Mao Ning, KSYÖ Genel Direktörü ve İcra Konseyi Başkanı ile 12 ülkenin KSYÖ nezdindeki temsilcileri ve üst düzey diplomatlarının, Çin'in daveti üzerine 31 Ağustos-5 Eylül’de Çin’in kuzeydoğusunda yer alan Jilin eyaletine bağlı Hunchun, Duenhua ve Ha’erbaling gibi bölgeleri ziyaret ettiğini ve Japonya’nın bölgeye bıraktığı kimyasal silahların kazılması, geri dönüştürülmesi ve imha edilmesi alanlarını incelediğini ifade etti.

Mao, bu ziyaretin, Çin Halkının Japon Saldırganlığı’na Karşı Direniş Savaşı ve Dünya’nın Faşizme Karşı Savaşı’nda Elde Edilen Zaferlerin 81. yıldönümüne denk geldiğine dikkat çekti. Japon militarizminin İkinci Dünya Savaşı döneminde Çin'i işgal etmesinin Çin’de büyük insani felaketlere yol açtığı gibi, yerel halkı ciddi şekilde etkileyen kimyasal silah sorununu getirdiğini dile getirdi.

Çinli sözcü Mao Ning, ziyaret sayesinde tüm tarafların, Japonya’nın kimyasal silahları bırakmasının Çin halkının can ve mal güvenliği ile ekolojik çevreye getirdiği ciddi zararı etkin şekilde anladığını söyledi.

Mao, tarafların KSYÖ’nin, Kimyasal Silahlar Sözleşmesi (KSS) doğrultusunda Japonya'yı derhal sorumluluklarını yerine getirmeye, Çin’de bırakılan kimyasal silahları kapsamlı ve kökünden imha etmeye çağırmasını desteklediklerini vurguladı. Mao, tarafların Çin halkının temiz bir toprağa sahip olması, tüm dünya halkının ise kimyasal silahsız bir çevreye sahip olması gerektiği görüşünde birleştiğini kaydetti.

Çin ile Amerika Birleşik Devletleri (ABD) arasında ticaret savaşları, teknoloji kısıtlamaları ve Tayvan gerilimiyle geçen yılların ardından ilişkilerin çerçevesi yeniden tartışılıyor. Tsinghua Üniversitesi Uluslararası Güvenlik ve Strateji Merkezi Direktörü Prof. Da Wei, Foreign Affairs dergisinde yayımlanan makalesinde, Pekin ile Washington arasında “stratejik istikrar” olarak adlandırılan yeni bir ilişkinin şekillenmeye başladığını savundu.

Makalede, Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping ile ABD Başkanı Donald Trump’ın mayıs ayında Pekin’de gerçekleştirdiği görüşmede iki ülke arasında “yapıcı stratejik istikrar ilişkisi” kurulması konusunda uzlaşıya vardığı hatırlatıldı. Washington’da bu çerçeveyi “içi boş sözler” olarak değerlendirenlerin bulunduğuna dikkat çekilen yazıda, buna karşın iki ülkenin on yılı aşkın süredir ilk kez ilişkinin nasıl tanımlanacağı konusunda ortak bir noktaya ulaştığı belirtildi.

Stratejik istikrar kavramının nükleer alandaki geleneksel yumuşamadan farklı olduğuna işaret edilen değerlendirmede, “Bu, iki tarafın ilişkilerde daha fazla bozulmayı önleyebileceği ve çıkarların örtüştüğü alanlarda işbirliğini genişletebileceği yeni bir dengeyi ifade ediyor” denildi.

Ticaret savaşı iki tarafın sınırlarını gösterdi

Makaleye göre yeni denge arayışının arkasında yalnızca Xi Jinping ve Donald Trump’ın siyasi tercihleri bulunmuyor. Ekonomik bağların tamamen koparılmasının maliyeti ile olası askeri çatışmanın sonuçlarının iki ülkeyi istikrara yönelten yapısal nedenler olduğu kaydedildi.

Makalede “Trump’ın ikinci döneminin başlamasından bu yana ikili ilişkinin basitçe batmasına izin verilemeyecek kadar büyük olduğu iki taraf için de açık hale geldi” ifadeleri kullanıldı. 2025 yılında tarifeler ve nadir toprak elementleri üzerinden yaşanan karşılıklı hamlelere işaret edilen değerlendirmede, bu sürecin ABD’ye zarar verebilecek kapasiteye ulaştığının altı çizildi.

Çin’in özgüveni arttı

Foreign Affairs’teki makalenin önemli tezlerinden biri de son sekiz yıldaki ABD baskısının Çin’in kalkınmasını durduramadığı görüşüne dayanıyor. Aradan geçen sekiz yılda Çin ekonomisinin temel yapısının ayakta kaldığına dikkat çekilirken, gayrimenkul ve bazı geleneksel sektörlerde sorunlar sürse de ileri teknoloji ve imalat alanında önemli ilerleme sağlandığı belirtildi. DeepSeek’in 2025 yılındaki çıkışı ve Çin’in nadir toprak elementlerindeki konumu örnek gösterilirken, bu gelişmelerin Pekin’deki stratejik özgüveni artırdığı değerlendirmesi yapıldı. Yazıda bu bağlamda şu ifadelere yer verildi:

“Çin’in ABD’den yarı iletken temin edememesi, kendi çip sektörünü güçlendirmeye zorladı. Çin’de artık hâkim görüş, ABD hükümetinin yüksek teknoloji sektörlerine yönelik kısıtlamalarının Çin’i daha fazla kendine yeterlilik ve inovasyona yönelttiği, Washington’ın çevreleme politikalarını etkisiz ve nihayetinde ters tepen bir hale getirdiği yönünde.”

En kritik dosya Tayvan

Foreign Affairs makalesine göre ABD-Çin ilişkilerindeki yeni istikrar arayışının önündeki en büyük risk ise Tayvan dosyası olmaya devam ediyor. “Tayvan, Çin ile ABD arasında bilinçli olarak başlatılabilecek bir askeri çatışmayı tetikleyebilecek tek meseledir.” değerlendirmesine yer verilen makalede adada Demokratik İlerleme Partisi’nin mevcudiyetinin ve Washington’ın izlediği belirsizliğin gerilimi artırdığı belirtildi.

Washington’ın Çin’in ABD ile ilişkilerin temeli ve ulusal güvenliğin krımızı çizgisi olarak belirlediği Tayvan konusunda değişikliğe gitmesi gerektiğini vurgulayan makalede “ABD, Çin’in Tayvan üzerindeki egemenliğini tanıyarak ya da Tayvan’ın bağımsızlığına açıkça karşı çıkarak ilan edilmiş politikasını Pekin’in tutumuna daha fazla yaklaştırabilir.” İfadeleri kullanıldı.

"Tektonik bir sarsıntı yaşıyoruz"

Merz, Bild gazetesine yaptığı açıklamada ve CDU Federal Yürütme Kurulu toplantısında son derece sert ifadeler kullandı. Başbakan, seçim sonucunu "dramatik" olarak nitelendirerek "Bu, partimizi temellerinden sarsıyor. Ne ben ne de federal hükümet eskisi gibi devam edebiliriz. Gündelik akışa dönemeyiz." ifadelerini kullandı

Yaşananların sadece parti için değil, tüm Alman siyasi sistemi için bir uyarı olduğunu vurgulayan Merz, "Güçlü bir anayasamız var, aşırı sağcı bir eyalet hükümetine karşı anayasayı savunacak tüm araçlara sahibiz, ancak parti sistemimizde tektonik bir sarsıntı yaşıyoruz." dedi.

"İnsanlara duygusal erişim bulamadık"

Merz, yenilginin nedenlerine ilişkin çarpıcı bir özeleştiri yaparak partisinin temel sorununu "İnsanlara duygusal bir erişim bulmayı başaramadık. Politikalarımız nüfusun duygusal desteğinden yoksun." sözleriyle dile getirdi.

CDU lideri, partisinin AfD karşısındaki bu başarısızlığının "derin bir kırılma" anlamına geldiğini belirterek, parti içinde kamuoyuna yönelik eleştirel açıklamaların CDU'ya zarar verdiğini ve AfD'ye yaradığını söyledi.

Merz ayrıca, AfD'nin nihai amacının CDU'nun "tamamen yok edilmesi" olduğunu öne sürerek, partisinin bu hedefe karşı Konrad Adenauer ve Helmut Kohl'ün mirası üzerinde dimdik durması gerektiğini vurguladı.

AfD ile işbirliğine "Kırmızı Çizgi"

Seçim sonrası artan spekülasyonlara karşı Merz, AfD ile "hiçbir işbirliği" olmayacağını ve aşırı sağcı bir eyalet hükümetinin oluşmasına karşı tüm anayasal araçların kullanılacağını belirtti.

AfD, salt çoğunluk için 3 sandalye eksiğiyle meclise girse de, diğer partilerin AfD ile koalisyon kurmayı reddetmesi nedeniyle eyalette hükümet kurma süreci belirsizliğini koruyor. Uzmanlar, AfD'nin azınlık hükümeti kurma ya da erken seçime gitme gibi seçenekleri değerlendirebileceğini belirtiyor.

Ulusal siyasete yansımaları

Saksonya-Anhalt'taki bu tarihi yenilgi, sadece eyalet düzeyinde değil, ulusal siyasette de büyük yankı uyandırdı. Almanya genelinde hükümetten memnuniyet oranı yüzde 13 seviyesine gerilerken, Merz liderliğindeki federal hükümet üzerindeki baskı daha da arttı.

CDU'lu Saksonya-Anhalt Eyalet Başbakanı Sven Schulze, yenilginin bir kısmını Merz liderliğindeki federal hükümetin politikalarına bağlayarak, partinin kurumsal olarak bir muhasebe yapması gerektiğini savundu.

CDU yönetimiyle bir kriz toplantısı düzenleyerek gelişmeleri değerlendiren Merz'in, partisini yeniden yapılandırmak ve seçmen nezdinde güveni yeniden tesis etmek için önümüzdeki günlerde kapsamlı bir reform paketi açıklaması bekleniyor.

ABD Başkanı Donald Trump'ın özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner'in Moskova ve Kiev'deki temaslarını değerlendiren Peskov, "Şüphesiz, az ya da çok etkili her türlü girişim, barışa doğru atılan küçük bir adımdır. Bu bağlamda, Amerikan müzakerecilerin, barışın sağlanmasına yönelik çabalarına gerçekten büyük değer veriyoruz." diye konuştu.

Amerikan temsilcilerinin, Ukrayna'daki temaslarının sonuçları hakkında Rus tarafına bilgi verilmediğini aktaran Peskov, bu konuda Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ABD Başkanı Donald Trump arasında telefon görüşmesinin yapılabileceğini söyledi.

Dmitriy Peskov, ABD, Rusya ve Ukrayna arasında krizin çözümüne yönelik müzakerelerin yeniden başlatılması ihtimaline ilişkin, "Üçlü formattaki müzakerelerin yeniden başlatılması ihtimalini dışlamıyoruz ancak müzakere yeri ve tarihleri hakkında konuşmak için henüz erken." ifadesini kullandı.

Peskov, "ABD'li müzakerecilerin önerilerinin Anchorage zirvesindekilerinden ne ölçüde farklılaştığı ve yeni önerilerde tartışmalı konuların bulunup bulunmadığı" yönündeki soruyu ise yanıtsız bıraktı.

Norveç'in Rus sınırına topçu taburu konuşlandırma yönündeki planlarını değerlendiren Peskov, bunun Rusya'ya karşı olduğunu ve güvenliği tehdit ettiğini vurguladı.

Sözcü Peskov, Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan'ın yakın zamanda Rusya'yı ziyaret edeceğini bildirdi.

Uyku ile Alzheimer hastalığı arasındaki ilişkinin çift yönlü olabileceğine işaret eden Üstel, "Uyku bozuklukları bilişsel gerileme açısından bir risk faktörü olabilirken Alzheimer hastalığıyla ilişkili beyindeki değişiklikler de uyku-uyanıklık düzeninin bozulmasına neden olabiliyor. Bu nedenle özellikle ileri yaşlarda ortaya çıkan ve uzun süre devam eden uyku sorunlarını yalnızca yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak değerlendirmemek gerekiyor." ifadelerini kullandı.

Üstel, gece boyunca sık uyanmanın ve derin uyku dönemlerinin azalmasının uyku kalitesini olumsuz etkilediğine dikkati çekerek, "Kişi sekiz saat yatakta kalmış olsa bile uykusu sürekli bölünüyorsa yeterli ve kaliteli bir uyku elde edemeyebilir. Özellikle yüksek sesle horlama, uykuda nefesin durduğunun fark edilmesi, sabah dinlenmeden uyanma ve gün içinde aşırı uyku hali varsa uyku apnesi açısından değerlendirme yapılması önemlidir." değerlendirmelerinde bulundu.

"Her uyku sorunu Alzheimer hastalığına işaret etmez"

Uykusuzluk ve obstrüktif uyku apnesi gibi bozukluklarla bilişsel gerileme ve demans arasında ilişki bulunduğunu gösteren araştırmalara işaret eden Üstel, uyku sorunu yaşayan herkesin Alzheimer hastalığına yakalanacağı yönünde bir çıkarım yapılmaması gerektiğini belirtti.

Üstel, uyku sırasında beynin bazı metabolik atıkları temizleyen mekanizmalarının daha aktif çalıştığını vurgulayarak, "Uyku sırasında beynin gün içinde oluşan bazı metabolik atıkların temizlenmesine yönelik mekanizmaları daha aktif çalışıyor. Alzheimer hastalığında önemli rol oynayan beta-amiloid ve tau proteinleri ile uyku arasındaki ilişki de bu nedenle uzun süredir araştırılıyor. Ancak burada önemli olan, kötü uyku Alzheimer’ın kesin nedeni demek değildir. Bilimsel veriler bir ilişkiye işaret ediyor." ifadelerini kullandı.

Yetersiz uyku, stres, depresyon, bazı ilaçlar ve farklı sağlık sorunlarının da unutkanlığa neden olabileceğini belirten Üstel, sözlerini şöyle tamamladı:

"Kişinin yakın zamanda yaşanan olayları sık sık unutması, aynı soruları tekrar tekrar sorması, günlük işlerini yapmakta zorlanması veya bu yakınmalara belirgin uyku bozukluklarının eşlik etmesi durumunda değerlendirme geciktirilmemelidir. Beyin sağlığının korunmasında kaliteli uyku, düzenli fiziksel aktivite, dengeli beslenme ve damar sağlığının korunmasıyla birlikte ele alınmalıdır."

Irak Savaşı gazisi olan ve Başkan Yardımcısı JD Vance’in yakın çevresinde bulunan Driscoll, Trump yönetimine dışarıdan muhalefet eden bir isim değildi. İstifasından birkaç gün önce Trump ile görüşerek İran savaşının silahlı kuvvetler üzerinde yarattığı baskı ve Hegseth’in komuta kademesine müdahaleleri konusunda kaygılarını aktardığı bildirildi.

24 general ve amiral görevden alındı

Hegseth göreve geldikten sonra en az 24 general ve amirali görevden aldı veya ayrılmaya zorladı, onlarca terfiye müdahale etti. Kara Kuvvetleri Kurmay Başkanı Orgeneral Randy George da nisanda görevden alınan isimler arasındaydı. Avrupa ve Afrika’daki ABD Kara Kuvvetlerinin başındaki Orgeneral Christopher Donahue ise komutanlığının statüsünün düşürülmesinin ardından emekliliğe zorlandı.

Driscoll’ın ayrılmasıyla Kara Kuvvetleri aynı anda Senato tarafından onaylanmış bakan, kurmay başkanı ve Avrupa’daki kuvvetlerin komutanından yoksun kaldı.

Pentagon’daki değişim yalnızca görev dağılımıyla sınırlı kalmadı. Driscoll ve George, Ukrayna savaşından çıkarılan dersler doğrultusunda Kara Kuvvetlerini insansız hava araçları, yapay zekâ ve daha hızlı tedarik süreçlerine yönelten modernizasyon çalışmalarının başındaki iki isimdi.

Trump’ın “İHA adamı” olarak adlandırdığı Driscoll, geçen kasım ayında Ukrayna’ya giderek ülkenin insansız sistemler konusundaki savaş tecrübesini ABD ordusuna aktarmaya yönelik işbirliği geliştirdi. George döneminde İHA savaşını öğrenmek amacıyla oluşturulan yeni bir Kara Kuvvetleri taburunun da Hegseth’e yakınlığıyla bilinen Kara Kuvvetleri Kurmay Başkan Vekili Orgeneral Christopher LaNeve tarafından aşamalı olarak kapatıldığı belirtiliyor.

LaNeve, teknoloji yatırımlarını tamamen terk etmese de “temel ilkelere dönüş” yaklaşımını savunuyor. Fiziksel yeterlilik ve geleneksel savaşçı kültürüne daha fazla ağırlık verilirken Avrupa’daki bazı Kara Kuvvetleri unsurları azaltılıyor ve Batı Yarımküre’ye yönelik askeri planlama öne çıkarılıyor.

Patriot stokunun üçte ikisi kullanıldı

Pentagon’daki kadro değişimi ABD ordusunun İran savaşı nedeniyle kaynak sıkıntısıyla karşı karşıya olduğu dönemde gerçekleşiyor. Financial Times’ın aktardığı tahminlere göre İran operasyonları, ABD’nin savaş öncesindeki Patriot önleyici füze stokunun yaklaşık üçte ikisini tüketti.

Üst düzey askeri yetkililerin geçen ay Hegseth’i, İran’a karşı geniş çaplı operasyonların aynı yoğunlukta sürdürülmesinin ABD’nin başka bölgelerdeki tehditlere cevap verme kapasitesini zayıflatabileceği konusunda uyardığı bildirildi. Trump’ın İran konusunda bütün askeri seçenekleri açık tutması ise 50 binden fazla Amerikan askerinin aylardır alarm durumunda kalmasına yol açtı.

Askeri konuşlanmada plandan sapıldı

Kaynak sıkıntısı ABD’nin küresel askeri konuşlanmasına da yansıdı. Japonya’da konuşlu USS George Washington uçak gemisi, dokuz aydan uzun süredir denizde bulunan USS Abraham Lincoln’ü rahatlatmak amacıyla ağustos ayında Orta Doğu’ya gönderildi. Bu değişiklik sonrasında ABD’nin Asya-Pasifik’te uçak gemisi taarruz grubu kalmadı.

Ortaya çıkan tablo gösteriyor ki ABD açısından sorun İran savaşının tek başına yarattığı askeri maliyetin ötesine geçmiş durumda. Patriot stoklarının hızla azalması ve Asya-Pasifik’teki deniz gücünün Orta Doğu’ya kaydırıldığı bir dönemde Pentagon, deneyimli komutanların tasfiyesi ve ordunun gelecekteki savaşlara hangi teknoloji ve kuvvet yapısıyla hazırlanacağı konusunda yaşanan mücadeleyle karşı karşıya. Bu koşullar, Washington’ın Orta Doğu, Avrupa ve Asya-Pasifik’te aynı anda askeri üstünlük sağlama kapasitesi üzerindeki baskıyı artırıyor.

Ülkede son 24 saatte dang humması nedeniyle en az 4 kişi yaşamını yitirirken, 1558 yeni vaka kaydedildi.

Öte yandan yılbaşından bu yana 42 bin 590 kişi dang hummasına yakalanırken, 117 kişi hastalıktan dolayı hayatını kaybetti.

Ülkede dang humması nedeniyle geçen yıl 413, 2024'te ise 575 kişi ölmüştü.

Dang humması

Tropikal ve subtropikal bölgelerde görülen dang humması virüsü, insanlara sivrisinekler aracılığıyla bulaşıyor. Kuluçka döneminden sonra genel olarak hafif ateşe sebebiyet veren hastalık, bazı vakalarda ölüme neden olabiliyor.

Vakalar, genellikle "yağış dönemleri" olarak bilinen mart, haziran, eylül ve aralıkta artış gösteriyor.

Bilim insanları, yüksek sıcaklık ve uzun süren yağışların sıtma ve dang humması taşıyan sivrisineklerin artmasına sebep olduğu uyarısında bulunuyor.

Hastalığa yol açan sivrisinek türünün su birikintilerinde larva oluşturması nedeniyle, özellikle sanayi çevrelerindeki çöp birikintilerinin sürekli ilaçlanması gerekiyor.

Almanya'da siyasi partilerin uzun süredir uyguladığı AfD'yi iktidardan uzak tutma stratejisi, Saksonya-Anhalt seçiminde yeni bir sınamayla karşı karşıya. AfD yüzde 43.8'lik oy oranıyla parlamentoda 39 sandalyenin sahibi oldu ve bu sonuç, partiyi eyalet siyasetinin merkezine taşıdı.

Bu tablo, Almanya açısından kritik bir soruyu yeniden gündeme getiriyor: AfD'yi büyüten yalnızca partinin kendisi mi, yoksa seçmenin merkez partilere yönelik artan memnuniyetsizliği mi?

AfD'nin yükselişinin merkezinde göç var

AfD'nin siyasi söyleminin en güçlü başlıklarından biri göç.

Parti, Almanya'nın göç ve iltica politikasının ciddi biçimde sıkılaştırılmasını, sınır kontrollerinin artırılmasını ve daha fazla sınır dışı işlemi yapılmasını savunuyor. Saksonya-Anhalt seçim kampanyasında da göç karşıtlığı, ulusal kimlik ve güvenlik başlıkları öne çıktı. Partinin eyalet programında sığınmacıların statüsünün daha hızlı gözden geçirilmesi ve sınır dışı süreçlerinin hızlandırılması gibi öneriler bulunuyor.

Ancak AfD'nin göç söyleminin etkisini yalnızca göçmen sayılarıyla açıklamak yeterli değil. Göç meselesi, partinin seçmenlere “ülkenin kontrolünü yeniden ele geçirme” vaadiyle birlikte sunduğu daha geniş bir siyasi anlatının parçası.

AfD, Berlin'deki siyasi elitlerin sıradan vatandaşların kaygılarını görmezden geldiği iddiasını sürekli olarak işliyor. Göç, bu anlatıda güvenlikten kamu hizmetlerine, konut maliyetlerinden kültürel değişime kadar çok sayıda sorunun sembolü haline geliyor.

Ekonomik sıkıntılar AfD'nin söylemini güçlendiriyor

AfD'nin yükselişinin ikinci ayağında ekonomi bulunuyor.

Almanya son yıllarda sanayi üretimindeki zayıflama, yüksek enerji maliyetleri, otomotiv sektöründeki dönüşüm ve ekonomik büyümedeki durgunlukla mücadele ediyor. Özellikle Doğu Almanya'nın bazı bölgelerinde ekonomik eşitsizlik ve Berlin tarafından yeterince dikkate alınmama duygusu siyasi tercihlere yansıyor.

AfD, bu hoşnutsuzluğu mevcut hükümetlerin ekonomi politikalarına yönelik daha geniş bir itirazla birleştiriyor.

Partinin ekonomik yaklaşımı; daha düşük vergiler, daha az bürokrasi, enerji politikasında daha geleneksel kaynaklara dönüş ve iklim politikalarının yeniden değerlendirilmesi gibi başlıklara dayanıyor.

Özellikle enerji konusunda AfD, Rusya'dan ucuz enerji ithalatının yeniden başlamasına sıcak bakıyor. Bu yaklaşım, partinin Ukrayna savaşı ve Rusya politikasıyla da doğrudan bağlantılı.

Ukrayna ve Rusya konusunda farklı bir çizgi

AfD'nin Almanya'daki diğer büyük partilerden ayrıldığı en belirgin alanlardan biri dış politika.

Parti, Ukrayna'ya askeri desteğin sona erdirilmesini ve Rusya ile ekonomik ilişkilerin yeniden kurulmasını savunuyor. Saksonya-Anhalt'taki AfD kampanyasında da Rusya ile ilişkilerin normalleştirilmesi ve Ukrayna'ya yönelik desteğin azaltılması öne çıkan başlıklardan oldu.

Bu politika özellikle eski Doğu Almanya'da karşılık buluyor. Bölgedeki bazı seçmenlerde Rusya'ya yönelik daha farklı tarihsel ve kültürel algılar bulunuyor. Bunun yanında Rus enerjisinin kesilmesinin ekonomik maliyeti de AfD'nin söylemine zemin hazırlıyor.

AfD'nin NATO politikası

AfD'nin NATO politikası ise sıklıkla “NATO karşıtlığı” olarak özetlense de partinin resmi programı bundan daha nüanslı.

AfD, NATO üyeliğini doğrudan reddetmiyor. Bunun yerine NATO'nun “saf bir savunma ittifakı” olarak yeniden yapılandırılmasını ve faaliyet alanının ittifak üyelerinin topraklarıyla sınırlandırılmasını savunuyor. Parti ayrıca Almanya ve Avrupa'nın uzun vadede daha fazla stratejik özerklik kazanması gerektiğini belirtiyor.

Bu yaklaşımın merkezinde ABD ile ilişkiler de bulunuyor.

AfD, ABD'yi Almanya'nın en güçlü NATO müttefiki olarak kabul ederken, Washington ile Berlin arasındaki ilişkinin daha eşitlikçi bir temele oturtulmasını istiyor. Parti programında Avrupa'nın NATO içerisindeki rolünün güçlendirilmesi ve savunma yükünün daha dengeli paylaşılması gerektiği vurgulanıyor.

Dolayısıyla AfD'nin güvenlik vizyonu, NATO'dan basit bir kopuştan ziyade ABD'nin Avrupa güvenliğindeki ağırlığının azaltıldığı, Avrupa'nın kendi savunma kapasitesinin güçlendirildiği ve Almanya'nın daha bağımsız hareket ettiği bir model arayışına dayanıyor.

Avrupa Birliği'ne de mesafeli

AfD'nin dış politika anlayışı yalnızca NATO ile sınırlı değil. Parti, Avrupa Birliği'nin ortak dış ve güvenlik politikasının daha fazla merkezileştirilmesine karşı çıkıyor. Ulusal egemenliğin güçlendirilmesini savunan AfD, Almanya'nın dış politikasının öncelikle kendi ulusal çıkarları doğrultusunda şekillenmesi gerektiğini belirtiyor.

Bu yaklaşım, partinin Avrupa entegrasyonuna yönelik daha genel eleştirisinin bir parçası.

AfD açısından daha fazla Avrupa bütünleşmesi, Almanya'nın karar alma yetkisinin Brüksel'e devredilmesi anlamına geliyor. Parti ise bunun yerine ulus devletlerin yetkilerinin korunmasını istiyor.

“Kültürel değişim” siyaseti

AfD'nin yükselişini yalnızca ekonomi ve göç üzerinden okumak da eksik kalıyor.

Parti, eğitimden aile politikalarına, toplumsal cinsiyet tartışmalarından kamu yayıncılığına kadar geniş bir alanda kültürel muhafazakâr bir program yürütüyor.

Saksonya-Anhalt'taki programında geleneksel aile yapısının teşvik edilmesi, okullardaki müfredatın değiştirilmesi, göçmen çocukların eğitimine yönelik farklı uygulamalar ve toplumsal cinsiyet politikalarına karşı daha muhafazakâr bir çizgi gibi öneriler bulunuyor. Parti ayrıca kamu yayıncılığının finansmanının ve kültürel kurumların rolünün yeniden değerlendirilmesini savunuyor.

Bu politika, AfD'nin kendisini yalnızca bir “göç karşıtı parti” olarak değil, Almanya'nın kültürel ve toplumsal yönünü değiştirmeyi hedefleyen bir siyasi hareket olarak konumlandırdığı şeklinde değerlendiriliyor.

AfD neden merkez partilerden oy çekiyor?

Uzmanlar, AfD'nin yüzde 43'ü aşan oy sonucunun, yalnızca AfD seçmeninin büyümesiyle açıklanamayacağına dikkat çekerek bunun aynı zamanda merkez partilerin seçmen kaybetmesi anlamına geldiğini belirtiyor.

Saksonya-Anhalt'ta iktidardaki CDU'nun oy oranı sert biçimde geriledi. Son verilere göre CDU yaklaşık yüzde 17 seviyesine düşerken, yaklaşık 83 bin seçmenin CDU'dan AfD'ye yöneldiği tahmin ediliyor.

Bu durum, AfD'nin başarısının önemli bir bölümünün protesto oylarıyla ilişkili olabileceğine işaret ediyor.

Seçmenin bir bölümünün AfD'nin bütün politikalarını desteklediği için değil, mevcut siyasi düzene tepki göstermek için oy vermiş olabileceği yönündeki değerlendirmeler ağırlıkta. Buna göre, Almanya'daki ekonomik durgunluk, göç tartışması ve federal hükümete yönelik memnuniyetsizlik bu protestonun temel kanallarından biri haline geliyor.

Nitekim Saksonya-Anhalt seçiminden hemen önce yapılan değerlendirmelerde bölgedeki seçmenlerin önemli bölümünün federal hükümetin performansından memnun olmadığı görülüyordu.

Sosyal medya AfD'nin alanını genişletiyor

AfD'nin yükselişinde iletişim stratejisinin de önemli bir rolü bulunuyor.

Parti, özellikle sosyal medyada geleneksel siyasi partilerden daha sert, doğrudan ve kutuplaştırıcı bir dil kullanıyor. Bu dil, özellikle genç seçmenlere ulaşmasını kolaylaştırıyor.

Almanya'daki siyasi sistemin parçalanması da AfD'nin işini kolaylaştırıyor. Geleneksel büyük partilerin oy kaybetmesiyle siyasi rekabet daha fazla sayıda parti arasında dağılıyor. Böylece seçmenlerin önemli bir bölümü kendisini merkezin dışında konumlandıran partilere yöneliyor. Almanya Federal Yurttaşlık Eğitimi Merkezi de son yıllardaki parti sistemini giderek artan parçalanma, kutuplaşma ve segmentasyon üzerinden tanımlıyor.

AfD artık yalnızca Doğu Almanya'nın partisi değil

AfD'nin uzun süre Doğu Almanya'nın ekonomik ve siyasi hoşnutsuzluğunun temsilcisi olduğu düşünüldü.

Ancak bu tablo değişiyor.

Parti 2025 federal seçimlerinde yüzde 20,8 oy alarak Almanya'nın ikinci büyük partisi haline gelmişti. Bu sonuç, AfD'nin artık yalnızca eski Doğu Almanya'daki protesto seçmenine dayanan bölgesel bir hareket olmadığını gösterdi.

Batı Almanya'da da AfD'nin oylarını artırması, partinin ülke çapındaki siyasi dengeleri değiştirebilecek kapasiteye ulaştığına işaret ediyor. 2025'te Kuzey Ren-Vestfalya'daki yerel seçimlerde de AfD önceki sonucunu ciddi biçimde artırarak yüzde 14,5'e ulaşmıştı.

Ancak yüzde 43,8 iktidar anlamına gelmiyor

AfD'nin seçim zaferinin önündeki en önemli engel ise hâlâ aynı: diğer partilerle koalisyon kuramıyor.

Almanya'daki merkez partilerin büyük bölümü AfD ile işbirliğini reddediyor. Bu siyasi “ateş duvarı”, AfD'nin yüksek oy oranının doğrudan hükümet kurma gücüne dönüşmesini engelliyor. Saksonya-Anhalt'ta da AfD'nin 39 sandalyeyle birinci parti olmasına rağmen çoğunluğu sağlayamaması nedeniyle iktidara gelebilmesi için başka bir partinin desteğine ihtiyacı bulunuyor.

Ancak burada AfD açısından daha uzun vadeli bir siyasi kazanım söz konusu.

Parti hükümet kuramasa bile siyasi gündemi belirleme gücünü artırıyor. Göç, sınır güvenliği, enerji, Ukrayna, Avrupa Birliği ve kültürel politikalar gibi başlıkların merkez partiler tarafından da daha sert biçimde tartışılmasına yol açıyor.

Almanya'daki siyasi tartışmanın sağa kayması, AfD'nin doğrudan iktidara gelmesinden bağımsız olarak, partinin etkisinin genişlediğini gösteriyor.

Almanya'nın önündeki soru

Saksonya-Anhalt seçim sonucu, AfD'nin artık Alman siyasetinin kenarında duran bir protesto partisi olmadığını açık biçimde ortaya koydu.

Partinin yüzde 43,8'e ulaşması, Almanya'nın siyasi merkezindeki temsil krizini ve seçmenin mevcut düzene yönelik hoşnutsuzluğunu görünür hale getiriyor.

AfD'nin yükselişi; göç kaygısı, ekonomik belirsizlik, Doğu-Batı farklılıkları, hükümete yönelik memnuniyetsizlik, kültürel kutuplaşma ve geleneksel partilere duyulan güven kaybının aynı siyasi kanalda birleşmesiyle açıklanabilir.

Şimdi Almanya'nın karşı karşıya olduğu asıl mesele, yalnızca AfD'nin nasıl yükseldiği değil.

Merkez partiler, AfD'ye oy veren seçmenin hangi sorunlara tepki gösterdiğini çözebilecek ve bu seçmeni yeniden siyasetin merkezine çekebilecek bir politika üretebilecek mi?

Saksonya-Anhalt'taki yüzde 43,8'lik sonuç, bu sorunun artık ertelenemeyecek kadar büyük olduğunu gösteriyor.

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning, bugün düzenlenen olağan basın toplantısında, Filipinler Savunma Bakanı’nın ABD ile Güney Kore’nin askeri tatbikatına ilişkin açıklamalarını değerlendirdi.

Mao, Çin’in Asya-Pasifik bölgesinde barış ve istikrarın korunması için çalışmayı sürdürdüğünü belirterek, ilgili ülkelerin de bölgesel barış ve istikrara olumlu katkı sağlamasını umduklarını ifade etti.

İsrailli Bakan, Filistin Yönetimi güvenlik güçlerinin veya bunlara bağlı grupların "7 Ekim benzeri" bir saldırı başlattığının ya da böyle bir saldırıya hazırlandığının tespit edilmesi halinde, orduya Batı Şeria’da topyekün bir saldırıya hazırlanması talimatı verildiğini söyledi.

Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin, her bölgesinde Filistinlilere yoğun saldırılar düzenlediği Batı Şeria'ya dair Katz’ın ana hatlarını çizdiği plana göre İsrail, bölge genelinde Filistin Yönetimi’nin üst düzey yetkililerine, güvenlik birimlerine ve "terör altyapısı" olarak nitelediği hedeflere yönelik saldırılar başlatacak.

Savunma Bakanı, saldırıların suikastları, olay yerindeki şehir ve köylerdeki Filistinlilerin tahliyesini ve temizlenen bölgelerde İsrail askeri varlığının kalıcı hale getirilmesini kapsayabileceğini ileri sürdü.

Katz, söz konusu muhtemel planı İsrail'in Gazze ve Lübnan'da oluşturduğu işgal bölgelerinin yanı sıra, ordunun daha önce Cenin Mülteci Kampı'nda ve Batı Şeria'nın kuzeyinde yürüttüğü saldırılara benzetti.

İsrailli Bakan Katz, "Geçmişte olduğu gibi yıllarca sürecek bir intifada gerçeğine geri dönülmesine izin vermeyeceğiz." ifadelerini kullandı.

Katz, güvenlik durumunda ciddi bir bozulma yaşanması ve Filistin Yönetimi güçlerinin ya da bağlantılı grupların geniş çaplı bir saldırıya hazırlandığına dair kesin istihbarat elde edilmesi halinde söz konusu planının devreye sokulacağını savundu.

İsrail'in mevcut Batı Şeria politikasının üç önceliğe dayandığını dile getiren Katz, bunların, "Filistin kaynaklı terörle mücadele etmek, Yahudi yerleşim yerlerini genişletmek ve güvenlik istikrarını korumak" olduğunu öne sürdü.

İsrail ordusu, Nablus yakınlarındaki Usarin bölgesinde bir bıçaklı saldırı meydana geldiğini, saldırıyı düzenleyen kişinin olay yerinden kaçtığını ve daha sonra Kabalan bölgesinde yakalanarak öldürüldüğünü açıklamıştı.

Hindistan'ın ev sahipliğinde düzenlenecek 18. BRICS Zirvesi, grubun son yıllardaki dönüşümünü ortaya koyması açısından kritik bir döneme denk geliyor. 2024'teki genişlemeyle üye sayısı 11'e çıkan BRICS, artık yalnızca Brezilya, Çin, Rusya, Hindistan ve Güney Afrika'dan oluşan bir platform değil. Mısır, Etiyopya, İran, Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan ve Endonezya'nın katılımıyla ekonomik ve jeopolitik ağırlığı daha da artan bir yapı haline geldi.

Ancak Yeni Delhi'deki zirvenin asıl sorusu, BRICS'in ne kadar büyüdüğünden çok bu büyüklüğü ortak bir siyasi ve ekonomik kapasiteye dönüştürüp dönüştüremeyeceği olacak.

Hindistan, 2026 dönem başkanlığını “Dayanıklılık, İnovasyon, İşbirliği ve Sürdürülebilirlik” başlıkları üzerine kurdu. Yeni Delhi, BRICS'i yalnızca jeopolitik bir platform olarak değil, ticaret, teknoloji, sağlık, enerji, iklim ve kalkınma alanlarında somut işbirliği üretebilen bir mekanizma olarak konumlandırmayı hedefliyor.

BRICS'in önceliği: Söylemden somut işbirliğine

Hindistan'ın dönem başkanlığı, BRICS'in “Batı'ya karşı bir blok” olarak tanımlanması yerine Küresel Güney'in kalkınma ve temsil ihtiyaçlarına odaklanan daha pragmatik bir platform olarak güçlendirilmesini öne çıkarıyor.

Zirvenin gündeminde tedarik zincirlerinin dayanıklılığının artırılması, ticaretin kolaylaştırılması, enerji dönüşümü, sağlık, tarım, küçük ve orta ölçekli işletmeler, yapay zekâ ve dijital teknolojiler bulunuyor. Hindistan ayrıca BRICS ülkeleri arasındaki ekonomik ilişkilerin daha somut mekanizmalar üzerinden geliştirilmesini istiyor.

Bu yaklaşım, BRICS'in son yıllarda geçirdiği dönüşümün de göstergesi. Grup, ilk dönemindeki “yükselen ekonomilerin koordinasyonu” anlayışından, bugün küresel ekonomi ve yönetişim düzeninin bazı temel kurallarını tartışan daha geniş bir platforma doğru ilerliyor.

Doların hakimiyetine alternatif arayışı

Zirvenin en dikkat çekici başlıklarından biri ise finansal sistem olacak.

BRICS ülkeleri arasında yerel para birimleriyle ticaretin artırılması, sınır ötesi ödemelerin kolaylaştırılması ve ödeme sistemlerinin birbirine bağlanması konusunda çalışmalar sürüyor. Hindistan Merkez Bankası Başkanı Sanjay Malhotra, ağustos ayında BRICS ülkelerinin hızlı ödeme sistemleri ve merkez bankası dijital paralarının (CBDC) birbirine bağlanmasını tartıştığını açıkladı.

Buradaki hedef, kısa vadede doların tamamen devre dışı bırakılması değil. Daha çok, BRICS ülkeleri arasındaki ticarette daha düşük maliyetli, hızlı ve dolar bağımlılığını azaltabilecek alternatif kanallar oluşturmak.

Bu nedenle Yeni Delhi'de finans başlığında verilecek mesaj, BRICS'in küresel finans sistemini bir gecede değiştirmesinden ziyade, uzun vadeli bir alternatif altyapı oluşturma çabasının ne kadar ilerletilebileceği olacak.

Farklı çıkarlar dengesi BRICS'in geleceğini belirleyebilir

BRICS'in önündeki en önemli sorunlardan biri ise grubun içindeki farklılıklar.

Rusya'nın Batı ile çatışması, Brezilya ve Hindistan'ın daha pragmatik ve ekonomik bir BRICS vizyonunu tercih etmesi ve yeni üyelerin farklı dış politika öncelikleri, grubun ortak hareket kapasitesini sınırlandırıyor.

Bu nedenle BRICS'in gücü yalnızca ekonomik büyüklüğünden değil, farklı çıkarları bulunan üyeler arasında ne ölçüde ortak bir gündem oluşturabildiğinden geçiyor.

Küresel Güney'in sesi olma iddiası

BRICS'in kendisini tanımlama biçimindeki en önemli değişimlerden biri de Küresel Güney vurgusunun güçlenmesi.

Grubun temel iddiası, mevcut uluslararası kurumların gelişmekte olan ülkelerin ekonomik ve siyasi ağırlığını yeterince yansıtmadığı yönünde. Bu nedenle BM, IMF ve Dünya Bankası gibi kurumlarda reform çağrısı BRICS gündeminin önemli parçalarından biri olmaya devam ediyor.

2025'te Brezilya'nın ev sahipliğinde gerçekleştirilen zirvede de küresel yönetişim, finans, sağlık, yapay zekâ ve iklim değişikliği gibi alanlarda 126 taahhüt kabul edilmişti. Yeni Delhi'nin hedefi ise bu çerçeveyi daha fazla somut işbirliğine dönüştürmek.

Bu açıdan bakıldığında BRICS'in temel iddiası “Batı'nın karşısında yeni bir blok oluşturmak” değil. Daha geniş bir perspektifle, küresel ekonomik ve siyasi karar alma mekanizmalarında gelişmekte olan ülkelerin ağırlığını artırmak.

Yapay zekâ ve teknoloji yeni mücadele alanı

Bu yılki zirvenin bir diğer önemli başlığı teknoloji olacak.

Hindistan, dijital kamu altyapısı, finansal teknoloji, yapay zekâ ve yeni teknolojilerde BRICS ülkeleri arasında bilgi paylaşımını artırmak istiyor. Yeni Delhi'nin kendi dijital kamu altyapısı deneyimini diğer üyelere aktarması da dönem başkanlığının öne çıkan girişimleri arasında.

Bu başlık, BRICS'in yalnızca enerji, hammadde ve ticaret üzerinden tanımlanan bir ekonomik platform olmaktan çıkıp dijital ekonominin geleceği konusunda da söz sahibi olma arayışını gösteriyor.

BRICS için yeni dönem: Farklılıkları ortak güce dönüştürme arayışı

Yeni Delhi Zirvesi, BRICS'in son yıllarda artan ekonomik ve siyasi ağırlığını daha güçlü bir kurumsal işbirliğine dönüştürme açısından önemli bir fırsat sunuyor.

Çin ve Hindistan gibi büyük ekonomilerin yanı sıra Rusya'nın jeopolitik etkisi, Körfez ülkelerinin finansal kapasitesi ve Brezilya'nın Latin Amerika'daki ağırlığı, BRICS'e geniş bir ekonomik ve stratejik taban kazandırıyor. Üyelerin farklı ekonomik modelleri ve dış politika öncelikleri ise bu çeşitliliği, ortak çıkarların geliştirilmesi açısından önemli bir potansiyele dönüştürüyor.

Bu nedenle BRICS'in önündeki temel mesele yalnızca başka bir küresel güç merkezine alternatif oluşturmak değil; farklı ülkelerin sahip olduğu ekonomik, siyasi ve stratejik kapasiteyi ortak hedefler doğrultusunda daha etkin biçimde bir araya getirmek.

12-13 Eylül'deki Yeni Delhi Zirvesi, bu açıdan BRICS'in genişleme sürecinin ardından daha kapsamlı ve işlevsel bir işbirliği mekanizmasına dönüşmesi için önemli bir aşama olacak. Ekonomi, finans, teknoloji, enerji, sağlık ve sürdürülebilir kalkınma gibi alanlarda geliştirilecek ortak girişimler, grubun küresel etkisini daha da artırabilir.

BRICS'in önündeki hedef artık yalnızca daha fazla ülkeyi aynı masa etrafında buluşturmak değil; bu geniş ve çeşitlilik barındıran yapıyı, ortak çıkarlar etrafında daha güçlü bir işbirliğine dönüştürmek. Yeni Delhi Zirvesi de bu hedef doğrultusunda BRICS'in küresel sistemdeki rolünü güçlendirecek yeni adımların habercisi olabilir.

Telefon görüşmesinde iki ülke arasındaki ekonomik, ticari ve insani işbirliğinin bazı güncel meseleleri ele alındı.

Görüşmede, ikili ilişkilerin farklı düzeylerde yoğunlaştırılması konusunda mutabakata varıldı.

ÇKP’nin 2012 yılında düzenlenen 18. Ulusal Kongresi’nden bu yana, Xi Jinping’in öncülüğündeki Merkez Komitesi, ekolojik medeniyet inşasına stratejik bir önem atfediyor.

Yeni dönemde Çin’e özgü sosyalizmin inşası kapsamında yürütülen bu süreçte; teorik, pratik ve kurumsal yenilikler kapsamlı bir şekilde ele alınarak bir dizi yeni strateji ortaya kondu. Ülkenin çevre politikalarında tarihi dönüşümlerin yaşandığı bu süreç, “Xi Jinping’in Ekolojik Medeniyet Düşüncesi”nin de temelini oluşturdu.

Dokuz bölüm ve yaklaşık 170 bin kelimeden oluşan eser; söz konusu düşünce sisteminin önemini, bilimsel çerçevesini, özünü ve pratik gerekliliklerini sistematik bir biçimde ele alıyor. Kitap, yeni dönemde ekolojik medeniyetin inşası için temel bir teorik rehber ve eylem kılavuzu niteliği taşıyor.

Bölgedeki petrol ve doğal gaz üretim zincirinin geniş bir alana yayıldığını ve erişilebilir durumda bulunduğunu belirten Kalibaf, şu ifadeleri kullandı:

"Bu sulardaki ve tesislerdeki Amerikan petrol ve doğal gaz şirketleri de aynı ölçüde savunmasız durumda. Varlıklarımıza saldırırsanız siz de saldırıya uğrarsınız. Bunu daha önce kanıtladık. Artık kullanılabilir durumda olmayan üslere sorun."

ABD Savunma Bakanı Hegseth, 5 Eylül'de X hesabından yaptığı açıklamada, İran'ın ABD gemilerine ateş açması halinde İran petrol tankerlerini "imha edip batıracaklarını" ifade etmişti.

Hegseth ayrıca İran'ın petrol tankerlerinden oluşan filosunun savunmasız olduğunu, ABD uçakları, gemileri ve denizaltılarının bu filoya saldırabilecek kapasitede bulunduğunu savunmuştu.

Trump, paylaşımında eyaletin haritası üzerinde “Mexico” kelimesinin üzerini çizip yerine “America” yazdığı bir görsel kullandı. Söz konusu görsel, kısa süre içinde Beyaz Saray’ın resmi X hesabından da yeniden yayımlandı. Trump, önerisini şu ifadelerle savundu:

“Birçok kişi New Mexico’nun adının New America olarak değiştirilmesini önerdi. Bu potansiyeli yüksek eyaletin insanları için çok daha prestijli ve güzel bir isim. Vay, bayıldım!!!”

Trump ayrıca, New Mexico’dan “tüm zamanların en büyük seçim hilesi yapılan eyaletlerinden biri” olarak bahsederek, eyaletteki seçim süreçlerine yönelik eleştirilerini de yineledi.

Eyalet yönetiminden sert tepki

Ancak öneri, başta eyalet yönetimi olmak üzere iki partiden siyasetçilerin sert tepkisini çekti. New Mexico Valisi Michelle Lujan Grisham, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, eyaletin adının “tartışmaya açık olmadığını” belirterek, “New Mexico, Amerika Birleşik Devletleri’nden önce var olan bir isimdir” dedi.

Vali Grisham, Trump’ı, yükselen benzin fiyatları ve İran’daki savaş gibi acil sorunlardan halkın dikkatini başka yöne çekmeye çalışmakla suçladı. Eyaleti temsil eden Demokrat Senatör Martin Heinrich de sosyal medyadan yaptığı paylaşımda, “Her zaman gerçek adlarıyla anacağım üç şey var: Meksika Körfezi, Ontario Gölü ve New Mexico” ifadelerini kullandı.

Temsilci Melanie Stansbury ise daha net bir dille “Oh hell no!” (Oh, hayır!) çıkışında bulunurken, eyaletteki Cumhuriyetçi Vali adayı Gregg Hull da fikre karşı çıkarak, New Mexico’nun “500 yıllık bir tarih” taşıdığını ve ismin “müzakere konusu olmadığını” vurguladı.

Buna karşın, Utah Senatörü Mike Lee gibi bazı Cumhuriyetçi isimler “New America” ismini “akılda kalıcı” bulduklarını ifade etti.

İsimler üzerinden yeniden şekillenen Amerika

Trump’ın New Mexico çıkışı, başkanlığının ikinci döneminde coğrafi isimler üzerinden yürüttüğü tartışmaların giderek genişlediğini gösteriyor.

Trump daha önce Meksika Körfezi’nin federal düzeyde “America Körfezi” olarak adlandırılması için adım atmış, Ağustos 2026’da ise Ontario Gölü’nün federal kullanımda “America Gölü” olarak anılmasını öngören bir kararname imzalamıştı. Geçen hafta da İran’la yaşanan gerilim sırasında Hürmüz Boğazı’nın “Trump Boğazı” olarak adlandırılması fikrini ortaya atmış, daha sonra bu önerinin ciddi olmadığını ima etmişti.

Yasal olarak mümkün mü?

Uzmanlar, bir ABD eyaletinin adının tek başına başkanlık kararnamesiyle değiştirilmesinin yasal olarak mümkün olmadığını hatırlatıyor. Böyle bir değişiklik için eyalet yasama organının ve ABD Kongresi’nin onayı gerekiyor. Dolayısıyla Trump’ın bu önerisinin şu aşamada sembolik ve siyasi bir hamle olarak değerlendirildiği belirtiliyor.

Gürlek, İstanbul merkezli 20 ilde düzenlenen eş zamanlı operasyonlarda 53 şüphelinin yakalanmasına yönelik çalışma başlatıldığını bildirdi.

Soruşturma kapsamında, 6 Şubat-31 Aralık 2023 tarihleri arasında depremzedelere ulaştırılmak üzere 4,3 milyar lira bağış toplandığı, kasadan toplam 4,2 milyar lira çıkış yapıldığı ve 950 milyon liranın nakit olarak çekildiği tespit edildi. Nakit çekimlerden birinin ise tek seferde 500 milyon lira olduğu belirtildi.

Ayrıca 29 şirket ile 7 şahıs şirketine toplam 1 milyar 757 milyon 547 bin 770 lira transfer edildiği; bazı yüksek tutarlı harcamaların karşılığında mal veya hizmet alımı bulunmadığı, yardımların nakliyesinden şahsi menfaat sağlandığı ve bazı yardımların kamu kurumlarına faturalarda belirtilenden eksik teslim edildiği tespit edildi.

İzmit’teki depolarda ise depremzedeler için temin edilen yüzlerce çadır, tekerlekli sandalye, elektrikli bisiklet, kırtasiye ürünü ve çeşitli yardım malzemesinin kullanılmadan bekletildiği belirlendi. Malzemelerin hak sahiplerine ulaştırılması için işlemlerin başlatıldığı bildirildi.

Ada bölgesinde olası heyelanlara karşı "en yüksek seviyedeki alarmda kalınması" talep edilen açıklamada, başkent ile çevresindeki Saitama ve Çiba eyaletlerinde şiddetli yağmurların etkisinin hafta içinde sürebileceği aktarıldı.

Volkanik bir ada olan Niijima, Tokyo'nun yaklaşık 160 kilometre güneyinde bulunuyor.

Buna göre Türkiye genelinde müze sayısı geçen yıl 2024'e kıyasla yüzde 4,4 artarak 664'e çıktı. Bu müzelerin 220'si Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde, 426'sı özel müze kategorisinde yer alırken Milli Saraylar Başkanlığına bağlı 18 müze faaliyet gösterdi. Ören yeri sayısı ise 148 oldu.

Müzelerdeki eser sayısı, geçen yıl bir önceki yıla göre yüzde 0,4 artarak 4 milyon 12 bin 294 olarak kayıtlara geçti.

Bakanlığa bağlı müzelerdeki eser sayısı da bu dönemde yüzde 0,5 artarak 3 milyon 388 bin 462 olurken özel müzelerdeki eser sayısı yüzde 0,4 artışla 292 bin 271'e ulaştı. Aynı dönemde Milli Saraylar Başkanlığına bağlı müzelerdeki eser sayısı yüzde 0,5 azalarak 331 bin 561 oldu.

Bakanlığa bağlı müzelerdeki eserlerin yüzde 60,4'ü sikke, yüzde 27,8'i arkeolojik materyal, yüzde 6,7'si etnografik materyal, yüzde 3,5'i tablet olarak belirlendi.

Ziyaretçi sayıları arttı

Müze ve ören yeri ziyaretçi sayısı, geçen yıl bir önceki yıla göre yüzde 6,8 artarak 65 milyon 862 bin 639'a yükseldi. Ziyaretçilerin yüzde 52,9'u Bakanlığa bağlı müze ve ören yerlerini ziyaret etti.

Bakanlığa bağlı ücretli müze ve ören yerlerine gidenlerin sayısı 20 milyon 888 bin 733'ü bulurken bunun toplam ziyaretçiler içindeki payı yüzde 31,7 oldu.

Özel müze ziyaretçi sayısı yüzde 10,8 artarak 21 milyon 905 bin 335'e çıkarken Milli Saraylar Başkanlığına bağlı müze ziyaretçi sayısı ise yüzde 8,8 azalarak 9 milyon 122 bin 685'e geriledi.

Bakanlık tarafından satılan müze kartı sayısı 6 milyon 804 bin 917 olarak kayıtlara geçti.

En çok müze ziyareti İstanbul'da

En yüksek müze ziyaretçi sayısına sahip iller sırasıyla 18 milyon 307 bin 485 ile İstanbul, 4 milyon 646 bin 357 ile İzmir ve 4 milyon 642 bin 683 ile Ankara olarak sıralandı.

Taşınmaz kültür varlıklarının sayısı 2025'te bir önceki yıla göre yüzde 2,6 artarak 130 bin 632'ye çıktı. Bu kültür varlıklarının en çok bulunduğu il 34 bin 558 ile İstanbul olurken bu ili 8 bin 120 ile İzmir ve 5 bin 332 ile Muğla takip etti.

Sit alanı sayısı arttı

Toplam sit alanı sayısı 2025'te bir önceki yıla göre yüzde 6 artarak 27 bin 703'e ulaşırken sit alanlarının yüzde 97,1'ini arkeolojik bölgeler oluşturdu.

Milli parkların sayısı 2025'te bir önceki yıla göre yüzde 2 artarak 50 oldu. Milli park alanı yüzde 3,2 artışla 942 bin 286 hektara ulaştı. Tabiat parkı sayısı yüzde 2,2 artarak 274 olurken tabiat parkı alanı yüzde 0,2 artışla 94 bin 294 hektar olarak kayıtlara geçti.

Tabiatı koruma alanı sayısı bir önceki yıla göre değişmeyerek 32 olurken tabiat anıtı sayısı da aynı kalarak 111 oldu.​​​​​​​

Açıklamada, Güney Kore, ABD ve Japonya arasında Güney Kore'nin Jeju Adası açıklarındaki uluslararası sularda düzenlenen "Freedom Edge" askeri tatbikatının başladığı duyuruldu.

Üç ülkenin deniz, hava ve siber dahil çeşitli alanlarda operasyonel yeteneklerini ve ortak müdahale kapasitelerini geliştirmek için bu tatbikatı düzenlediği belirtilen açıklamada, tatbikata üç ülkenin silahlı kuvvetlerine ait önemli deniz ve hava unsurlarının katılacağı bildirildi.

Açıklamada, 5 gün sürecek tatbikatın Kuzey Kore'nin "nükleer ve füze tehditlerine karşı" üç ülkenin caydırıcılık ve müdahale kapasitelerini güçlendirmeyi hedeflediği vurgulandı.

ABD Başkanı Donald Trump'ın 16 Ağustos'ta, hem çok maliyetli olmasını hem de Kuzey Kore lideri Kim Jong-un ile iyi ilişkilerini gerekçe göstererek Güney Kore ile ortak askeri tatbikatların "önemli ölçüde" azaltılması talimatı vermesinden sonra tatbikatın düzenlenmesi dikkati çekti.

Öte yandan Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti hükümeti de 31 Ağustos'ta ABD, Japonya ve Güney Kore arasındaki üçlü askeri tatbikatı "hava casusluğu" olarak nitelendirmişti.

Açıklamada ülkede meydana gelen selde hayatını kaybedenlerin sayısının 1355'e çıktığı, kayıp 4 bin 996 kişi için arama kurtarma çalışmalarının sürdüğü kaydedildi.

Hastaneye kaldırılan 6 bin 672 kişinin tedavi gördüğü ifade edilen açıklamada, afet bölgelerinde arama kurtarma, yardım dağıtımı, cesetlerin çıkarılması ve diğer acil durum operasyonları için 21 bin 402 güvenlik çalışanının görevlendirildiği belirtildi.

Nepal hükümetinin bir günlük yas ilan etmesinin ardından bugün bayraklar yarıya indirildi. Yerel halk, hayatını kaybedenler ve kayıp kişiler için anma törenleri düzenledi.

Uzmanlar, buzul çökmesine işaret ediyor

Nepal'in Rasuwa bölgesinde 26 Ağustos'ta meydana gelen sel nedeniyle düzinelerce köprünün yıkıldığı, yolların hasar gördüğü ve arama kurtarma çalışmaları için helikopterlerin sevk edildiği bildirilmişti.

Sel öncesi bölgede ilk olarak deprem meydana geldiğini açıklayan ABD Jeolojik Araştırmalar Merkezi, verilerini güncelleyerek 5,2 büyüklüğündeki sismik hareketin kaynağının buzul çökmesi olduğunu ifade etmişti.

Merkezi Katmandu'da bulunan Uluslararası Dağlık Kalkınma Merkezi'nde görevli uzmanlar, selin bölgedeki dağlık alandan kopan buzul parçalarının tetiklediği çığ nedeniyle meydana geldiğini belirtmişti.

Türkiye'de son zamanlarda yaz ayının gelmesiyle birlikte orman yangınlarında artış yaşanmaya başladı. İstanbul, İzmir ve Antalya ilçelerinde yangın kurtarma çalışmaları devam ediyor