Francken, "Adanın geniş yüz ölçümü sayesinde bölge, bu tür görevler için son derece uygun bir eğitim alanı sunuyor" dedi.

Göreve Kanada, Danimarka, Fransa, Finlandiya, Hollanda, Slovenya ve İsveç katılacak.

Trump'ın Grönland tehdidinin ardından başlatılmıştı

ABD Başkanı Donald Trump, ülkesinin "ulusal güvenlik amacıyla Grönland'a ihtiyacının olduğunu" ve bunun "inşa edilen Altın Kubbe için hayati önem taşıdığını" ifade etmişti.

Danimarka Krallığı'na bağlı özerk bölge Grönland, daha önce ABD tarafından gelen ve egemenliğin devredilmesini de içeren yaklaşımları reddetmişti.

Trump ile NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin, İttifak'ın Arktik'in savunmasında daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiği konusunda mutabakata vardığı bildirilmişti.

Bunun ardından NATO, İttifak'ın Arktik bölgesindeki varlığını güçlendirecek "Arktik Nöbeti" misyonunun başlatıldığını duyurmuştu.

Ahbap Derneği'nin feshi için 29. Asliye Hukuk Mahkemesine dava açılmıştı bu kapsamda Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından derneğe yönetim kayyumu atandı.

Daha önce mal varlıklarının yönetimi için kayyum atanmışken bu defa bizzat derneğin yönetimi için kayyum atandı.

INSEE'nin, Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) kriterlerine göre hazırladığı verilere göre, ülkedeki işsiz sayısı ikinci çeyrekte bir önceki çeyreğe göre 62 bin kişi artarak 2,7 milyona yükseldi. İşsizlik oranı yıllık bazda ise 0,7 puanlık artış gösterdi.

Veriler, işsizliğin tüm yaş gruplarında yükseldiğine işaret etti. Özellikle 25-49 yaş grubundaki işsizlik oranı, 2021 yılının ilk çeyreğinden bu yana kaydedilen en yüksek seviyeye çıktı.

Cinsiyet bazında incelendiğinde, kadınlarda işsizlik oranı yüzde 8,2'ye yükselirken, erkeklerde işsizlik oranı yüzde 8,5 ile önceki çeyreğe göre değişmedi.

Öte yandan uzun süreli işsizlikte de artış sürdü. INSEE verilerine göre en az bir yıldır işsiz olan ve iş aramaya devam eden kişi sayısı ortalama 671 bine ulaştı. Bu rakam, bir önceki çeyreğe göre 36 bin, geçen yılın aynı dönemine göre ise 116 bin kişilik artışa işaret etti. Veriler, Fransa iş gücü piyasasında zayıflamanın ikinci çeyrekte de devam ettiğini ortaya koydu.

Toplantının ana gündemini, hareketin önümüzdeki dört yıllık mücadele planının belirlenmesi ve antiemperyalist ilkelerin güçlendirilmesi oluşturuyor. Toplantı, Küba Devrimi’nin tarihi lideri Fidel Castro’nun doğduğu aya denk gelmesi nedeniyle de özel bir anlam taşıyor.

“Kapitalizmin krizi liberal modelleri tehdit ediyor”

ALBA Hareketleri Siyasi Koordinasyonu üyesi Manuel Bertoldi, kapitalizmin yaşadığı krizin liberal modelleri büyük ölçüde zorladığını belirtti.

Bertoldi, mevcut sistemlerin toplumların geniş kesimlerinin ihtiyaçlarına yanıt veremediğini savunarak, buna karşı kıtanın halk hareketleri arasında güçlü bir dayanışma ve mücadele hattı oluşturulması gerektiğini söyledi.

Bertoldi, topraklarını savunan topluluklar, kadınlar, öğrenciler ve köylüler başta olmak üzere farklı toplumsal kesimlerin bir araya gelmesi gerektiğini belirterek, “Birleşmek, insanları kazanmak gerekiyor. Yaşama duyulan sevgi, nefretin önüne geçmeli” ifadelerini kullandı.

Toplantıya Küba Devlet Başkanı Miguel Díaz-Canel, Dışişleri Bakanı Bruno Rodríguez, Başbakan Manuel Marrero Cruz ve Küba Devrimi’nin önde gelen isimlerinden Gerardo Hernández Nordelo da katıldı.

ABD’nin gerileyen hegemonyası masaya yatırıldı

Meclisin ilk gününde, “Küresel Güney’e yönelik mevcut emperyalist saldırının temel özellikleri, yarattığı sorunlar ve alternatifler” ele alındı.

Uluslararası Halklar Meclisi Sekretaryası temsilcisi Stephanie Weatherbee, ABD’nin küresel hegemonyasında gerileme yaşandığını ancak bunun Washington’ı daha tehlikeli hale getirdiğini öne sürdü.

Weatherbee, dünya halklarının önünde üç farklı yol bulunduğunu belirterek bunları mevcut mücadeleyi pasif biçimde izlemek, emperyalizmin arka cephesi haline gelerek ona tabi olmak veya kendi geleceklerini egemen biçimde inşa etmek şeklinde sıraladı.

ALBA Hareketleri IV. Kıta Meclisi’nde ayrıca Küba’nın bağımsızlığı ve kendi geleceğine karar verme hakkına destek verildi. Hareket, Küba’nın herhangi bir dış müdahale veya vesayet olmadan kendi yolunu belirleme hakkının Küresel Güney’deki diğer halkların da hakkı olduğunu savundu.

Küba’ya ve Filistin’e destek

Toplantının Küba’da düzenlenmesinin, ülkeye yönelik dayanışmanın bir göstergesi olduğu belirtildi.

Küba’daki Martin Luther King Merkezi üyesi Joel Suárez, ALBA Hareketleri açısından Küba halkı ve devrimci sürece yönelik dayanışmanın temel bir ilke olduğunu söyledi. Suárez, toplantının zorlu koşullara rağmen Küba’da gerçekleştirilmesinin oybirliğiyle kararlaştırıldığını ifade etti.

Toplantıya katılanlar ayrıca Filistin’e desteklerini dile getirerek İsrail’in Gazze’deki saldırılarını ve Filistinlilere yönelik uygulamalarını kınadı.

Küba’daki Filistinli Gençlik Örgütü temsilcisi ve Latin Amerika Tıp Fakültesi (ELAM) mezunu doktor Murid Abukhater ise İsrail’in Filistin’de yürüttüğü operasyonların yalnızca askeri saldırılardan ibaret olmadığını savundu. Abukhater, siber savaş, diplomatik girişimler ve medya araçlarının da çatışmayı yönetmeye yönelik daha geniş bir stratejinin parçası olduğunu ileri sürdü.

ALBA Hareketleri IV. Kıta Meclisi, 9 Ağustos’ta sona erecek.

ALBA nedir?

ALBA Hareketi veya resmi adıyla Amerika Halkları için Bolivarcı İttifak (ALBA-TCP), 14 Aralık 2004 tarihinde Venezuela Devlet Başkanı Hugo Chávez ve Küba lideri Fidel Castro tarafından kurulan anti-emperyalist, siyasi ve ekonomik bir entegrasyon platformudur. İspanyolcada "şafak" anlamına gelen ALBA, ABD'nin bölge politikalarına karşı dayanışmayı amaçlar.

Açıklamaya göre, toplantıda sınırın belirlenmesi, sınır yönetimi ve denetimi, mevcut iletişim mekanizmalarının güçlendirilmesi ile sınır ötesi iş birliği başta olmak üzere iki ülke arasındaki sınır meselelerine ilişkin kapsamlı değerlendirmelerde bulunuldu.

Taraflar, uzun kara sınırında gerilimin yeniden tırmanmasını önlemek ve istikrarı korumak amacıyla diplomatik ve askeri kanallar üzerinden diyaloğun kesintisiz sürdürülmesi konusunda görüş birliğine vardı. Ayrıca sınır bölgelerinde barış ve huzurun korunması için ortak çabaların devam ettirilmesi gerektiği vurgulandı.

Toplantıya Çin tarafı adına Dışişleri Bakanlığı Sınır ve Okyanus İşleri Dairesi Genel Müdürü Hou Yanqi, Hindistan tarafı adına ise Dışişleri Bakanlığı Doğu Asya Ortak Sekreteri Sujit Ghosh eş başkanlık etti. Görüşmelere iki ülkenin dışişleri, savunma, içişleri ve göçmenlik kurumlarından üst düzey yetkililer de katıldı.

Söz konusu toplantı, özellikle Doğu Ladakh hattında son yıllarda yaşanan askeri gerilimlerin ardından iki ülke arasında sürdürülen diplomatik temasların son halkası niteliğini taşıyor. Önceki görüşmelerde bazı bölgelerde askeri unsurların geri çekilmesi ve gerilimin azaltılması yönünde ilerleme kaydedilirken, son toplantıda alınan kararların sınır hattındaki istikrarın güçlendirilmesine katkı sağlaması bekleniyor.

Foreign Policy yazarı Keith Johnson, kitabın yayımlanmasının 50. yılı dolayısıyla kaleme aldığı değerlendirmede, Dixon'ın geçmişte başarısız askeri liderlerde tespit ettiği özelliklerle Hegseth'in politikaları arasında dikkat çekici benzerlikler bulunduğunu savundu.

Dixon'ın kitabının temelinde basit bir soru bulunuyor: Büyük ordular, eğitimli ve zeki komutanlara sahip olmalarına rağmen neden bazen büyük askeri felaketlere sürükleniyor?

Dixon'a göre sorun “zeka eksikliği” değil

Dixon, İngiliz ordusunun 19. yüzyıldan İkinci Dünya Savaşı'na kadar yaşadığı bir dizi ağır yenilgiyi inceleyerek başarısızlığın yalnızca komutanların yetersiz veya “aptal” olmasından kaynaklanmadığı sonucuna vardı.

Afganistan'daki İngiliz yenilgileri, Kırım Savaşı, Boer Savaşı, Birinci Dünya Savaşı'ndaki Passchendaele Muharebesi, 1942'de Singapur'un Japonya'ya teslim edilmesi ve Market Garden Operasyonu kitapta incelenen örnekler arasında yer aldı.

Dixon'a göre asıl sorun, ordunun belirli bir lider tipini üretmesi ve ödüllendirmesiydi.

Bu lider tipi; yeniliğe mesafeli, geleneklere ve kurallara aşırı bağlı, fiziksel gücü ve “savaşçı” görüntüsünü stratejik düşüncenin önüne koyan, eleştiriye tahammül göstermeyen ve yetenekli kişiler yerine kendisine sadık isimleri çevresinde toplayan bir profile sahipti.

Foreign Policy'ye göre yarım asır önce yapılan bu tarif, bugün Hegseth'in Pentagon'daki uygulamalarıyla dikkat çekici biçimde örtüşüyor.

Foreign Policy, Hegseth'in “savaşçı” anlayışına dikkat çekti

Hegseth'in göreve geldikten sonra ABD ordusunda fiziksel görünüm, kilo, saç ve sakal standartlarını sık sık gündeme getirmesi, Foreign Policy'nin üzerinde durduğu başlıklardan biri oldu.

Dergi, Hegseth'in dünyanın farklı noktalarında görev yapan üst düzey ABD'li komutanları bir araya getirerek “şişman askerler”, uzun saç ve sakal konusunda uyarılarda bulunmasını Dixon'ın tarif ettiği askeri kültürle ilişkilendirdi.

Dixon, kitabında başarısız askeri kurumların dış görünüş, üniforma, disiplin, düzen ve küçük kurallara gereğinden fazla önem verdiğini savunuyordu.

Foreign Policy'ye göre Hegseth'in fiziksel antrenmanlarını kamuoyuna gösteren videolar yayımlaması ve “savaşçı” kimliğini sürekli öne çıkarması da aynı anlayışın günümüzdeki yansımaları arasında.

Hegseth'in eleştiriye tahammülü yok

Dixon'ın başarısız askeri liderlerde tespit ettiği temel özelliklerden biri de eleştiriye tahammülsüzlük.

Foreign Policy, Hegseth'in özellikle İran'la yaşanan savaş sırasında kendisine ve Pentagon'a yöneltilen eleştirilere verdiği tepkilerin bu açıdan dikkat çekici olduğunu belirtti.

Hegseth'in çatışmaları eleştirel biçimde takip eden basını “vatanseverlikten yoksun” olmakla suçladığı, ABD'nin savaş performansına ilişkin kendisini sorumlu tutan milletvekillerine de sert tepki gösterdiği hatırlatıldı.

Dergi ayrıca Hegseth döneminde Pentagon'daki profesyonel basın mensuplarının erişiminin sınırlandırılmasını, kayıp rakamlarının açıklanmasına ilişkin tartışmaları ve savaş döneminde yaklaşık üç ay boyunca basın toplantısı yapılmamasını da aynı yönetim anlayışının parçası olarak değerlendirdi.

Kadın askerler konusunda da Dixon'a gönderme

Dixon'ın 50 yıl önce dikkat çektiği konulardan biri de bazı askeri liderlerde görülen aşırı “erkeklik” vurgusuydu.

Dixon, bunun kadınların geleneksel olarak erkeklere ait kabul edilen askeri görevlere gelmesine karşı direnç yarattığını savunuyordu.

Foreign Policy, Hegseth'in kadın subayların terfilerine ve kadınların muharip birliklerdeki rollerinin genişletilmesine yönelik yaklaşımını da bu çerçevede değerlendirdi.

Hegseth'in askerlerde testosteron seviyesine yaptığı vurgu da derginin Dixon'ın tezleriyle bağlantı kurduğu örneklerden biri oldu.

En dikkat çekici benzerlik: Düşmanı küçümsemek

Foreign Policy'nin üzerinde durduğu en önemli noktalardan biri ise Dixon'ın “otoriter liderlik” değerlendirmesi oldu.

Dixon'a göre bu zihniyete sahip askeri liderler, düşmanın niyetlerini doğru okumakta zorlanıyor ve karşı tarafın kapasitesini küçümseme eğilimi gösteriyor.

Johnson, Dixon'ın yarım asır önce yaptığı bu tespitin bugün ABD'nin İran politikasına bakıldığında dikkat çekici hale geldiğini savundu.

ABD ordusunun İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatabileceği senaryosunu onlarca yıldır savaş oyunlarında ele almasına rağmen, Foreign Policy'ye göre Pentagon İran'ın bu hamlesine yeterince hazırlıklı değildi.

İHA savaşında da eleştiri

Yazıda Hegseth dönemindeki Pentagon'un teknolojik dönüşüme ayak uydurup uyduramadığı da sorgulandı.

Ukrayna savaşı, insansız hava araçlarının modern savaş alanındaki önemini açık biçimde ortaya koymasına rağmen ABD'nin İHA üretim kapasitesinin savaş koşullarındaki Ukrayna'nın gerisinde kaldığı belirtildi.

Foreign Policy, teknolojik yeniliklere yönelik bu yaklaşımın yalnızca Hegseth'le sınırlı olmadığını, ABD Başkanı Donald Trump'ın politikalarının da bunda etkili olduğunu savundu.

Trump'ın İran savaşının ilk dönemlerinde Ukrayna'nın İHA desteği teklifini reddetmesi, ABD uçak gemilerinde eski buharlı fırlatma sistemlerine geri dönülmesini istemesi ve yeni bir “savaş gemisi” sınıfının inşasını gündeme getirmesi örnek gösterildi.

50 yıl sonra aynı soru

Foreign Policy, Dixon'ın kitabındaki bazı psikolojik teorilerin ve tarihsel değerlendirmelerin bugün geçerliliğini kaybettiğinin de altını çizdi.

Ancak dergiye göre kitabın ortaya attığı temel soru hala geçerliliğini koruyor: Güçlü ordular neden kritik anlarda yanlış kararlar alan liderler tarafından yönetilebiliyor?

Dixon'a göre başarılı askeri liderleri farklılaştıran özellikler; yaratıcılık, yeni fikirlere açıklık, eleştiriye tahammül, gereksiz kuralları aşabilme, liyakatli isimleri yükseltme ve alışılmışın dışındaki yöntemleri benimseyebilme yeteneği.

Foreign Policy yazarı Keith Johnson ise Hegseth yönetimindeki Pentagon'un tam tersine dış görünüş, katı disiplin, erkeklik ve sadakat gibi unsurları öne çıkardığını savunuyor.

Johnson'a göre, Dixon'ın 50 yıl önce İngiliz ordusundaki başarısız komutanları anlamak için yazdığı kitap, bugün beklenmedik biçimde Pete Hegseth dönemindeki Pentagon'u değerlendirmek için yeniden güncel hale gelmiş durumda.

Merz, geçen hafta kabinede yaptığı değişikliklerin parti içinde yarattığı rahatsızlığın yaz tatilinin ardından azalacağını belirtmişti. Ancak Politico'ya konuşan CDU'lu siyasetçilere göre, Merz'in görevden ayrılması ihtimali parti içinde artık kapalı kapılar ardında daha açık şekilde tartışılıyor.

Gözler eylül seçimlerinde

Tartışmaların merkezinde 6 ve 20 Eylül'de yapılacak eyalet seçimleri yer alıyor.

Kamuoyu yoklamaları, aşırı sağcı Almanya için Alternatif'in (AfD) özellikle ülkenin doğusundaki eyaletlerde tarihi sonuçlar elde edebileceğine işaret ediyor.

AfD'nin Saksonya-Anhalt'ta tek başına çoğunluğa ulaşabileceği, Mecklenburg-Vorpommern'de seçimi kazanabileceği ve Berlin'de de güçlü bir sonuç elde edebileceği belirtiliyor.

CDU içinde ise seçimlerde yaşanabilecek olası bir başarısızlığın ardından Merz'in yerine daha güçlü bir ismin getirilmesinin partiye yeniden siyasi ivme kazandırabileceği değerlendiriliyor.

Merz'in yerine geçebilecek isimler arasında en fazla Kuzey Ren-Vestfalya Eyalet Başbakanı Hendrik Wüst öne çıkıyor.

Alman basınında da son haftalarda “Kanzlertausch”, yani “başbakan değişimi” senaryosu geniş şekilde tartışılıyor.

AfD'nin yükselişi Merz üzerindeki baskıyı artırıyor

CDU içindeki en büyük endişelerden birini AfD'nin eyalet seçimlerinde elde edebileceği olası başarı oluşturuyor.

Bazı CDU'lular, ülkenin doğusundaki parti yöneticilerinin seçimlerin ardından AfD öncülüğünde kurulabilecek eyalet yönetimlerine destek verebileceğinden endişe ediyor.

Böyle bir gelişmenin, Merz'in aşırı sağ ile hiçbir şekilde iş birliği yapılmayacağı yönündeki taahhüdünü zayıflatabileceği değerlendiriliyor.

Merz nasıl görevden ayrılabilir?

Merz'in görev süresi dolmadan başbakanlıktan ayrılması Almanya'nın siyasi sistemi açısından oldukça sıra dışı bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Siyaset bilimci Kai Arzheimer, Almanya'daki parti sisteminin giderek parçalanmasıyla siyasi istikrarın geçmişe kıyasla zayıfladığına işaret ederken, aynı siyasi blok içerisinde görevdeki bir başbakanın görev süresi tamamlanmadan değiştirilmesinin yine de olağan dışı olacağını belirtiyor.

Merz'in kendi isteğiyle görevden ayrılması halinde yeni başbakanın Federal Meclis'te çoğunluğun oyuyla seçilebileceği belirtiliyor.

Merz'in görevden ayrılmayı reddetmesi halinde ise “yapıcı güvensizlik oyu” mekanizmasının işletilmesi gerekiyor. Bu yöntemde Federal Meclis'in mevcut başbakanı görevden alırken aynı zamanda yerine geçecek yeni başbakanı da seçmesi gerekiyor.

Böyle bir sürecin CDU, CSU ve Sosyal Demokrat Parti'den (SPD) oluşan iktidar koalisyonunda ciddi bir siyasi krize yol açabileceği ifade ediliyor.

Söder'den Merz'e destek

Tartışmalara rağmen Hristiyan Sosyal Birlik (CSU) lideri ve Bavyera Eyalet Başbakanı Markus Söder, Merz'e desteğini sürdürüyor.

Söder, olası bir lider değişikliğinin muhafazakârları siyasi kaosa sürükleyebileceğini ve erken seçim ihtimalini artırarak AfD'nin işine yarayabileceğini savunuyor.

Merz'e destek yüzde 13'e geriledi

Kamuoyu araştırmaları ise Merz açısından olumsuz bir tablo ortaya koyuyor.

Politico'nun anket ortalamasına göre AfD, yüzde 28 destekle Almanya'nın en popüler partisi konumuna yükselirken CDU'nun oy oranı yüzde 21 seviyesinde bulunuyor.

ARD-DeutschlandTrend araştırmasına göre ise Almanların yalnızca yüzde 13'ü Başbakan Merz'in performansından memnun.

Bu oran, araştırmanın yaklaşık 30 yıllık tarihinde görevdeki bir Almanya başbakanı için kaydedilen en düşük memnuniyet seviyesi olarak dikkati çekiyor.

Eylül ayında yapılacak eyalet seçimlerinden çıkacak sonuçların, hem CDU içindeki liderlik tartışmalarının hem de Merz'in başbakanlık koltuğundaki geleceğinin belirlenmesinde kritik rol oynaması bekleniyor.

The Economist'in haberine göre, dolar halen Afrika'nın dış kamu borcunun yaklaşık yüzde 70'inde ve kıtadaki birçok sınır ötesi işlemde hakim para birimi olmayı sürdürüyor. Ancak birçok Afrika ülkesi, doların ekonomileri üzerindeki etkisini azaltmak amacıyla alternatif para birimlerine yöneliyor.

Zambiya dolara bağımlılığı azaltıyor

Bu dönüşümün öne çıkan örneklerinden biri Zambiya oldu. Doların uzun yıllardır otomobil alımlarından iş sözleşmelerine kadar ülke ekonomisinin birçok alanında kullanıldığı Zambiya, son dönemde yerel para birimi kwachanın kullanımını artırmaya yönelik düzenlemeleri hayata geçirdi.

Zambiya, geçen ekim ayında Afrika'da madencilik telifleri ve vergilerini yuan cinsinden kabul eden ilk ülke oldu.

Bu adımla, ülkenin en önemli ihraç ürünlerinden bakırın en büyük alıcısı ve Zambiya'nın en büyük alacaklısı olan Çin ile sermaye akışının kolaylaştırılması hedefleniyor.

Zambiya Merkez Bankası ayrıca aralık ayından itibaren ülke içindeki işlemlerin yerel para birimi kwacha ile gerçekleştirilmesini zorunlu hale getirdi. Düzenlemeye uymayanlar para cezası, iki yıla kadar hapis veya her iki yaptırımla karşı karşıya kalabilecek.

Yuan Afrika'da kullanım alanını genişletiyor

Dolardan uzaklaşma eğiliminin öne çıkardığı para birimlerinden biri de Çin yuanı oldu.

Afrika'nın en büyük ekonomileri arasında yer alan Mısır, Nijerya ve Güney Afrika, Çin ile yeni döviz takası anlaşmaları imzalarken, ülkelerin Çin'le ticaretinde yuan kullanımının payı da artıyor.

Kenya da dolar cinsinden Çin kredilerinin bir bölümünü yuana dönüştürmeye yöneldi.

The Economist'e göre, bu dönüşüm Kenya'ya faiz maliyetlerinde yılda 215 milyon dolara kadar tasarruf sağlayabilir. Bu rakam, ülkenin 2025'te Çin'e yaptığı borç ödemelerinin yaklaşık beşte birine karşılık geliyor.

Kenya'nın Çin'e olan borcunun yaklaşık üçte ikisinin halihazırda yuan cinsinden olduğu belirtilirken, Etiyopya ve Mozambik'in de benzer düzenlemeler üzerinde görüşmeler yürüttüğü bildirildi.

Afrika bankaları yuan altyapısını güçlendiriyor

Kıtadaki bankalar da yuan cinsinden işlemlerin artırılmasına yönelik altyapı çalışmalarını hızlandırıyor.

Varlık büyüklüğü bakımından Afrika'nın en büyük bankası Standard Bank, geçen eylül ayında Çin'in Sınır Ötesi Bankalararası Ödeme Sistemi üzerinden işlem gerçekleştiren ilk Afrika bankası oldu. Böylece şirketlerin ödemelerini doğrudan yuan üzerinden gerçekleştirmesinin önü açıldı.

Güney Afrika'nın büyük bankalarından Absa ile 30'dan fazla Afrika ülkesinde faaliyet gösteren Ecobank da doğrudan yuan ödemelerini kolaylaştırmayı hedefliyor.

Yuan cinsinden sınır ötesi işlemler doların gerisinde kalmaya devam etse de bu işlemlerin sayısı 2020-2024 döneminde dört kattan fazla arttı.

Yerel para birimleri de güçlendiriliyor

Afrika ülkelerinin hedefi yalnızca dolara olan bağımlılığı yuanla değiştirmek değil. Hükümetler aynı zamanda kıta içindeki ticarette kendi para birimlerinin kullanımını artırmaya çalışıyor.

Afrika İhracat-İthalat Bankası ile Afrika Birliği, 2022'de Pan-Afrika Ödeme ve Takas Sistemi'ni devreye aldı.

Sistem, Afrika ülkeleri arasındaki ticaretin dolar gibi üçüncü bir para birimine ihtiyaç duyulmadan yerel para birimleri üzerinden gerçekleştirilmesine imkan sağlıyor.

Sisteme 160'tan fazla ticari banka ile 22 merkez bankasının katıldığı belirtiliyor. Platformun yaygınlaşması halinde Afrikalı işletmelerin bankacılık ve döviz işlemlerinde yılda yaklaşık 5 milyar dolar tasarruf sağlayabileceği tahmin ediliyor.

Dolardan çıkışın maliyetleri de var

Dolara bağımlılığın azaltılması, Afrika ekonomileri açısından bazı maliyetleri de beraberinde getiriyor.

Standard Bank'tan Jibran Qureishi'ye göre, uzun yıllardır dolar üzerinden çalışan şirketlerin yeni sisteme uyum sağlaması sancılı olabiliyor.

Zambiya'daki düzenlemeler şirketleri dolar cinsinden mevcut sözleşmelerini yeniden düzenlemeye ve tedarikçilerle anlaşmalarını gözden geçirmeye zorlarken, dolar geliri elde eden ihracatçılar da para birimleri arasındaki dönüşümün getirdiği ek maliyetlerle karşı karşıya kalıyor.

Özellikle yakıt ve ekipman ithalatına bağımlı inşaat ve tarım sektörlerinde faaliyet gösteren şirketlerin döviz işlem maliyetlerinin artabileceği belirtiliyor.

Buna karşın Zambiya'nın para birimi kwacha güçlenmeye devam ediyor. 2025'teki yükselişinin ardından kwacha, bu yıl da dolar karşısında yaklaşık yüzde 15 değer kazandı.

Yabancı yatırımcıların kwacha cinsinden devlet tahvillerine ilgisinin de arttığı belirtilirken, Zambiya yönetiminin yerel para birimini güçlendirmeye yönelik adımlarının ülkenin borçlanma koşullarını kolaylaştırabileceği değerlendiriliyor.

The Economist'e göre, dolar küresel finans sistemindeki güçlü konumunu korusa da Afrika'da yuanın ve kwacha gibi yerel para birimlerinin kullanımının artması, kıtanın dolar bağımlılığını kademeli olarak azaltan yeni bir eğilime işaret ediyor.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 28,32 puan ve yüzde 0,21 artışla 13.827,14 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 0,20 değer kazanırken, holding endeksi yüzde 0,86 düştü.

Sektör endeksleri arasında en fazla kazandıran yüzde 0,91 ile madencilik, en çok gerileyen ise holding oldu.

Küresel piyasalar, ABD Merkez Bankasının (Fed) gelecek dönemdeki adımlarına ilişkin belirsizlikler ve Orta Doğu'da bu hafta sağlanması beklenen anlaşmanın gecikmesiyle yön arayışını sürdürürken, bugün ABD'de açıklanacak tarım dışı istihdam verisi yatırımcıların odağına yerleşti.

Analistler, bugün yurt içinde hazine nakit dengesi, yurt dışında ise ABD'de istihdam raporu başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.000 ve 14.100 puanın direnç, 13.700 ve 13.600 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.30 itibarıyla kapanışa göre yüzde 0,74 artarak 83,10 dolar oldu.

Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün eylül vadeli varil fiyatı da 77,60 dolar olarak belirlendi.

Petrol fiyatlarındaki yükselişte, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin normalleşmesine ilişkin belirsizliklerin Orta Doğu kaynaklı arz endişelerini artırması etkili oldu.

ABD'li yetkililerin Orta Doğu'da gerilimi azaltacak bir anlaşmaya varılacağı yönündeki açıklamalarına karşın haftanın sonunda bu konuda henüz somut gelişme olmaması yatırımcıların olası yeni saldırılar konusunda endişelerini artırıyor.

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile devam eden müzakerelerin iyi gittiğini ve yakında bir anlaşmanın sağlanabileceğini belirterek, "Savaş biter bitmez benzin fiyatları düşecek ki bence çok yakında bitecek. (İran'ın) Daha fazla dayanabileceklerini sanmıyorum." ifadesini kullandı.

Müzakereleri yakından takip ettiğini ve kendisinin de dahil olduğunu ifade eden Trump, anlaşmanın ne zaman imzalanacağı sorusuna, "Bence işler çok iyi gidiyor. Müzakerelerde ben de yer alıyorum. Bence gayet iyi gidiyoruz. (Anlaşma) Yakında gerçekleşebilir." yanıtını verdi.

Trump, müzakerelerin Hürmüz Boğazı ile ilgili kısmında İran ile anlaşmanın tamamlanmaya yakın olduğu yönündeki haberleri de değerlendirerek, bu konuda Tahran ile tam olarak anlaştıklarını henüz söyleyemeyeceğini ancak sürecin devam ettiğini bildirdi.

Abluka yoluyla boğazı ABD'nin kontrol ettiğini savunan Trump, yine de İran'ın boğazdan geçen gemilere ateş açabileceğini ya da deniz mayınlarının tankerlere çarpabileceğini söyledi.

Öte yandan, İran parlamentosundaki bir komitenin ABD, İsrail ve diğer "düşman" olarak nitelendirilen ülkelere ait gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan geçişini engelleyecek bir tasarıyı incelediğine ilişkin haber akışı da petrol fiyatlarının yukarı hareketlenmesinde etkili oldu.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi de Umman ile Hürmüz Boğazı konusundaki görüşmeler sonucu ortaya çıkan anlaşmanın son aşamasına yaklaşıldığını açıkladı.

Anlaşmanın Hürmüz Boğazı'nın tamamen açılması anlamına gelmediğini söyleyen Garibabadi, "Hürmüz Boğazı üzerinden geçen yeni rota geçicidir ancak 2 ila 4 ay veya daha uzun süre geçerli olabilir. Umman ile anlaşmaya varıldıktan sonra ikinci aşamaya geçmek için yeni bir karara ihtiyacımız var." ifadesini kullandı.

Brent petrolde teknik olarak 83,48 doların direnç, 82,26 doların ise destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Dolar/TL, saat 09.50 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,2 artışla 47,7050 seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalarda avro/TL önceki kapanışının yüzde 0,2 üzerinde 55,0150'den, sterlin/TL yüzde 0,1 artışla 64,2370'ten işlem görüyor.

Dolar endeksi yatay seyirle 99,9 seviyesinde bulunuyor. ABD Merkez Bankasının (Fed) gelecek dönemdeki adımlarına ilişkin belirsizlikler ve Orta Doğu'da bu hafta sağlanması beklenen anlaşmanın gecikmesi varlık fiyatlarının yönü üzerinde etkili olurken, bugün ABD'de açıklanacak tarım dışı istihdam verisi yatırımcıların odağına yerleşti.

Haziran ayında 57 bin kişi artan tarım dışı istihdamın temmuzda 85 bin kişi artması, işsizlik oranının ise yüzde 4,2 seviyesinde yatay kalması bekleniyor. Beklentilerin üzerinde güçlü bir istihdam verisinin, Fed'in faiz indirimlerine ilişkin beklentileri zayıflatarak dolar endeksi ve tahvil faizlerini destekleyebileceği, zayıf bir verinin ise risk iştahını artırabileceği değerlendiriliyor.

Öte yandan İran'ın Umman ile Hürmüz Boğazı'nda geçici bir güzergah konusunda anlaşmaya vardığını açıklamasına karşın anlaşmanın hala kesinleşmemiş olması ve bölgesel risklerin sürmesiyle petrol fiyatları yukarı taşındı.

Para piyasalarındaki fiyatlamalar ise Fed'in adımlarına ilişkin belirsizlikleri yansıtıyor. Fiyatlamalar, bankanın gelecek ayki toplantısında politika faizini yüzde 55 ihtimalle 25 baz puan artıracağı yönünde şekillenirken, ekim toplantısında yüzde 85 ihtimalle faiz artışı yapılması bekleniyor.

Ayrıca Financial Times'ın haberinde, Fed Başkanı Kevin Warsh'un enflasyon verilerinin yüksek çıkması durumunda, eylül toplantısında politika faizini artırmaya hazır olduğu belirtildi. Söz konusu haber akışı Fed'in faiz patikasına yönelik tahminleri etkiledi.

Analistler, bugün yurt içinde hazine nakit dengesi, yurt dışında ise ABD'de istihdam raporu başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirtti.

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının internet sitesinde yer alan bilgiye göre, saat 10.10'da merkez üssü Akdeniz olan, Muğla'nın Marmaris ilçesine 73,68 kilometre uzaklıkta 4,1 büyüklüğünde sarsıntı kaydedildi.

Depremin yerin 10,86 kilometre derinliğinde meydana geldiği belirlendi.

#DEPREM
Büyüklük:4.1 (Mw)
Yer:Akdeniz - [73.68 km] Marmaris (Muğla)
Tarih:2026-08-07
Saat:10:10:55 TSİ
Enlem:35.96883 N
Boylam:28.06583 E
Derinlik:10.86 km
Detay:https://t.co/fvhLh4klI7@afadbaskanlik @trthaber @anadoluajansi

— AFAD Deprem (@DepremDairesi) August 7, 2026

En büyük müdahale 30 Nisan'da gerçekleştirildi. Bu tarihte piyasaya 6,28 trilyon yenlik müdahalede bulunularak, 29 Nisan 2024'te kaydedilen 5,92 trilyon yenlik önceki tek günlük rekor geride bırakıldı. Yetkililer ayrıca 4 Mayıs'ta 780,2 milyar yen, 6 Mayıs'ta ise 4,68 trilyon yen tutarında döviz işlemi yaptı.

Müdahaleler öncesinde yen, ABD doları karşısında 160 seviyesinin üzerine kadar gerilemişti. Operasyonların ardından para birimi kısa süreli toparlanma gösterse de bu yükseliş kalıcı olmadı. Temmuz ayı sonunda yen yeniden değer kaybederek dolar karşısında yaklaşık 164 seviyesine kadar geriledi.

Ekonomistler, döviz piyasasına yapılan müdahalelerin tek başına kalıcı sonuç vermesinin zor olduğuna dikkat çekiyor. Analistlere göre, faiz politikası ve ekonomik temellerde değişiklik yapılmadığı sürece müdahaleler yalnızca kısa vadeli etki yaratabiliyor.

Maliye Bakanı Satsuki Katayama, pazartesi günü yaptığı açıklamada ise Japonya ve ABD'nin 31 Temmuz'da New York işlem saatlerinde koordineli bir yen alım müdahalesi gerçekleştirdiğini doğruladı. Katayama, bunun son 15 yıl içinde iki ülke tarafından yapılan ilk ortak döviz müdahalesi olduğunu belirtti.

Söz konusu operasyonun ardından yen, kısa süreliğine dolar karşısında 155 seviyesine kadar güçlenirken, cuma günü yeniden değer kaybederek yaklaşık 158 seviyesine geriledi.

Öte yandan, Kyodo News'in haberine göre piyasalarda, Başbakan Sanae Takaichi hükümetinin net bir finansman planı ortaya koymadan genişlemeci maliye politikalarını sürdürmesinin Japonya'nın mali dengelerini daha da bozabileceği yönündeki endişeler de yen üzerindeki satış baskısını artırıyor. Bu nedenle piyasa oyuncuları, döviz müdahalelerinin tek başına yeterli olmayacağı görüşünü koruyor.

Ulusal basına göre, Taffarel, Maradona'nın ölümüne ilişkin Buenos Aires'teki mahkemede yapılan duruşma sırasında tanık olarak ifade verdi.

Maradona'nın yaşamının son iki haftasında yanında bulunan masörü Taffarel, efsane futbolcunun "tamamen ödem topladığını" idrar söktürücü ilaçlarını bıraktığını ve ölümünden bir gün önce kendisine, "Hiçbir şey istemiyorum, hepsi bu" dediğini aktardı.

Taffarel, bunun Maradona'nın kendisine söylediği son sözler olduğunu belirtti.

Taffarel, 24 Kasım'da Maradona'yı ziyaret ettiğinde, efsane futbolcunun "günlerdir yataktan kalkmadığını" gördüğünü ve onu odasından çıkmaya ikna etmeye çalıştığını anlattı. Maradona ile 2018'den itibaren çalışan Taffarel, evde tedavi sürecinde yalnızca ilk birkaç gün kendisine yardımcı olabildiğini dile getirerek "Daha sonra odasından çıkmak istemedi. Yatağından kalkmıyor, yemek yemiyor, kıyafetlerini değiştirmiyor, banyo yapmıyor ve masaj yaptırmak istemiyordu" ifadelerini kullandı.

"Maradona zamanında tedavi edilmedi" iddiası

Masör Taffarel, Maradona'nın fiziksel ve psikolojik durumuna ilişkin endişelerini defalarca kişisel doktoru Leopoldo Luque'ye ilettiğini ve hastayı kontrol etmek üzere eve gelmesini istediğini aktardı. Taffarel, Maradona'nın durumuyla ilgili Luque'yi, "Tamamen ödemli", "26 saattir uyuyor", "Gelmelisin Leito" şeklindeki mesajlarla uyardığını ancak Luque'nin bu uyarılara "Sakin olun", "Bu normal" ve "Şişlik inecek" yanıtlarını verdiğini iddia etti.

Taffarel, doktorun değerlendirmesinin aksine, Maradona'daki şişliğin geçmediğini, aksine durumunun giderek kötüleştiğini öne sürdü.

Maradona'nın sağlık durumunun kötüleşmesine rağmen "somut bir müdahale ya da hızlı bir yanıt" göremediğini savunan Taffarel, yaşanan süreci "umutsuz" olarak değerlendirdi.

İdrar söktürücü ilaçların kesildiği iddiası

Taffarel, görüştüğü bir hemşireden edindiği bilgiye göre, Maradona'nın ölümünden kısa süre önce doktorları tarafından idrar söktürücü ilaçlarının kesildiğini savundu. Taffarel, bu durumu Leopoldo Luque'ye sorduğunu, doktorun kendisine kararın Swiss Medical sağlık kuruluşundaki doktorlar tarafından alındığını söylediğini aktardı.

Ancak duruşmada ortaya çıkan bilgilere göre, Swiss Medical tarafından danışman olarak görevlendirilen doktor Pedro Di Spagna, Maradona'yı yalnızca bir kez ziyaret etti ve bu görüşmede herhangi bir ilacın kesilmesine yönelik karar alınmadı.

Davada, Maradona'nın kişisel doktoru Leopoldo Luque'nin yanı sıra psikiyatrist Agustina Cosachov, psikolog Carlos Díaz, Swiss Medical evde bakım koordinatörü Nancy Forlini, doktor Pedro Di Spagna, hemşirelik koordinatörü Mariano Perroni ve hemşire Ricardo Almirón da "olası kastla adam öldürme" suçlamasıyla yargılanıyor. Maradona'ya yapılan otopsinin ön raporunda, eski futbolcunun uyurken "kronik kalp yetmezliğine bağlı akut akciğer ödemi" nedeniyle hayatını kaybettiği belirtilmişti.

Yeni güne alıcılı başlayan gram altın, saat 09.25 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 1,23 artışla 6 bin 574 lira seviyesinden işlem görüyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 10 bin 783 liradan, Cumhuriyet altını da 42 bin 928 liradan satılıyor.

ABD Merkez Bankasının (Fed) para politikasındaki belirsizlikler altının onsu üzerinde etkili olmaya devam ederken ons altın bugün yüzde 1 artışla 4 bin 284 dolarda seyrediyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, günübirlik çalışma ziyareti için bu sabah Suudi Arabistan'a hareket etmişti.

Pakistan, ABD-İran savaşını sona erdirmek için arabuluculuk çalışmalarında bulunurken, Türkiye Gazze'de ateşkesin sağlanması yönünde diplomatik alanda aktif rol oynadı.

Pakistan ve Suudi Arabistan, 2025'te ortak bir savunma anlaşması imzalayacaklarını duyurmuştu.

Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, 17 Eylül'de "Ortak Stratejik Savunma Anlaşması" imzalamıştı.

Yargıç, krizdeki sorumluluğu nedeniyle Meta'nın, çocukların ruh sağlığı fonuna 567 milyon dolar ödemesine hükmetti.

Karar kapsamında şirket ayrıca, 13 yaşın altındaki kullanıcıların hesaplarını ve bu hesaplardan toplanan tüm kişisel verileri silmekle yükümlü kılındı.

Öte yandan, karara göre, New Mexico'daki genç kullanıcıların hesapları varsayılan olarak "gizli" ayarlanacak. Ayrıca Meta, okul döneminde hafta içi 08.00-15.00 saatleri ile diğer tüm günlerde 22.00-07.00 saatlerinde 18 yaş altı kullanıcılara yönelik anlık bildirimleri kapatmak zorunda kalacak.

Meta ise karara katılmadığını ve temyize gideceğini açıkladı.

Saldırının ardından bölgeye sevk edilen ilk yardım ekipleri, 6 kişinin yaşamını yitirdiğini, 15 kişinin yaralandığını açıkladı.

Emniyet kaynakları, 14 yaşındaki saldırganın okulun öğrencisi olduğunu ve ölü bulunduğunu bildirdi.

Saldırının hemen ardından öğretmenler, öğrenci ve personeli güvenli bölgelere tahliye etti, emniyet güçleri saldırgana ait çantada çok miktarda mühimmat ele geçirdi.

Güvenlik güçlerinin okulda ve çevresinde kontrolü sağladığı, soruşturmanın devam ettiği duyuruldu.

Fuchs, ABD ile İsrail'in İran'a yönelik savaşını "destansı bir felaket" olarak nitelendirerek, Washington'ın onlarca yıldır sürdürdüğü Ortadoğu politikasının hem ABD'nin güvenliğini zayıflattığını hem de bölgedeki istikrarsızlığı derinleştirdiğini öne sürdü.

Yazıda, ABD'nin yaklaşık 35 yıldır Ortadoğu'da kalıcı askeri güç bulundurmasının Washington'ı bölgesel çatışmaların doğrudan tarafı haline getirdiği savunulurken, İran savaşının da bu yaklaşımın son ve en ağır başarısızlığı olduğu ifade edildi. Fuchs'a göre Amerikan üsleri yalnızca caydırıcılık sağlamıyor; aynı zamanda ABD askerlerini ve ev sahibi ülkeleri İran ile İran destekli grupların hedefi haline getiriyor.

"Tam çekilme gerekli"

Fuchs, Pentagon'da tartışılan kısmi çekilme seçeneklerinin sorunu çözmeyeceğini belirterek, ABD askerlerinin Irak, Suriye, Körfez ve diğer Ortadoğu ülkelerinden tamamen çekilmesi gerektiğini savundu. Yazara göre bölgede sınırlı da olsa askeri varlığın sürmesi, Washington'ın yeni krizlerin içine çekilmesini kaçınılmaz hale getiriyor.

Ancak Fuchs, askeri çekilmenin bölgeyle tüm ilişkilerin kesilmesi anlamına gelmediğini de vurguluyor. Diplomatik girişimlerin, ekonomik iş birliğinin ve insani yardımların artırılmasını öneren yazar, özellikle Filistin'e yönelik yardımların genişletilmesi ve bölgesel ekonomik entegrasyonu destekleyecek projelere yatırım yapılmasını istedi.

"ABD’nin İsrail’le ilişkisi, derin güvenlik ilişkilerinin kalıcı üslenmeyle birleştiğinde nasıl felaket sonuçlar doğurabileceğinin örneğidir" ifadelerini kullanan Fuchs, İsrailli ve Filistinli liderler arasındaki Oslo müzakerelerinin 1990’larda yavaş yavaş çökmesinden bu yana ABD desteğinin İsrail hükümetlerine verilmiş açık çeke dönüştüğünü belirtti.

Fuchs, "Son birkaç yılda bu destek, bir BM araştırma komisyonunun Gazze’de soykırım olarak nitelendirdiği ve bir dizi İsrailli akademisyen ile sivil toplum kuruluşunun da paylaştığı sonuçlara yol açan İsrail operasyonlarını mümkün kıldı. Ardından Şubat 2026’da Amerika Birleşik Devletleri, İsrail’le birlikte İran’a karşı hukuka aykırı bir savaş başlattı" dedi.

"Ortadoğu’daki ABD askeri varlığının yol açtığı zarardan hem Demokrat hem de Cumhuriyetçi başkanlar sorumludur" diyen yazar, bu varlığın, Amerika Birleşik Devletleri’ni uluslararası hukukun ciddi biçimde ihlal edilmesine ortak ettiğini yazdı.

Yazar, çıkış yolu olarak Washington'un İran’la istikrarlı bir ateşkes sağlanır sağlanmaz güçlerini çekmeye başlayarak politikasının yönünü değiştirmesi gerektiğini söyledi.

Silah satışlarına da sınırlama çağrısı

Makalede ABD'nin yalnızca askerlerini çekmesi değil, uluslararası hukuk ve Amerikan yasalarını ihlal eden hükümetlere yönelik silah satışlarını da durdurması gerektiği savunuldu.

ABD'nin Ortadoğu'daki askeri varlığını uzun yıllardır enerji güvenliğiyle gerekçelendirdiğini hatırlatan Fuchs, İran savaşı sırasında Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının bu yaklaşımın başarısızlığını ortaya koyduğunu vurguladı. Yazıda, ABD'nin bugün büyük bir enerji üreticisine dönüştüğü, yenilenebilir enerji yatırımlarının arttığı ve petrol ihracatı için alternatif güzergâhların geliştirildiği belirtilerek, Ortadoğu'daki askeri varlığın enerji arzı açısından eskisi kadar kritik olmadığı görüşü dile getirildi.

"Kaynaklar Çin ve Avrupa'ya yönlendirilmeli"

Fuchs'a göre Washington'ın Ortadoğu'daki yükümlülüklerini azaltması, ABD'nin Çin ve Rusya'ya yönelik odağının artmasını sağlayacak. Yazar, ABD'nin Avrupa ve Asya'daki müttefiklerini desteklemeye devam etmesi gerektiğini belirtirken, Ortadoğu'da sürdürülen maliyetli askeri angajmanın hem bütçeyi tükettiğini hem de Amerikan dış politikasının önceliklerini yanlış yönlendirdiğini savundu.

Makalede ABD kamuoyunun da uzun süredir devam eden savaşlardan yorulduğu vurgulandı. Searchlight Institute araştırmasına atıf yapan Fuchs, Amerikalıların yüzde 62'sinin ülkenin mümkün olduğunca savaşlardan uzak durmasını istediğini, özellikle genç seçmenlerin İran savaşına büyük ölçüde karşı çıktığını aktardı. Fuchs, Washington'ın onlarca yıldır sürdürdüğü Ortadoğu merkezli güvenlik stratejisinin artık sürdürülebilir olmadığını belirterek, ABD ordusunun bölgeden tamamen çekilmesinin hem Amerikan çıkarları hem de bölgesel istikrar açısından gerekli olduğu sonucuna vardı.

Dün ve bugün 3 kuru yük gemisinin vurulduğu kaydedilen açıklamada, söz konusu gemilerin askeri yük taşıdığı öne sürüldü.

Gemilerin insansız hava araçlarıyla (İHA) vurulduğu bildirildi.