Fransız meteoroloji ajansı Meteo-France, ülke genelinde yeni bir sıcak hava dalgasının etkisini göstermeye başladığını bildirdi.

Sıcak havalara karşı uyaran Meteo-France, dün 21 olan "turuncu" alarm verilen vilayet sayısının bugün itibarıyla 43'e çıkarıldığını duyurdu.

Ülke genelinde en düşük sıcaklıkların 20 derece olacağı özellikle Fransa’nın batısı ve güneybatısında ise termometrelerin 36-38 derecede seyredeceği kaydedildi.

Rekor sıcaklıkların görüldüğü Fransa bu yıl tarihinin en sıcak temmuzunu yaşamıştı. Haziran sonu temmuz başında etkili olan sıcak hava dalgasında geçmiş yıllara kıyasla yüzde 36 artışla, 5 bin 767 fazladan ölüm kaydedilmişti.

Sıcak havaların ve kuraklığın yangın riskini artırmasıyla ülke genelinde bu yıl 117 bin hektar alan kül olmuştu.

Xi Jinping mesajında, Kolombiya’da yaşanan depremlerin çok sayıda can kaybına ve maddi hasara yol açmasından derin üzüntü duyduğunu belirtti.

Xi, Çin hükümeti ve halkı adına depremlerde hayatını kaybedenler için derin üzüntüsünü dile getirerek, hayatını kaybedenlerin ailelerine başsağlığı, yaralılara ise acil şifa dileklerini iletti.

Xi Jinping ayrıca, Cumhurbaşkanı Espriella’nın liderliğindeki Kolombiya hükümeti ve halkının en kısa sürede afetin üstesinden gelerek yurtlarını yeniden inşa edeceğine inandığını kaydetti.

Japonya hükümetinin her yıl ülkenin güvenlik ortamını, askeri tehdit değerlendirmelerini ve Öz Savunma Kuvvetlerinin gelecek dönemdeki yapılanmasını kamuoyuna anlatmak amacıyla hazırladığı Savunma Beyaz Kitabı'nın 2026 baskısı 4 Ağustos'ta yayımlandı. Savunma Bakanlığı tarafından hazırlanan belge, Tokyo'nun yalnızca bölgesel tehdit algısını değil, önümüzdeki yıllarda nasıl bir askeri güç oluşturmak istediğini de ortaya koyuyor.

Japonya Savunma Bakanlığı'nın Beyaz Kitapları 1970'te yayımlanmaya başladı ve 1976'dan bu yana her yıl hazırlanıyor. Tokyo, belgelerin temel amacını Japonya'yı çevreleyen güvenlik ortamını ve buna karşı Savunma Bakanlığı ile Öz Savunma Kuvvetlerinin yürüttüğü faaliyetleri kamuoyuna açıklamak olarak tanımlıyor.

Tomahawk’tan Beyaz Kitap’a Japon militarizmi

2026 belgesinde Çin ve Rusya’nın ardından Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti’ne (KDHC) de geniş yer ayrıldı. Tokyo özellikle Pyongyang ile Moskova arasındaki askeri yakınlaşmaya dikkat çekerek KDHC’nin Rusya'ya asker ve silah göndermesi karşılığında nükleer ve füze teknolojileri elde edebileceği ihtimalini gündeme taşıdı. Japon savunma yetkilileri, Rusya'nın Kuzey Kore'ye doğrudan askeri teknoloji aktardığının kesin olarak doğrulanamadığını kabul etmekle birlikte iki ülke arasındaki işbirliğinin Kuzey Kore'nin füze kapasitesini ve savaş tecrübesini orta ve uzun vadede geliştirebileceğini savundu.

Pyongyan yönetiminden Japonya’nın suçlamalarına ise yanıt gecikmedi. KCNA’da yer alan haberde “Japonya'nın Savunma Beyaz Kitabı, savaş makinesinin işletilmesini yasallaştırmaya yönelik yeniden işgal zihniyetli bir belgedir." başlığı tercih edildi. Analizde, Japonya yönetimi “pervasız militarizm” ile suçlandı.

KDHC, temmuz ayından bu yana Japonya’nın askeri politikalarını eleştiren yedi açıklama yayımlamıştı. Son olarak Japonya’nın ABD yapımı Tomahawk seyir füzesi kullanmasının ardından Kim Jong-un'un kız kardeşi Kim Yo-jong, Japonya'nın bir "askeri güce" dönüşmekte olduğunu vurgulamıştı. Bu açıklamadan bir gün sonra KDHC, Japonya ile Kore Yarımadası arasındaki denize doğru kısa menzilli balistik füze fırlattı.

Seul'ün tepkisinin nedeni Dokdo

Beyaz Kitap'a itiraz yalnızca KDHC’'den gelmedi. Seul'ün itirazının merkezinde ise Japonya'nın Güney Kore'nin kontrolündeki Dokdo adaları üzerindeki egemenlik iddiasını bir kez daha Beyaz Kitap'a taşıması bulunuyor. Japonya'nın Takeshima olarak adlandırdığı adalar, iki ülke arasındaki en hassas tarih ve egemenlik sorunlarından biri olmayı sürdürüyor.

Japonya bir taraftan Güney Kore'yi bölgesel güvenlik açısından "önemli bir ortak" olarak tanımlarken diğer taraftan Dokdo'nun Japon toprağı olduğu yönündeki tezini korudu.

Güney Kore Dışişleri Bakanlığı bunun üzerine Japonya'nın iddiasını güçlü biçimde protesto ederek Dokdo'nun tarihsel, coğrafi ve uluslararası hukuk açısından Güney Kore toprağı olduğu yönündeki Seul'ün bilinen pozisyonunu yineledi.

Güney Kore açısından mesele yalnızca birkaç küçük adanın egemenliğiyle sınırlı görülmüyor; Japonya'nın Kore Yarımadası üzerindeki 1910-1945 arasındaki sömürge yönetiminin bıraktığı tarihsel hafızayla birlikte değerlendiriliyor.

Böylece Tokyo'nun Beyaz Kitabı Doğu Asya'da sıra dışı bir siyasi tablo yarattı. Güvenlik politikaları ve birbirlerine yönelik tehdit algıları tamamen farklı olan Kuzey ve Güney Kore, farklı gerekçelerle de olsa aynı Japon savunma belgesine karşı çıktı.

Vietnam ordusuna ait Quan Doi Nhan Dan gazetesinin pazartesi günü yayımladığı habere göre, yeni savaş gemisinin inşası Savunma Bakanlığına bağlı, Da Nang kentindeki Song Thu Tersanesi'nde gerçekleştiriliyor.

Fırkateynde kullanılacak silah sistemleri ve askeri teçhizatın büyük bölümünün de Vietnam'da geliştirilmesi veya ülke içinde monte edilmesi planlanıyor.

Vietnam yerli savunma kapasitesini güçlendiriyor

Vietnam, son yıllarda yerli savunma üretim kapasitesini artırmaya yönelik çalışmalarına hız verdi.

Vietnam hükümetinden yapılan açıklamada, yeni projenin ülkenin “özerk, kendine yeterli, kendi gücünü geliştiren, çift kullanımlı ve modern” bir savunma sanayisi oluşturma politikasının bir parçası olduğu belirtildi.

Habere göre, Vietnam ordusu tarafından işletilen telekomünikasyon ve teknoloji grubu Viettel de projede önemli rol üstlenecek.

Viettel'in diğer savunma araştırma ve üretim birimleriyle birlikte Vietnam donanması ve Song Thu Tersanesi ile yakın işbirliği içinde çalışacağı bildirildi. İşbirliğinin, gemide kullanılacak silah ve askeri teçhizatın geliştirilmesinin yanı sıra bu sistemlerin fırkateyne entegrasyonunu da kapsayacağı belirtildi.

Vietnam donanmasını modernize ediyor

Vietnam donanması, son birkaç on yılda kapsamlı bir modernizasyon sürecinden geçti.

Bu süreçte Rusya'dan Kilo sınıfı denizaltılar ile Gepard sınıfı fırkateynler satın alan Vietnam, aynı zamanda yerli imkanlarla ürettiği füze botları ve devriye gemilerinden oluşan filosunu da giderek genişletti.

Hanoi yönetimi, yerli savunma üretimini artırırken askeri teçhizat tedarikinde kaynak çeşitliliği sağlamaya da çalışıyor.

Bu kapsamda Vietnam, iki yılda bir düzenlenen Vietnam Uluslararası Savunma Fuarı'nın üçüncüsüne aralık ayında Hanoi'de ev sahipliği yapacak.

İranlıları "zor müzakereciler" olarak nitelendiren Trump, taraflar arasında varılan bazı uzlaşıların İranlı yetkililer tarafından daha sonra kamuoyu önünde reddedildiğini savundu. İran konusunda izleyebilecekleri üç yol olduğunu vurgulayan Trump, mevcut yaklaşımlarını sürdürerek müzakereler kapsamında İran üzerindeki baskının devam etmesini sağlayabileceklerini, saldırıları önemli ölçüde artırabileceklerini veya ekonomik baskıyı daha da güçlendirebileceklerini belirtti.

Trump, İran ekonomisinin "zor durumda" olduğunu, ülkede enflasyonun yüzde 300'e ulaştığını ve para birimlerinin büyük ölçüde değer kaybettiğini öne sürdü. ABD'nin İran'ın mali kaynakları üzerinde kontrol sahibi olduğunu savunan Trump, ekonomik baskının halihazırda ABD'nin İran'a yönelik politikasının parçası olduğunu kaydetti. Trump, "İran'ın nükleer silahlara sahip olmasını engelledim. Eğer yapmasaydım şu an nükleer silahları olacaktı ve siz de onlara 'Beyefendi' diye hitap etmek zorunda kalacaktınız" dedi.

ABD'nin mühimmat stokları

ABD'nin mühimmat stoklarına değinen Trump, stoklarla ilgili sorun olmadığını ve mühimmat üretiminin hızla sürdüğünü belirtti. Trump, stoklardaki azalmanın eski Başkan Joe Biden döneminde Ukrayna'ya yapılan askeri yardımlardan kaynaklandığını savunarak, "Asıl neden, Biden'ın Ukrayna'ya 300 milyar dolarlık destek sağlaması" ifadesini kullandı. Kendi başkanlığında Ukrayna'ya sağlanan yardımlara ilişkin farklı yaklaşım benimsediklerini aktaran Trump, ABD'nin Avrupa Birliği'ne (AB) mühimmat ve savaş uçakları sattığını, AB ülkelerinin ise satın aldıkları askeri ekipmanları Ukrayna'ya gönderebildiğini söyledi.

Trump, ilk başkanlık döneminde ABD'nin mühimmat stoklarının dolu olduğunu, Biden yönetiminin ise bu stokları büyük ölçüde tükettiğini iddia ederek, "Obama da orduya hiç harcama yapmadı" dedi.

Ankete katılanların yüzde 87,4’ü, Çin’in doğal afetler karşısında gerekli önleyici tedbirleri zamanında alabildiği ve müdahale çalışmalarını düzenli biçimde yürütebildiği görüşünü paylaştı.

Ankete katılanların yüzde 92,5’i Çin’in güçlü acil durum yönetimi ve örgütsel seferberlik kapasitesini takdir ederken, yüzde 90,8’i Çin’in afet yardım malzemeleri rezervi ve dağıtım sisteminin son derece etkin ve iyi yapılandırılmış olduğu görüşünü paylaştı.

Katılımcıların yüzde 94,2’si Çin’in acil durum kurtarma alanındaki teknolojik kapasitesinin hızla geliştiğini dile getirirken, yüzde 93,7’si ise Çin’in afetleri önleme, afet risklerini azaltma ve afetlerle mücadele çalışmalarında gerçek anlamda insanı merkeze alan bir yaklaşım benimsediğini ifade etti.

Çin, 15. Beş Yıllık Plan dönemi (2026-2030) kapsamında ülkenin acil durum müdahale sisteminin modernleşmesine yönelik bir plan yayımladı. Bu doğrultuda ankete katılanların yüzde 94,2’si, bunun Çin’in afetleri önleme, afet risklerini azaltma ve afetlerle mücadele kapasitesini geliştirme konusundaki planlama ve uygulama yetkinliğini ortaya koyduğunu belirtti. Katılımcıların yüzde 91,1’i ise Çin’in kurumsal yapısının, önemli çalışmalar için kaynakları seferber etme ve büyük ölçekli afet riskleriyle mücadele etme konusunda kendine özgü ve vazgeçilmez avantajlara sahip olduğunu vurguladı.

Öte yandan Çin’in geliştirdiği MAZU adlı akıllı meteorolojik erken uyarı çözümü, Pakistan’ın da aralarında bulunduğu 7 ülkede kullanılmaya başlandı. Dünya genelinde 40’tan fazla ülke de MAZU’nun erken uyarı ürünlerinden yararlanıyor. Ankete katılanların yüzde 91,1’i, bu uygulamanın Çin’in Küresel Güney ülkelerinin afetleri önleme, afet risklerini azaltma ve afetlerle mücadele kapasitelerini geliştirmelerine destek olma konusundaki sorumluluk bilincini ortaya koyduğu görüşünü paylaştı.

CGTN’nin İngilizce, İspanyolca, Fransızca, Arapça ve Rusça platformlarında yayımlanan ankete 24 saat içinde 4 bin 42 kişi katıldı.

Konuya ilişkin açıklamalarda bulunan Çin'in Tokyo Büyükelçiliği Sözcüsü, dünyada yalnızca bir Çin olduğunu ve Taiwan'ın Çin topraklarının ayrılmaz bir parçası olduğunu vurguladı. Sözcü, Çin Halk Cumhuriyeti Hükümeti'nin tüm Çin'i temsil eden tek meşru hükümet olduğunu, bunun da uluslararası toplumun konsensüsü olduğu ifade etti.

Çinli Sözcü, Taiwan yerel hükümetinin kendi gücünü aşarak her yerde varlık göstermeye çalışmasının yalnızca kendi kendini rezil etmesine yol açacağını kaydetti. Sözcü ayrıca, Birleşmiş Milletler'in Taiwan için kullandığı ismin "Çin'in Taiwan eyaleti" olduğunu belirtti.

İran'ın ABD ve İsrail'in saldırılarıyla başlayan savaşta kendisini kanıtladığını ve "yenilmez bir güç" olduğunu gösterdiğini savunan Erakçi, şunları kaydetti:

"Diğer ülkelerin yetkililerinden, 'İranlılar bir mucize yarattı ve tüm dünyayı şaşırttı' ifadelerini defalarca duydum. Kimse İran'ın ABD'ye böyle karşı koyacağını ve nihayetinde düşmanı müzakere talep etmeye zorlayacağını düşünmemişti."

ABD Başkanı Donald Trump'ın savaşın başında İran'a "koşulsuz teslimiyet" çağrısında bulunduğuna işaret eden Erakçi, "Koşulsuz teslimiyet diye mesaj yayımladı ve aynı düşman 20 gün sonra müzakereler için yalvarıyordu." dedi.

Erakçi, "İran milleti diplomasi alanında haklarını nasıl savunacağını gösterdi. Bunu çeşitli yetkililerden duydum, 'hem savaşı hem de diplomasiyi kazandınız' diyorlar." değerlendirmesinde bulundu.

Suriye'de, 2011'de ülke genelinde başlayan protestoların ilk döneminde Dera'daki güvenlik operasyonlarında rol aldığı belirtilen eski yetkili Atıf Necib ile aralarında Beşşar Esad'ın kardeşi Mahir Esad'ın de bulunduğu 7 firari sanık idam cezasına çarptırıldı.

Mahkeme başkanı hakim Fahreddin Aryan, soruşturmalar ve tanık ifadelerinin, Atıf Necib'in Suriye'deki protestoların başlamasının ardından Dera'da bazı tutukluların sorgulanmasına müdahil olduğunu ortaya koyduğunu belirtti.

Necib'in 2011'de Dera'daki sivillere yönelik güvenlik operasyonunu yönettiğini ifade eden Aryan, mahkemede hazır bulunan Necib'i suçlu bulduğunu ve hakkında idam cezası verdiğini açıkladı.

Suriye resmi haber ajansı SANA'nın aktardığı karar metnine göre, mahkeme ayrıca firari sanıklar Beşşar Esad, kardeşi Mahir Esad, Fehd Casım el-Fureyc, Muhammed Eymen Uyuş, Lüey Ali el-Ali, Kusay İbrahim Mehiyub, Vefik Salih Nasır ve Talal Faris el-Asimi'yi "kasten ve taammüden öldürme" ve "ölümle sonuçlanan işkence" suçlarından suçlu bularak idamlarına hükmetti.

Sanıkların söz konusu suçlara ilişkin sorumluluklarının soruşturma ve tanık ifadeleri kapsamında değerlendirildiği belirtildi.

Esad'ın kuzeni Atıf Necib dışında diğer sanıklar firari durumda. Beşşar Esad ve kardeşi Mahir Esad, Aralık 2024'teki devrim sırasında yurt dışına kaçmıştı. Suriye yasalarınca mahkemece suçlu bulunan sanıklara idam cezası verilebilir.

Ancak Suriye'de Aralık 2024'teki devrimin ardından başlayan yeni dönemde şu ana kadar hiç idam cezası uygulanmadı.

Açıklamada, saldırıya ilişkin daha fazla ayrıntı paylaşılmadı.

Hükümete bağlı Yemen TV'nin haberinde, Husilerin, Marib kentindeki yerleşim bölgelerini balistik füzeler ve İHA'larla hedef aldığı belirtildi.

Haberde, can kaybı veya maddi hasara ilişkin bilgi verilmedi.

Husiler şu ana kadar saldırıların sorumluluğunu üstlenmezken, daha önce her iki kenti de birçok kez hedef almıştı.

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump, “İran konusunu ağırdan aldıklarını” söyledi. Hâlbuki savaşın başından bu yana sürdürdüğü aceleci tavırları, Trump’ın bu konuyu hiçbir zaman “uzatmak istemediğini” gösteriyordu. “Düşman” dediği İran’ı hafife alan Trump’ın düşük maliyetli bir operasyonla rejim değişikliği arayışı, Tahran’ın elindeki kartları masaya sürmesiyle son buldu. İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolü ve füze kapasitesi, Washington’ın savaşı kısa sürede bitirme hesabını bozdu. Şimdiyse Oval Ofis’te iki karabasanın ayak sesleri duyuluyor; ABD’nin tükenen mühimmatları ve savaşın artan maliyeti.

ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth, İran ile savaşın ABD’ye maliyetini 37 milyar dolar olarak açıkladı. Üstelik bu dudak uçuklatan meblağ savaşı sürdürmek için yeterli değil; Pentagon bunun için 87 milyar dolar daha bütçe arayışında. Eğer Savunma Bakanlığı beklediği bütçeyi elde edebilirse bunun 67 milyar dolarını Ortadoğu’daki operasyonlara ayıracak.

“Önce Amerika” politikasıyla muhafazakâr oyları toplayan Trump’ın okyanus ötesi harcamaları, ABD kamuoyunda rahatsızlık yaratıyor. Ayrıca ABD sadece para harcamıyor; savaşta tükettiği kritik mühimmatı aynı hızda yerine koyamıyor. Bu da demek oluyor ki 3 Kasım’da ara seçimlerde çanlar adeta Trump yönetimi için çalacak.

Işığı kısa sürede sönen yıldız: PrSM

ABD ordu envanterinin kritik parçaları PrSM (Precision Strike Missile) ve Army Tactical Missile Systems (ATACMS) füzelerinin eriyen stoğu ülke içinde endişe yarattı. Çünkü ABD, Reuters’a konuşan üç kaynağa göre bu füzelerin neredeyse tamamını 5’inci ayındaki İran Savaşı’nda tüketti. Yaklaşık 300 kilometre (km) menzilli karadan karaya balistik füze olan ATACMS, HIMARS ve M270 sistemlerinden ateşlenebiliyor. PrSM ise ATACMS'ın yerini alması planlanan daha yeni nesil füze. Menzili 500 km'nin üzerinde ve yine HIMARS/M270 üzerinden fırlatılabiliyor.

PrSM ilk kez, Mart ayında ABD’nin İran’a karşı yürüttüğü Operation Epic Fury (Destansı Öfke Operasyonu) kapsamında gerçekleşti. ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) Komutanı Brad Cooper, PrSM’nin sahadaki ilk kullanımı sonrası yaptığı açıklamada, füzenin Amerikan ordusuna “benzersiz bir derin taarruz kapasitesi” sağladığını söyledi. İran’a karşı psikolojik üstünlük mesajı veren bu açıklamanın arkasında ise Washington’ın başka bir sorunu vardı: kritik mühimmat stoğu.

PrSM'nin problemi, ABD'nin savaşa zaten son derece sınırlı bir stokla girmiş olmasıydı. Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS), Nisan 2026'da yayımladığı raporda ABD'nin savaş öncesi PrSM envanterini yaklaşık 90 füze olarak tahmin etti. Kuruma göre ABD, İran savaşının ilk 39 gününde bu füzelerin yaklaşık 40 ila 70'ini kullandı. Dolayısıyla savaş sonrasında stoğun yalnızca yüzde 20 ila 50 civarında kalmış olabileceği hesaplanıyor. Bu füzelerin her biri neredeyse 1 milyon dolara mal oluyor.

Lockheed Martin yetişemiyor

ABD’nin ordusunun tek sorunu ATACMS ya da PrSM değil. CSIS’e göre ABD; Patriot hava savunma sistemi ve THAAD bataryaları nedeniyle epey sıkışmış durumda. CSIS, savaş öncesinde ABD'nin Patriot envanterini yaklaşık 2 bin 330 füze olarak hesaplamıştı. Savaşın ilk zamanlarında tahmini 1060 ila 1430 Patriot kullanıldı. Söz konusu sayı; savaş öncesi stokun yaklaşık yüzde 45 ile yüzde 61'ine denk geliyor. Temmuz sonunda CSIS, ABD'nin elinde binin altında Patriot kaldığını raporladı. Reuters da 4 Ağustos’ta Patriot stoklarının yaklaşık yüzde 65'inin kullanıldığını yazdı. Patriot'un önemi; balistik füzelere ve seyir füzelerine karşı hava savunmasının temel unsurlarından biri olması. Patriotlar, uçakları, balistik füzeleri, seyir füzelerini ve bazı insansız hava araçlarını tespit edip imha etmek amacıyla kullanılır. Sistem özellikle kritik askeri bölgeleri, şehirleri ve stratejik tesisleri korumak için konuşlandırılır.Bir Patriot füzesinin üretim maliyeti yaklaşık 4 milyon dolar. Daha önemlisi, ABD'nin Patriot üretim kapasitesi yılda yaklaşık 600 füze. Bu da ayda 50 füzeye denk geliyor. Lockheed Martin üretimi artırmaya çalışsa da ABD’nin tüketim hızına şu an için erişilemiyor.

ABD ordusunun karşı karşıya olduğu daha kritik sorunlardan biri ise THAAD önleyicileri. CSIS’in hesaplamalarına göre savaş öncesinde ABD’nin elinde yaklaşık 452 THAAD önleyicisi bulunuyordu. Savaşın ilk döneminde bunların 232 ila 262’si kullanıldı ve Temmuz sonunda stok 230’lara geriledi. CNN’in 4 Ağustos’ta aktardığı tahmin ise savaş öncesindeki yaklaşık 450 THAAD önleyicisinin yüzde 80’e yakınının tüketildiği yönünde. Balistik füzeleri yüksek irtifada önlemek için kullanılan THAAD’ın iyi bir alternatifi bulunmuyor. ABD’nin yalnızca 8 THAAD bataryası bulunurken, Ağustos 2023’ten bu yana yeni önleyici teslimi de yapılmadı. Yeni teslimatların Nisan 2027’de başlaması bekleniyor. Lockheed Martin üretimi yılda 96’dan 400 önleyiciye çıkarmayı planlıyor ancak bu artış bile mevcut açığın kısa sürede kapanmasına yetmeyecek gibi görünüyor.

Stoklar erimeye İran ile başlamadı

Üstelik ABD’nin mühimmat stoklarındaki erime İran savaşıyla başlamadı. Washington, Rusya-Ukrayna Savaşı boyunca kendi stoklarından da Ukrayna’ya kritik mühimmat gönderdi. CSIS’e göre savaşın başından bu yana Ukrayna’ya yaklaşık 600 Patriot önleyicisi gönderildi. Bunların tamamı ABD depolarından karşılanmasa da Ukrayna’ya yapılan yardımlar, ABD’nin zaten sınırlı olan üretim ve stok kapasitesi üzerindeki baskıyı artırdı. İran savaşıyla birlikte Washington şimdi aynı anda hem kendi stoklarını yenilemek hem Ukrayna’nın hava savunma ihtiyacını karşılamak hem de Patriot kullanan müttefiklerin taleplerini karşılamak zorunda. CSIS, bu nedenle Patriot, THAAD ve PrSM gibi sistemlerde azalan stokların yalnızca ABD için değil, Ukrayna ve diğer müttefikler için de bir tedarik sorununa dönüştüğüne dikkat çekiyor.

Sorunun asıl kritik tarafı ise para değil, zaman. Pentagon bugün milyarlarca dolar ayırsa bile tüketilen mühimmatları kısa sürede yerine koyamıyor. CSIS’e göre Patriot ve THAAD’ın savaş öncesi stok seviyelerine dönmesi en az üç yıl sürecek. PrSM’nin ise birkaç ay ile bir yıl arasında sürebilir.

Bunun nedeni, ABD savunma sanayisinin Soğuk Savaş sonrasında yüksek yoğunluklu ve uzun süreli bir savaşa yetecek üretim kapasitesini korumamış olması. Değişen ihtiyaçlar ve stratejiler nedeniyle düşürülen stoklar ve sınırlı üretim kapasitesi, Ukrayna’ya yapılan yardımlarla zaten görünür hale gelmişti; İran savaşı ise aynı anda çok daha fazla mühimmat tüketerek açığı büyüttü. Washington’ın sorunu yalnızca “daha fazla para harcamak” değil Patriot ve THAAD gibi kritik sistemlerde tüketilen mühimmatın yerine konabilmesinin zorluğu. Yani Pentagon bugün milyarlarca dolar harcasa bile savaşta kullanılan bir füzeyi ertesi gün yeniden depoya koyamıyor. ABD'nin anlattığı başarı hikayeleri Vietnam'da, Irak'ta olduğu gibi İran'da da tutmuyor.

Fenerbahçe Spor Kulübü futbol takımını taşıyan otobüse 4 Nisan 2015'de Trabzon'da gerçekleştirilen silahlı saldırının hafızalardaki yerini koruduğunu ifade eden Gürlek, otobüs şoförünün ağır yaralandığı, futbolcuların ve kulüp görevlilerinin büyük bir tehlike atlattığı bu saldırının milletin vicdanında bir yara olarak kaldığını belirtti.

Gürlek, Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü bünyesinde kurulan Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığının çalışmaları kapsamında dosyanın yeniden ele alındığını hatırlatarak, yeni teknolojik imkanlar ve güncel inceleme yöntemleri kullanılarak bütün delillerin tekrar değerlendirildiğini ifade etti.

"5 şüpheliye yönelik operasyon gerçekleştirildi"

Bakan Gürlek, şunları kaydetti:

"Trabzon Cumhuriyet Başsavcılığımızca yürütülen soruşturma kapsamında yapılan yeni HTS ve baz istasyonu analizlerinden elde edilen delil ve bulgular doğrultusunda, Trabzon İl Emniyet Müdürlüğümüzce bu sabah 5 şüpheliye yönelik operasyon gerçekleştirilmiş, şüphelilerin adreslerinde arama ve el koyma işlemleri ile gerekli adli işlemler başlatılmıştır. Bu soruşturmanın tek amacı, 11 yıl önce gerçekleştirilen bu menfur saldırının arkasındaki kişi veya kişileri somut delillerle ortaya çıkarmaktır. Hangi takıma, hangi sporcuya veya hangi taraftar grubuna yönelirse yönelsin, spor alanındaki şiddete karşı tavrımız nettir.

Bu vesileyle Ceza İşleri Genel Müdürlüğümüze, özellikle Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığımıza, soruşturmayı titizlikle yürüten Trabzon Cumhuriyet Başsavcılığımıza, görev alan Cumhuriyet savcılarımıza, Trabzon İl Emniyet Müdürlüğümüze ve emeği geçen tüm kamu görevlilerimize teşekkür ediyorum. Türk futbol camiasının ve milletimizin yıllardır cevabını beklediği soruların aydınlatılması için süreci sonuna kadar takip edeceğiz. Ne herhangi bir kişi veya topluluğun haksız yere töhmet altında bırakılmasına ne de herhangi bir saldırının faili meçhul kalmasına izin vermeyeceğiz."

Soruşturma kapsamında polis, Kore Havaalanları Kurumu (KAC), Ulaştırma Bakanlığı ve Busan Havacılık Bölge Ofisine baskın düzenleyerek arama yaptı. Yetkililer operasyonun, şu ana kadar 74 kişinin karşı karşıya olduğu "mesleki ihmal" şüphesiyle ilgili ek delil toplamayı amaçladığını ifade etti.

Ne olmuştu?

Bangkok-Muan rotalı, Boeing 737-800 model tek koridorlu "Jeju Air 7C2216" sefer sayılı uçağın iniş takımları, 29 Aralık 2024'te Güney Kore'nin Muan şehrinde iniş esnasında açılmamıştı. 6 mürettebat üyesi ve 175 yolcunun bulunduğu uçak, Muan Uluslararası Havalimanı pistine indikten sonra kontrolden çıkıp duvara çarpmış ve 179 kişi hayatını kaybetmişti.

Ulusal İtfaiye Teşkilatına göre, mürettebatta yer alan 30'lu yaşlarda bir kadın ve 20'li yaşlarda bir erkek hayatta kalmıştı. Yetkililer, kazanın uçağın iniş takımlarındaki arızadan kaynaklandığını belirterek, ilk seferde iniş takımları açılmayan uçağın, ikinci seferde zorunlu iniş sırasında kaza yaptığını bildirmişti.

Güney Kore havacılık tarihinin en ölümcül felaketi kabul edilen kaza sonrasında ülkede 7 günlük ulusal yas ilan edilmişti.

Bugüne satıcılı başlayan gram altın, saat 09.25 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,3 azalışla 6 bin 712 lira seviyesinden işlem görüyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 10 bin 998 liradan, cumhuriyet altını da 43 bin 793 liradan satılıyor.

Altının onsu ise yüzde 0,4 düşüşle 4 bin 373 dolarda seyrediyor.

Orta Doğu'da süren görüşmelerden beklenen sonucun henüz çıkmamasıyla artan enflasyon endişeleri ve bununla bağlantılı olarak ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artışına gidebileceğine yönelik öngörülerin yeniden canlanması piyasalarda belirsizliklerin artmasına neden oluyor.

ABD ile İran arasındaki görüşmelerden hala sonuç çıkmaması Hürmüz Boğazı'nda gemi geçişlerinin de günden güne azalmasına neden olurken, bu durum enerji arzındaki endişeleri canlı tutmaya devam ediyor.

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile anlaşamamaları durumunda bu ülkeye yönelik büyük bir saldırı yapma ihtimallerinin hala olduğunu dile getirdi. İran'ın bir anlaşmaya imza atmak için savaş tazminatı talep ettiğini belirten Trump, asıl Tahran'ın tazminat ödemesi gerektiğini savundu. Trump'ın bu açıklaması, bölgede anlaşmanın sürüncemede kalabileceğine ilişkin değerlendirmeleri artırdı.

İran'ın Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalmaya devam edeceğine yönelik tutum sergilemesi de enerji arzı konusundaki endişeleri artırarak petrol fiyatlarının yönünü yukarı çevirmesine neden oldu. Dün Ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 5 artışla 87,7 dolara çıktı.

Öte yandan analistler, ABD'de zayıflayan istihdamın, Fed'in olası adımlarına ilişkin beklentilerin önceki döneme kıyasla daha az "şahin" bir görünüm sergilemesine neden olduğuna işaret etti.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed'in gelecek ay atacağı adıma ilişkin öngörüler bölünmüş bir görünüm sergilerken, Bankanın yüzde 75 ihtimalle yılı bir faiz artışıyla tamamlaması bekleniyor.

Buna ek olarak Fed yetkililerinden gelen "şahin" tonlu mesajlar da piyasalarda risk algısını besledi. Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, enflasyonu düşürmek için birden fazla faiz artırımı gerekeceğini söyledi.

Analistler, ABD'de yarın açıklanacak enflasyon verisinin Fed'e ilişkin beklentileri etkileyebileceğini belirterek, veri öncesinde ve sonrasında piyasalarda oynaklığın artabileceği uyarısında bulundu.

Bugün yurt içinde perakende satışların açıklanacağını kaydeden analistler, yurt dışında ise ABD'de ikinci el konut satışlarının takip edileceğini belirtti.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 21,14 puan ve yüzde 0,15 azalışla 13.790,46 puana indi. Bankacılık endeksi yüzde 0,34, holding endeksi yüzde 0,75 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasında en fazla kazandıran yüzde 0,60 ile kimya petrol plastik, en çok gerileyen ise yüzde 2,75 ile madencilik oldu.

Küresel piyasalarda, Orta Doğu'da kalıcı barış arayışlarının henüz sonuç vermemesiyle güçlenen enflasyonist endişeler ve ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinden gelen şahin tonlu mesajlar risk iştahını törpülüyor.

Analistler, bugün yurt içinde perakende satışların, yurt dışında ise ABD'de ikinci el konut satışlarının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.700 ve 13.600 puanın destek, 13.900 ve 14.000 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Dolar/TL, saat 09.30 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,1 artışla 47,7380 seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalar itibarıyla avro/TL önceki kapanışının yüzde 0,1 üzerinde 55,1080'den, sterlin/TL yatay seyirle 64,5220'den işlem görüyor.

Dolar endeksi dar banttaki seyrini sürdürerek 99,8 seviyesinde bulunuyor.

ABD-İran hattındaki gelişmeler ve enerji fiyatlarının seyri varlık fiyatlarını etkilemeyi sürdürüyor. Hürmüz Boğazı'na ilişkin belirsizliklerin devam etmesiyle petrol fiyatlarının yeniden artması, enerji kaynaklı enflasyon risklerini gündemde tutuyor.

Artan petrol fiyatları, küresel çapta enflasyon risklerini yeniden gündeme taşırken, tahvil faizlerindeki yükseliş dikkati çekti. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi dün yaklaşık 6 baz puan yükselişle yüzde 4,71'e çıkarken ABD Merkez Bankasının (Fed) olası "şahin" adımlarına yönelik öngörüler güç kazandı, fakat analistler ABD'de zayıflayan istihdamın Fed'in olası adımlarına ilişkin beklentilerin önceki döneme kıyasla daha az "şahin" bir görünüm sergilemesine neden olduğuna işaret etti.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed'in gelecek ay atacağı adıma ilişkin öngörüler bölünmüş bir görünüm sergilerken, Bankanın yüzde 75 ihtimalle yılı bir faiz artışıyla tamamlaması bekleniyor.

Buna ek olarak Fed yetkililerinden gelen "şahin" tonlu mesajlar da piyasalarda risk algısını besledi. Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, enflasyonu düşürmek için birden fazla faiz artırımı gerekeceğini söyledi.

Analistler, ABD'de yarın açıklanacak enflasyon verisinin Fed'e ilişkin beklentileri etkileyebileceğini belirterek, veri öncesinde ve sonrasında piyasalarda oynaklığın artabileceği uyarısında bulundu.

Bugün yurt içinde perakende satışlar verisinin takip edileceğini dile getiren analistler, yurt dışında ise ABD'de ikinci el konut satışlarının yatırımcıların odağında olduğunu kaydetti.

ABD 9. Bölge Temyiz Mahkemesi, Meta ve TikTok'un, haklarında açılan davaların devam etmesine olanak sağlayan alt mahkeme kararını bozma talebini reddetti.

Şirketler, İletişim Ahlakı Yasası'nın 230. maddesinin kullanıcılar tarafından oluşturulan içerikler nedeniyle kendilerini sorumluluktan koruduğunu savundu. Mahkeme ise söz konusu düzenlemenin şirketlere hukuki bir savunma imkanı sağladığı ancak doğrudan dokunulmazlık tanımadığı sonucuna vardı.

Eyaletler, belediyeler, okul bölgeleri ve bireyler tarafından açılan davalarda, sosyal medya platformlarının çocukları ve gençleri bağımlı hale getirecek özellikleri kasıtlı olarak tasarladığı öne sürülüyor.

Davacılar, bu özelliklerin gençlerde depresyon, kaygı ve beden algısı sorunlarına katkıda bulunduğunu savunuyor.

Temyiz mahkemesi ayrıca Meta'nın, 29 eyaletin başsavcısı tarafından açılan ayrı bir davanın ertelenmesine yönelik başvurusunu da reddetti. Davada jüri seçiminin 12 Ağustos'ta başlaması bekleniyor.

Eyaletler, Meta'yı çocuklara ait verileri yasa dışı şekilde toplamak, Facebook ve Instagram'ı genç kullanıcıların platformlarda daha uzun süre kalmasını sağlayacak şekilde tasarlamak ve kullanıcıları platform güvenliği konusunda yanıltmakla suçluyor. Meta ise suçlamaları reddediyor.

Kaliforniya, Colorado, Kentucky ve New Jersey eyaletleri de tüketiciyi koruma yasaları kapsamında Meta'dan tazminat talep ediyor.

Meta'nın karşı karşıya olduğu ceza 1,4 trilyon dolara ulaşabilir

Meta, temmuz ayında mahkemeye sunduğu dilekçede, eyaletlerin önerdiği hesaplama yönteminin kabul edilmesi ve davaların şirket aleyhine sonuçlanması halinde cezaların toplamının 1,4 trilyon dolara ulaşabileceğini bildirdi.

Şirket, bu büyüklükte bir yaptırımın tüketiciyi koruma uygulamaları tarihinde benzerinin bulunmadığını savundu.

Meta üzerindeki hukuki baskı son dönemde alınan kararlarla daha da arttı.

New Mexico'da bir yargıç, birkaç gün önce Meta'nın gençlerin ruh sağlığını destekleyecek bir fona 567 milyon dolar ödemesine ve genç kullanıcıların güvenliğine yönelik ek önlemler almasına hükmetti.

Mart ayında görülen başka bir davada ise jüri, Meta'nın platformlarının güvenliği konusunda tüketicileri yanılttığına karar vererek şirkete 375 milyon dolar ödeme yükümlülüğü getirdi.

Yine mart ayında Kaliforniya'da görülen bir davada jüri, Meta ve Google'ı Instagram ve YouTube'un tasarımında ihmalkar buldu. Çocukluk döneminde platformlara bağımlı hale geldiğini belirten genç bir kadına 6 milyon dolar tazminat ödenmesine karar verildi.

Meta, Google, TikTok ve Snap, ABD'deki eyalet mahkemelerinde binlerce benzer davayla karşı karşıya bulunuyor. Yalnızca Kaliforniya'da yaklaşık 3 bin 300 dava tek dosya altında birleştirilmiş durumda.

Elmasın içine karbon nanotüp ağı

Daha önce karbon nanotüplerin seramik veya metallere eklenmesiyle benzer sonuçlara ulaşılmaya çalışılmıştı. Ancak nanotüpler ile temel malzeme arasında yalnızca zayıf fiziksel temas oluşması, kuvvetin etkili biçimde aktarılmasını ve yükün paylaşılmasını engelliyordu. Çinli araştırmacılar ise farklı bir yöntem izledi. Öncelikle elmas üretiminde kullanılacak mikroskobik toz ile karbon nanotüpleri homojen biçimde karıştırdılar. Ardından karışımı yaklaşık 2 bin santigrat derece sıcaklıkta ve 15 gigapaskal basınç altında işleme tabi tuttular. Bu basınç, normal atmosfer basıncının yaklaşık 150 bin katına denk geliyor.

Basınç seviyesi özellikle dikkatle belirlendi. Amaç, malzemelerin birbirine güçlü biçimde bağlanmasını sağlayacak kadar yüksek; karbon nanotüplerin elmasa dönüşmesine yol açmayacak kadar düşük bir basınç uygulamaktı. Basıncın daha düşük olması durumunda ise elmas tozunun grafite dönüşmesi riski bulunuyordu.
Sonuçta karbon nanotüpler lifli yapılarını korurken elmasla atomik düzeyde güçlü kimyasal bağlar oluşturdu. Araştırmacılar, ortaya çıkan yapıyı beton içerisindeki demir donatıya benzetiyor.

Laboratuvar testlerinde kompozitin sertliği ve kırılma tokluğunun ulaştığı seviye, geleneksel elmasa kıyasla yaklaşık 5 ila 6 kat daha dayanıklı olduğunu gözler önüne serdi. Yeni malzemenin; metal ve seramik kesme takımları, jeolojik sondaj ekipmanları ve havacılık-uzay bileşenlerinde kullanılabileceği belirtiliyor.

"Harika bir iş çıkarıyor. Tarihin en başarılı Dünya Kupası'na, hem de dört kat farkla, başkanlık etti." ifadelerini kullanan Trump, Infantino'nun görevden ayrılması halinde Dünya Kupası'nın gelecekte aynı ölçüde başarılı veya karlı olamayacağını savundu.

Trump, FIFA Başkanı Infantino'nun görevden alınmasının "korkunç bir hata" olacağını kaydetti.

Infantino'nun planı

İngiliz basın kuruluşu The Times'ta yer alan haberde, FIFA Başkanı Infantino'nun, Dünya Kupası'ndaki hisseleri özel yatırımcılara satmayı planladığı belirtilmişti.

Gelen tepkiler üzerine FIFA, plan kapsamında yapılan hatalar nedeniyle özür dilemiş, teklifin "artık gündemden çıkarıldığını" açıklamıştı.

Avrupa Futbol Federasyonları Birliği (UEFA), Asya Futbol Konfederasyonu (AFC) ve Kuzey, Orta Amerika ve Karayipler Futbol Konfederasyonu (CONCACAF), dün yapılan ortak açıklamayla Infantino'ya tepki göstermişti.

ABD'li büyükelçinin görevinin, ülkesinin çıkarlarını korumak ve savunmak olduğunu ancak Huckabee'nin bunu yapamadığını söyleyen Van Hollen, "ABD'nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee'nin istifa etmesinin vakti geldi" diye konuştu.

Van Hollen, Huckabee'nin İsrail'in "Büyük İsrail" olarak nitelendirdiği projeyi "destekleyeceğini" dile getirdiğini ve bölgede "haksız yere gözaltına alınan ABD vatandaşlarını koruyamadığını" vurgulayarak "(Huckabee) Aşırılıkçı İsrail hükümetinin savunucusu haline geldi" dedi.

Aralarında kendisinin de bulunduğu 31 senatörün, Huckabee'ye son 4 yılda İsrail'de ölen ABD'liler konusunda İsrail hükümetini sorumlu tutma çağrısı yaptığını aktaran Van Hollen, Batı Şeria'da Filistinlilerin topraklarını gasbeden İsraillilerin Hristiyan köylere saldırılar düzenlediğinin ve cezasız kaldıklarının altını çizdi. Van Hollen, Huckabee'nin bu konuda da görevinde başarısız olduğunu kaydetti.

Huckabee'nin "tarihin en aşırılıkçı İsrail hükümetinin savunucusu haline geldiğini ve bu durumu umursamadığını" yineleyen Van Hollen, "(Huckabee) Bugün istifa etmeli" ifadesine yer verdi.

ABD'nin İsrail Büyükelçisi Huckabee, ABD'li Demokrat Temsilciler Meclisi Üyesi Ro Khanna'nın işgal altındaki Batı Şeria'da Filistin topraklarını gasbeden İsrailliler tarafından alıkonulmasını kınamak yerine olayın, "önceden kurgulanmış bir provokasyon" olduğunu öne sürmüştü. Huckabee ayrıca, ABD Başkanı Donald Trump'ın "Biz olmasak, ABD olmasa İsrail olmazdı." sözlerine meydan okuyarak "İsrail olmasa ABD olmazdı." ifadesini kullanmıştı.