Enstitü, ulusal stratejik ihtiyaçları temel alarak, medeniyet temel teorisi, medeniyet karşılaştırmaları, yapay zekâ ve küresel medeniyetin gelişimi gibi öncelikli alanlarda sürekli olarak yüksek kaliteli araştırma sonuçları ortaya koyacak.

Enstitü, ayrıca Çin medeniyetinin uluslararası etkisini artırmanın yanı sıra, insanlık için kader topluluğunu inşa etmek için düşünsel temel ve entelektüel destek sağlayacak.

Wang Yi, Kanada Dışişleri Bakanı ile yaptığı görüşmede, Çin-Kanada ilişkilerinin olumlu yönde gelişmeye devam ettiğini ve yılın ilk yarısında ikili ticaret hacminin geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 16 arttığını belirtti. Wang Yi, Çin’in Kanada tarafıyla birlikte bir sonraki aşamadaki üst düzey temasların hazırlıklarını yapmaya, siyasi karşılıklı güveni artırmaya, iletişim ve işbirliğini genişletmeye, küresel yönetişim ve yapay zeka gibi çok taraflı işlerde işbirliğini güçlendirmeye ve Çin-Kanada yeni stratejik ortaklığının içeriğini sürekli zenginleştirmeye istekli olduğunu dile getirdi.

Kanada Dışişleri Bakanı Anita Anand ise, Çin ile ilişkilerin Kanada için en önem verdiği ikili ilişkilerden biri olduğunu ve Kanada-Çin ilişkilerinde iyileşme ve gelişme yönünde olumlu ve güçlü bir ivme bulunduğunu belirtti. Kanada’nın Tek Çin politikasına sadık kaldığına dikkat çeken Anand, Çin ile üst düzey temasları daha da yakınlaştırmaya, enerji, ticaret, finans ve uyuşturucu ile mücadele gibi alanlarda karşılıklı yarar sağlayan işbirliğini derinleştirmeye, kültürel ve beşeri alışverişi teşvik etmeye, çok taraflı koordinasyonu güçlendirmeye, diyalog yoluyla anlaşmazlıkları gidermeye ve Kanada-Çin ilişkilerinin uzun vadeli, sağlıklı ve istikrarlı bir şekilde gelişmesini desteklemeye hazır olduğunu ifade etti.

Avustralya Dışişleri Bakanı Penny Wong ile de görüşen Wang Yi, iki ülke liderlerinin ortak öncülüğünde Çin-Avustralya ilişkilerinin iyileşme ve gelişme yoluna girdiğini, bunun her iki halkın çıkarlarına ve uluslararası toplumun beklentilerine uygun olduğunu belirtti. Wang Yi, Çin’in Avustralya tarafıyla ilişkileri güçlendirmeyi, karşılıklı güveni artırmayı, işbirliğini genişletmeyi ve Çin-Avustralya ilişkilerinin sürekli olarak yeni ilerlemeler kaydetmesini sağlamayı arzu ettiğini söyledi. Wang Yi, Avustralya’nın içişlerine karışmama ilkesine bağlı kalmasını, çifte standardı terk etmesini, Çin tarafıyla karşılıklı olarak adımlar atmasını ve iki ülke arasındaki ilişkilerin iyileşme ivmesini koruması gerektiğini belirtti.

Avustralya Dışişleri Bakanı Penny Wong, Avustralya’nın Çin ile ilişkilerine önem verdiğini, Tek Çin politikasına sadık kaldığını ve “Taiwan’ın bağımsızlığını” desteklemediğini belirtti. Wong, Avustralya’nın iki ülke liderlerinin ulaştığı önemli mutabakatları Çin tarafıyla birlikte başarıyla hayata geçirmeyi, her düzeyde ilişkileri yakınlaştırmayı ve karşılıklı yarar sağlayan işbirliğini ilerletmeyi istediğini söyledi.

Wang Yi, Malezya Dışişleri Bakanı Mohamad Hasan ile yaptığı görüşmede, Çin ve Malezya’nın her ikisinin de kalkınma açısından kritik bir dönemde olduğunu belirtti. Wang Yi, Çin’in Malezya tarafıyla birlikte fırsatları değerlendirmeye, her düzeyde ilişkileri yakınlaştırmaya, çok yönlü işbirliğini derinleştirmeye, deniz alanındaki alışveriş ve işbirliğini teşvik etmeye ve Çin-Malezya ilişkilerini daha yüksek bir düzeye taşımaya hazır olduğunu ifade etti.

Mohamad ise, şu anda Malezya-Çin ilişkilerinin ve ASEAN-Çin ilişkilerinin tarihinin en iyi döneminde olduğunu, Çin’in Malezya için güvenilir bir dost ve ortak olduğunu ve aynı zamanda Malezya’nın en büyük ticaret ortağı olduğunu belirtti. Mohamad, Malezya’nın iki ülke arasındaki geleneksel dostluğa büyük değer verdiğini, Tek Çin politikasına sadık kaldığını ve Çin ile dijital teknoloji, yapay zeka gibi alanlarda pratik işbirliğini derinleştirmeye hazır olduğunu kaydetti.

Halihazırda Çin, dünya çapında 160’tan fazla ülke ve bölgenin başlıca ticaret ortağı konumunda. İthal malların menşei daha geniş, çeşitliliği daha fazla ve yapısı daha iyi hale geldi.

Çin Gümrük İdaresi, yurt dışından gelen yolcuların vergi iadesi sürecini daha da basitleştirecek. 1 Temmuz’dan itibaren 10 bin yuanın altındaki vergi iadesi başvurularında rastgele denetim sistemi uygulanacak.

Ordunun üst düzey yetkilileriyle de bir araya geldiğini aktaran Zelenskiy, Ukrayna Genelkurmay Başkanlığında yapılması planlanan bazı değişiklikleri kendileriyle ele aldığını belirtti.

Zelenskiy, Oleksandr Sırskiy'nin yerine Genelkurmay Başkanı olarak Ukrayna Ordusu Müşterek Kuvvetler Komutanı Tuğgeneral Mykhailo Drapatiy'nin atanmasına karar verdiğini açıkladı.

Savaşın başında başkent Kiev'in savunmasında, daha sonra Harkiv bölgesinde yürütülen karşı saldırıda ve Ukrayna'nın Rusya'nın Kursk bölgesine düzenlediği saldırılarda Sırskiy'nin etkili rol oynadığını belirten Zelenskiy, hizmetlerinden dolayı Sırskiy'e teşekkür ederek, "Yarın tüm bu kararları resmileştireceğiz." ifadesini kullandı.

Savunma Bakanı ile askeri kanat arasındaki anlaşmazlık

Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, 16 Temmuz'da yaptığı açıklamada, Savunma Bakanı Fedorov ile Genelkurmay Başkanı Sırskiy ve ekibi arasında anlaşmazlıklar bulunduğunu söylemişti.

Zelenskiy, aynı akşam Fedorov'un yerine vekaleten Ukrayna Güvenlik Servisi Geçici Başkanı Yevgeni Khmara'nın getirildiğini bildirmişti.

Kiev başta olmak üzere Odessa, Lviv ve ülkenin çeşitli kentlerinde 16 Temmuz'da Fedorov'a destek gösterileri başlamıştı.

Oleksandr Sırskiy, Zelenskiy'nin kararıyla 8 Şubat 2024'te Ukrayna Genelkurmay Başkanı olarak atanmıştı.

Kazanın 112 Acil Çağrı Merkezi'ne bildirilmesi üzerine bölgeye çok sayıda AFAD, itfaiye, sağlık, polis ve jandarma ekibi sevk edildi.

Kazada, ilk belirlemelere göre 31 kişinin yaralandığı öğrenildi.

Yaralılar, kaza yerindeki ilk müdahalenin ardından ambulanslarla çevredeki çeşitli hastanelere kaldırıldı.

Kaza nedeniyle Kütahya-Afyonkarahisar kara yolu Afyonkarahisar istikametinin trafiğe kapalı olduğu öğrenildi.

Hemedan Valiliğinden yapılan açıklamada ise Kebuder Aheng ilçesinin ABD güçleri tarafından hedef alındığı kaydedildi.

Saldırılardaki can ve mal kaybına ilişkin henüz açıklama yapılmadı.

ABD'nin gece saatlerinde saldırı başlattığını duyurmasının ardından İran'ın farklı bölgelerinden çok sayıda patlama sesi duyulduğu bildirilmişti.

Huzistan, Sistan-Belucistan, Hürmüzgan, Buşehr, Kirmanşah eyaletlerinin çeşitli bölgeleri ve Tebriz kenti ABD'nin füze ve hava saldırılarının hedefi olmuştu.

Ortega, "Burada Yankiler (ABD) veya Somozacılar (darbeciler) tarafından kurulan partilerin yeniden hükümete geleceği hikayesi bitti. Asla, asla, asla… Yankiler onlara ne kadar para verirse versin başaramayacaklar. Darbe yanlılarının, vatan hainlerinin önüne bir duvar örecek yasaları yapmamız gerekiyor." ifadelerini kullandı.

Muhalefeti kamu kaynaklarını hedef almakla suçlayan Ortega, "Okullar üzerinden para kırma (zenginleşme) derdindeler. Ama unutsunlar: Burada hükümeti ve iktidarı ele geçirmeye çalışabilecekleri seçimler bir daha asla yapılmayacak." değerlendirmesinde bulundu.

Muhalefet "sert" tepki gösterdi

Nikaragua'da 2023'te vatandaşlıktan çıkarılan muhalif isimlerden Felix Maradiaga Saenz, anayasanın iktidarın çıkarlarına göre sürekli ihlal edildiğini ya da değiştirildiğini savundu.

Bir dönem tutuklandıktan sonra sürgüne gönderilen ve 2023'te vatandaşlığı elinden alınan muhalif lider Juan Sebastian Chamorro ise Ortega'nın yıllardır fiilen uyguladığı tek parti yönetimini artık açıkça ilan ettiğini söyledi.

Ulusal basında çıkan habere göre, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da Ortega'nın sözlerine tepki gösterdi.

Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla yayımlanan açıklamada Rubio, Daniel Ortega'nın seçimleri tamamen kaldırma yönündeki ifadelerinin rejiminin "gerçek otoriter niteliğini" gözler önüne serdiğini belirtti.

Ortega yönetimi

80 yaşındaki Ortega, Somoza ailesinin diktatörlüğünü sona erdiren Sandinista Devrimi'nin zaferinin ardından 1980'li yıllarda Nikaragua'yı yönetti.

2007'de yeniden iktidara gelen Ortega, o tarihten bu yana ülkenin yönetiminde bulunuyor. Son yıllarda ise muhalefeti sistematik biçimde bastırmakla suçlanan Ortega yönetimi, çok sayıda sivil toplum kuruluşunu kapattı, gazetecileri, insan hakları savunucularını ve aktivistleri hedef alan uygulamalarıyla uluslararası eleştirilere konu oldu.

Ülkede çok sayıda sivil toplum kuruluşu, üniversite, medya organı ve dini dernek kapatılırken, hükümeti eleştiren birçok kişinin mal varlığına el konuldu.

Bu adımlar, Ortega yönetiminin muhalefete yönelik baskıyı giderek artırdığı yönündeki eleştirileri daha da güçlendirdi.

Birleşmiş Milletler (BM) Nikaragua Uzmanlar Grubu, Ortega hükümetinin bazı eylemlerinin insanlığa karşı suç teşkil edebileceğini savunuyor.

Managua hükümeti ise bu raporları reddederek bunları sözde müdahaleci girişimler olarak nitelendiriyor.

Açıklamada, Kuveyt'in batısındaki Ed-Doha Askeri Üssü'nde bulunan ABD Kara Kuvvetleri Komutanlığının mühimmat depoları ve lojistik ekipmanlarının kamikaze İHA saldırısıyla hedef alındığı öne sürüldü.

ABD'nin gece İran'a saldırı başlattığını duyurmasının ardından ülkenin farklı bölgelerinden çok sayıda patlama sesi duyulduğu bildirilmişti.

Huzistan, Sistan-Belucistan, Hürmüzgan, Buşehr, Kirmanşah, Hemedan, Kürdistan eyaletlerinin çeşitli bölgeleri ve Tebriz kenti ABD'nin füze ve hava saldırılarının hedefi olmuştu.

Hegseth, Genelkurmay Başkanı Dan Caine ve Tarım Bakanı Brooke Rollins ile birlikte, Savunma Bakanlığı (Pentagon) için istenen ek bütçe konusunda ABD Senatosu Ödenekler Komitesi üyelerinin sorularını cevapladı.

"Bildiğiniz üzere, cesur ve hızlı adımlar atılması gereken tehlikeli bir dünyada yaşıyoruz. 2026 mali yılına yönelik bu ek ödenek talebinin nedeni de budur." diyen Hegseth, söz konusu bütçe talebini, Savunma Bakanlığının "acil ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik elzem ve ivedi bir kaynak takviyesi" olarak değerlendirdi.

Hegseth, bu ek finansman talebinin mevcut kaynakların yerini tutacak bir alternatif olmadığını dile getirerek, "Aynı zamanda farklı bir dönemdeyiz. Teknoloji, işlem gücü, yapay zeka, otonom sistemler ve uzay alanlarında kritik yatırımları hemen yapmazsak, hareketsiz kalma lüksümüz olmaz. Halihazırda bu tür yatırımları yapan hasımlarımız bizi geride bırakabilir." diye konuştu.

Savunma Bakanı, Demokrat Senatör Dick Durbin'in İran savaşının maliyetini sorması üzerine, "Bugün itibarıyla 37 milyar 500 milyon dolar." yanıtını verdi.

Söz konusu fonların sağlanmaması durumunda askerlerin maaşlarının ödenemeyebileceğini ifade eden Hegseth, ayrıca ABD ordusunun "ekipman ve mühimmatı hızla yenileme ve hayati operasyonları kesintisiz sürdürme kabiliyetini tehdit edecek" kritik eksikliklerle karşı karşıya kalabileceğini öne sürdü.

Hegseth'in açılış konuşması 4 kez protesto edildi

ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin ek ödenek talebine odaklanan oturumda Savunma Bakanı Hegseth'in Senatodaki açılış konuşması savaş karşıtları tarafından protesto edildi.

Hegseth henüz ilk cümlesinde salondaki bazı savaş karşıtları tarafından protesto edilirken, kısa aralıklarla 4 kez protestocular tarafından susturuldu.

Savaş karşıtı protestocular hızla salondan çıkarılırken, "Masum çocukları bombalamayı durdurun." sözleri duyuldu.

Trump yönetiminin savaş için Kongreden izin almaması eleştirildi

Senato Ödenekler Komitesi Başkan Yardımcısı Patty Murray, İran'a karşı başlatılan savaşın Trump yönetiminin kendi tercihi olduğunu söyledi.

Murray Cumhuriyetçi hükümeti, Kongre onayı olmaksızın İran'la savaşa girdiği için eleştirdiği konuşmasında, Trump yönetiminin "kendi tercihiyle bir savaş başlattığını" ifade etti.

Trump'ın Amerikan halkına bu konuda bir gerekçe sunmadığını ve ortaya çıkan bedelin "felaket" düzeyinde olduğunu belirten Murray, çatışmalarda ABD askerlerinin öldüğünü hatırlattı.

Murray, "Bu, Başkan (Trump) sağlık hizmetlerini, çocuk bakımını ve barınmayı karşılayacak bütçemiz olmadığını söylüyor ama nedense yeni bir savaşa her zaman bütçe bulabiliyor. Bunun için bir fiyat etiketi söz konusu değil." diye ekledi.

İsmail Kartal: 12+2 sistemi uygulanabilir

Maçın ardından konuşan İsmail Kartal, yabancı oyuncu kuralında değişiklik yapılması gerektiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Yabancı kuralı belki değişebilir. 12+2 olabilir. Geçen seneki kuralın devam etmesi bütün kulüplerin menfaatine. 18 kulüpten 14-15 tanesi kuralın değişmesini istiyor. Biz 4 tane U23 oyuncuyu transfer ederek yabancı ülkelere çalışmış oluyoruz. Bu bence normal bir şey değil. Değişmesi lazım. Biz de hesap-kitap yapıyoruz. Bizim için de çok zor kararlar olacak. İnşallah bu kural değişir de herkes rahatlar."

Fred ve Muriqi açıklaması

Kartal, takımın önemli isimlerinden Fred hakkında övgü dolu ifadeler kullanırken, hücum hattındaki tercihlerine de açıklık getirdi.

Deneyimli teknik adam, Fred'in karakterli ve profesyonel bir oyuncu olduğunu belirterek takım için önemli bir rol üstlendiğini söyledi.

Vedat Muriqi'nin yokluğunda hücum hattında Anderson Talisca'yı değerlendirdiklerini ifade eden Kartal, Brezilyalı futbolcunun teknik kapasitesi ve oyun zekâsıyla görevini en iyi şekilde yerine getirdiğini kaydetti.

Orta sahada rotasyon mesajı

İsmail Kartal, orta saha planlamasında rakibe göre farklı oyun anlayışları benimseyeceklerini belirtti.

Kante, Guendouzi, Fred, Marco Asensio ve İsmail Yüksek gibi oyuncuların rotasyon içerisinde kullanılacağını ifade eden Kartal, her maçın planına göre farklı tercihler yapılacağını söyledi.

Ulusal basında çıkan habere göre, Sağlık Bakanlığından yapılan açıklamada Anzoategui eyaletinde 3 kişinin hantavirüs nedeniyle hayatını kaybettiğinin doğrulandığı bildirildi.

Açıklamada, hayatını kaybedenlerin kimlikleri ve yaşlarına ilişkin bilgi paylaşılmazken, ölümlerin nedeninin aydınlatılması için kapsamlı bir soruşturma başlatıldığı ifade edildi.

Öte yandan, Bakanlık ülkenin batısındaki Barinas eyaletinde görev yapan iki sağlık çalışanının henüz belirlenemeyen nedenlerle hayatını kaybettiğini açıkladı.

Açıklamada, Barinas'taki ölümler ile Anzoategui eyaletinde doğrulanan hantavirüs vakaları arasında herhangi bir bağlantı bulunmadığı, iki olayın birbirinden bağımsız olduğu vurgulandı.

- Hantavirüs

Hantavirüsün çoğunlukla kemirgenlerden bulaştığı biliniyor.

Kemirgenlerin kurumuş dışkı, idrar ve salyalarının karıştığı havanın solunması, bazen de kemirgen tarafından ısırılma ya da tırmalanmayla bulaşan virüs, ateş, yorgunluk ve kas ağrısı gibi semptomlara yol açıyor.

Solunum yetmezliğine de sebep olabilen hastalık, bazı durumlarda iç kanama ve böbrek yetmezliği şeklinde seyrediyor.

Galatasaray, Mario Lemina ile 2 yıllık sözleşme imzaladı

Sarı-kırmızılı kulüpten yapılan açıklamada, 32 yaşındaki Gabonlu futbolcu Mario Lemina'nın sözleşmesinin iki yıl uzatıldığı bildirildi. Deneyimli oyuncu, yeni anlaşmayla birlikte Galatasaray forması giymeye devam edecek.

Kulüp yönetimi, yeni sezon öncesi kadro istikrarını koruma hedefi doğrultusunda Lemina ile yola devam etme kararı aldı.

Geçtiğimiz sezon 41 maçta forma giydi

Mario Lemina, geride kalan sezonda Galatasaray formasıyla tüm kulvarlarda 41 maça çıktı. Gabonlu orta saha oyuncusu bu süreçte 3 gol ve 2 asistlik katkı sağlayarak takımın orta saha performansında önemli rol üstlendi.

Devrim Muhafızları Ordusu, Nasr 2 Operasyonu’nun 24. dalgasına ilişkin açıklamada bulundu.

Açıklamada, Kuveyt'e bulunan Bubiyan Adası ile Ali es-Salem Hava Üssü'ndeki ABD radarlarının vurulduğu belirtildi.

Gürsel Tekin, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamda şu ifadeleri kullandı:

Cumhuriyet Halk Partisi; tüzüğü, programı, örgüt disiplini ve siyasi ahlakı üzerine inşa edilmiş köklü bir Cumhuriyet kurumudur. Hiçbir görev ve hiçbir makam, bu kuralların üzerinde değildir.

Özellikle İstanbul örgütümüzde ilçe başkanı sıfatını taşıyan kişilerin, görevlerini sürdürürken başka bir siyasi oluşumun hazırlıkları içerisinde yer almaları, buna aracılık etmeleri veya parti kimliğiyle bağdaşmayacak faaliyetlerin parçası olmaları asla kabul edilemez.

Cumhuriyet Halk Partisi'ni temsil eden herkes, öncelikle bu partinin tüzüğüne, örgüt disiplinine ve siyasi ahlakına bağlı kalmak zorundadır. Bu ilkelere aykırı davrananların görevlerini sürdürmesi düşünülemez.

Bu nedenle, aşağıda isimleri belirtilen ilçe başkanları ve yönetimleri görevlerinden alınmış; ilçe başkanları da tedbirli olarak disiplin sürecine sevk edilmiştir.

Cumhuriyet Halk Partisi hiç kimsenin kişisel siyasi hesabının aracı değildir. Partimizin kurumsal kimliği, disiplini ve gelenekleri her türlü kişisel tasarrufun üzerindedir. Bu konuda en küçük bir tavize dahi yer yoktur.

-CHP Başakşehir İlçe Başkanı ve yönetimi

-CHP Büyükçekmece İlçe Başkanı ve yönetimi

-CHP Beylikdüzü İlçe Başkanı ve yönetimi

-CHP Kadıköy İlçe Başkanı ve yönetimi

-CHP Pendik İlçe Başkanı ve yönetimi

-CHP Silivri İlçe Başkanı ve yönetimi

-CHP Esenyurt İlçe Başkanı ve yönetimi

Görevlerinden alınmıştır.

Güvenlik kaynaklarının aktardığı bilgilere göre, konsolosluğa yönelen 3 insansız hava aracı (İHA), hedeflerine ulaşamadan hava savunma sistemleri tarafından düşürüldü. Olayın ardından bölgede güvenlik önlemleri artırılırken, saldırının ayrıntılarının belirlenmesi için soruşturma başlatıldı.

ABD Başkonsolosluğu'na 3 İHA ile saldırı düzenlendi

Adı açıklanmayan güvenlik kaynakları, ABD Başkonsolosluğu'nun üç İHA ile hedef alındığını bildirdi. Açıklamada, hava savunma sistemlerinin devreye girerek tüm İHA'ları hedeflerine ulaşmadan imha ettiği ifade edildi.

Yetkililer, saldırı sonucunda can kaybı ya da maddi hasar meydana gelmediğini aktarırken, olayın nasıl gerçekleştirildiği ve saldırının arkasındaki unsurların belirlenmesi amacıyla kapsamlı inceleme başlatıldığını duyurdu.

Trump: İran'daki Kazma Dağı hedef alınacak

Basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Trump, İran'a yönelik operasyonların tamamlanmadığını belirterek, Kazma Dağı bölgesinin kısa süre içinde hedef alınacağını söyledi.

Trump, "(İran'ın) Kazma Dağı bölgesini çok yakında, çok güçlü biçimde vuracağız." ifadelerini kullanırken, İran'a yönelik askeri baskının süreceği mesajını verdi.

"İran'la işimiz henüz bitmedi"

ABD Başkanı, İran'ın nükleer faaliyetlerle bağlantılı olduğunu öne sürdüğü noktalara yönelik operasyonların devam edeceğini savundu.

Trump, "İran'la işimiz henüz bitmedi, şu anda ayrılmıyoruz." diyerek, gerekli görülmesi halinde yeni hedeflerin vurulacağını ifade etti.

"Yeni görüşme planlamıyoruz"

İran ile diplomatik temaslara ilişkin soruyu da yanıtlayan Trump, şu aşamada yeni bir görüşme planlamadıklarını belirtti.

Trump, İran'ın görüşmek istediğini öne sürerek, "Anlamlı bir şekilde görüşmeye hazır olana kadar bizim görüşmeye niyetimiz yok." değerlendirmesinde bulundu.

Hizbullah açıklaması

Trump, Lübnan ile ilişkilerin olumlu seyrettiğini belirterek, gerekli görülmesi halinde Hizbullah ile de temas kurabileceğini söyledi.

Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn'ın talep etmesi durumunda Hizbullah ile görüşebileceğini ifade eden Trump, birçok farklı aktörle diyalog kurabildiğini dile getirdi.

İçinde bulunduğumuz yıllarda dünya büyük dönüşüm ve değişimler yaşıyor. Hegemonyasını kaybetmekte olan Atlantik cephesi, farklı yöntemlerle yeniden tahakküm kurmak istiyor. Bunu yaparken alışılagelmiş yöntemleri kullanmakla birlikte, yeni hegemonya biçimlerini de literatüre sokuyor. ABD ve İsrail ikilisinin İran’a karşı başlattığı saldırganlık da bu tahakküm politikasının yeni bir aşaması. Ancak bugünlerde emperyalist bloğun çok daha tehlikeli bir girişimi var; o da yapay zekâ adıyla andığımız yeni teknoloji devriminde saklı.

ABD'li OpenAI'ın "Al Komünizmi" korkusu

Belki bugün bunun farkına varmakta zorlanıyor olabiliriz. Ancak yaşadığımız ve yaşayacağımız dönüşüm, sanayi devrimini ve onun dünya üzerinde yarattığı değişimleri aşacak düzeyde görünüyor. Bildiğiniz gibi sanayi devrimi, klasik sömürgeciliği dönüştürmekle kalmadı; sanayileşme yetisini sömürgeciliğe ekleyen ülkeleri sistemin en üst basamağına taşıdı. Bu süreç, Lenin’in emperyalizm tanımındaki küresel finans oligarşisinin ekonomik ve siyasal gücü tamamen ele geçirerek Wall Street’te cisimleşmesini sağladı. Wall Street oligarşisi ve onların emrindeki politika yapıcılar, klasik sömürü aygıtlarının yanına yapay zekâ teknolojilerini de ekledi. Ancak başları yine “komünizm” ile dertte. Bunu ben değil, OpenAI yöneticisi Dean W. Ball söylüyor.

Dean W. Ball, geçtiğimiz haziran ayından bu yana OpenAI’de Head of Strategic Futures (Stratejik Gelecekler Başkanı) görevini yürütüyor. Ball daha önce de Beyaz Saray’da Yapay Zekâ ve Gelişen Teknolojiler Kıdemli Politika Danışmanı olarak görev yaptı. Dean Ball, teknik bir araştırmacıdan çok, ABD’nin yapay zeka jeopolitiği, teknoloji rekabeti ve ulusal güvenlik stratejileri üzerinde çalışan bir isim. Ball, geçtiğimiz cuma günü X platformunda Çin’in yeni yapay zekâ modeli Kimi ile ilgili değerlendirmelerini paylaştı. Kimi K3’ü oldukça başarılı bulan Ball, özellikle yazılım geliştirme alanında kamuya açık modeller arasında en iyilerden biri olduğunu vurguluyor. Ancak Çin’in hem Kimi’yi hem de benzer dil modellerini açık kaynaklı olarak paylaşmasını “AI komünizmi” olarak nitelendiriyor.

Bay Ball’ın distopyası şu: “Çin yapay zekâyı açık kaynaklı olarak tüm dünyayla paylaşacak, yapay zekâ ticari bir ürün olmaktan çıkacak, yatırımcılar bu alana yatırım yapmayacak, yapay zekâ teknolojisi gelişmeyecek ve dijital bir kamu altyapısı olarak kalacak.”

Anadolu’da bu tür yakınmalar için “Vah vah, ört ki ölem” denir. Bay Ball, bir ABD vatandaşı olarak ülkesinin egemenlik alanlarından birini kaybetmesinin yanı sıra, bol sıfırlı maaşları artık alamayacağından da korkuyor olsa gerek.

İşin daha da ilginç yanı ise Ball’ın, Trump yönetiminin yapay zekâ yarışında Çin’le başa çıkma yöntemi olarak manipülasyona başvurabileceğini anlatmasıydı. Ball, ABD yönetiminin kamuoyunu “Çin’in yapay zeka modellerinde arka kapılar olabilir.” söylemiyle korkutup birtakım yasaları devreye sokabileceğini ironik bir dille ifade ediyor.

Ball’a en sert tepki Pentagon’dan geldi. Savunma Bakan Yardımcısı Emil Michael, Ball’ı “köyün delisi” olarak nitelendirirken, Pentagon’un ve diğer kurumların Çin’in yapay zekâ sistemlerine getirdiği kısıtlamaların gizli bürokratik manevralara değil, Kongre’nin çıkardığı yasalara dayandığını savundu.

Şark Cephesi'nden güzel haberler var

Geçtiğimiz hafta sonu Garp Cephesi’nde bu tartışmalar sürerken, Şark Cephesi’nden ise yapay zekâ teknolojilerinin yönetimine ilişkin olumlu haberler geldi. Çin’in Şanghay kentinde 2026 Dünya Yapay Zekâ Konferansı düzenlendi. Aynı konferansta, Küresel Güney’in çağrısıyla ve uluslararası toplumun katılımıyla yapay zekânın gelişimini ve yönetişimini aktif biçimde teşvik etmek amacıyla Dünya Yapay Zekâ İşbirliği Örgütü (WAICO) kuruldu.

Konferansın açılış konuşmasını yapan Çin Halk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Xi Jinping, küresel yapay zekâ gelişimini desteklemek amacıyla Çin’in önümüzdeki beş yıl içinde atacağı somut adımları özetledi. Bu kapsamda gelişmekte olan ülkelere yönelik 5 bin kişilik yapay zekâ temalı eğitim ve uzmanlık programı kontenjanı sağlanacağı; ASEAN, Arap Birliği, Afrika Birliği, Latin Amerika ve Karayip Devletleri Topluluğu, Şanghay İşbirliği Örgütü ve BRICS ülkelerine yönelik uluslararası yapay zekâ uygulama ve iş birliği merkezleri kurulacağı; iklim ve afet yönetiminde kritik rol oynaması beklenen meteorolojik akıllı erken uyarı çözümü MAZU sisteminin de 30 ülkede uygulanmasının teşvik edileceği duyuruldu. Xi ayrıca, yapay zekâ teknolojisinin “insan odaklı anlayışı benimseyen, insanlığın ortak refahını ve güvenliğini sağlayacak” bir itici güç hâline gelmesinin önemini vurguladı.

Asıl uçurum teknoloji değil, ideolojik uçurum

Peki, bu iki yaklaşım arasındaki uçurumun gerçek dünyadaki karşılığı ne? Bunu bir örnekle anlatalım. Örneğin İstanbul’daki bir üniversite laboratuvarı, iklim değişikliğine uyum için bir yapay zekâ modeli geliştirmek istediğinde, Şanghay’da duyurulan InterLM-3 gibi açık kaynaklı bir modeli indirip kendi yerel verileriyle, kendi dilinde ve kendi sunucularında eğitebiliyor. Veri egemenliği tamamen kendisinde oluyor. Aynı laboratuvar, ABD’li bir teknoloji devinin kapalı modelini kullanmaya kalksa, önce altından kalkamayacağı bir kurumsal sözleşme imzalaması, her sorgu için ücret ödemesi ve en hassas verilerini yurt dışına aktarması gerekecek. Hangisi bir ülkenin bilimsel ve teknolojik kapasitesini gerçekten inşa eder?

Lafı çok uzatmaya gerek yok. Her şey ortada. Bir yanda yapay zekâyı ve ona bağlı teknolojileri şirket kârları ve yeni hegemonya alanları yaratmak için kullanmak isteyenler var; diğer yanda ise bu teknoloji devrimini insanlık yararına kullanmak isteyenler. Bir yanda Palantir gibi yapay zekâ şirketlerinin İsrail’in soykırımını kolaylaştırmak için sunduğu teknolojiler bulunurken, diğer yanda MAZU gibi meteorolojik erken uyarı sistemleri geliştirenler var.

Devrimler insanlığı ileriye taşımalıdır, geriye değil. Sanayi devrimi birçok bakımdan feodal düzenin gericiliğini ortadan kaldırmış olsa da bugün geldiğimiz noktada kapitalist sistem insanlığa barbarlık ve sömürüden başka bir şey vaat etmiyor. Her zaman söylediğimiz gibi ve söylemeye devam etmemiz gerektiği gibi: Ya barbarlık ya insanlık kazanacak. Başka bir yol yok.

CBC News'in haberine göre, Carney, Trump ile ABD'nin ülkesinden ithal edilen bazı mallara yüzde 50 gümrük vergisi getirme kararını görüştüğünü belirterek, "Gelecek haftalarda müzakereleri yoğunlaştırma konusunda anlaştık." dedi.

Konuya ilişkin önlemlerin "hemen yoğunlaştırılacağını" aktaran Carney, bu konuda atılacak adımlara dair ayrıntı vermedi.

Carney, "(Yeni gümrük vergileri) Gerçekten yürürlüğe girerse nasıl tepki vereceğimiz konusunda tüm seçenekleri değerlendireceğiz." ifadesini kullandı.

ABD, Kanada'nın Amerikan ürünlerine yönelik "ayrımcı" uygulamalarda bulunduğunu öne sürerek, bu ülkeden ithal edilen bazı mallara yüzde 50 oranında gümrük vergisi uygulanacağını duyurmuştu.

Carney, söz konusu gümrük vergisi adımını ABD'nin "tek taraflı ticari eylemler serisinin sonuncusu" olarak nitelendirerek, "Bunlar arasında, CUSMA'yı (Kanada-ABD-Meksika Anlaşması) ihlal ederek Kanada otomobil sektörüne uygulanan gümrük vergileri de yer alıyor." dedi.

Washington Post'un konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre, ABD'nin İran'a yönelik saldırıları nedeniyle Pentagon bütçesi haftalar içinde tükenecek.

Söz konusu fon krizi nedeniyle Pentagon halihazırda eğitim ve bakım bütçelerinde kısıtlamaya gitti.

Savunma Bakanı Hegseth'in konuyu bugün Senato Tahsisat Komitesinde gündeme getirmesi ve senatörlere ek bütçe için baskı yapması bekleniyor.

Öte yandan Washington Post'un ulaştığı belgelere göre Pentagon eğitim ve silah alımı için ayrılan 4,3 milyar doların İran savaşına aktarılması için Kongre'den talepte bulundu, ancak bu talebine henüz bir yanıt alamadı.

Beyaz Saray, Kongreden İran savaşının fonlanması için 67 milyar dolarlık ek bütçe talep etmiş ancak Kongre üyeleri arasındaki anlaşmazlıktan dolayı süreç tıkanmıştı.

Pakistan Başbakanlık Ofisinin ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından Şerif ile Mumini'nin İslamabad'daki görüşmesine ilişkin açıklama yapıldı.

Açıklamaya göre, Şerif, Körfez bölgesinde artan gerilimden derin endişe duyduğunu dile getirerek, taraflara "bölgede istikrarsızlığı artıracak eylemlerden kaçınmaları ve itidalli olmaları" çağrısında bulundu.

Şerif, Pakistan'ın bölgede barış ve istikrara bağlılığını yineleyerek, bu konuda "dürüst ve samimi bir arabulucu" olarak rolünü sürdüreceğini vurguladı.

Mumini de İslamabad'a ziyaretinde ikili ilişkileri geliştirmeyi hedeflediklerini ifade ederek, Pakistan'ın İslamabad Mutabakatı'nın imzalanmasına yol açan arabuluculuk çabalarını takdir ettiklerini kaydetti.

İran İçişleri Bakanı Mumini, Pakistan Başbakanı Şerif'in, İran'ın eski lideri Ali Hamaney için Tahran'da düzenlenen cenaze törenine katılmasından dolayı teşekkür etti.

Yapay zekâ alanındaki küresel rekabet hız kazanırken, Avrupa'daki birçok şirket maliyet avantajı, yüksek performans ve esnek kullanım seçenekleri nedeniyle Çin merkezli yapay zekâ çözümlerine yöneliyor. Özellikle açık kaynak modellerin yaygınlaşması ve hızlı teknolojik gelişmeler, işletmelerin alternatif sağlayıcılara olan ilgisini artırıyor. Bu eğilim, yalnızca teknoloji sektörünü değil, üretimden finansa, e-ticaretten müşteri hizmetlerine kadar birçok alanda dijital dönüşüm stratejilerini yeniden şekillendiriyor