İngiltere Çevre Ajansı, nehirlerde su seviyelerinin düştüğünü, çiftçilerin erken hasat yapmak zorunda kaldığını ve orman yangını riskinin arttığını bildirdi.

Çevre Ajansı'ndan yapılan açıklamaya göre, çok düşük yağış miktarlarıyla yüksek sıcaklıkların birleşmesi sonucu İngiltere'de çok hızlı şekilde gelişen kuraklık koşulları oluştu. Ülkenin yarısına tekabül eden orta, doğu ve güney bölgelerinin geniş bir kısmı ani kuraklıkla karşı karşıya bulunuyor.

Bu bölgeler arasında East Anglia, Hertfordshire and the whole of London, Thames Valley, Hampshire ve the Isle of Wight, Devon ve Cornwall, The West Midlands ve Wessex yer alıyor.

Nehirlerin yüzde 78'inde su seviyesi normalin altında

Temmuzda şu ana kadar uzun vadeli ortalama yağış miktarının ancak yüzde 7'si alınabildi. İngiltere'deki nehirlerin yaklaşık yüzde 78'inde su seviyesi normalin altında veya daha düşük seviyede bulunuyor. Nehirlerin altıda birindeki su seviyesi ise yılın bu dönemi için olağanüstü düşük seviyede.

Ülkede yılın dördüncü sıcak hava dalgası beklenirken, yüksek sıcaklıklar kuraklığı ve orman yangını riskini şiddetlendiriyor.

Çevre Ajansı Su Direktörü ve Ulusal Kuraklık Grubu Başkanı Helen Wakeham, yaptığı değerlendirmede, "Sıcak ve kurak hava koşulları, şu anda suyu doğanın yenileyebileceğinden daha hızlı tükettiğimiz anlamına geliyor. Arka arkaya ikinci yaz kuraklığı son derece ciddi bir durum ve çevremiz, yaban hayatı ve ekonomi üzerinde uzun vadeli etkileri olacaktır" ifadesini kullandı.

Kilyos'taki evinde hareketsiz bulundu

Olay, akşam saatlerinde Kilyos'un Kumköy Mahallesi'nde meydana geldi. İddiaya göre, Şef Eren Kaşıkçı'dan bir süre haber alamayan yakınları durumu yetkililere bildirdi. İhbar üzerine hızla harekete geçen jandarma ve sağlık ekipleri Kaşıkçı'nın evine sevk edildi. Sağlık ekiplerinin evde yaptığı ilk kontrollerde, ünlü şefin hayatını kaybettiği belirlendi.

Başsavcılık harekete geçti

Olay yerinde yapılan ilk incelemelerin ardından Eren Kaşıkçı'nın cenazesi, kesin ölüm nedeninin belirlenmesi amacıyla Adli Tıp Kurumu morguna kaldırıldı. Kaşıkçı'nın şüpheli ölümü üzerine İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından geniş çaplı bir soruşturma başlatıldı.

Son anlarına dair kahreden detay

Öte yandan gazeteci Doğan Can Cesur, Emrullah Erdinç'in YouTube programına katılarak olaya ilişkin çarpıcı detayları paylaştı. Cesur'un aktardığına göre, evde yapılan ilk incelemelerde karşılaşılan manzara olayın vahametini gözler önüne serdi.

Doğan olay yerindeki dikkat çeken detayları şu şekilde aktardı:

"Evde yapılan ilk incelemelerde en çok dikkat çeken ve yürek burkan detay ise Kaşıkçı'nın elinin, hemen başucunda bulunan komodinin üzerindeki ilaçlarına doğru uzanmış halde kalması oldu. Bu manzaranın ardından olayın tüm boyutlarıyla aydınlatılabilmesi için kapsamlı bir adli soruşturma başlatıldı."

İlk izlenim 'kalp krizi'

Ortağı Mikail Malkoçoğlu, sağlık ekiplerinin ilk izleniminin kalp krizi yönünde olduğunu ancak kesin sonucun Adli Tıp raporuyla netleşeceğini belirtti. Henüz resmi bir ölüm nedeni açıklaması yapılmadı. Başlatılan soruşturmanın devam ettiği öğrenildi.

İlk 10'da 5 Çin üniversitesi

ODTÜ URAP'ın sıralamasında birinci olan üniversite, ABD'den Harvard Üniversitesi oldu.

Çin'den Zhejiang Üniversitesi 2'nci, aynı ülkeden Shanghai Jiao Tong Üniversitesi 3'üncü ve Tsinghua Üniversitesi 4'üncü, İngiltere'den College London Üniversitesi 5'inci, Kanada'dan Toronto Üniversitesi 6'ncı, İngiltere'den Oxford Üniversitesi 7'nci, Çin'den Peking Üniversitesi 8'inci, ABD'den Stanford Üniversitesi 9'uncu, Çin'den Sun Yat-sen Üniversitesi ise 10'uncu olarak sıralamaya girdi.

Böylelikle Çin, ilk 10'da 5 üniversitesinin yer almasıyla sıralamada en çok üniversitesi bulunan ülke oldu. Çin'i 2'şer üniversitesiyle ABD ve İngiltere, 1 üniversitesiyle Kanada izledi.

Hangi göstergeler dikkate alındı?

Dünyanın ilk 3 bin üniversitesinin sıralanması için "makale sayısı", "atıf sayısı", "toplam bilimsel doküman sayısı", "toplam yayın etkisi", "toplam atıf etkisi" ve "uluslararası işbirliği" olmak üzere 6 gösterge yer aldı. Buna göre, göstergelerde en yüksek puanı elde ederek ilk 3 bin üniversite arasında yer alan Türk üniversiteleri belli oldu.

İlk 1000'de 13 Türk üniversitesi

Türkiye'den 500-1000 arasında 13 üniversite listeye girme başarısı gösterdi. Bu doğrultuda Hacettepe Üniversitesi 585'inci olarak ülkenin en iyi derece yapan üniversitesi oldu.

Dünya sıralamalarında Hacettepe Üniversitesini takip eden üniversiteler şöyle:

"İstanbul Teknik Üniversitesi 710'uncu, Ankara Üniversitesi 748'inci, Gazi Üniversitesi 824'üncü, Koç Üniversitesi 832'nci, İstanbul Üniversitesi 890'ıncı, Ege Üniversitesi 891'inci, Atatürk Üniversitesi 894'üncü, ODTÜ 936'ncı, Sağlık Bilimleri Üniversitesi 958'inci, Yakın Doğu Üniversitesi 971'inci, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa 977'nci, Yıldız Teknik Üniversitesi 981'inci."

Ayrıca, URAP dünya sıralamasında ilk 3 bin üniversite arasında Türkiye'den toplam 128 yükseköğretim kurumu yer aldı.

Yaz aylarında trafik kazaları ile açık hava etkinliklerine bağlı yaralanmaların artmasının hastanelerin kan ihtiyacını yükselttiği kaydedildi.

Sputnik'te yer alan habere göre ABD'deki toplam kan ihtiyacının yaklaşık yüzde 40'ını karşılayan Amerikan Kızılhaçı'nın, yılın bu dönemine kıyasla normalden yaklaşık 3 bin 500 ünite daha fazla kan dağıttığı ve mevcut stokların kritik seviyelere indiği bildirildi.

Bağışlanan kanlar 42 gün içinde kullanılmak zorunda

Kan hücrelerinin zamanla bozulması nedeniyle bağışlanan kanların en fazla 42 gün içinde kullanılması gerektiği belirtilirken, bu nedenle uzun vadeli stok oluşturulmasının mümkün olmadığı ifade edildi.

İlk kriz Covid 19 salgınında yaşanmıştı

Amerikan Kızılhaçı, tarihindeki ilk kan stoğu krizini, COVID-19 salgını ve ağır kış koşullarının etkisiyle Ocak 2022'de ilan etmişti.

Ordunun, mevcut mutabakatlar çerçevesinde ülkenin güneyindeki konuşlanmasını sürdürdüğünü aktaran Heykel, halkın köy ve beldelerine güvenli şekilde dönebilmesi için çalışmalar yürüttüklerini belirtti. Heykel, "Lübnan ordusu, İsrail işgal güçlerinin çekileceği işgal altındaki tüm bölgelere konuşlanmaya hazırdır. Ancak İsrail, ordunun bu çabalarını engellemek amacıyla saldırılarını ve ihlallerini sürdürüyor" ifadelerini kullandı.

Ordunun üstlendiği görevlerin kapsamı nedeniyle askeri kurumun imkanlarının güçlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Heykel, kardeş ve dost ülkelerle işbirliğinin önemine dikkati çekti. Heykel, "Orduya destek, Lübnan'ın istikrarı ve bölgenin güvenliği için bir yatırımdır" değerlendirmesinde bulundu.

Askerlere seslenen Heykel, mevcut koşullara rağmen gösterdikleri fedakarlık ve disiplin nedeniyle teşekkür ederek, ordu komutanlığının personelin haklarını korumak için çalışmaya devam edeceğini kaydetti. Lübnan ordusunun ülkenin güvenliği ve iç barışının teminatı olduğunu vurgulayan Heykel, ordunun istikrarı bozacak veya ülkeyi iç karışıklığa sürükleyecek hiçbir girişime izin vermeyeceğini ifade etti.

ABD Senatosu, reşit olmayan kız çocuklarına yönelik cinsel istismar ve fuhuş ağı kurmakla suçlanan Jeffrey Epstein'in en yakın iş birlikçilerinden biri olan Ghislaine Maxwell'e yönelik olası bir başkanlık affına karşı net bir tavır sergiledi.

The Hill gazetesinin haberine göre, Demokrat Senatör Jacky Rosen tarafından sunulan ve hukuken bağlayıcı olmayan karar tasarısı Senato Genel Kurulu'nda oybirliğiyle kabul edildi. Tasarıda, Maxwell'e başkanlık affı veya herhangi bir ceza indirimi uygulanmasına karşı çıkıldığı ifade edildi.

Trump yönetimine mesaj

Tasarıyı hazırlayan Senatör Rosen, ABD Başkanı Donald Trump'ın Adalet Bakanlığı görevine aday gösterdiği Todd Blanche'ın Maxwell'e, Trump'ın adını temize çıkaracak açıklamalar yapması karşılığında af sağlayabileceğine ilişkin iddiaların ciddi endişe yarattığını belirtti.

Senato'da konuşan Rosen, böyle bir ihtimalin dahi değerlendirilmesini "dehşet verici" olarak nitelendirirken, Kongre'nin bu konuda açık bir duruş sergilemesi gerektiğini söyledi.

Cumhuriyetçi ve Demokrat senatörlerin oybirliğiyle destek verdiği karar, Maxwell'e yönelik olası bir af girişimine karşı iki partinin de ortak tavır aldığını ortaya koydu. Karar hukuki bağlayıcılık taşımasa da siyasi açıdan güçlü bir mesaj niteliği taşıyor.

Maxwell cezasını Texas'ta çekiyor

Jeffrey Epstein'in kız çocuklarını istismar etmesine yardım etmek ve mağdurları temin etmekten suçlu bulunan Ghislaine Maxwell, 2022 yılında 20 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

Halen Texas'taki bir federal cezaevinde bulunan Maxwell ise hakkındaki suçlamaları reddediyor. Mahkumiyetinin haksız olduğunu savunan Maxwell, cezasının bozulması için hukuki girişimlerini sürdürüyor.

Epstein davası gündemdeki yerini koruyor

Jeffrey Epstein, en küçüğü 14 yaşında olan çok sayıda kız çocuğuna yönelik cinsel istismar ve fuhuş ağı kurmak suçlamalarıyla yargılanırken, 10 Ağustos 2019'da New York'taki Manhattan Metropolitan Cezaevi'ndeki hücresinde ölü bulundu. Resmi makamlar ölüm nedenini intihar olarak açıklasa da olay uzun süre kamuoyunda tartışılmaya devam etti.

Kamuoyuna açıklanan dava belgelerinde eski Prens Andrew, Donald Trump, Bill Clinton, Ehud Barak, Al Gore, Kevin Spacey, Michael Jackson, David Copperfield, Alan Dershowitz ve Bill Richardson gibi çok sayıda tanınmış ismin adları çeşitli bağlamlarda yer aldı. Ancak bir kişinin dava dosyalarında adının geçmesi, tek başına suç işlediği anlamına gelmiyor.

ABD Adalet Bakanlığı ile FBI'ın ortak incelemesi sonucunda, Epstein'in elinde kamuoyunda iddia edildiği gibi gizli bir "müşteri listesi" bulunduğuna dair herhangi bir kanıt tespit edilemedi. Soruşturma ayrıca Epstein'in cinayete kurban gittiğine ilişkin iddiaları destekleyen delil bulunmadığını, resmi değerlendirmenin intihar yönünde olduğunu ortaya koydu.

Japonya, Avrupa Birliği'nin (AB) araştırma, geliştirme ve inovasyon projelerine finansman sağlayan Ufuk Avrupa (Horizon Europe) programına resmen katıldı. Brüksel'de imzalanan anlaşmayla Japonya, programa dahil olan AB üyesi olmayan 23. ülke olurken, bu adım yalnızca bilimsel iş birliği olarak değil, küresel teknoloji rekabetinde Avrupa ile Japonya'nın stratejik yakınlaşmasının yeni bir halkası olarak değerlendiriliyor.

Anlaşma, AB Komisyonu İnovasyon, Refah ve Uluslararası İşbirliği Genel Müdür Yardımcısı Maria Cristina Russo ile Japonya'nın AB Misyonu Geçici Maslahatgüzarı Hamada Takashi tarafından Brüksel'de imzalandı.

Russo, törende yaptığı konuşmada Japonya'da meydana gelen depremler nedeniyle dayanışma mesajı verirken, Tokyo'nun programa katılımını AB ile Japonya arasındaki bilimsel ve teknolojik ortaklık açısından "önemli bir dönüm noktası" olarak nitelendirdi.

Takashi ise anlaşmanın ortak araştırma faaliyetlerini artıracağını, Japonya ile Avrupa'nın araştırma ve inovasyon ekosistemlerini daha da güçlendireceğini ifade etti.

Ufuk Avrupa nedir?

2021-2027 dönemini kapsayan ve 95,5 milyar avroluk bütçeye sahip Ufuk Avrupa, AB'nin şimdiye kadarki en büyük araştırma ve inovasyon programı olarak öne çıkıyor. Program; yapay zekâ, kuantum teknolojileri, yarı iletkenler, biyoteknoloji, uzay teknolojileri, sağlık, enerji dönüşümü ve iklim değişikliği gibi stratejik alanlarda araştırma projelerine finansman sağlıyor.

Programa katılan ülkelerin üniversiteleri, araştırma merkezleri ve şirketleri AB fonlarına erişebilirken, aynı zamanda Avrupa'nın bilimsel araştırma ağlarının bir parçası hâline geliyor.

Bilim diplomasisi mi, teknoloji ittifakı mı?

Resmî açıklamalarda katılımın amacı bilimsel iş birliğini artırmak olarak sunulsa da uzmanlar, bu sürecin yalnızca akademik araştırmalarla sınırlı olmadığını belirtiyor.

Son yıllarda ABD, AB ve Japonya; yarı iletkenler, yapay zekâ, kritik teknolojiler ve kritik mineraller gibi alanlarda Çin'e olan bağımlılığı azaltmayı hedefleyen politikalar izliyor. Bu nedenle Ufuk Avrupa'nın giderek jeopolitik boyut kazandığı yönünde değerlendirmeler yapılıyor.

Program kapsamında geliştirilen teknolojilerin önemli bir kısmı çift kullanımlı (sivil ve askeri) potansiyele sahip olurken, araştırma fonları da ekonomik rekabet kadar teknolojik egemenlik hedefleri doğrultusunda şekilleniyor.

Avrupa'nın küresel teknoloji ağı genişliyor

Japonya'nın katılımıyla birlikte Ufuk Avrupa, Avrupa dışındaki gelişmiş ekonomileri de kapsayan daha geniş bir araştırma ağına dönüştü.

AB, programa Kanada, Güney Kore, Yeni Zelanda ve İsviçre gibi ülkeleri de dahil ederek yalnızca ortak bilimsel üretimi değil, kritik teknolojilerde güvenilir ortaklardan oluşan bir ekosistem kurmayı amaçlıyor.

Bu yaklaşım, Avrupa'nın teknoloji tedarik zincirlerini çeşitlendirme ve stratejik alanlarda dışa bağımlılığı azaltma hedefleriyle de örtüşüyor.

Eleştiriler

Uzmanlar, milyarlarca avroluk araştırma fonlarının giderek belirli jeopolitik bloklar arasında yoğunlaşmasının küresel bilimsel iş birliğini kutuplaştırabileceğini savunuyor. Ayrıca gelişmekte olan ülkelerin bu fonlara erişiminin sınırlı olması, küresel bilgi üretimindeki eşitsizlikleri derinleştirebileceği yönünde eleştiriliyor.

Uzmanlara göre Ufuk Avrupa artık yalnızca bir araştırma programı değil; Avrupa'nın teknolojik rekabet gücünü artırmayı, stratejik sektörlerde ortaklarını aynı ekosisteme bağlamayı ve küresel teknoloji yarışında avantaj elde etmeyi amaçlayan önemli bir politika aracına dönüşmüş durumda.

Japonya'nın programa katılımı da bu çerçevede, bilimsel iş birliğinin ötesinde Avrupa ile Asya'nın önde gelen ekonomilerinden biri arasında stratejik teknoloji ortaklığının güçlenmesi olarak değerlendiriliyor.

Siyasi Büro toplantısında, ÇKP 18. Ulusal Kongresi’nden bu yana Parti’nin kapsamlı ve sıkı biçimde yönetilmesinde önemli başarılar elde edildiği belirtildi. Dünyada, Çin’de ve Parti içinde yaşanan köklü değişimler karşısında, Parti’nin yönetimi ve yapılanmasında daha yüksek standartların benimsenmesi ve daha somut adımlar atılması gerektiği vurgulandı.

Bu süreçte Mao Zedong Düşüncesi, Deng Xiaoping Teorisi, Üç Temsil Düşüncesi, Bilimsel Kalkınma Anlayışı, Xi Jinping’in Yeni Dönemde Çin’e Özgü Sosyalizm Düşüncesi ve Parti inşasına ilişkin önemli düşüncesine bağlı kalınması gerektiği ifade edildi.

Toplantıda, Xi Jinping’in merkezinde bulunduğu ÇKP Merkez Komitesi’nin liderliğinde kalkınma ile güvenlik arasındaki eşgüdümün güçlendirildiği, ekonomik büyümeyi destekleyen yeni itici güçlerin oluştuğu ve ekonomik yapının daha da iyileştiği kaydedildi.

Ekonomik işleyişte karşılaşılan zorlukların aşılması için ülkenin sahip olduğu fırsat ve avantajlardan etkin biçimde yararlanması, yüksek kaliteli kalkınmayı kararlılıkla ilerletmesi gerektiği belirtildi.

Yılın ikinci yarısındaki ekonomi çalışmalarında, istikrarı korurken ilerleme sağlama ilkesine bağlı kalınması istendi. Yeni Kalkınma Anlayışı’nın eksiksiz biçimde uygulanması, reform ve dışa açılmanın sürdürülmesi, eski ve yeni büyüme dinamikleri arasındaki geçişin hızlandırılması, daha aktif bir maliye politikası ile uygun ölçüde gevşek bir para politikasının uygulanması gerektiği vurgulandı.

Toplantıda ayrıca iç talebin etkin biçimde artırılması, adil ve düzenli bir rekabet ortamının oluşturulması, uluslararası ekonomik ve ticari işbirliğinin genişletilmesi ve halkın yaşam koşullarının daha da iyileştirilmesi çağrısı yapıldı.

Patlamaların Keşm'in yanı sıra Kiş Adası, Buşehr ve İran'ın petrol merkezi Huzistan eyaletindeki çeşitli noktalarda da duyulduğu bildirildi.

İran devlet televizyonu IRIB, ABD'nin Buşehr eyaletindeki Cem ve Hürmuc kentleri çevresini de hedef aldığını, ilk belirlemelere göre bu saldırılarda can kaybı yaşanmadığını duyurdu. İran'ın tek nükleer santralinin bulunduğu Buşehr eyaleti, saldırıların gerçekleştiği bölgeler arasında yer aldı.

İran'dan intikam çıkışı

İran’ın Fars haber ajansı, İran Devrim Muhafızları'nın açıklamasını aktardı. Açıklamada, “Saldırgan bugün cezalandırılacaktır" ifadelerine yer verildi.

Devrim Muhafızları'nın bu açıklaması, ABD’nin gece boyunca İran’a “güçlü” saldırılar düzenlediğini ve Keşm, Kiş, Bender Abbas, Abadan ve Buşehr’de patlama seslerinin duyulduğunu açıklamasının ardından geldi.

Çatışmalar şiddetlendi

ABD ile İran arasında 25-28 Temmuz'da yaşanan görece sakin dönemin ardından yeniden başlayan karşılıklı saldırılar gece saatlerinde şiddetlendi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'ın ABD üslerine yönelik balistik füze saldırısı girişiminin ardından İran'da Devrim Muhafızları'na ait çok sayıda hedefe yoğun hava saldırıları düzenlediğini açıkladı.

CENTCOM'un açıklamasına göre saldırılarda İran Devrim Muhafızları Ordusu'na ait askeri komuta merkezleri, füze ve insansız hava aracı tesisleri, kıyı gözetleme ve savunma noktaları ile deniz unsurları dahil olmak üzere onlarca hedef vuruldu.

ABD'nin açıklamasında ayrıca Ortadoğu'da 50 binden fazla ABD askerinin bulunduğu ve birliklerin yüksek alarm seviyesinde tutulduğu belirtildi.

Yumaklı; Balıkesir Gömeç, Antalya Kaç ve Muğla Seydikemer yangınları hakkında da, "Tamamen kontrol altına alınması için gün ışımasıyla birlikte de havadan araçlarla müdahalelere başladı. Dün son yaptığımız açıklamada büyük ölçüde kontrol olarak ifade ettiğimiz; Balıkesir Edremit, Çanakkale Ayvacık, Antalya Kumluca olmak üzere 3 yangını daha tamamen kontrol altına aldık." ifadelerini kullandı.

Muğla yangınından bahseden Yumaklı, "Rüzgârın hızı saatte 50 kilometreye çıkmıştı. Ancak saat 23.00 sıralarında rüzgârın hızı saatte 84 kilometre olarak ölçüldü. Bu durum hem sahadaki arkadaşlarımızın zaman zaman risk altında kalmasına neden oldu hem de rüzgârın kararsızlığı, müdahale ekiplerimizin sağlıklı bir cephe hattı kurmasını engelledi. Tecrübeli arkadaşlarımız, sabaha kadar farklı müdahale yöntemleri uygulayarak yangının daha fazla yayılmasını büyük ölçüde engelledi" diye konuştu.

Türkiye’nin farklı noktalarında çıkan orman yangınlarına ekiplerin müdahalesi sürüyor. Balıkesir, Antalya, Muğla ve İzmir’de çıkan yangınlarla mücadele sürüyor. Kuvvetli rüzgâr, yüksek sıcaklık ve düşük nem, bazı bölgelerde söndürme çalışmalarını güçleştiriyor.

Temmuz ayı ortasında yedi Amerikalı yardım görevlisinin, yerel protestolar ve Kenya Yüksek Mahkemesi'nin çalışmaları durdurma kararına rağmen Kenya'nın merkezindeki bir ABD izolasyon tesisine yerleştirilmesi, tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

Sağlık yardımı karşılığında veri paylaşımı

Washington'un yeni stratejisi, küresel sağlık yardımlarını ikili anlaşmalar üzerinden yeniden şekillendirmeyi hedefliyor. Aralık 2025'ten bu yana ABD'nin, toplam değeri yaklaşık 20 milyar dolar olan 30'dan fazla sağlık iş birliği mutabakatı imzaladığı belirtiliyor.

Ancak anlaşmalardaki bazı maddeler Afrika ülkelerinin tepkisini çekti. Gana, Nisan ayında önerilen anlaşmayı reddederken, Zimbabve Şubat ayında şartları "asimetrik" olarak nitelendirerek müzakerelerden çekildi. Zambiya ise Mayıs ayında sağlık anlaşmasını, kritik madenlere ilişkin talepler nedeniyle askıya aldı.

"Dijital sömürgecilik" tepkisi

ABD'nin Gana'ya sunduğu beş yıllık sağlık anlaşmasının, ülke vatandaşlarının 25 yıllık sağlık kayıtlarının paylaşılmasını şart koştuğu belirtildi. Basında yer alan haberlere göre, Cumhurbaşkanı John Dramani Mahama'nın anlaşmayı reddetmesinde bu veri paylaşımı talepleri belirleyici oldu.

Gana Veri Koruma Komisyonu İcra Direktörü Arnold Kavaarpuo, önerilen düzenlemenin yalnızca sağlık verilerini değil; meta veriler, raporlama sistemleri, veri modelleri ve veri sözlüklerini de kapsadığını belirtti. Kavaarpuo, anlaşmanın 10 ABD kurumuna Gana'nın ön onayı olmaksızın bu verilere erişim imkânı tanıyacağını ifade etti.

Ayrıca, Agence France-Presse'in haberine göre ABD tarafının, Gana'nın biyometrik kimlik sistemi GhanaCard'ın Amerikan sistemleriyle gerçek zamanlı entegrasyonunu talep ettiği de belirtildi.

Kavaarpuo, bu durumun ülkenin sağlık verisi altyapısının fiilen yabancı bir kuruma devredilmesi anlamına geldiğini savundu.

Siber güvenlik uzmanı David Gyedu ise biyometrik ve genetik verilerin ele geçirilmesinin geri döndürülemez sonuçlar doğurabileceğini belirterek, "Çalınan bir banka şifresi değiştirilebilir ancak bir kişinin DNA'sı, parmak izi veya sağlık geçmişi değiştirilemez." değerlendirmesinde bulundu.

Kenya'da yargıya taşındı

Kenya ile Aralık ayında imzalanan çerçeve anlaşmasına göre ABD'nin beş yıl içinde yaklaşık 1,6 milyar dolar, Kenya'nın ise yaklaşık 850 milyon dolar katkı sağlaması öngörülüyor.

African Business dergisine göre anlaşmanın temelinde, Kenya'ya ait sağlık verilerinin tek yönlü olarak ABD'ye aktarılması bulunuyor ve mali desteğin sürdürülmesi veri paylaşımına bağlanıyor.

Anlaşmaya karşı açılan davalar sonucunda Kenya Yüksek Mahkemesi uygulamayı durdururken, Temyiz Mahkemesi bu kararı Mayıs ayında kaldırdı. Nihai kararın Ekim ayı sonunda verilmesi bekleniyor.

Madenler karşılığında sağlık yardımı

Zimbabve hükümet sözcüsü Nick Mangwana, ülkesinden uzun yıllar boyunca biyolojik kaynaklarını ve sağlık verilerini paylaşmasının istendiğini, buna karşılık geliştirilecek aşı veya tedavilere erişim konusunda herhangi bir güvence verilmediğini söyledi.

PLOS Global Public Health dergisinde yayımlanan bir değerlendirmede ise bu tür uygulamaların veri paylaşımından ziyade veri sahipliğini yeniden şekillendirdiği belirtilerek bunun "dijital sömürgecilik" olarak tanımlanabileceği ifade edildi.

ABD'nin Dünya Sağlık Örgütü'nden ayrılmasının ardından sağlık yardımlarını dış politika aracı olarak daha yoğun kullandığı değerlendirmeleri de yapılıyor.

Zambiya Dışişleri Bakanı Mulambo Haimbe, yaklaşık 2 milyar dolarlık sağlık anlaşmasının veri paylaşımı şartları nedeniyle askıya alındığını açıkladı.

Bunun yanı sıra, ABD'nin 1 milyar dolarlık sağlık desteğini, Zambiya'nın bakır, kobalt ve lityum sektörlerini Amerikan şirketlerine açması şartına bağladığı belirtildi.

ABD basınında yer alan haberlerde ise Dışişleri Bakanlığı'nın, kritik mineraller konusunda ilerleme sağlanamaması halinde Zambiya'ya yönelik HIV yardımlarının azaltılmasını değerlendirdiğine dikkat çekiliyor.

Health Policy Watch da Zambiya, Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve bazı Afrika ülkelerine yönelik sağlık anlaşmalarının, maden sektöründeki müzakerelerle bağlantılı olarak geciktirildiğini yazdı.

"Yardım değil, stratejik araç"

Zimbabve'nin NewsDay gazetesi, ABD'nin uzun yıllardır insani yardımları siyasi ve ekonomik hedefleriyle ilişkilendirdiğini savunarak sağlık yardımlarını "Truva atı" olarak nitelendirdi.

Resilience Action Network Africa öncülüğünde 50'den fazla sivil toplum kuruluşu da yayımladığı açık mektupta, söz konusu anlaşmaların öncelikle Washington'un stratejik çıkarlarına hizmet ettiğini vurguladı.

Ganalı ekonomi ve politika analisti Jonas Atingdui ise ABD'nin bağışçı konumunu diplomatik, güvenlik ve jeopolitik hedeflerini desteklemek amacıyla kullandığını, küresel sağlığın büyük güç rekabetinin bir parçası hâline geldiğini söyledi.

Egemenlik tartışmaları büyüyor

Nairobi Üniversitesi'nden uluslararası ilişkiler uzmanı Lemmy Nyongesa Mulaku, Afrika vatandaşlarının sağlık verilerinin yabancı ülkelere aktarılmasının neo-kolonyalizmin yeni bir biçimi olduğunu savunarak, "Veriler satılık değildir." ifadelerini kullandı.

Uzmanlar ayrıca, ABD'nin önerdiği bazı anlaşmalarda FDA tarafından onaylanan ilaçların yerel inceleme yapılmadan piyasaya sürülebilmesi, hukuki uyuşmazlıklarda ABD hukukunun esas alınması ve fonların ABD Kongresi'nin onayına bağlanması gibi maddelerin ulusal düzenleyici kurumların yetkilerini zayıflatabileceğini belirtiyor.

Doğu ve Güney Afrika'da Sağlıkta Eşitlik için Bölgesel Ağ'ın analizine göre bu düzenlemeler, Afrika ülkelerinin kendi ilaç onay mekanizmalarını büyük ölçüde devre dışı bırakma riski taşıyor.

Kenya HIV ve AIDS Hukuk ve Etik Sorunları Ağı ise Kenya ile ABD arasındaki anlaşmanın Amerikalı personel ve yüklenicilere hukuki dokunulmazlık sağlayabileceği, bu nedenle veri ihlalleri konusunda Kenya mahkemelerinin yetkisinin sınırlanabileceği uyarısında bulundu.

Kenya'daki izolasyon tesisi protestoları

Tartışmaların odağındaki bir diğer konu ise ABD'nin Nairobi'nin yaklaşık 200 kilometre kuzeyindeki Laikipia Hava Üssü'nde Ebola hazırlıkları kapsamında inşa ettiği 50 yataklı izolasyon tesisi oldu.

Henüz ülkede Ebola vakası görülmemesine rağmen tesisin faaliyete geçirilmesi, yerel halkın sert tepkisine neden oldu. Mayıs sonu ile Haziran ayı arasında düzenlenen protestolarda polis müdahalesi sonucu üç kişinin hayatını kaybettiği bildirildi.

Buna rağmen ABD merkezli yardım kuruluşu Samaritan's Purse, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nden tahliye edilen yedi Amerikalı çalışanın Temmuz ortasında tesiste 21 günlük karantinaya alındığını doğruladı. ABD Dışişleri Bakanlığı da uygulamayı teyit etti.

Gana Sağlık Bakanı Kwabena Mintah Akandoh ise sağlık anlaşmasını reddetme kararının ülkenin "sağlık egemenliğini koruma" politikasının bir parçası olduğunu belirterek, "Kısıtlayıcı şartlar içermeyen, eşit ortaklığa dayalı iş birlikleri istiyoruz." dedi.

Afrika'daki çok sayıda medya kuruluşu ve analist, Washington ile yapılan bu anlaşmaların klasik bir ortaklıktan ziyade; sağlık verileri, doğal kaynaklar ve düzenleyici yetkiler karşılığında sunulan stratejik anlaşmalar niteliği taşıdığını savunuyor.

Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.32 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 1,6 artışla 89,50 dolara yükseldi. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün eylül vadeli varili 85,82 dolardan alıcı buldu.

Petrol fiyatlarındaki yükselişte, ABD Başkanı Donald Trump'ın Mısır'da ABD'ye ait bir LNG tankerine düzenlenen dron saldırısına "çok sert" karşılık verileceğini açıklaması, Washington yönetiminin İran'a yönelik yeni yaptırımları duyurması ve Tahran'ın Hürmüz Boğazı'na ilişkin sert mesajlarının Orta Doğu'da arz güvenliği endişelerini artırması etkili oldu.

Trump, Oval Ofis'te düzenlediği basın toplantısında, Mısır'da ABD'ye ait LNG tankerine düzenlenen dron saldırısına "çok sert" karşılık vereceklerini söyledi.

Saldırının İran kaynaklı olup olmadığına ilişkin soruya Trump, "Konuyla ilgili bilgilendirildim. Durum hemen hemen aynı görünüyor ancak netleşecek." yanıtını verdi.

İran'a ilişkin değerlendirmesinde Trump, "Onlara çok sert bir darbe indireceğiz çünkü sıra bizde. Bunun olacağını biliyorlar ama yapabilecekleri bir şey yok." ifadelerini kullandı.

Trump, saldırının farklı bir grup tarafından gerçekleştirildiğini ve söz konusu grubun özür dilediğini belirtmesine rağmen tanker saldırısına karşılık vermek zorunda olduklarını söyledi.

ABD'nin Orta Doğu'daki askeri varlığını sürdüreceğini belirten Trump, Amerikan askerleri ve tesislerine yönelik saldırılar nedeniyle bölgeden çekilmenin gündemlerinde olmadığını ifade etti.

Öte yandan, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Orta Doğu'daki Amerikan unsurlarına yönelik füze saldırısı girişimlerine karşı İran'a yönelik "yoğun bir saldırı dalgası" düzenlendiğini açıkladı.

Buna karşılık İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD'nin tehditleri ve bölgedeki deniz trafiğine müdahalesi sürdüğü sürece Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılamayacağını bildirdi.

Açıklamada, ABD uçaklarının yönlendirmesiyle iki petrol tankerinin gece saatlerinde Hürmüz Boğazı'nın güneyindeki "güvenli olmayan bir rotadan" geçmeye çalıştığı, tankerlerden birinde yangın çıkmasının ardından her iki geminin de geri döndüğü öne sürüldü.

İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı'nın kendi kontrollerinde olduğunu belirterek bölgedeki deniz trafiğine dış müdahaleye izin verilmeyeceğini vurguladı.

Yaptırımlar, Fed kararı ve stok verileri fiyatları destekledi

ABD yönetimi, İran'ın Hürmüz Boğazı üzerinden gelir elde etmesini sağladığı belirtilen iki şirket ile İran ham petrolü ve petrokimya ürünlerinin taşınmasında rol oynadığı gerekçesiyle sekiz gemi ve bunlarla bağlantılı sekiz şirketi yaptırım listesine aldı.

Piyasalarda, söz konusu yaptırımların İran'ın petrol ihracatını zorlaştırabileceği ve jeopolitik risk primini artırabileceği değerlendirilirken, fiili arz kaybı oluşmaması halinde fiyat etkisinin sınırlı kalabileceği belirtiliyor.

Petrol fiyatlarını destekleyen bir diğer unsur ise ABD Merkez Bankasının (Fed) politika faizini beklentilere paralel olarak yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit bırakması oldu.

Fed'in faiz artırmaması sonrasında para piyasalarında eylül ayında faiz artışı beklentisi zayıflarken daha düşük faiz beklentisinin ekonomik aktiviteyi ve enerji talebini destekleyebileceği öngörüsü petrol fiyatlarına yukarı yönlü katkı sağladı.

Öte yandan, ABD'nin ticari ham petrol stoklarının geçen hafta piyasa beklentilerinin aksine 7 milyon 200 bin varil azalması da talebin güçlü seyrettiğine işaret ederek fiyatları destekledi.

ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), ülkedeki ticari ham petrol stoklarının geçen hafta 7 milyon 200 bin varil azalarak 404 milyon 500 bin varile gerilediğini açıkladı. Piyasa beklentisi ise stokların yaklaşık 700 bin varil artacağı yönündeydi.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 17,01 puan ve yüzde 0,13 azalışla 13.484,54 puana indi. Bankacılık endeksi yüzde 0,19, holding endeksi yüzde 0,08 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasında en fazla kazandıran yüzde 0,95 ile kimya petrol plastik, en çok gerileyen yüzde 4,23 ile bilişim oldu.

Küresel piyasalarda, ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz kararının ardından para politikasına ilişkin belirsizliklerin artması ile Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimler nedeniyle satış baskısı etkili oluyor.

Analistler, bugün yurt içinde işsizlik oranı ile ekonomik güven endeksinin, yurt dışında Almanya, ABD ve Avro Bölgesi'nde büyüme verileri, İngiltere Merkez Bankasının (BoE) faiz kararı başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.400 ve 13.300 puan seviyelerinin destek, 13.600 ve 13.700 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Rüzgâr ve güneş enerjisinden elde edilen elektrik miktarı da yüzde 9,3 artarak 1,25 trilyon kilovatsaate ulaştı.

Haziran sonu itibarıyla ülkedeki toplam rüzgâr ve güneş enerjisi kurulu gücü, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 16,8 artışla 1,95 milyar kilovata çıktı.

Aynı dönemde kömürden üretilen elektrik miktarı 2,5 trilyon kilovatsaat olarak kaydedildi. Kömürün toplam elektrik üretimindeki payı yüzde 49,7’ye gerileyerek yılın ilk yarısında ilk kez yüzde 50’nin altına indi.

Mevcut milletvekillerinin yanı sıra eski milletvekilleri, il başkanları, belediye başkanları ve ilçe başkanları da birer birer Yeni Parti'ye geçiyor.

Son olarak CHP'nin en eski üyelerinden biri olan ve partide Genel Sekreterlik gibi üst kademelerde görev yapan Önder Sav partisinden ayrıldığını duyurdu.

70 yıllık CHP üyesi olan Sav, CHP kurucu ilkelerinden uzaklaşmıştır diyerek kararını duyurdu.

Önder Sav'ın açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:

"Türkiye'de hiçbir hukukçu mutlak butlan kararı yerindedir diyememiştir. Parti iç hukuku zedelenmiştir. İstanbul'da üye katılım töreninde temin edilmiş figüranların katılımları sağlanmıştır. CHP böyle bir ayıpla yaşayabilecek parti değildir. CHP kurucu felsefesinden uzaklaşmış, Atatürk ilke ve devrimlerini askıya almıştır. CHP adaletsizliğin adeta cirit attığı bir parti durumuna sokulmuştur.

Partinin, binanın ve amblemin sahibi gibi görünenler, kiracı durumundandır. Tahliyeleri çok yakındır. Parti binası ve amblem onların belki bir süre daha kullanacakları alet olacaktır. Ama gerçekler su yüzüne çıktıkça bu binada oturanlar da kendilerini sorgular duruma geleceklerdir. Benim gibi geçmiş dönemlerde parlamenterlik yapmış olan 284 arkadaşımız CHP'den ayrıldılar. Bu arkadaşlarımızı kamuoyuna duyurdukları istifa gerekçelerinin tamamına katıldığımı ifade etmek isterim. Açıkça anlattığım nedenlerle; eşim Çiğdem Sav, 2 evladım ve damadımla birlikte ben de bugün CHP'deki siyasi yaşantımı noktalıyorum. Üzülerek ve büyük bir acı içinde istifa ettiğimi kamuoyuna duyurmak istiyorum

Cumhuriyet Halk Partili üyelerinin istifaları yüz binleri geçmiş. Bilmiyorum Şimdiki aşama nereye geldi? En son 600-700 binler Neredeydi? Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığındaki rakam. Ama bunun giderek de artacağı görülüyor.

Partinin bugünkü yöneticileri halkın içine çıkamaz, cenaze törenlerine bile yoğun korumayla gidebilen duruma girmişlerdir. Maalesef önceden haberli bir esnaf ziyaretinde bile Osmanlı İmparatorluğu döneminde yaşadığımız Münadi adıyla anılan çığırtkanları yola koyarak davul zurna eşliğinde bu ziyareti gerçekleştirmişlerdir. İşin acı tarafı İstanbul'da bir üye katılım töreninde temin edilmiş, parayla alınmış figüranların üyelikleri ve katılımları sağlanmıştır. Cumhuriyet Halk Partisi böyle bir ayıpla yaşayabilecek parti değildir.

1973 yılında Cumhuriyet Halk Partisi'nden Adana Milletvekili seçilen ve 1974 yılında Ecevit hükümetinde birlikte bakanlık yaptığımız o dönemin değerli Bayındırlık Bakanı Sayın Erol Çevikçe de bana istifa ettiğini, benim de istifamı lütfen basın toplantısına duyur dediğini sizlerle paylaşmak istiyorum.

Sayın Çevikçe rahatsızlığı nedeniyle aramızda olamadı. Ciddi bir rahatsızlıkla uğraşır durumda. Onun da istifa düşünce ve dileklerini sizlerle bölüşmüş oluyorum.

Önder Sav kimdir?

1937 yılında Balıkesir’in Manyas ilçesine bağlı Işıklar köyünde dünyaya gelen Çerkes kökenli siyasetçi, lise öğreniminin ardından Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne girdi. Burada Deniz Baykal ile yolları kesişen isim, mezuniyet sonrasında bir dönem serbest avukat olarak çalıştı. Siyasete henüz 19 yaşında bir üniversite öğrencisiyken, dönemin Sivas Milletvekili Turhan Feyzioğlu aracılığıyla adım attı; Feyzioğlu’nun rahatsızlığı sebebiyle geniş katılımlı mitinglerde kürsüye çıkarak halka hitap etme imkânı buldu.

Parlamentoya ilk kez 1973 genel seçimlerinde CHP Ankara Milletvekili olarak girdi. İsmet İnönü’ye karşı yürütülen genel başkanlık yarışında Bülent Ecevit’in yanında yer alan ve Deniz Baykal ile birlikte bu ekibin öne çıkan isimlerinden biri olan siyasetçi, Ocak-Kasım 1974 tarihleri arasındaki CHP-MSP koalisyon hükümetinde Çalışma Bakanı olarak görev aldı. 1977 seçimlerinde yeniden parlamentoya seçildi; ancak 12 Eylül 1980 Askerî Darbesi sonrası partisinin kapatılması üzerine asli mesleği olan avukatlığa geri döndü. Siyasi yasağın sürdüğü bu süreçte Ankara Barosu Başkanlığı yaptı; ardından 28 Mayıs 1989 ile 31 Ekim 1995 tarihleri arasında Türkiye Barolar Birliği Başkanlığı görevini üstlendi.

SHP ile CHP’nin birleşmesinin ardından yapılan ilk genel seçimlerde (20. Dönem / 1996-1999), Deniz Baykal tarafından Ankara 1. Bölge ilk sıradan aday gösterilerek yeniden meclise girdi. Sonraki süreçte 2002 ve 2007 seçimlerinde de milletvekilliğini sürdürdü. TBMM’deki 1 Mart Tezkeresi görüşmelerinde tezkereye karşı çıkan en sert seslerden biri oldu. Baykal döneminde "partinin ikinci adamı" konumuna yükselen deneyimli isim, 1 Ekim 2000 tarihinde getirildiği CHP Genel Sekreterliğini kesintisiz şekilde sürdürerek parti tarihinin en uzun süre görev yapan genel sekreteri unvanını kazandı.

2008 yılında Deniz Baykal’ın parti tüzüğünü değiştirerek genel sekreterlik yetkilerini kısıtlama hamlesi, kendisinin sert itirazları sonucunda askıya alındı. 2010 yılında Baykal’ın istifasına yol açan kaset krizinin ardından yeni genel başkanın seçilme sürecinde kilit bir figür haline geldi. CHP’nin 33. Olağan Kurultayı’nda Kemal Kılıçdaroğlu’na verdiği açık destek nedeniyle kamuoyunda "kral yapıcı" olarak anıldı. Buna karşın, Kılıçdaroğlu’nun seçilmesinden kısa süre sonra yaşanan tüzük ihtilafları sebebiyle yeni yönetimle görüş ayrılığına düştü ve 3 Kasım 2010’da, 10 yıldır yürüttüğü genel sekreterlik görevinden Kılıçdaroğlu tarafından alındı. 18 Aralık 2010’daki CHP Kurultayı’nda Parti Meclisi dışında kaldı; 2011 genel seçimlerinde ise aday gösterilmeyerek aktif siyasi hayatını noktaladı. Yıllar sonra, 2026'da patlak veren mutlak butlan krizinde yargı kararını eleştirerek Özgür Özel ile seçilmiş mevcut parti yönetimine desteğini açıkladı.

Dolar/TL, saat 09.50 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,1 artışla 47,4150 seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalarda avro/TL önceki kapanışının yüzde 0,1 üzerinde 54,4130'dan, sterlin/TL ise yüzde 0,2 primle 63,4090'dan işlem görüyor.

Dolar endeksi yüzde 0,2 yükselişle 101 seviyesinde seyrediyor.

ABD Merkez Bankası (Fed), dün politika faizini beklentiler doğrultusunda yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit tuttu. Bankanın faiz kararının ardından dolar endeksi dün yüzde 0,6 düşüşle 100,8'e geriledi.

Faiz kararının 3'e karşı 9 oyla alınması ve Fed üyeleri arasında politika faizi konusunda görüş ayrılıkları olması belirsizlikleri artıran bir unsur olarak ön plana çıktı.

Öte yandan dün faiz kararı sonrası Fed Başkanı Kevin Warsh'un veri bazlı hareket edebileceklerini belirtmesi ve gelecekteki politikalara ilişkin net mesaj vermemesi Fed'e yönelik beklenti oluşumunu zorlaştırdı.

Ayrıca bugün ABD'de açıklanacak büyüme verileri ve haziran ayı kişisel tüketim harcamaları yatırımcıların odağında olacak.

Jeopolitik tarafta ise ABD ile İran arasında gerilimin tırmanması petrol fiyatlarında yukarı yönlü harekete sebep olurken, enflasyon baskılarını da artıran bir etken oldu.

Analistler, bugün yurt içinde işsizlik oranı ile ekonomik güven endeksinin, yurt dışında Almanya, ABD ve Avro Bölgesi'nde büyüme verileri, BoE'nin faiz kararı başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirtti.

Yeni güne satıcılı başlayan gram altın, saat 09.30 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,6 azalışla 6 bin 156 lira seviyesinden işlem görüyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 10 bin 108 liradan, cumhuriyet altını da 40 bin 274 liradan satılıyor.

Altının onsu bugün yüzde 0,8 azalışla 4 bin 37 dolarda seyrediyor.

ABD Merkez Bankası (Fed), dün politika faizini beklentilere paralel olarak yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit tuttu.

Karardan sonra altının onsunda dün sınırlı bir yükseliş olsa da Fed Başkanı Kevin Warsh'un açıklamaları ve Fed üyeleri arasındaki görüş ayrılıkları gelecek politikalar açısından kafa karışıklığı yaratırken, piyasalardaki belirsizliklerle ons altının seyri negatife döndü.

Bankanın faiz artırımına gitmemesinden dolayı enflasyonla mücadelede geride kaldığına dair yorumlar da pay piyasalarını baskıladı. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed'in eylül ayında faiz artırımına gitme ihtimali yüzde 80'lerden yüzde 65'e geriledi.

Jeopolitik tarafta ise Orta Doğu'da gerilim yeniden tırmanışa geçti ve petrol fiyatlarındaki artış enflasyon baskılarını artırdı. ABD Başkanı Donald Trump, Ürdün'deki ABD güçlerine yönelik saldırılara cevaben İran'ı "çok sert bir şekilde" vuracaklarını söyledi ve ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığının İran'daki askeri hedeflere gece boyu saldırı düzenlediğini ifade etti.

Analistler, bugün yurt içinde işsizlik oranı ile ekonomik güven endeksinin, yurt dışında Almanya, ABD ve Avro Bölgesi'nde büyüme verileri, BoE'nin faiz kararı başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirtti.

Orrego, "Eyaletimizde meydana gelen ve maalesef 7 kişinin hayatını kaybettiği helikopter kazasının haberini derin bir üzüntüyle almış bulunuyoruz. Bu büyük acı anında tüm kurbanların ailelerine en içten taziyelerimi iletmek isterim. Sevdiklerini kaybedenlerin her birinin yanındayız." ifadelerini kullandı.

Hayatını kaybedenler arasında San Juan Sivil Savunma Müdürü Carlos Heredia, Eyalet Emniyet Müdür Yardımcısı German Videla ile İtfaiye Daire Başkanlığında görevli emniyet müdürleri Ruben Castro ve Jorge Carbajal da yer alıyor.

Arjantin Ulusal Güvenlik Bakanı Alejandra Monteoliva da sosyal medya hesabından yayımladığı mesajda, "San Juan'daki helikopter kazasında hayatını kaybedenlerin ailelerine, arkadaşlarına, sevdiklerine ve mesai arkadaşlarına taziyelerimi iletiyorum." ifadesine yer verdi.

Arjantin Orman Yangınlarıyla Mücadele Birimi'nden (AFE) yapılan açıklamada, düşen helikopterin San Juan'da eğitim faaliyetinde kullanıldığı ve komşu La Rioja eyaletindeki bir orman yangınına destek vermek üzere bölgeye gitmesinin planlandığı belirtildi.

Açıklamada, helikopterle son temasın yerel saatle 10.26'da kurulduğu, daha sonra bölgede bulunan başka bir hava aracının enkazı tespit ederek durumu yetkililere bildirdiği kaydedildi.

ABD'li haber sitesi Axios'a konuşan ve görüşmelere ilişkin bilgi sahibi bir kaynağa göre, Prens Halid'in Trump ile görüşmesi, ABD Başkanı J.D. Vance ile yaptığı temasın ardından programa eklendi. Görüşmede Suudi tarafı, İran ile gerilimin tırmandırılmasından yana olmadığını ancak ülkenin güvenliğini tehdit eden saldırılara karşı kendisini savunmak zorunda kaldığını vurguladı.

Kaynak, görüşmelerin temel amacının Veliaht Prens Muhammed bin Selman'ın İran ile olası bir savaş ve bölgedeki gelişmelere ilişkin mesajını Washington yönetimine iletmek olduğunu söyledi.

"Kırmızı çizgi" vurgusu

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) ile Suudi Arabistan ordusu çarşamba günü Irak'taki Haşdi Şabi hedeflerine yönelik ortak operasyon düzenlemişti. CENTCOM, son 72 saat içinde İran Devrim Muhafızları'nın yönlendirdiği milislerin Suudi Arabistan'daki hedeflere yönelik 30'dan fazla insansız hava aracı saldırısı gerçekleştirdiğini ve operasyonun buna karşılık yapıldığını öne sürmüştü. Suudi Savunma Bakanlığı da saldırıların CENTCOM ile koordinasyon içinde düzenlendiğini doğrulamıştı.

Axios'a konuşan kaynak, Prens Halid'in ABD Başkan Yardımcısı Vance'e, Suudi altyapısı ve enerji tesislerini hedef alan saldırıların "kırmızı çizgiyi aştığını" ve bu nedenle Riyad'ın karşılık vermek zorunda kaldığını söyledi. Suudi tarafı ayrıca Irak'taki operasyonların İran ile gerilimi artırma amacı taşımadığını, aksine gerektiğinde kendisini savunabilecek kapasitede olduğunu göstermek istediğini ifade etti.

"Netanyahu gerilimi artırıyor, Riyad düşürmek istiyor"

Suudi Arabistan Savunma Bakanı Prens Halid'in Washington ziyareti, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun Trump ile Beyaz Saray'da yaptığı görüşmenin hemen ardından gerçekleşti. İsrailli bir yetkili, Netanyahu'nun görüşmede Suudi Arabistan'daki durumu da "bölgesel güvenlik sorunları" kapsamında gündeme getirdiğini söyledi.

Görüşmeye yakın kaynaklardan birine göre Suudi Savunma Bakanı, Vance'e Netanyahu'nun İran ile gerilimin tırmanmasını istediğini, buna karşılık Suudi Arabistan'ın ise gerilimin düşürülmesini savunduğunu iletti. Kaynak, Riyad yönetiminin diplomatik çözümün bölge için daha verimli bir yol olduğuna inandığını aktardı.

Husiler mesajın hedefindeydi

Axios'un aktardığına göre Trump, iki hafta önce Muhammed bin Selman'a Yemen'deki Husilere karşı yürütülen askeri operasyon için destek vermişti. Husiler ise buna karşılık Suudi limanlarına deniz ablukası uygulamaya başlamış ve Kızıldeniz'de Suudi gemilerine yönelik saldırılar düzenlemişti.

Kaynak, Irak'taki ortak operasyonun yalnızca Haşdi Şabilere değil, Yemen'deki Husilere de güçlü bir caydırıcılık mesajı vermeyi amaçladığını söyledi. Kaynağa göre Prens Halid'in Vance'e ayrıca Suudi Arabistan'ın Husilerle yaşanan süreci kendi imkanlarıyla yönetebileceğini, şu aşamada ABD'nin doğrudan müdahalesine ihtiyaç duymadığını ilettiği belirtildi.

Açıklamada, Hürmüz Boğazı'nın İran'ın kontrolünde olduğu belirtilerek, ABD'nin "tehditleri ve bölgesel deniz trafiğine müdahaleleri" devam ettiği sürece boğazın açılmayacağı, hatta mevcut durumun daha da zorlaşabileceği ifade edildi.

Açıklamada ayrıca, ABD'ye destek veren ülkelerin tutumlarını değiştirmemeleri halinde "sert karşılık görecekleri" tehdidinde bulunuldu.