NATO 10. Airbus A330 MRTT uçağına sahip olacak

Bugünkü ilk duyurularının NATO içerisinde havadan havaya yakıt ikmali ve hızlı şekilde ekipman nakli yapabilecek yeni platform olduğunu aktaran Rutte, bunun savunma alanındaki caydırıcılığı güçlendirmek için çok önemli olan hava gücüne yönelik olduğunu kaydetti.

Rutte, bugün birkaç müttefikin resmi olarak 10. Airbus A330 MRTT uçağının Çok Uluslu Çok Amaçlı Tanker Taşımacılık Filosu'na katılımını duyuracağını belirterek, böylece tam bir 12 Airbus A330 MRTT uçağı filosuna ulaşmaya yaklaştıklarını dile getirdi.

Müttefiklerin Airbus A400M uçağına odaklanan çok uluslu yeni bir projeyi de başlattıklarını anlatan Rutte, bunun dünya çapında bir stratejik hava nakliye kapasitesi anlamına geldiğine dikkati çekti.

Rutte, A330 MRTT ve A400M'in ittifaka iki çok uluslu yüksek kapasiteli filo sağlayacağına işaret ederek, bu duyurunun çok uluslu işbirliğinin mükemmel bir örneğini teşkil ettiğini vurguladı.

Airbus platformlarının Avrupa'nın güçlü sanayi liderliği, yakın NATO-Avrupa Birliği işbirliği ve ABD'deki sanayi ortaklarının katkıları üzerine kurulu olduğunu söyleyen Rutte, "NATO'nun hava gücünü önümüzdeki on yıllar boyunca güçlü, güvenilir ve hazır durumda tutuyorlar." dedi.

Törene katılan milyonlarca kişi Cemkeran Mescidi ile Hazreti Fatıma Türbesi arasındaki yolu tamamen doldurdu.

Törende sık sık ABD ve İsrail aleyhine slogan atılırken Hamaney ve ailesinin cenazesinin alana getirildiği anda birçok İranlının göz yaşlarına hakim olamadığı görüldü.

Hamaney’in cenaze namazını ise Ayetullah Cevadi Amoli kıldırdı.

Ali Hamaney için resmi devlet töreni, 3 Temmuz Cuma günü Tahran'daki İmam Humeyni Musalla Camisi'nde gerçekleştirilmiş ve yaklaşık 100 ülkeden hükümet ve meclis başkanları, dışişleri bakanları ve hükümetlerin özel temsilcileri katılım sağlamıştı.

Halkın katıldığı veda töreni ise cumartesi günü İmam Humeyni Musalla Camisi'nde gerçekleştirilmiş, pazar günü aynı yerde cenaze namazı kılınmıştı. Hamaney’in naaşı, Tahran’daki son törenin ardından Kum kentine getirilmişti.

Hamaney’in naaşı, daha sonra Meşhed kentine götürülecek ve son tören 9 Temmuz Perşembe günü burada gerçekleştirilecek.

Törenin ardından Hamaney’in naaşı, İmam Rıza Türbesi’nde ayrılan özel alana defnedilecek.

Meteo-France, çoğunluğu güney ve güneybatıda olmak üzere 61 vilayette yüksek sıcaklıklar nedeniyle "turuncu" alarm verildiğini açıkladı.

Yüksek sıcaklıkların ve nem oranının düşmesinin yangın riskini giderek artırdığını bildiren Meteo-France, ülke genelinde 48 vilayetin de "yüksek" ve "çok yüksek" yangın riski altında olduğunu kaydetti.

Yalnızca bir günde 109 kişi sıcak nedeniyle yaşamını yitirmişti

Fransa Başbakanı Sebastien Lecornu, dün, Ulusal Mecliste yaptığı açıklamada, bu sezon çıkan yangınlarda ülke genelinde şu ana kadar 14 bin 500 hektar alanın yandığını, bu rakamın geçen yıl aynı dönemlere kıyasla yaklaşık 3 kat fazla olduğunu bildirmişti.

Fransa'yı haziranda yaklaşık 2 hafta boyunca etkisi altına alan sıcak hava dalgası ulaşımdan sağlığa, eğitimden üretime birçok alanda hayatı olumsuz etkilemiş, Paris'te 26 Haziran'da yalnızca bir günde 109 kişi sıcak nedeniyle yaşamını yitirmişti.

Ülke, "tarihinin en sıcak haziranını" yaşamış, Fransa Sağlık Bakanlığı 22-28 Haziran'da geçmiş yılların ortalamalarına kıyasla fazladan 2 bin 25 ölüm kaydedildiğini açıklamıştı.

Olay yerine çok sayıda ambulans sevk edilirken, Suriye Devlet Televizyonu'nun aktardığı bilgiye göre 4'ü polis 18 kişinin yaralandığı öğrenildi.

Patlamanın Şam'ı ziyaret eden Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un kaldığı otelin yakınında bir noktada gerçekleştiği aktarıldı.

Patlama sırasında Macron'un Suriye Geçiş Hükümeti'nin Devlet Başkanı Ahmed-Eş Şara ile görüşmek için Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda olduğu belirtildi.

Şam’ın Hamidiye Çarşısı'na giden yol üzerindeki Adalet Sarayı yanındaki bir kafede 2 Temmuz’da bombalı terör saldırısı düzenlenmiş, 10 kişi ölmüş 21 kişi yaralanmıştı.

Şam'da Macron'un kaldığı otelin yakınında peş peşe patlamalarhttps://t.co/Y9mt7h5LhA pic.twitter.com/OYot2BPyPx

— CGTN Türk (@cgtnturk) July 7, 2026

Suriye ziyareti kapsamında Şam'da bulunan Fransa Cumhurbaşkanı Macron'un kaldığı otelin yakınında peş peşe patlamalar...

Bölgeden gelen ilk görüntüler...https://t.co/Y9mt7h5LhA pic.twitter.com/6qGpJCi4Qv

— CGTN Türk (@cgtnturk) July 7, 2026

Ayrıntılar geliyor...

Burada konuşan Güler, NATO'nun, kuruluşundan bu yana bir askeri ittifaktan daha fazlası olduğunu, kolektif savunmanın, siyasi dayanışmanın ve transatlantik bağın kurumsal ifadesini teşkil ettiğini belirtti.

İttifakların, tarih boyunca ya kısa ömürlü olduğunu ya da değişen koşullara uyum sağlayamamaları nedeniyle işlevsiz hale geldiklerini hatırlatan Güler, NATO'nun ise temel amacını gözden kaçırmadan kendisini yenileyebildiği için varlığını sürdürdüğünü söyledi.

NATO'nun dönüşümünün genel hatlarıyla üç aşamada ele alınabileceğini dile getiren Güler, şunları kaydetti:

"Birinci aşama, 'NATO 1.0' olarak adlandırılan, İkinci Dünya Savaşı'nı müteakip, Soğuk Savaş dönemini kapsayan ve gerçekçi tehdit değerlendirilmesinin yapılarak İttifakın misyonunu sürdürdüğü dönemdir. Bu kapsamda, hazır kuvvetler, muharebe hizmet desteği kapasitesi ve güvenilir yük paylaşımı ile birlikte çalışabilirliği inşa ederek ortak güvenliği sağlamıştır. Bu dönemde ittifakın temel önceliği, kolektif savunma çerçevesinde güçlü ve caydırıcı bir askeri yapı tesis etmek olmuştur. Ancak Soğuk Savaş sonrasında küresel sistemde yaşanan köklü değişim ile birlikte birçok Avrupalı Müttefik savunma harcamalarını, kuvvetlerini, stoklarını ve sanayi kapasitesini azaltmıştır. 'NATO 2.0' olarak tanımlanan bu dönemin odak noktası terörizm ve Balkanlar'daki savaşlar nedeniyle kriz yönetimi ve alan dışı harekatlar olmuştur."

Bakan Güler, 2014'ten bu yana konvansiyonel savaşın kademeli olarak NATO sınırlarına ulaştığını, yeni büyük güç rekabeti ve eş zamanlı bölgesel krizlerin ittifak üyelerini yeni bir aşamaya, yani "NATO 3.0" dönemine taşıdığını ifade etti.

"NATO, 360 derece bakış açısını muhafaza etmelidir"

Bu sürecin temel sınamasının, NATO'nun krizleri yönetme ve her yönden gelen tehditlere karşılık verme kabiliyetini koruyarak, güvenilir kolektif savunmayı yeniden tesis etmesi olduğuna aktaran Güler, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bu durum, Avrupa'nın konvansiyonel savunmada daha fazla sorumluluk üstlendiği, ancak transatlantik bağın ve ABD'nin genişletilmiş caydırıcılığının vazgeçilmezliğini koruduğu, daha güçlü, daha gerçekçi ve daha dengeli bir İttifakı gerekli kılmaktadır. Bu dönüşüm, olağanüstü karmaşık bir güvenlik ortamında gerçekleşmektedir. Ukrayna'daki savaş Avro-Atlantik güvenliğini şekillendirmeye devam ederken, İran, İsrail ve ABD'yi kapsayan son çatışma, bölgesel krizlerin nasıl küresel sonuçlar doğurabildiğini göstermiştir. Füze ve insansız hava aracı saldırıları, deniz ulaşımındaki kesintiler, enerji arzının sekteye uğraması ve tedarik zincirleri üzerindeki baskı, tehditlerin birbiriyle ne kadar derinden bağlantılı olduğunu ortaya koymaktadır. Bu nedenle NATO, doğu ve güney kanatları ile Avrupa-Atlantik alanının ötesindeki sınamaları kapsayan kapsamlı bir 360 derece bakış açısını muhafaza etmelidir. Böylesine kritik bir dönemde Avrupalı Müttefikler daha fazla sorumluluk üstlenmelidir. Ancak bu, yalnızca daha yüksek bütçe rakamları açıklamakla gerçekleştirilemez. Savunma harcamaları, hazır birliklere, eğitimli personele, mühimmata, dayanıklı lojistik sistemlere, bütünleşik komuta yapılarına ve muharebe edebilir kuvvetlere dönüşmelidir."

Güler, ayrıca ittifaktaki külfet paylaşımında, operasyonel risk, coğrafi konum, hazırlık seviyesi, görev katkıları, sanayi kapasitesi ve kriz anında görev icra edebilme kabiliyetinin de dikkate alması gerektiğine işaret etti.

"Türkiye'nin tecrübesi son derece değerli"

ABD'nin Avrupa'daki askeri varlığına ilişkin düzenlemelerinin, ittifak içindeki sorumlulukların yeniden dengelenmesi ihtiyacını daha da belirgin hale getirdiğini dile getiren Güler, şunları kaydetti:

"Bu bakımdan Türkiye'nin tecrübesi son derece değerlidir. Avrupa'nın büyük bölümü Soğuk Savaş sonrasında silahlı kuvvetlerini küçültürken Türkiye aynı yolu izlememiştir. Türkiye, büyük, profesyonel ve faal bir kuvvet yapısını muhafaza etmiş, hazırlık seviyesini artırmış, savunma sanayisine yatırım yapmış ve zorlu ortamlarda harekat icra etme kabiliyetini korumuştur. Bu geniş imkan ve kabiliyetler ile sahip olunan devamlılık, bugün hem Türkiye hem de İttifak için stratejik bir avantaja dönüşmüştür. Bazı müttefikler birliklerini yeniden teşkil etmeye, personel temin etmeye ve stoklarını yenilemeye çalışırken Türkiye mevcut yapıları ve operasyonel bilgi birikimi sayesinde derhal katkı sağlayabilmektedir."

Bakan Güler, Türkiye'nin konuşlandırılabilir kuvvetleri, tecrübeli komutanları, yerleşmiş eğitim kültürü ve sağlam askeri temeliyle "NATO 3.0" sürecinde güçlü bir konuma sahip olduğunun altını çizdi.

Bu durumun, Türkiye'nin, hazırlık açıklarının kapatılmasına katkı sağlamasına, farklı kanatlarda caydırıcılığı güçlendirmesine ve krizlere süratle karşılık vermesine imkan tanıdığına işaret eden Güler, "Türkiye, 1952 yılında NATO'ya katılmasından bu yana yalnızca İttifakın coğrafi ön hattında yer alan bir ülke olmamıştır. Aksine Türkiye, risk üstlenen, sorumluluk alan, krizlerde sahada yer alan ve gerektiğinde caydırıcılığın fiilî yükünü taşıyan bir duruş sergilemiştir." diye konuştu.

"Türkiye, NATO görevlerine önemli katkılar sağlıyor"

Güler, Türkiye'nin, yüksek eğitim standartları, operasyonel tecrübesi ve güçlü müşterek harekat kapasitesiyle NATO'nun ikinci büyük ordusuna ve en yetenekli kuvvetlerinden birine sahip olduğunu hatırlatarak, "Yüksek hazırlık seviyesindeki komando birliklerimiz, geniş bir coğrafyada süratle konuşlanma ve krizlere etkili şekilde müdahale etme imkanı sağlayan önemli stratejik güç çarpanlarıdır." dedi.

Türkiye'nin, Kosova'dan Akdeniz'e, Baltık bölgesinden Karadeniz'e kadar, NATO görevlerine, harekatlarına ve tatbikatlarına önemli katkılar sağladığına dikkati çeken Güler, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bu kapsamda hava polisliği, deniz güvenliği, kriz yönetimi ve eğitim alanlarında sorumluluk üstleniyoruz. Yakın dönemde icra edilen kapsamlı NATO tatbikatları, Türkiye'nin yalnızca yakın çevresinde değil, tüm Avrupa-Atlantik alanında güvenliği sağlayıcı kapasitesini bir kez daha göstermiştir. Türkiye'nin Afrika, Orta Doğu ve Asya'daki saha tecrübesi de boş bırakılan alanların rakip aktörler tarafından hızla doldurulduğu bir dönemde stratejik bir değerdir."

"Savunma harcamalarının artırılması önemli"

Bakan Güler, mevcut dönemde NATO'nun önündeki temel sorulardan birinin, "NATO, siyasi taahhütlerini ne ölçüde ve ne kadar hızlı somut askeri kabiliyetlere dönüştürebilecektir?" sorusu olduğunu belirterek, "Savunma harcamalarının artırılması önemlidir. Ancak yapılan harcamalar, tek başına caydırıcılık üretmez. Caydırıcılık, eğitimli personel, hazır kuvvetler, mühimmat, güçlü lojistik, bütünleşik hava ve füze savunması, etkili komuta ve kontrol, siber dayanıklılık, sanayi kapasitesi ve siyasi kararlılık gerektirir." ifadelerini kullandı.

Ankara Zirvesi'nin temel mesajlarından birinin, taahhütlerin uygulamaya dönüştürülmesi olduğunu dile getiren Güler, "NATO'nun geleceği yalnızca bütçe oranlarıyla değil, bu bütçelerin hangi kabiliyetleri ne kadar sürede üretebildiğiyle belirlenecektir. Türkiye bu alanda da önemli kabiliyetlere sahiptir. NATO yetenek hedeflerini ve milli ihtiyaçlarımızı karşılamak amacıyla önümüzdeki üç yıl içinde hava ve balistik füze savunması, uzun menzilli ateş sistemleri ve insansız sistemlerin tedarikine öncelik veriyoruz." dedi.

Güler, Türkiye'nin savunma sanayisi, insansız sistemleri, hava savunma sistemleri, elektronik harp, mühimmat, deniz platformları, havacılık ile komuta ve kontrol teknolojilerinde ileri bir seviyeye ulaştığını vurguladı.

Bugün, ihracat projeleri de dahil olmak üzere Türkiye'de 50 askeri geminin inşasına devam edildiğini hatırlatan Güler, şunları kaydetti:

"İnsansız ve yeni nesil hava platformlarımız da modern harbin şekillenmesine katkı sağlamaktadır. Bunlar yalnızca milli imkan ve kabiliyetler değildir. Doğru şekilde bütünleştirildiklerinde NATO'nun kabiliyet ve üretim açıklarının kapatılmasına katkı sağlayabileceklerdir. Türkiye savunma sanayi alanında rekabet yerine tamamlayıcılığı, dışlama yerine ortak üretimi ve kısıtlamalar yerine güvene dayalı işbirliğini savunmaktadır. Müttefiklik ruhu kısıtlamalarla değil, dayanışma ve ortak vizyonla güçlenmektedir."

"NATO-AB işbirliği kapsayıcı olmalı"

Bakan Güler, bir diğer kritik meselenin ise Avrupa güvenliğinin gelecekte nasıl yapılandırılacağı olduğunu belirterek, "Avrupa'nın savunmaya daha güçlü katkı sağlamasını memnuniyetle karşılıyoruz. Ancak bu katkı NATO'yla rekabet etmemeli, NATO'yu güçlendirmelidir." diye konuştu.

Daha güçlü bir Avrupa sütununun, transatlantik bağı güçlendirirken, NATO'nun, Avrupa'nın kolektif savunmasının temeli olan tek güvenlik sağlayıcı rolünü koruması gerektiğine vurgu yapan Güler, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Avrupa güvenlik girişimleri, ilgili kabiliyetlere sahip AB üyesi olmayan tüm NATO müttefiklerine açık olmalıdır. Askeri kapasitesi, gelişmiş savunma sanayi, operasyonel tecrübesi ve jeostratejik konumuyla uluslararası güvenlik mimarisinin başat üyelerinden biri olan Türkiye'nin dışlanması Avrupa'yı daha güvenli hale getirmeyecektir. Beklentimiz açıktır. NATO-AB işbirliği kapsayıcı, bütünleştirici ve karşılıklı olarak güçlendirici olmalıdır. Daha güçlü, daha gerçekçi ve daha dengeli bir NATO için tüm Müttefiklerin eşit katılımı ve her Müttefikin kabiliyetlerinden tam olarak yararlanılması gerekmektedir."

Ankara Zirvesi'nin, yalnızca diplomatik bir toplantı olmadığına işaret eden Güler, zirvenin, NATO'nun birlik ve beraberliğini, savunma yatırımlarını, hedeflerini, savunma sanayi üretimini, Ukrayna'ya desteğini ve caydırıcılığının sürekliliğini ele alacak kritik bir eşik olduğunu söyledi.

"Müttefiklerimizle iş birliği içinde çalışmaya devam edeceğiz"

"Ankara'dan verilecek mesaj açık olmalıdır. 5'inci maddeye bağlılığımız sarsılmazdır ve siyasi taahhütler güvenilir askeri güçle desteklenecektir." diyen Güler, şunları ifade etti:

"Bu kapsamda müttefikler savunma yatırımlarını, hazır kuvvetlere, dayanıklı altyapıya, sürdürülebilir mühimmat stoklarına ve modern kabiliyetlere dönüştürmelidir. Üretimi artıran, yeniliği destekleyen kapsayıcı bir savunma sanayi ekosistemi oluşturan iş birliği alanları da genişletilmelidir. Bugün ele alınacak yazılım tanımlı kabiliyetler, yapay zeka, bilişsel harp gibi teknolojik içeriklerle birlikte altyapı ve deniz güvenliği konuları ile NATO'nun güney kanadı, Karadeniz, Kafkasya, Körfez ve Hint-Pasifik gibi bölgelerdeki jeopolitik denklem, aynı stratejik gerçekliğin farklı boyutlarıdır. Günümüzde caydırıcılık, yalnızca tanklar, uçaklar ve gemilerle inşa edilemez."

Caydırıcılığın, aynı zamanda güvenli veri, etkili stratejik iletişim, güvenilir tedarik zincirleri, korunan altyapı ile dayanıklı toplumların varlığı ve hasımlardan daha hızlı görev icra edebilme yeteneğiyle inşa edilebileceğine işaret eden Güler, NATO'nun geleceğinin yalnızca silahlı kuvvetlerin değil, toplumların, sanayinin, teknolojinin ve siyasi birliğin gücüne de bağlı olduğu söyledi.

Türkiye'nin, NATO'nun yükünü paylaşan, sahada sorumluluk üstlenen, savunma yatırımlarını ciddiyetle ele alan ve geleceğin kabiliyetlerine yatırım yapan bir müttefik olduğunu ifade eden Güler, "Bundan sonra da NATO'nun savunma ve caydırıcılığına katkı sağlamaya, Müttefiklerimizle yakın iş birliği içinde çalışmaya ve NATO'nun dönüşümünü aktif şekilde desteklemeye devam edeceğiz. Bu etkinlikte gerçekleştirilecek tartışmaların ve yapılacak değerlendirmelerin İttifakın geleceğine ve önümüzdeki muhtemel sınamalara ilişkin ortak anlayışımıza katkı sağlamasını diliyorum." dedi.

Güne satıcılı başlayan gram altın, saat 09.25 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 1 azalışla 6 bin 210 lira seviyesinden işlem görüyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 10 bin 210 liradan, Cumhuriyet altını da 40 bin 700 liradan satılıyor.

Altının onsu da yeni işlem gününde yüzde 1 azalışla 4 bin 125 dolardan işlem görüyor. Dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 100,9 seviyesinde bulunurken, doların gelişmiş para birimleri karşısında güçlü kalmayı sürdürmesi altın fiyatları üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor.

Jeopolitik tarafta ise Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilerin hedef alınması sonucu Orta Doğu'da uzlaşı ikliminin bozulabileceği endişeler varlık fiyatlamaları üzerinde etkili oluyor. ABD ile İran arasında 18 Haziran'da imzalanan mutabakat zaptıyla bölgede esen barış rüzgarları, Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilerin hedef alınmasıyla terse döndü.

Merkezi ABD'de bulunan Axios haber sitesi, İran'ın boğazdan geçen ticari gemilere en az iki füze fırlattığını öne sürerek, ABD tarafından misilleme yapılmasının muhtemel olduğunu bildirdi.

Söz konusu haber akışının ardından Orta Doğu'da artan jeopolitik risklerin enerji fiyatları üzerinden enflasyonist baskıları artırarak merkez bankalarını daha sıkı para politikalarına yöneltebileceği beklentisi, altını baskıladı.

Analistler, bugün başlayacak NATO Zirvesi'nden gelecek haber akışının piyasaların yönü üzerinde belirleyici olabileceğini belirterek, yurt içinde hazine nakit dengesi, yurt dışında ise ABD'de dış ticaret dengesinin takip edileceğini ifade etti.

Dolar/TL, saat 09.40 itibarıyla yatay seyirle 46,8390 seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalar itibarıyla avro/TL de önceki kapanışının hemen üzerinde 53,5730'dan ve sterlin/TL sınırlı düşüşle 62,7130'dan işlem görüyor.

Dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 100,9 seviyesinde bulunuyor.

Hürmüz Boğazı'nda artan tansiyon varlık fiyatları üzerinde etkili oluyor. ABD ile İran arasında 18 Haziran'da imzalanan mutabakat zaptıyla bölgede esen barış rüzgarları, Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilerin hedef alınmasıyla terse döndü. Merkezi ABD'de bulunan Axios haber sitesi, İran'ın boğazdan geçen ticari gemilere en az iki füze fırlattığını öne sürerek, ABD tarafından misilleme yapılmasının muhtemel olduğunu bildirdi.

Söz konusu gelişmeler Orta Doğu'daki barış görüşmelerinin kırılganlığını ön plana taşıdı. Saldırı haberlerinin ardından petrol fiyatlarında yukarı yönlü hareket gözlendi.

Petrol fiyatlarındaki artış enflasyon risklerini tetiklerken, para piyasalarındaki fiyatlamalarda merkez bankalarının faiz patikalarına yönelik belirgin bir değişim gözlenmedi. Piyasalarda ABD Merkez Bankasının (Fed) yıl sonuna kadar bir kez faiz artışı yapabileceği ihtimalleri gücünü koruyor.

Öte yandan bugün Ankara'da başlayacak NATO'nun 36. Liderler Zirvesi'nde savunma harcamaları ekseninde jeopolitik gelişmelere ilişkin verilecek mesajların fiyatlamaları etkilemesi bekleniyor.

Analistler, yurt içinde hazine nakit dengesi, yurt dışında ise Almanya'da sanayi üretimi ve ABD'de dış ticaret dengesinin takip edileceğini belirtti.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin yönetimindeki zirveye, ABD Başkanı Donald Trump'ın yanı sıra 31 müttefik ülkenin liderleri ve davetli ülkelerin temsilcileri katılıyor.

Zirvenin ana gündem maddeleri

Savunma harcamaları ve yüzde 5 hedefi

Zirvenin en önemli gündem maddesini, geçen yıl Lahey Zirvesi'nde kabul edilen ve müttefiklerin 2035 yılına kadar gayrisafi yurt içi hasılalarının yüzde 5'ini savunmaya ayırmasını öngören taahhütlerin hayata geçirilmesi oluşturuyor. NATO Genel Sekreteri Rutte, zirve öncesinde "Ankara'da ülkelerin bu yüzde 5 hedefine ulaşmak için net, elle tutulur ve güvenilir planlar sunmasını bekliyorum" açıklamasında bulundu.

Ukrayna'ya destek

Rusya-Ukrayna savaşının dördüncü yılında, zirvede Ukrayna'ya askeri desteğin sürdürülmesi ve özellikle hava savunma sistemleri ihtiyacı öncelikli başlıklar arasında yer alıyor. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'nin zirve etkinliklerine katılması ve NATO-Ukrayna Konseyi toplantısına iştirak etmesi bekleniyor.

Savunma sanayii ve yeni sözleşmeler

Zirve kapsamındaki NATO Savunma Sanayii Forumu'nda, ittifakın caydırıcılık ve savunma kapasitesi için on milyarlarca dolar değerinde yeni savunma sözleşmelerinin duyurulması bekleniyor. NATO Genel Sekreteri Rutte, savunma sanayisi üretiminin artırılmasının Forum'un en önemli başlıklardan olacağını belirterek bu süreci "savunma sanayi devrimi" olarak nitelendirdi.

Zirve, Savunma Sanayii Forumu ile başladı

36.⁠ ⁠NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, transatlantik savunma üretimi ve buna ilişkin yatırımların ön planda olacağı Savunma Sanayii Forumu'yla başladı.

ATO Congresium'da başlayan Savunma Sanayii Forumu, NATO tarihinin en geniş kapsamlı sanayi etkinliği olacak.

Son 3-4 yıldır NATO'nun yan etkinliği şeklinde tasarlanan Savunma Sanayii Forumu, ilk kez Türkiye'de zirvenin resmi programı dahilinde yapılıyor.

NATO'nun paylaştığı programa göre önemli bir duyurunun yapılacağı Forum'da, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin konuşma yapması planlanıyor.

Savunma sanayisine ilişkin çeşitli oturumların düzenleneceği Forum kapsamında Rutte ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy de açıklama yapacak.

NATO devlet ve hükümet başkanları da 8 Temmuz'da Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde bir araya gelecek.

Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde bugün NATO savunma ve dışişleri bakanlarının katılacağı etkinlikler düzenlenecek.

Trump ve Erdoğan görüşmesi

Zirve, Donald Trump'ın "ABD Başkanı" sıfatıyla Türkiye'ye ilk ziyaretini gerçekleştirmesi açısından da önem taşıyor.

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan ve ABD Başkanı Donald Trump saat 15.00'te bir araya gelecek.

Trump'ın Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Beştepe'de yapacağı ikili görüşmede, savunma sanayii işbirliği, Türkiye'nin F-35 programına dönüşü, Suriye ve Gazze'deki son durum gibi başlıkların ele alınması bekleniyor.

Güvenlik önlemleri

Zirve için Ankara'da geniş çaplı güvenlik önlemleri alındı. 56 bin 927 güvenlik personeli görev yapacak ve siber güvenlik ekipleri olası dijital tehditlere karşı 7/24 izleme yapacak. Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ndeki Uluslararası Basın Merkezi'nde 2 bin 500'ü aşkın medya mensubunun zirveyi takip etmesi planlanıyor.

Zirve yarın NATO Genel Sekreteri Rutte'nin düzenleyeceği basın toplantısıyla sona erecek.

Bir Türk gazetecinin, Filistin halkına yönelik desteğini sürdürüp sürdürmeyeceğine ilişkin sorusu üzerine duygusal anlar yaşayan Hasan, şu ifadeleri kullandı:

"Dünyada Filistin halkının yaşadıklarını hissetmeyen hiç kimse insan olmayı hak etmiyor. Avrupa'da veya Amerika'da bir hayvan zarar gördüğünde insan ve hayvan hakları örgütlerinin hemen harekete geçtiğini görüyoruz. Ancak Gazze'de her gün aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu binlerce insan katledilirken aynı duyarlılık gösterilmiyor. Bütün bir halk yaz kış çadırlarda yaşamak zorunda kalıyor."

Hasan, İsrail saldırıları altındaki Filistinlilerin maruz kaldığı insani drama dikkati çekerek, "Bizler yazın klimaya, kışın ise ısıtıcıya ihtiyaç duyarken, Filistin halkı açıkta, çadırlarda hayatta kalmaya çalışıyor. Çocuklar yiyecek yemek bulamıyor, hastalıktan ve uykusuzluktan kırılıyor." dedi.

Duruşunun tamamen insani gerekçelere dayandığını, din veya kimlik ayrımı gözetmediğini vurgulayan Mısır Milli Takımı Teknik Direktörü, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Sel veya fırtına olduğunda herkes sığınacak bir yer bulur ancak Gazze'de ve Filistin'de insanların sığınabileceği hiçbir güvenli yer yok. Dünyanın ve karar alıcıların Filistin halkını bu halde yalnız bırakması bir utanç kaynağıdır."

Konuşması sırasında gözyaşlarına hakim olmakta zorlanan ve basın mensupları tarafından uzun süre alkışlanan Hasan, tüm sporculara seslenerek, "Dünya Kupası vesilesiyle farklı dinlerden ve ülkelerden tüm sporculara ricada bulunuyorum; lütfen dünyaya şu mesajı gönderin: 'Bırakın Filistin halkı yaşasın.' Çünkü onların tek istediği şey sadece yaşamak." diye konuştu.

Mısır Milli Takımı Teknik Direktörü Hasan, 4 Temmuz’da, Avustralya'yı eleyerek son 16 turuna yükselen Mısır’ın elde ettiği galibiyeti Filistin halkına armağan etmişti.

Eski ülke lideri Ali Hamaney'in cenaze törenine işaret eden Erakçi, milyonlarca İranlının Hamaney için bir araya geldiğini belirtti.

İran halkı ve ordusunun herhangi bir tehditten etkilenmediğini ifade eden Erakçi, mutabakat zaptının 13. Maddesi'ne atıfta bulunarak, (ABD'den gelen) tehditlerin devam etmesi halinde nihai anlaşmaya yönelik müzakerelerin başlamayacağını kaydetti.

Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.30 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 1,06 artarak 72,75 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili de 69,22 dolardan alıcı buldu.

Petrol fiyatlarındaki yükselişte, Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilerin hedef alınması sonucu Orta Doğu'da uzlaşı ikliminin bozulabileceği endişeleri etkili oldu.

ABD ile İran arasında 18 Haziran'da imzalanan mutabakat zaptıyla bölgede esen barış rüzgarları, boğazdan geçen ticari gemilerin hedef alınmasıyla terse döndü.

Merkezi ABD'de bulunan Axios haber sitesi, İran'ın boğazdan geçen ticari gemilere en az iki füze fırlattığını öne sürerek, ABD tarafından misilleme yapılmasının muhtemel olduğunu bildirdi.

Söz konusu gelişmeler Orta Doğu'daki barış görüşmelerinin kırılganlığını ön plana taşıdı.

Öte yandan, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışı bazı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubunun üretim artışının küresel arzı artıracağı beklentisi fiyatlardaki artışı sınırladı. OPEC+ grubu, pazar günü gerçekleştirdiği toplantıda ağustostan itibaren günlük üretim hedefini 188 bin varil artırma kararı aldı.

OPEC'ten yapılan açıklamada, Suudi Arabistan, Rusya, Irak, Kuveyt, Kazakistan, Cezayir ve Umman'ın, küresel piyasa koşullarını ve görünümünü değerlendirmek üzere çevrim içi toplantı gerçekleştirdiği bildirildi.

Toplantıda, söz konusu ülkelerin, petrol piyasasında istikrarı destekleme yönündeki ortak taahhütleri ve Nisan 2023'te duyurulan günlük 1,65 milyon varillik kesintiler kapsamında ağustos itibarıyla üretimlerini günlük 188 bin varil artırmaya karar verdikleri kaydedildi.

Petrol fiyatlarındaki artış enflasyon risklerini tetiklerken, para piyasalarındaki fiyatlamalarda merkez bankalarının faiz patikalarına yönelik belirgin bir değişim gözlenmedi. Piyasalarda Fed'in yıl sonuna kadar bir kez faiz artışı yapabileceği ihtimalleri gücünü koruyor.

Analistler, ABD Merkez Bankasının (Fed) yarın yayımlayacağı toplantı tutanaklarında, yatırımcıların bankanın gelecek dönemde atacağı adımlara ilişkin daha fazla ipucu bulabileceğini kaydetti.

Piyasalarda gözler, ABD Enerji Enformasyon İdaresinin (EIA) Temmuz 2026 Kısa Dönem Enerji Görünümü raporuna çevrilirken, yatırımcılar Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyat koşullarını ve OPEC+ üretim artışının küresel petrol piyasasına ne hızda yansıyacağını izlemeyi sürdürüyor.

Brent petrolde teknik olarak 72,33 doların destek, 72,97 doların ise direnç bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 16,63 puan ve yüzde 0,12 azalışla 14.407,91 puana indi. Bankacılık endeksi yüzde 0,27 değer kaybederken, holding endeksi yüzde 0,1 yükseldi.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 0,59 ile spor, en çok gerileyen yüzde 0,38 ile bilişim oldu.

Küresel piyasalar, Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilerin hedef alınması sonucu Orta Doğu'da uzlaşı ikliminin bozulabileceği endişeleriyle karışık seyrediyor.

Analistler, bugün başlayacak NATO Zirvesi'nden gelecek haber akışının piyasaların yönü üzerinde belirleyici olabileceğini belirtti.

Yurt içinde hazine nakit dengesi, yurt dışında ise ABD'de dış ticaret dengesinin takip edileceğini ifade eden analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.300 ve 14.200 puanın direnç, 14.500 ve 14.600 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Aynı zamanda Çin Komünist Partisi (ÇKP) Merkez Komitesi Genel Sekreteri ve Merkez Askeri Komisyonu Başkanı olan Xi, ikincil afetlerin önlenmesi için gerekli tüm tedbirlerin alınmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Xi'nin talimatı, Guangxi Zhuang Özerk Bölgesi ile Hubei ve Gansu eyaletlerinde etkili olan şiddetli yağışların baraj yıkılmaları, toprak kaymaları ve diğer doğal afetlere yol açmasının ardından geldi. Söz konusu afetlerde çok sayıda kişi hayatını kaybederken, önemli ölçüde ekonomik zarar meydana geldi.

Sel felaketlerinin yol açtığı ağır tabloya dikkat çeken Xi, yerel yönetimler ile ilgili kurumlara selle mücadele tedbirlerini etkin şekilde uygulama çağrısı yaptı. Nehirler, göller, risk altındaki barajlar ve jeolojik afetlere açık bölgelerde tehlikelerin kapsamlı biçimde tespit edilmesi ve ortadan kaldırılması gerektiğini belirtti.

Xi ayrıca izleme ve erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesi, acil durum hazırlıkları ile müdahale kapasitesinin artırılması gerektiğini ifade ederek, vatandaşların can ve mal güvenliğini korumaya yönelik afet önleme ve yardım çalışmalarının kararlılıkla sürdürülmesini istedi.

Çin Başbakanı Li Qiang da yerel yönetimlere yağış ve sel durumunu yakından takip etmeleri, risk tespit ve erken uyarı mekanizmalarını güçlendirmeleri, acil kurtarma ve afet yardım çalışmalarını tüm imkânlarla sürdürmeleri talimatını verdi.

Açıklamada, olaya karışan Ulusal Muhafız'ın, ABD Başkanı Donald Trump'ın kararıyla geçen yıl kurulan Memphis görev gücünde çalıştığı belirtildi.

TBI Sözcüsü Kim Wheeler-Elder, Tennessee Başsavcılığının talebi üzerine soruşturma açıldığını söyledi.

Memphis kentinde polis, 5 Temmuz'da sabaha karşı silahla ateş açtığı ihbar edilen bir şüpheliyi yaya olarak takip etmeye başlamasının ardından yakındaki Ulusal Muhafız askerleri de takibe katılmıştı.

TBI açıklamasında, olayın tırmanması sonucu 2 Ulusal Muhafız'ın Johnson'a ateş açarak ölümüne neden olduğu ifade edilmişti.

Memphis Polisi ise silah taşıyan şüphelinin kaçmaya çalıştığını, takip sırasında Ulusal Muhafız personeline doğru silahıyla döndüğünü ve bunun üzerine askerlerin ateş açtığını belirtmişti.

Ankara'da alınacak kararların sadece acil sorunları ele almakla kalmayıp, aynı zamanda gelecek yıllara yönelik Avrupa-Atlantik güvenlik ortamını da şekillendireceğini belirten Fidan, şunları kaydetti:

"Kolektif savunma, NATO'nun özünü oluşturmaya devam ediyor; ancak stratejik ortam değişiyor. Tehditler çok alanlı, daha hızlı ve daha karmaşık hale geldi. Geleneksel ölçütler artık bu gerçeği yansıtmıyor. Artık önemli olan sonuçlardır: konuşlandırılabilir yetenek, sanayi kapasitesi ve operasyonel hazırlık. Avrupa'nın daha güçlü bir katkı sağlaması hayati önem taşıyor; ancak savunma-sanayi işbirliğine getirilen kısıtlamalar verimliliği zayıflatıyor ve müdahaleyi yavaşlatıyor. Bu kısıtlamalar stratejik bir yük haline gelmiştir. Avrupa savunma girişimleri, tüm NATO müttefiklerini tam olarak kapsayan nitelikte olmalıdır. Asıl mesele sadece nasıl tepki vereceğimiz değil, aynı zamanda işbirliğini günümüzün gerçeklerini yansıtacak şekilde nasıl organize edeceğimizdir. Ankara Zirvesi, İttifak'ın yapılarını karşı karşıya olduğu dünyaya uyumlu hale getirmesinde yol gösterici olacaktır. Türkiye'nin hedefi açıktır; daha tutarlı, daha yetenekli ve daha dayanıklı bir İttifak."

Pekin'in güneybatısındaki Lugou Köprüsü'nde yaşanan olayın ardından Japon ordusu, 29 Temmuz 1937'de Pekin'i işgal etti. Resmî kayıtlara göre, kentin düşüşü sırasında 10 binden fazla sivil yaşamını yitirdi ya da kayboldu.

Lugou Köprüsü Olayı'nın ardından Kuomintang ile Çin Komünist Partisi, Japon saldırganlığına karşı ortak direniş cephesi oluşturdu. Bu süreçte Çin, II. Dünya Savaşı boyunca Japon militarizmi ve faşizmine karşı verilen mücadelenin başlıca cephelerinden biri haline geldi.

Resmî verilere göre savaş boyunca 35 milyondan fazla Çinli asker ve sivil hayatını kaybetti ya da yaralandı. Bu sayı, dönemin Çin nüfusunun yaklaşık yüzde 8'ine karşılık geliyor.

Tokyo Yargılamaları'nda savaş suçları tescillendi

Bu olaydan yıllar sonra, günümüzden tam 80 yıl önce Uzak Doğu Uluslararası Askeri Ceza Mahkemesi kurularak, aralarında Hideki Tojo'nun da bulunduğu birinci sınıf Japon savaş suçluları adalet önünde yargılandı.

İnsanlık tarihinin en geniş çaplı ve en uzun süreli uluslararası yargılamalarından biri olan Tokyo Yargılamaları'nın mahkeme heyetinde Çin, ABD, İngiltere, eski Sovyetler Birliği ve Fransa'nın da aralarında bulunduğu 11 ülkenin yargıçları yer aldı. Savcılar da yine adı geçen 11 ülke tarafından görevlendirildi.

Mayıs 1946'dan Kasım 1948'e kadar geçen sürede toplam 818 duruşma düzenlendi, 419 tanık dinlendi ve 4 bin 336 delil tespit edildi. Bu deliller, Japon işgalcilerin savaş suçlarını kesin ve resmi olarak belgeledi.

Bu yargılamalar, Japon militarizminden adalet önünde hesap sorulmasını sağlarken, militarizmi yeniden canlandırmak isteyen çevrelere yönelik uluslararası düzeyde güçlü bir uyarı niteliği taşıdı.

Yeni arşiv belgeleri savaş suçlarını ortaya koyuyor

Çin'in kuzeydoğusundaki Heilongjiang eyaletinde bulunan Japon İmparatorluk Ordusu'nun 731. Birliği tarafından işlenen suçlara dair delillerin sergilendiği sergi salonunda arşivlenen ve Japon askeri cerrah Tsutomu Saito tarafından kaleme alınan bir raporda, 1938 yılında Japon kuvvetlerinin 23 savaş esiri üzerinde canlı deneyler yapmak için at, koyun, köpek, tavşan ve tavuklardan alınan kan kullandığı doğrulandı.

Ayrıca, tarihçi Jin Chengmin'in "Kara Kutu: 731. Birim" adlı kitabı, 5 Temmuz'da Japon İmparatorluk Ordusu'nun 731. Birimi tarafından işlenen suçların kanıtlarının sergilendiği salonda resmi olarak tanıtıldı. Kitap, II. Dünya Savaşı sırasında kötü şöhretli Japon 731. Birimi tarafından işlenen biyolojik savaş suçlarını ortaya koyan, daha önce yayınlanmamış arşiv materyallerini sunuyor.

Kitap lansmanına katılan uzmanlar, yayının savaş tarihi çalışmalarına katkıda bulunduğunu ve halk arasında kanıta dayalı tarih eğitimini teşvik ettiğini söyledi. Ayrıca, belgelenmiş gerçekleri kabul etmenin ve savaş vahşetleri üzerine düşünmenin, adalet ve kalıcı barış için bir temel oluşturduğunu eklediler.

Çin'in yenilenebilir enerji yatırımları, yeşil kalkınma modeli ve temiz teknoloji alanındaki küresel yükselişi tüm dünyada yakından takip ediliyor. Peki, Çin bu dönüşümü nasıl başardı? Xi Jinping'in ortaya koyduğu yeşil kalkınma vizyonu hangi ilkeler üzerine inşa edildi? Bu model, küresel iklim politikalarına nasıl yön veriyor? Öte yandan Türkiye, kasım ayında düzenlenecek COP31 Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı'na ev sahipliği yapmaya hazırlanırken, Ankara ile Pekin arasında yeşil kalkınma, iklim finansmanı ve sürdürülebilir şehircilik alanlarında iş birliği de hız kazanıyor. İstanbul Arel Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Melih Baş, Çin'in yeşil dönüşüm stratejisini, temiz enerjide elde ettiği başarıyı ve Türkiye-Çin iş birliğinin COP31 sürecine sağlayabileceği katkıları CGTN Türk ekranlarında değerlendirdi.

Türkiye'de son zamanlarda yaz ayının gelmesiyle birlikte orman yangınlarında artış yaşanmaya başladı. İstanbul, İzmir ve Antalya ilçelerinde yangın kurtarma çalışmaları devam ediyor