Görüşmede, Rusya Savunma Bakanı Andrey Belousov, Genelkurmay Başkanı Valeriy Gerasimov ile "Merkez" ve "Doğu" kuvvetler grupları komutanları yer aldı.

Putin, burada yaptığı konuşmada, Ukrayna'da yürüttükleri "özel askeri operasyonda" elde edilen deneyimler doğrultusunda Savunma Bakanlığının yeniden yapılandırıldığını belirtti.

Yakında silah siparişleri ve tedarikiyle ilgili süreçlerin tek merkezden yönetilmesi konusunda karar alındığına işaret eden Putin, söz konusu alandaki çalışmalardan Savunma Bakan Yardımcısı Aleksandr Sançık'ın sorumlu olduğu bilgisini paylaştı.

Putin, "Savunma Bakanının önerisi doğrultusunda, ordunun cephe arkasındaki tüm hizmetlerin (lojistik ve ikmal) tek elde toplanması kararlaştırıldı. Mevcut koşullarda bu da oldukça askeri bir çalışma. Bu göreve Valeriy Solodçuk atandı." ifadelerini kullandı.

"Merkez" Kuvvetler Grubu'nun Donetsk bölgesindeki çatışmalarda önemli görevler yerine getirdiğini dile getiren Putin, bu grubun komutanlık görevinin Andrey İvanayev'e verildiğini kaydetti.

Başkan Putin, Petr Bolgarev'in de Doğu Kuvvetler Grubu Komutanı olarak atandığını aktardı.

Rus ordusunda İnsansız Sistemler Kuvvetlerinin oluşturulmaya devam ettiğine değinen Putin, bu kuvvetlerin başına Denis Lyamin'in getirildiğini bildirdi.

Teksas Cumhuriyetçi Senatörü Ted Cruz ile New Hampshire Demokrat Senatörü Jeanne Shaheen tarafından sunulan tasarıda, ABD'nin Venezuela'da seçimlere verdiği desteğin yeniden teyit edildiği belirtildi. Tasarıda ayrıca tüm siyasi tutukluların serbest bırakılması ve siyasi kişilere yönelik saldırılardan sorumlu bulunanların, üst düzey hükümet yetkilileri de dahil olmak üzere, hesap vermesi istendi.

Seçim çağrısı, Trump yönetiminin Venezuela'da kalıcı bir siyasi değişim sağlayamadığı yönündeki eleştirileri takip ediyor.

Venezuela geçici hükümeti ile muhalefetin bir kanadı arasında önümüzdeki günlerde görüşmelerin başlaması bekleniyor. Ancak ülkenin ABD yanlısı muhalefet lideri Maria Corina Machado'nun bu görüşmelerde yer almayacağı belirtildi.

Demokrat isim Jeanne Shaheen ise Caracas yönetiminin tüm siyasi tutukluları serbest bırakması ve Maria Corina Machado dahil tüm siyasi aktörlerin güvenli şekilde ülkeye dönerek siyasi faaliyetlerde bulunmasına izin vermesi gerektiğini söyledi.

2026 Nobel Barış Ödülü sahibi Maria Corina Machado, Maduro'nun ABD tarafından kaçırılmasının ardından Washington'dan destek beklemiş ancak hayal kırıklığına uğramıştı. Trump sempatizanı Machado'nun ülkeyi yönetmek için yeterli desteğe sahip olmadığı ifade edilmişti.

Japonya Bakanlar Kurulu tarafından onaylanarak yayımlanan yaklaşık 600 sayfalık 2026 Savunma Beyaz Kitabı, Tokyo yönetiminin İkinci Dünya Savaşı sonrasında benimsediği pasifist güvenlik anlayışından giderek uzaklaştığını gösteren en kapsamlı belgelerden biri oldu.

Raporda Çin, "Japonya'nın bugüne kadarki en büyük stratejik meydan okuması" olarak tanımlanırken, Rusya ve Kuzey Kore de aynı tehdit denklemine yerleştiriliyor. Bu güvenlik tablosu gerekçe gösterilerek savunma bütçesinin rekor seviyelere çıkarılması, uzun menzilli füze sistemlerinin yaygınlaştırılması, savunma sanayiinin büyütülmesi ve askeri teknolojilere yapılan yatırımlar yeni dönemin temel öncelikleri olarak sunuluyor.

Gülümseyen gençler hangi tehdidi gizliyor?

Beyaz Kitap yalnızca içerdiği askeri hedeflerle değil, kamuoyuna sunuluş biçimiyle de tartışma yarattı. Kapağında anime ve manga estetiğiyle hazırlanan, geleceğin şehirlerinde gülümseyen gençlerin yer aldığı illüstrasyonlar kullanılırken, raporun sayfaları ise hipersonik silahlardan yapay zekâ destekli saldırı sistemlerine, uzun menzilli füze kabiliyetlerinden uzay operasyonlarına kadar Japonya'nın son yıllardaki en kapsamlı askeri dönüşüm planlarını içeriyor. Eleştirmenler, bu tasarımın militarizasyon sürecini özellikle genç kuşaklar açısından daha "normal" ve "sempatik" göstermeyi amaçladığını savunuyor.

Belgenin en dikkat çekici yönlerinden biri, Japonya'nın savunma harcamalarında ulaştığı yeni eşik oldu. ABD kuvvetlerinin Japonya'daki konuşlandırma maliyetleri de dahil edildiğinde toplam savunma harcamalarının tarihte ilk kez 9 trilyon yen sınırını aşması, Tokyo'nun GSYH'nin yüzde 2'sini savunmaya ayırma hedefini öngörülenden daha erken gerçekleştirdiğini ortaya koyuyor. Bu gelişme, savaş sonrası dönemin simgesi olan Anayasa'nın 9. maddesinde yer alan "yalnızca savunmaya dayalı güvenlik doktrini"nin fiilen yeniden yorumlandığı yönündeki tartışmaları da güçlendirdi.

Savunmadan saldırganlığa

Dönüşüm en açık şekilde Japonya'nın "karşı taarruz kabiliyeti" yaklaşımında görülüyor. Beyaz Kitap, yalnızca ülke topraklarını savunmaya dayalı anlayışın ötesine geçerek Tip-25 karadan gemiye güdümlü füzeler, hipersonik sistemler ve hiper hızlı süzülme mühimmatları gibi uzun menzilli vurucu kapasitelere öncelik veriyor. Tokyo yönetimi bunu "caydırıcılık" olarak tanımlarken, uzmanlar ise bu kabiliyetlerin ilk kez Japonya'ya başka ülkelerin topraklarını vurabilecek operasyonel kapasite kazandıracağına dikkat çekiyor.

Rapor aynı zamanda Ukrayna savaşı ile Orta Doğu'daki çatışmalardan çıkarılan derslerin Japon askeri planlamasını doğrudan etkilediğini gösteriyor. Yapay zekâ destekli insansız hava araçları, sürü dron sistemleri, insansız su üstü ve su altı platformlarını kapsayan "SHIELD" kıyı savunma konsepti kapsamında 2027 yılına kadar yeni nesil otonom savaş sistemlerinin envantere alınması planlanıyor. Azalan genç nüfus ve asker temininde yaşanan zorluklar ise bu teknolojik dönüşümün temel gerekçeleri arasında gösteriliyor.

Silah satarak zenginleşme planı

Japonya'nın askeri dönüşümü yalnızca silah sistemleriyle sınırlı değil. Beyaz Kitap'ta Hava Öz Savunma Kuvvetleri'nin adının "Hava ve Uzay Öz Savunma Kuvvetleri" olarak değiştirilmesiyle uzayın resmen yeni bir operasyon alanı olarak kabul edildiği vurgulanıyor. Aynı zamanda kara, hava ve deniz unsurlarını tek merkezden yönetecek birleşik komuta yapısının güçlendirilmesi de Japon ordusunun daha hızlı ve daha entegre harekât icra edebilmesinin önünü açıyor.

Belgenin en tartışmalı başlıklarından biri ise savunma sanayiine yüklenen yeni ekonomik rol oldu. Rapor, savunma sektörünü yalnızca ulusal güvenliğin değil aynı zamanda ekonomik büyümenin, teknolojik yeniliğin ve sanayi politikasının lokomotifi olarak tanımlıyor. Böylece askeri üretim ilk kez açık biçimde ekonomik kalkınma stratejisinin merkezine yerleştiriliyor. Savunma şirketlerinin desteklenmesi, sivil teknoloji firmalarının askeri projelere entegre edilmesi ve silah ihracatının önündeki kısıtlamaların gevşetilmesi bu yaklaşımın temel ayaklarını oluşturmakta.

Bu kapsamda Avustralya ile yürütülen Mogami sınıfı fırkateyn projesi, İngiltere ve İtalya ortaklığındaki Küresel Muharebe Hava Programı (GCAP) ve savunma ihracatına yönelik yeni düzenlemeler, Japonya'nın küresel silah pazarında daha görünür bir aktör olma hedefinin somut örnekleri olarak öne çıktı. On yıllar boyunca silah ihracatına mesafeli duran bir ülkenin artık savunma sanayiini büyüme stratejisinin merkezine yerleştirmesi, savaş sonrası güvenlik anlayışındaki en köklü kırılmalardan biri olarak değerlendiriliyor.

Çin: Tayvan’da kırmızı çizgiyi aşmayın

Beyaz Kitap'ta Pekin yönetimi bir kez daha "en büyük stratejik meydan okuma" ilan edilirken, Kuzey Kore ve Rusya ile bölgesel gerilimler tırmandırılarak bir kriz algısı köpürtülüyor. Çin'in Tayvan ve Pasifik'teki rutin deniz faaliyetleri üzerinden üretilen bu "dış tehdit" söylemi, Tokyo'nun kendi silahlanma yarışını ve sivil teknoloji şirketlerini askeri alana entegre etme hamlelerini meşrulaştırmanın aracı olarak kullanılıyor.

Çin Savunma Bakanlığı Sözcüsü Chen Xi yaptığı açıklamada, Japonya’nın söz konusu iddiaları kendi askeri kapasitesini artırmak için gerekçe olarak kullandığını belirtti. Tayvan meselesinin Çin'in egemenliği ve toprak bütünlüğüyle doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayan Chen, bu konunun Çin-Japonya ilişkilerinde "asla aşılmaması gereken kırmızı çizgi" olduğunu dile getirdi.

Öte yandan Beyaz Kitap yalnızca Çin ile değil, Güney Kore ile yaşanan tarihî anlaşmazlıkları da yeniden gündeme taşıyor. Raporda Dokdo/Takeshima adaları üzerindeki Japon egemenlik iddiasının korunması, Seul yönetimiyle çözülemeyen egemenlik tartışmalarının da devam edeceğine işaret ediyor. Bu durum, ABD'nin iki önemli Asya müttefiki arasındaki kırılgan dengeyi daha da zorlayabilecek bir unsur olarak görülüyor.

Sözcü, iki ülke liderlerinin Busan'daki görüşmesinden bu yana FCC'nin, Çin'in itirazlarını ve iş dünyasının çağrılarını göz ardı ederek ulusal güvenlik kavramını suistimal ettiğini belirtti. Arka arkaya alınan kısıtlayıcı önlemlerin; telekomünikasyon, test laboratuvarları, insansız hava araçları, ağ yönlendiricileri ve deniz altı fiber optik kabloları gibi birçok alanı kapsadığına dikkat çekilen açıklamada, FCC'nin son olarak gelişmiş robotik ekipmanlar ve elektrik invertörlerine de ithalat kısıtlaması getirdiği hatırlatıldı.

Çinli şirketleri hedef alan adımların zamanlamasına da tepki gösteren Sözcü, ABD'nin diplomatik uyarıları hiçe sayarak, 30 Temmuz'daki Çin-ABD baş müzakereciler görüşmesinin hemen ertesi günü 40'tan fazla Çinli kuruluşu sözde "Uygur Zorla Çalıştırmayı Önleme Yasası" yaptırım listesine dahil ettiğini vurguladı. Açıklamada, Çin yönetiminin bu kararı şiddetle kınadığı ve kesinlikle reddettiği ifade edildi.

FCC ve DHS'nin ilgili uygulamalarının, iki lider arasında varılan mutabakatı ciddi şekilde ihlal ettiğinin ve Çin'in meşru haklarına zarar verdiğinin altını çizen Sözcü, şu ifadeleri kullandı: “Çin, buna yanıt olarak gerekli karşı önlemleri yürürlüğe koymak zorunda kalmıştır. Bu tedbirler arasında; insansız hava araçları ile bunlara ait kritik bileşenlerin ABD'ye ihracat denetimlerinin sıkılaştırılması, Çin'deki yetkili kuruluşların ABD'li sertifikasyon firmalarına verdiği fabrika denetim yetkilerinin askıya alınması, ABD’li Compliance Testing LLC şirketinin yaptırım listesine alınması, ithal ofis ekipmanlarına yönelik ulusal güvenlik soruşturması başlatılması ve 6 ABD kuruluşunun karşı önlem listesine dahil edilmesi yer almaktadır.”

Çin'in aldığı karşı önlemlerin tamamen ‘ölçülü’ olduğuna dikkat çeken Sözcü, açıklamayı şu uyarılarla tamamladı: “Çin, ikili ekonomik ve ticari ilişkilerde zorlukla elde edilen istikrara büyük değer vermektedir. Çin, ABD'nin ilgili önlemleri derhal geri çekmesini, yanlış uygulamalara son vermesini ve anlaşmazlıkların istişare yoluyla çözüldüğü doğru yola dönmesini talep etmektedir. ABD, yapıcı ve istikrarlı ilişkilerin korunması için birlikte çaba göstermelidir. Şayet ABD yeni kısıtlamalar getirmekte ısrar ederse, Çin de meşru haklarını korumak için karşı önlemler almaya devam edecektir.”

Toplam işlem hacmi 90,6 milyar lira oldu. Bankacılık endeksi yüzde 1,90, holding endeksi yüzde 1 değer kaybetti.

Sektör endekslerinden en çok yükselen yüzde 2,81 ile kimya petrol plastik, en fazla kaybeden ise yüzde 2,65 ile finansal kiralama faktoring oldu.

Analistler, günün geri kalanında ABD'de ADP özel sektör istihdamı başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.500 ve 13.400 puanın destek, 13.800 ve 13.900 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Karşılaşmanın dördüncü hakemi ise Mehmet Türkmen olacak.

Mücadelede VAR'da Onur Özütoprak, AVAR'da Ömer Faruk Turtay görev yapacak.

Hollanda'nın Amsterdam şehrindeki Johan Cruijff Arena'da yarın oynanacak Ajax-Shelbourne karşılaşması TSİ 21.00'de başlayacak.

Aral, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 45. maddesi hükümleri doğrultusunda, b fıkrası hükümleri gereğince bugün belediye başkan vekilinin seçileceğini kaydetti.

Toplantıda, başkan vekili seçimi için CHP Grubu Meclis Üyesi Sibel Tan Çetinkaya'yı, AK Parti ve MHP Grubu ise AK Parti'li Meclis Üyesi Dündar Ziya Gültekin'i aday gösterdi. Daha sonra adaylar için gizli oylamaya geçildi.

Birinci tur oylamada Çetinkaya 26 oy, Gültekin 16 oy alırken, 1 oy boş çıktı, 1 oy ise geçersiz sayıldı.

İkinci turda Çetinkaya 26 oy, Gültekin ise 16 oy alırken, 2 oy geçersiz sayıldı.

Salt çoğunluğun arandığı üçüncü turda ise 44 oyun 21'ini Çetinkaya, Gültekin ise 18 oy aldı. Seçimde 5 oy geçersiz sayılırken parti grupları karşılıklı itiraz dilekçesi sundu.

Mecliste gerginlik

Meclisi yöneten Aral, oturuma 10 dakika ara verdiğini açıklarken, Ak Parti Grubu seçimin tamamlanması gerektiğini belirterek itiraz etti.

Verilen arada CHP Grubu, Yeni Parti İl Başkanı Özgür Çelik'le birlikte grup odasına giderken bazı partililer meclis üyelerine hakaret içerikli sözler sarf etti.

Aranın ardından meclis üyeleri salona gelirken izleyici sıralarındaki Yeni Parti Üsküdar İlçe Başkanı Berk Tütüncü ve beraberindekiler CHP'li Meclis Üyesi Hüseyin Kazan'a tepki gösterdi. Kazan ise kendisine yönelik tepkilere karşılık verirken, Meclis'te gerginlik oluştu.

İzleyici bölümünde Yeni Parti ve AK Parti grupları arasında da karşılıklı sözlü tartışma yaşanırken, AK Parti İl Başkanı Abdullah Özdemir ve oturumu yöneten Aral'ın müdahaleleri sonrası salonda ortam sakinleşti.

Verilen aranın ardından geçilen dördüncü tur oylamada CHP Grubu'nun adayı Çetinkaya 22 oy alarak Üsküdar Belediye Başkan Vekili seçildi.

AK Parti'nin adayı Gültekin 18 oy alırken, 4 oy geçersiz sayıldı.

Oylama sonucunda bazı oy pusulalarıyla ilgili karşılıklı itirazlar oldu, AK Parti Grubu Meclis Divanı'na itiraz dilekçesi sundu.

Yonhap'ın haberine göre, ülke genelinin büyük bölümünde aşırı sıcak uyarıları yürürlükte kalırken, sağlık sorunları da artıyor.

Güney Kore Hastalık Kontrol ve Önleme Ajansından (KDCA) yapılan açıklamada, mayıs ortasından bu yana toplam 2 bin 441 kişinin sıcaklıkla bağlantılı rahatsızlıklar nedeniyle acil servislere başvurduğu bildirildi.

Açıklamada ayrıca, bu yıl aşırı sıcaklıklara bağlı olarak 21 kişinin yaşamını yitirdiği bildirildi.

Yangsan kentinde termometrelerin 42 dereceye ulaşmasıyla ülke rekoru kırılmıştı.

Danimarka Kraliyet Ailesi tarafından yapılan resmi açıklamada, Prenses Isabella’nın askerlik görevi boyunca diğer askerlere sağlanan maaş ve ödenek imkanlarından yararlanmayacağı bildirildi. Hizmet süresince prensesin tüm kişisel ve operasyonel masrafları doğrudan ailesi tarafından karşılanacak.

Kadınlara zorunlu askerlik geldi: Süre 11 aya çıkarıldı

Danimarka hükümeti, 2024 yılında hayata geçirdiği yeni yasal düzenlemeyle kadınları zorunlu askerlik sistemine dahil etmiş ve 4 ay olan standart hizmet süresini 11 aya çıkarmıştı. Ukrayna’daki savaş ve Kuzey Kutbu bölgesinde artan güvenlik endişeleri nedeniyle alınan karar doğrultusunda, ülkede yıllık asker sayısının 2033 yılına kadar 5 binden 7 bin 500'e çıkarılması hedefleniyor.

Yeni askerlik dönemi kapsamında, zorunlu askerlerden oluşan yüzden fazla kişilik bir birliğin Grönland bölgesinde bir ay boyunca operasyonel görev yürüteceği açıklandı. Ayrıca Danimarka Silahlı Kuvvetleri, Özel Harekât Komutanlığı bünyesinde yeni bir dron birliği kurarak askerleri bu alanda eğiteceğini duyurdu.

Hükümet, 22 çocuğun beyin iltihaplanmasına yol açan Chandipura virüsü nedeniyle hayatını kaybetmesinin ardından ulusal müdahale ekibi görevlendirdi.

Hindistan Sağlık Bakanlığı, Gujarat ve Rajasthan eyaletlerinde virüsle mücadelede sağlık ekiplerine yardımcı olmaları için ulusal müdahale ekibinin görevlendirildiği belirtildi.

Dünya Sağlık Örgütüne (DSÖ) göre Chandipura virüsü, muson döneminde tatarcık sinekleri, sivrisinekler ve keneler aracılığıyla bulaşıyor.

Bulaştığı kişilerde beyin iltihaplanmasına sebep olan virüs, hastalanan kişilerin ölümüne yol açabiliyor.

İspanyol yetkililere göre yaklaşık 72 bin kişi düzensiz yollarla Septe'ye girdi. Göçmenlerin büyük bölümü daha sonra Fas'a geri gönderilirken, binlerce kişi kentte mahsur kaldı. İspanya İçişleri Bakanlığı, olaylar sırasında yaklaşık 75 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı.

Krizin büyümesinde, İspanya Yüksek Mahkemesi'nin deniz yoluyla Septe ve Melilla'ya ulaşan düzensiz göçmenlerin otomatik ve anında geri gönderilmesine ilişkin sınırlamalar getiren kararı önemli rol oynadı. Kararın, sosyal medyada göçmenlerin İspanya'ya ulaştıklarında artık geri gönderilemeyecekleri şeklinde yanlış yorumlandığı bildirildi.

Sosyal medyada "İspanya sınırı açıldı" algısı

Göç akınının en dikkat çekici boyutlarından biri sosyal medyanın oynadığı rol oldu. ABD'li META'ya ait platformların ön planda olduğu sosyal medya kanalları algıyı tamamen değiştirdi. İspanyol basınında yayımlanan görüntüler, Instagram, Facebook ve WhatsApp gruplarında yeniden dolaşıma sokuldu.

Septe'ye ulaşan gençlerin gülümseyerek poz verdiği görüntüler, İspanya'daki kabul merkezlerinde göçmenlere iyi koşullar sağlandığını gösteren paylaşımlar ve denizde yüzerek Ceuta'ya ulaşan kişilerin videoları, kısa sürede Fas'ta geniş kitlelere ulaştı.

Bazı videolarda ise Septe'ye ulaşanların kesinlikle geri gönderilmeyeceği ileri sürüldü.

Reuters'ın görüştüğü bazı göçmenler, İspanyol medyasında yayımlanan görüntülerin kendilerini geçiş yapmaya teşvik ettiğini söyledi. Sosyal medya fenomenlerinin de dalış kıyafetleri ve yüzme simitleriyle Septe'ye yüzdüklerini gösteren videolar paylaşması, hareketin kısa sürede kitlesel hale gelmesinde etkili oldu.

İspanyol güvenlik analistlerinin incelemelerinde, Septe'ye geçiş güzergâhları ve hareket zamanları hakkında bilgi veren WhatsApp gruplarının da kullanıldığı belirtildi. Ancak bu grupların kimler tarafından yönetildiği bağımsız olarak doğrulanamadı.

Meta platformları tartışmanın merkezinde

Facebook ve Instagram başta olmak üzere Meta'nın platformlarında yayılan içerikler de krizin büyümesinde tartışma konusu oldu.

Bazı paylaşımlarda İspanya'nın yüz binlerce düzensiz göçmeni yasallaştıracak programının 30 Temmuz'da sona ereceği iddia edildi. Bu bilgi gerçeği yansıtmıyordu. İspanya'nın düzenli hale getirme programında başvurular 30 Haziran'da sona ermişti ve hükümet beklediği 500 binden fazla başvuru aldı.

Böylece farklı içeriklerin aynı anda dolaşıma sokulması, hukuki bir kararın yanlış yorumlanması Fas'ta "şimdi gidilirse İspanya'ya girmenin mümkün olduğu" yönünde güçlü bir algı oluşturdu.

Bu durum, sosyal medya platformlarının yalnızca bilgi aktarım aracı değil, büyük göç hareketlerini tetikleyebilecek bir algı ve mobilizasyon alanı haline geldiği tartışmasını da yeniden gündeme taşıdı.

İsrail ve ABD bağlantısı mı var?

Septe krizinin ardından sosyal medyada olayın yalnızca göçmen kaçakçılığı ve yanlış bilgilendirmeyle açıklanamayacağını, hareketin İspanya'nın dış politikasıyla bağlantılı olabileceğini ileri süren iddialar da yayıldı.

Bu iddiaların temelinde Madrid ile Washington ve Tel Aviv arasındaki son dönemde giderek belirginleşen siyasi görüş ayrılıkları bulunuyor.

İspanya, 2024 yılında Filistin Devleti'ni resmen tanıdı. Madrid yönetimi Gazze'deki insani durumu sert biçimde eleştirdi ve İsrail'in politikalarına karşı uluslararası hukuk vurgusunu artırdı. İspanyol hükümeti ayrıca 2025 yılında Gazze'deki savaşa ilişkin İsrail'e yönelik silah ambargosunu hukuken güçlendiren adımlar attı.

Madrid'in bu politikası İsrail hükümetiyle ciddi diplomatik gerilimlere yol açtı. İspanyol hükümeti de İsrail'in kendisine yönelik suçlamalarını ve uyguladığı bazı diplomatik tedbirleri reddetti.

Madrid İran savaşında Washington'a da karşı çıktı

İspanya ile ABD arasındaki gerilimin bir diğer önemli başlığı ise İran savaşı oldu.

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının ardından Madrid, Washington'ın askeri operasyonlarına katılmadı. İspanya ayrıca ABD'nin Rota ve Morón'daki ortak askeri tesisleri İran'a yönelik saldırılarda kullanmasına izin vermedi.

İspanya Dışişleri Bakanı José Manuel Albares, üslerin İran'a yönelik askeri operasyonlarda kullanılmayacağını açıklarken, Madrid yönetimi ABD'nin Hürmüz Boğazı'ndaki askeri operasyona katılma talebini de reddetti.

Başbakan Pedro Sánchez ise ABD-İsrail operasyonunu açık biçimde eleştirerek hükümetinin pozisyonunu "savaşa hayır" sözleriyle özetledi.

Washington ile gerilim daha sonra da sürdü. Donald Trump, İspanya'nın İran savaşı konusunda ABD'ye destek vermemesini sert biçimde eleştirdi ve ABD askerlerinin İspanya'dan çekilebileceğini söyledi.

Septe ve Melilla konusunda Washington'dan dikkat çeken hamle

Septe krizinin arka planındaki en dikkat çekici gelişmelerden biri ise Washington'da Septe ve Melilla'nın statüsüne ilişkin tartışmanın yeniden ortaya çıkması oldu.

ABD Temsilciler Meclisi'ne bağlı güçlü Ödenekler Komitesi'nin nisan sonunda hazırladığı bir raporda Septe ve Melilla, "Fas topraklarında, İspanyol yönetimi altında" ifadeleriyle tanımlandı ve Washington'ın Madrid ile Rabat arasında bu iki kentin gelecekteki statüsü konusunda diplomatik bir uzlaşmaya aracılık etmesi önerildi.

Bu gelişme Madrid açısından son derece hassas. Çünkü İspanya, Septe ve Melilla'yı kendi ulusal toprağının parçası olarak görüyor; Fas ise iki kentin egemenliğini tartışmalı kabul ediyor.

Dolayısıyla ABD'de Septe ve Melilla'nın statüsüne ilişkin böyle bir ifadenin ortaya çıkması, İran ve Filistin başlıklarında Washington ile Madrid arasındaki gerilimin üzerine yeni bir jeopolitik boyut ekledi.

İspanya'ya siyasi baskı iddiaları

Tam da bu noktada sosyal medyada daha ileri iddialar ortaya atıldı.

Bazı hesaplar, Septe'deki göç hareketinin İspanya'nın ABD ve İsrail politikalarına karşı bir "misilleme operasyonu" olduğunu öne sürdü. Bu iddialara göre Madrid'in İran savaşında Washington'a destek vermemesi ve İsrail'in Gazze politikalarına yönelik sert tutumu, İspanya'yı siyasi baskının hedefi haline getirmiş olabilir.

Asıl savaş sosyal medyada mı?

Septe'de yaşananlar, farklı katmanların aynı anda birleştiği bir krize dönüştü.

Bir tarafta İspanya Yüksek Mahkemesi'nin kararı ve bunun sosyal medyada yanlış yorumlanması, diğer tarafta kaçakçılık şebekeleri ve WhatsApp grupları, bir başka tarafta ise milyonlarca kişiye ulaşan görüntüler ve etkileyiciler bulunuyor.

Bunların üzerine İspanya'nın ABD'nin İran politikasına karşı çıkması, Filistin Devleti'ni tanıması ve İsrail'in Gazze politikalarına yönelik sert eleştirileri eklenince, Septe krizi yalnızca bir göç hareketi olmaktan çıktı.

Septe'de yaşananlar, önümüzdeki dönemde göç hareketlerinin yalnızca sınır kapılarında değil, telefon ekranlarında, sosyal medya algoritmalarında ve uluslararası güç mücadelelerinin içinde de şekillenebileceğini gösteren çarpıcı bir örnek olarak kayda geçti.

Açıklamada, Rus varlıklarının dondurulmasının ardından şimdiye kadar toplam 8 milyar avro tutarında gelir elde edildiği anımsatıldı. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de konuya ilişkin değerlendirmesinde, Rusya'nın dondurulan varlıklarından elde edilen gelirleri Ukrayna için kullandıklarını belirtti. "Rusya, neden olduğu yıkımın bedelini ödemeli" ifadesini kullanan von der Leyen, dondurulan Rus varlıklarından elde edilen gelirlerin bu amaç doğrultusunda kullanıldığını kaydetti. AB, Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle uygulamaya koyduğu yaptırımlar kapsamında Rusya Merkez Bankasının Birlik ülkelerindeki 200 milyar avro üzerindeki varlıklarını dondurmuştu.

France Inter’e göre, ismi kamuoyuyla paylaşılmayan ancak intihar girişiminde bulunduğu bilinen kadının avukatı Christelle Mazza, müvekkilinin iş yerinde psikolojik şiddete uğradığını ve 25 Temmuz’da konuya ilişkin suç duyurusunda bulunduklarını doğruladı.

Hükümet krizi iş koşullarını etkiledi

Mazza, müvekkilinin iş yerinde dışlandığını ve mobbinge maruz kaldığını dile getirerek, 2024'ten bu yana yaşanan hükümet krizleri sebebiyle iş yeri koşullarının da giderek ağırlaştığına dikkati çekti.

Yaklaşık 1200 idari personelin olduğu Başbakanlık hizmetlerindeki çalışanlar arasında martta 2 intihar vakası görüldü, geçen yıldan bu yana 2 kişi intihar girişiminde bulundu.

Yerel basının dosyaya yakın kaynaklara dayandırdığı haberlerde bir diğer intihar girişiminin iş kaynaklı olmadığı ancak intihar girişiminde bulunan kadına ilişkin soruşturmanın sürdüğü bildirildi.

Daha önceki iki intihar vakasına ilişkin de henüz resmi açıklama yapılmadı.

Avustralya merkezli “Pearls and Irritations” internet sitesinde araştırma sonuçlarına dayanılarak yayımlanan yorumda, Çin’e yönelik görüşlerin belirgin biçimde değiştiği ülkelerin çoğunun, son beş yılda Çin hakkında son derece olumsuz kanaatlere sahip olduğu belirtildi.

Bu ülkeler arasında Avustralya, Kanada, Güney Kore ve İsveç de yer aldı.

Yorumda ayrıca, orta gelir düzeyindeki 17 ülkede ABD’nin dış politikasına ilişkin kamuoyu endişelerinin Çin’e yönelik endişelerin önüne geçtiği ifade edildi. Halkın daha geniş bir kesiminin Çin’i ABD’den daha güvenilir bulduğu ve Çin’in küresel barış ve istikrara önemli katkı sağladığı görüşünü taşıdığı aktarıldı.

The New York Times’ın internet sitesinde yayımlanan değerlendirmede, Pew anketinin sonuçlarının, Çin’in Afrika, Amerika kıtaları ve diğer bölgelerde kültürel ve ekonomik etki yaratan girişimler de dâhil olmak üzere yumuşak gücünü genişletme çabalarını yansıttığına dikkat çekildi.

The Japan Times’ın internet sitesinde ise Çin’in iş birliğini ve “kazan-kazan” sonuçlarını hedeflediği, aynı zamanda küresel düzendeki dengesizliklerin giderilmesi çağrısında bulunduğu belirtildi. Buna karşılık ABD’nin mevcut dengesiz statükoyu korumaktan memnun göründüğü ifade edildi.

Hiperspektral uydular yörüngede

Smart Dragon-3 (Akıllı Ejderha-3) taşıyıcı roketi, Çin’in doğusundaki Shandong eyaleti açıklarından iki hiperspektral uyduyu uzaya taşıdı.

Haiyang kenti yakınlarındaki deniz alanından Beijing saatiyle 10.38’de gerçekleştirilen fırlatmada, Oriental Smart Eye (Doğu’nun Bilge Gözü) 01 ve 02 adlı uydular planlanan yörüngelerine gönderildi.

Hiperspektral uyduların, yeryüzünü çok sayıda dar dalga boyunda görüntüleyerek ayrıntılı veri toplaması ve farklı yüzey özelliklerinin tespit edilmesine yönelik gözlem faaliyetlerinde kullanılması bekleniyor.

Denizden gerçekleştirilen fırlatma görevini Taiyuan Uydu Fırlatma Merkezi yürüttü.

İnternet uydularında yeni grup

Çin, bir gün önce de ülkenin güneyindeki Hainan eyaletinde bulunan Wenchang Uydu Fırlatma Merkezi’nden yeni bir internet uydu grubunu yörüngeye gönderdi.

Alçak yörüngeli internet uydularından oluşan 23’üncü grubu taşıyan Uzun Yürüyüş-8A roketi, Beijing saatiyle 16.52’de fırlatıldı.

Fırlatmanın ardından uyduların önceden belirlenen yörüngeye başarıyla yerleştiği bildirildi.

Son iki fırlatma, Çin’in hem yeryüzü gözlem kapasitesini geliştirme hem de alçak yörüngeli uydu internet ağı oluşturma çalışmalarını hızlandırdığını ortaya koydu.

Açıklamada, "onlarca metre uzunluğundaki" tünelin Hizbullah tarafından İsrail askerlerine yönelik saldırılar düzenlemek ve sınır hattında ilerlemek amacıyla kullanıldığı iddia edildi.

İsrail birlikleri sınır hattında ilerledi

Lübnan'ın resmi haber ajansı National News Agency (NNA) ise İsrail askeri araçlarının Ayta eş-Şaab (Ayta el-Cebel) beldesinin dış kesimlerine girdiğini, İsrail topçusunun da kasaba ile Hadatha beldesinin çevresini hedef aldığını duyurdu.

Haberde ayrıca, bölge üzerinde İsrail'e ait insansız hava araçları ve keşif uçaklarının yoğun uçuş yaptığı belirtildi.

İlk belirlemelere göre saldırılarda her iki tarafta da can kaybı yaşanmadı.

Saldırılar müzakereler sürerken geldi

Yerel basında yer alan haberlere göre, saldırılar İsrail ve Lübnanlı yetkililerin Roma'da üç gün sürmesi planlanan yeni müzakere turuna başlamasının hemen ardından gerçekleşti.

ABD'nin arabuluculuğunda yürütülen görüşmelerde, sınır hattındaki güvenlik düzenlemelerinin ele alınması ve Haziran ayı sonunda Washington'da üzerinde mutabakata varılan çerçeve anlaşmasının uygulanmasının görüşüldüğü belirtiliyor.

Roma'daki temaslar, İsrail ile Lübnan arasında gerçekleştirilen yedinci müzakere turu olma özelliğini taşıyor.

Son 24 saatte Gazze'deki hastanelere 4 ölü ve 1 yaralının getirildiği kaydedildi.

Ateşkese rağmen saldırılar sürüyor

Gazze'de ateşkesin yürürlüğe girdiği 10 Ekim 2025'ten bu yana İsrail'in saldırılarında 1254 kişinin yaşamını yitirdiği, 4 bin 121 kişinin yaralandığı, enkaz altından ise 804 kişinin cenazesine ulaşıldığı ifade edildi.

İsrail'in Ekim 2023'ten bu yana Gazze Şeridi'ne düzenlediği saldırılarda toplam can kaybının 73 bin 381'e, yaralı sayısının 174 bin 231'e yükseldiği bildirildi. Gazze Şeridi'nde enkaz altında hala binlerce cenazenin bulunduğu belirtiliyor.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 19,80 puan ve yüzde 0,14 artışla 13.707,73 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 0,64 değer kaybederken, holding endeksi yüzde 0,22 yükseldi.

Sektör endeksleri arasında en fazla kazandıran yüzde 1,83 ile kimya petrol plastik, en çok gerileyen yüzde 1,17 ile ulaştırma oldu.

ABD ile İran arasında yeni bir anlaşma sağlanabileceğine yönelik iyimserliklerle küresel piyasalarda risk iştahı artarken, bugün ABD'de açıklanacak ADP özel sektör istihdamı başta olmak üzere yoğun veri gündemi yatırımcıların odağına yerleşti.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise dünya genelinde PMI verileri ve ABD'de ADP özel sektör istihdamının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.600 ve 13.500 puanın destek, 13.800 ve 13.900 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Dolar/TL, saat 09.40 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,1 artışla 47,5770 seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalarda avro/TL önceki kapanışının yüzde 0,2 üzerinde 54,9140'tan, sterlin/TL de yüzde 0,1 artışla 64,0590'dan işlem görüyor.

Dolar endeksi yatay seyirle 99,8 seviyesinde bulunuyor. ABD-İran arasında diplomatik çözüm ihtimaline yönelik iyimserlikler ve petrol fiyatlarındaki geri çekilme varlık fiyatlamalarında ana unsur oldu.

Ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı dün yüzde 5,5 düşüşle 79,4 dolara inerek yaklaşık son bir ayın en düşük seviyesini gördü. Söz konusu gelişme, küresel enflasyon ve ABD Merkez Bankasının (Fed) olası şahin adımlarına ilişkin endişeleri hafifletti.

Petrol fiyatlarındaki düşüşle birlikte ABD 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,60 seviyelerine gerilerken, eylül ayında Fed'in faiz artırımı ihtimalleri de yüzde 60'a kadar çekildi.

Öte yandan ABD'de geçen hafta enflasyon göstergelerinin yavaşlamaya işaret etmesinin ardından, bugün açıklanacak ADP özel sektör istihdamı verileri iş gücü piyasasının gidişatını yansıtacak.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise dünya genelinde sektörel Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verileri ve ABD'de ADP özel sektör istihdamının takip edileceğini belirtti.

Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.32 itibarıyla kapanışa göre yüzde 0,19 azalarak 79,21 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün eylül vadeli varil fiyatı da 75,35 dolar olarak belirlendi.

Fiyatlardaki düşüşte, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin normalleşmesini sağlayabilecek diplomatik uzlaşıya varılabileceğine yönelik beklentiler etkili oldu.

ABD Başkanı Donald Trump, Fox News kanalına verdiği mülakatta, İran ile görüşmelerin "çok iyi" ilerlediğini ve tablonun "48 saat içinde" netleşeceğini belirterek, Hürmüz Boğazı'nın da "çok yakında açılacağını" söyledi.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent de dün CNBC televizyonunda katıldığı yayında Hürmüz Boğazı'nın açılmasına ilişkin bir anlaşmaya varılması ihtimali için bugünü işaret etmişti.

Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid el-Ensari ise Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için yoğun diplomatik temasların sürdüğünü ve tarafların anlaşma taslaklarını karşılıklı olarak paylaştığını aktarmıştı.

Pakistan hükümeti kaynaklarına göre de arabulucuların Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını öngören bir belge hazırlığında olduğu, ABD ile İran arasında yürütülen dolaylı görüşmelerin de bu belgeyi nihai hale getirmek üzere son aşamaya geldiği belirtilirken, taraflar geçiş ücretleri konusunda uzlaşı arayışını sürdürüyor.

İran ile Umman arasında Hürmüz Boğazı'nda deniz taşımacılığının yeniden güvenli şekilde sağlanmasına yönelik görüşmeler de yakından takip ediliyor.

İran resmi ajansı IRNA'nın haberine göre İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Hürmüz Boğazı'nda gemiler için güvenli geçiş koridorlarının belirlenmesi amacıyla Umman ile yürütülen teknik ve siyasi görüşmelerde ilerleme sağlandığını açıkladı.

İran'ın İngilizce yayın yapan devlet televizyonu Press TV ise üst düzey bir İranlı yetkiliye dayandırdığı haberinde, "ABD'nin engellemelerine rağmen" İran ile Umman arasındaki Hürmüz Boğazı görüşmelerinin yeni bir aşamaya geçtiğini, Washington'ın müdahalelerinin sona ermesi halinde Tahran'ın Umman ile anlaşmaya varabileceğini aktardı.

Umman'dan bir heyet, 24 Temmuz'da Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğinin yönetimine ilişkin mekanizmayı görüşmek üzere Tahran'a gitmişti.

Diplomatik temasların yoğunlaşması ve Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin normalleşmesini sağlayabilecek bir uzlaşıya varılabileceğine yönelik beklentilerin güçlenmesi, arz kesintisi endişelerini hafifleterek petrol fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturuyor.

Öte yandan, Amerikan Petrol Enstitüsü, ABD'nin ticari ham petrol stoklarının geçen hafta önceki haftaya göre 2 milyon 690 bin varil arttığını açıkladı. Piyasa beklentisi, stoklarda 2 milyon varil düşüş yaşanacağı yönündeydi.

ABD Enerji Enformasyon İdaresi'nin gün içinde resmi stok verilerini açıklaması bekleniyor.

Brent petrolde teknik olarak 84,23 doların direnç, 76,57 doların ise destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Çin ile Türkiye arasında 4 Ağustos 1971'de kurulan diplomatik ilişkiler bu yıl 55. yılını kutluyor. Çin Halk Cumhuriyeti Ankara Büyükelçisi Sn. JİANG Xuebin, CGTN Türk'e verdiği özel röportajda, iki ülke ilişkilerinin son 55 yıldaki gelişimini ve geleceğe ilişkin beklentilerini değerlendirdi.