İran'ın "her zaman savaşa karşı çıktığını ve halkının çıkarlarını korumakla birlikte bölgenin güvenliğini sağlamak adına ateşe körükle gitmekten kaçınmayı benimsediğini" savundu.

Pezeşkiyan, İran'ın bugüne kadar ülkeye yönelik saldırılara karşı kendisini savunduğunu belirterek, "Bu direnişi saldırganlar tamamen pişman olana kadar kararlılıkla sürdürecek ve İran milletinin haklarını korumaya devam edeceğiz." ifadelerini kullandı.

Gerekçe: Viyana Sözleşmesi’ne aykırı faaliyetler

Bakan Orban, sınır dışı kararının gerekçesine ilişkin yaptığı açıklamada, söz konusu 10 kişinin Macaristan’daki faaliyetlerinin, diplomatik ilişkileri düzenleyen Viyana Sözleşmesi çerçevesinde “kabul edilemez” olarak nitelendirildiğini belirtti.

Açıklamada, bu adımın “Macaristan’ın egemenliğini ve güvenliğini koruma” amacı taşıdığı ifade edildi.

Büyükelçiye resmi bildirim yapıldı

Kararın uygulanmasına ilişkin süreçte, Salı günü Dışişleri Bakanlığı’ndan üst düzey bir yetkili, Rusya’nın Macaristan Büyükelçisi’ni makamına çağırarak durumu resmen bildirdi.

Söz konusu 10 diplomatik misyon çalışanına ülkeyi terk etmeleri için süre tanındığı öğrenildi.

“Diplomatik ilişkiler kopmuyor”

Anita Orban, açıklamasında kararın sert bir uyarı niteliği taşımasına rağmen iki ülke arasındaki diplomatik bağların tamamen kesilmediğinin altını çizdi.

Orban, “Macaristan, karşılıklı saygı ve uluslararası kurallara bağlılık temelinde Rusya ile gerekli diyaloğu sürdürme niyetindedir.” ifadelerini kullandı.

Arka plan: 26 Ağustos’ta sertleşen ton

Sınır dışı kararı, Macaristan’ın Rusya’ya yönelik söyleminde son günlerde yaşanan belirgin sertleşmenin ardından geldi.

26 Ağustos’ta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’na sunulan bir belgede Macaristan yönetimi, Rusya’yı açıkça “Macaristan, Avrupa ve küresel düzen için bir tehdit” olarak nitelendirmişti.

Bu çıkış, Macaristan’ın Avrupa Birliği içinde Rusya ile en sıcak ilişkileri kuran ülkelerden biri olarak bilinen konumundan gözle görülür bir sapma olarak yorumlanıyor.

Uluslararası yansımalar

Son gelişme, Rusya-Ukrayna savaşının sürdüğü ve Avrupa’daki güvenlik dinamiklerinin hassas olduğu bir dönemde, NATO ve AB üyesi Macaristan’ın Moskova’ya karşı attığı nadir adımlardan biri olarak dikkat çekiyor.

Kararın, ittifak içinde Macaristan’ın Batı ile uyumlu bir duruş sergileme çabası olarak mı, yoksa istihbarat faaliyetlerine yönelik somut bir kanıta mı dayandığı ise önümüzdeki günlerde netleşmesi beklenen sorular arasında.

Gazeteye göre en dikkat çekici uyarılardan biri, 7 Ekim 2023'teki Aksa Tufanı Operasyonu'ndan yaklaşık bir buçuk hafta önce Birleşik Arap Emirlikleri Devlet Başkanı Şeyh Muhammed bin Zayed'den geldi.

“45 dakika telefonda görüştüler”

Haaretz'in üç üst düzey yabancı kaynağa dayandırdığı habere göre bin Zayed, Abu Dabi'deki başkanlık sarayından Netanyahu'yu doğrudan aradı. İki lider yaklaşık 45 dakika görüştü. İddiaya göre BAE lideri, Netanyahu'ya Hamas'ın Gazze'deki lideri Yahya Sinvar'ın İsrail'e karşı büyük bir operasyon hazırlığında olduğuna ilişkin bilgi verdi. Bin Zayed, olası bir saldırının yalnızca İsrail ile Hamas arasında yeni bir çatışmaya yol açmayacağını, tüm bölgeyi istikrarsızlaştırabileceğini ve İbrahim Anlaşmaları'nı tehlikeye atabileceğini söyledi. Netanyahu ise Haaretz'e göre tehdide beklenenden çok daha sakin bir yanıt verdi.

Gazetenin haberine göre Netanyahu, bu uyarıyı dinginlikle karşılamakla yetinmedi, İsrail'in güvelik kurumlarına da bilgi vermedi. Haaretz'e göre Netanyahu, bin Zayed'in verdiği bilgiyi ne Mossad ne Şin Bet ne de İsrail Genelkurmay Başkanı ile paylaştı. Dönemin Şin Bet yöneticilerinden biri gazeteye, “Uyarıları bilseydik, tüm değerlendirme tablomuzu değiştirebilirdi” dedi.

Bin Zayed'in Filistinli danışmanı ise BAE liderinin, Netanyahu'nun uyarıyı ciddiye alarak harekete geçeceğini düşündüğünü söyledi. Görüşmede BAE Emiri, Netanyahu'ya tehdide karşı hazırlıklı olma gerekliliğini vurguladı. Aynı zamanda, Gazze Şeridi için ekonomik bir çözüm bulmaya çalışmayı ve tırmanmayı önlemek için Batı Şeridi'ni sakinleştirmeyi tavsiye etti. Bin Zayed, Netanyahu'yu durumu ciddiye almaya çağırdı, ancak şaşırtıcı bir şekilde Netanyahu nispeten sakin bir şekilde karşılık verdi.

Bin Zayed daha sonra Netanyahu ile yaptığı görüşmeyi dönemin CIA Direktörü William J. Burns'e iletti.

Haaretz: Hamas ile gizli müzakereler Netanyahu nedeniyle çıkmaza girdi

Haaretz'in araştırmasında Netanyahu hükümeti ile Hamas arasındaki gizli temaslara ilişkin de dikkat çekici iddialar yer aldı. Gazeteye göre 2023'ün ilk dokuz ayında, Netanyahu'nun bilgisi ve onayı dahilinde İsrail ile Hamas arasında Gazze'de uzun vadeli bir düzenleme sağlayabilecek geçici ateşkes konusunda doğrudan görüşmeler yürütüldü.

Bu görüşmelerde; Gazze ablukasının kademeli olarak hafifletilmesi, Gazze'ye gıda ve hammadde girişinin artırılması, İsrail ve Mısır sınırında ticaret bölgeleri oluşturulması, Gazzeliler için istihdam yaratılması, Gazze'den Şarm el-Şeyh Havalimanı'na güvenli geçiş sağlanması, Gazze açıklarında bulunan doğalgaz sahasından bölgeye gaz sağlanması gibi konular masadaydı.

Bu süreçte tarafların ekonomik başlıkların büyük bölümünde anlaşmaya yaklaştığı, geriye ise İsrailli rehineler ile Filistinli mahkumların takasının kaldığı öne sürüldü.

Haaretz'e konuşan bir İsrail güvenlik kaynağına göre Netanyahu, Ağustos 2023'ün sonunda Hamas'ın talebi doğrultusunda 30 Filistinli mahkumun serbest bırakılmasını prensipte onayladı.

Ancak gazetenin iddiasına göre Netanyahu, bu konuda karar verecek komitenin toplanmasını defalarca erteledi. Ve süreç kilitlendi.

“Deprem olacak”

Netanyahu komitenin toplanmasını engelleyip süreç tıkanında dönemin Hamas lideri Sinvar'ın da sabrı tükendi. Haaretz'in aktardığına göre Sinvar, Eylül 2023'te İsrail ile yürütülen temasları tamamen kesti. Ardından Sinvar, aracılar üzerinden İsrail'e son derece dikkat çekici bir mesaj gönderdi: “İsraillilere büyük bir sürpriz hazırladığımı söyleyin. Bir deprem olacak.”

Mesajın, Sinvar'ın saldırıya ilişkin hazırlığının en açık işaretlerinden biri olduğu iddia edildi. Haaretz'in haberinde ismi verilmeyen ve Kömür Gözler olarak anılan Hamas yetkilisinin söz konusu gelişmeden BAE lideri bin Zayed'in danışmanına aktardığı ifade edildi. Bin Zayed, Sinvar'ın uyarısını ileten danışmana, "Bunun anlamı nedir?" diye sordu. Danışman da "Eğer 'deprem' diyorsa, savaş demek istiyor" diye yanıtladı. BAE lideri bunun üzerine Netanyahu'yu arama kararı verdi.

Mısır da uyarmış

Mısır istihbaratının başındaki General Abbas Kamel'in de Netanyahu'nun ofisini arayarak Hamas'ın hazırladığı “olağandışı ve korkunç bir operasyon” konusunda uyardığı öne sürüldü. Gazeteci Smadar Perry'nin Yedioth Ahronoth'ta aktardığına göre Netanyahu, Kamel'e Gazze konusunda kontrolün İsrail'de olduğunu ve asıl sorunun Batı Şeria olduğunu söyledi.

7 Ekim 2023 sabahı saat 06.29'da Hamas'ın Aksa Tufanı Operasyonu başladı. Gazetenin aktardığı kritik bir bilgiye göre 7 Ekim'deki saldırının hemen ardından Hamas, elindeki sivil rehineleri hemen serbest bırakmaya hazır olduğu mesajını İsraillilere dolaylı yoldan iletti. Karşılığında istedikleri şey, üzerinde anlaşılmış bir arabulucunun belirlenmesi idi. Ancak habere göre İsrail tarafı bu teklifi düşünmeden reddetti. Katar Başbakanı aracılığıyla yapılan bu teklifin reddedilmesinin ardından Katar tarafı dönemin ABD Dışişleri Bakanı Blinken'ı arayarak durumu ve teklifi açıkladı. Ancak Blinken İsrail'in çok karışık olduğunu ve 3 gün boyunca İsrail'le bu konuyu tartışmanın mümkün olmayacağı cevabını verdi.

Netanyahu görüşmeyi reddetti

Haaretz'in iddiaları Netanyahu tarafından kesin bir dille reddedildi. İsrail Başbakanı, bin Zayed ile böyle bir görüşme gerçekleştirmediğini ve kendisine bu yönde herhangi bir uyarı yapılmadığını savundu. Eski Şin Bet Başkanı Ronen Bar ile eski Genelkurmay Başkanı Herzli Halevi de BAE liderinin Netanyahu'ya ilettiği iddia edilen uyarıdan haberdar olmadıklarını söyledi.

Ancak Haaretz, haberinin İsrail ve diğer ülkelerdeki onlarca kaynak, üst düzey yetkililer, resmi kayıtlar, iç belgeler ve yazışmalar üzerinden yapılan kapsamlı bir araştırmanın sonucu olduğunu belirtiyor. Haaretz'in söz konusu haberi, İsrail'de yapılacak seçimlerden bir ay önce gündeme gelmesiyle de ayrı bir önem teşkil ediyor. Netanyahu'nun 7 Ekim saldırısına ilişkin siyasi sorumluluğu İsrail siyasetinin en tartışmalı başlıklarından biri olmaya devam ediyor.

Açıklamada, konuyla ilgili Büyükelçi Long'un Bakanlığa çağrıldığı belirtilerek, "Paylaşımın tamamen uygunsuz olduğu açıkça ifade edildi." değerlendirmesinde bulunuldu.

Trump, Kanada, Meksika ve Grönland dahil çevredeki bölgeleri "ABD toprağı" olarak gösteren bir harita paylaşmış, haritada İzlanda da ABD bayrağının renklerine boyanmıştı.

Aynı enstitünün yaptığı bir önceki ankete kıyasla bir sandalye daha kazanan Yashar, 120 sandalyeli İsrail Meclisinde 25 milletvekiliyle birinci parti olurken, iki sandalye kaybeden Likud ise 21 milletvekiliyle ikinci parti konumunda kalmaya devam etti.

Eski İsrail Başbakanı Naftali Bennett'in "Birlikte" listesi ise 13 sandalye elde etti.

Netanyahu liderliğindeki mevcut iktidar bloğu 52 milletvekiline, Eisenkot bloğunun ise 55 milletvekiline ulaştığı görüldü.

Yusuf Cabarin liderliğindeki Arap Ortak Listesi 7, Mansur Abbas'ın Raam Partisi 4 olmak üzere Arap partileri 11 milletvekiline ulaştı.

Ankete göre, katılımcıların yüzde 42'si Eisenkot'un başbakan olmasını tercih ederken, Netanyahu'yu tercih edenlerin oranı yüzde 35'te kaldı.

İsrail seçim sistemine göre hükümetin kurulabilmesi için 120 sandalyeli İsrail Meclisinde en az 61 milletvekilinin desteğinin alınması gerekiyor.

İsrail'de yayınlanan kamuoyu yoklamaları, karmaşık koalisyon hesaplarına ve seçimler sonrasında sıkı koalisyon pazarlıklarının yapılacağına işaret ediyor.

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning, bugün düzenlenen olağan basın toplantısında, yardımların Nepal’de afet bölgelerinde sürdürülen arama ve kurtarma çalışmalarına destek amacıyla gönderildiğini belirtti.

Mao, dördüncü parti yardım malzemeleri arasında kurtarma, aydınlatma ve naaş nakli için gerekli ekipmanların bulunduğunu açıkladı.

Çin’den afet bölgelerine destek

Çin toplumunun farklı kesimlerinin de Nepal’e yardım eli uzattığını belirten Mao, Çin Kırsal Kalkınma Vakfı ekiplerinin afet bölgelerine giderek geçici barınma alanları kurduğunu bildirdi. Ekiplerin afetzedelere temel ihtiyaç malzemeleri ve sağlık hizmeti sağladığını ifade etti.

Mao ayrıca, Nepal’deki Çin İşletmeleri Derneği’nin bağışladığı ilk nakdi yardımın da Nepal tarafına teslim edildiğini duyurdu.

Çin’in Nepal’e desteğini sürdüreceğini vurgulayan Mao Ning, iki ülkenin karşılıklı dayanışma içinde bu zorlu dönemi birlikte aşmaya devam edeceğini söyledi.

Bu kapsamda Abha, Necran ve Cazan kentlerinde Suudi Arabistan'ın ulusal petrol şirketi Aramco'ya ait tesislerin yanı sıra Hamis Muşayt Hava Üssü’nün onlarca balistik füze ve İHA ile hedef alındığını ifade eden Seri, hedeflerin tam isabetle vurduğunu ve tesislerde ağır hasar oluştuğunu iddia etti.

Bölgede artan gerilimin sorumluluğunun Suudi Arabistan'a ait olduğu savunan Seri, Yemen'e yönelik saldırılar duruncaya ve abluka tamamen kaldırılıncaya kadar "ablukaya karşı abluka" denklemiyle Suudi Arabistan'ın iç kesimlerindeki askeri ve stratejik hedeflere yönelik saldırılarını sürdüreceklerini söyledi.

Suudi Arabistan'ın son 3 günde Yemen'in Marib, Beyda, Hudeyde, Taiz ve Cevf vilayetlerine toplam 121 hava saldırısı düzenlediğini öne süren Seri, Cevf vilayetindeki Merkez Hapishanesi'ni hedef alan saldırıda aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu çok sayıda sivilin hayatını kaybettiğini, söz konusu saldırıların Hamis Muşayt'taki Kral Halid ile Taif'teki Kral Fahd hava üslerinden kalkan uçaklar tarafından gerçekleştirildiğini iddia etti.

Suudi Arabistan öncülüğündeki Arap Koalisyonu Sözcüsü Tuğgeneral Turki el-Maliki, Husilerin Suudi Arabistan'ın Abha, Hamis Muşayt, Cazan ve Necran kentlerindeki sivil ve ticari tesislere düzenlediği saldırıda 73 kişinin yaralandığını bildirmişti.

ABD Dışişleri Bakanı salı günü Kolombiya’da çiçeği burnunda Devlet Başkanı Abelardo de la Espriella ile görüşecek. Ardından Ekvador’u ziyaret ederek ülkenin lideri Daniel Noboa ile bir araya gelecek ve daha sonra Peru’ya geçerek, Trump yönetimine yakınlığı ile bilinen Keiko Fujimori ile görüşecek.

ABD Dışişleri Bakanlığı Rubio’nun “ABD’nin Kolombiya’nın deprem mücadelesine verdiği desteği, yarım küreyi tehdit eden narkoterörizme karşı iş birliğinin güçlendirilmesini ve ülkeler arasındaki ticari ilişkilerin sağlayacağı faydaları” görüşeceğini açıkladı.

Ziyaretin, Latin Amerika’da Trump yanlısı liderlerin göreve gelmesinin ardından gerçekleşmesi de dikkat çekiyor.

Üç ülkenin yanı sıra Trump, kasım ayında cumhurbaşkanlığını kazanan sağcı Honduras Devlet Başkanı Nasry Asfura’yı ve ekim ayında seçimi kazanan sağcı Bolivya Devlet Başkanı Rodrigo Paz’ı da desteklemişti.

Trump, yeni liderlerin yanı sıra 2023’te göreve gelen Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei ve 2019’dan bu yana ülkenin lideri olan El Salvador Devlet Başkanı Nayib Bukele ile de yakın ilişkiler kurdu.

Latin Amerika'da Washington etkisi artıyor

Rubio’nun ziyareti, Trump yönetiminin Batı Yarımküre’deki etkisini artırma yönündeki taahhütlerinin ardından geldi. Beyaz Saray söz konusu taahhüdü Trump’ın “Donroe Doktrini“ kapsamında uyguluyor. “Donroe Doktrini“ Trump yönetiminin Batı Yarımküre’de ABD’nin siyasi, ekonomik ve güvenlik nüfuzunu yeniden güçlendirmeyi hedefleyen dış politika yaklaşımı. 19. yüzyıldaki Monroe Doktrini’ne atıf yapan bu yaklaşım, bölge dışı ülkelerin Latin Amerika ve Karayipler’deki etkisini sınırlandırmayı ve ABD’nin bölgedeki stratejik çıkarlarını daha doğrudan korumayı öngörüyor.

Üstelik Trump’ın Latin Amerika’da etki artırma çabası bununla da sınırlı değil. ABD Başkanı’nın ikinci döneminin başlarında duyurduğu “Amerikan Kalkanı “ (Shield of the Americas) da Trump yönetiminin Latin Amerika ve Karayipler’de uyuşturucu kaçakçılığı ve organize suçla mücadele gerekçesiyle askeri ve güvenlik iş birliğini güçlendirmeyi amaçlayan bölgesel girişim. Girişim, ABD’nin bölgedeki güvenlik yapılanmaları üzerindeki etkisini artırmayı hedefliyor.

Ağustos ayında Kolombiya’da De la Espriella, Trump yönetiminin “Amerika Kalkanı” girişimine katılarak ABD ile iş birliğini artıracağını duyurdu.

Ekvador Devlet Başkanı Noboa da Mart ayında Amerikan Kalkanı kapsamında ABD ile işbirliğini artırdığını duyurmuştu.

Peru’nun eski aşırı sağcı Devlet Başkanı Alberto Fujimori’nin kızı olan Peru Devlet Başkanı Fujimori de ABD ile daha yakın ilişkiler kurma ve suç örgütlerine karşı askeri operasyonları sertleştirme sözü verdi.

Rubio’nun ziyareti, ABD’nin Venezuela’nın geçici lideri Delcy Rodriguez ile yaptığı tartışmalı petrol anlaşmasını takip etmesiyle de dikkat çekiyor. 3 Ocak’ta Venezuela’nın eski Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nun ABD tarafından kaçırılmasının ardından imzalanan anlaşma, ABD şirketlerine önümüzdeki 100 yıl boyunca Venezuela’nın 65 milyar varillik petrol rezervlerine erişim hakkı veriyor.

Solcu yönetimler hedefte

Ziyaret aynı zamanda Washington’ın Küba’ya yönelik baskılarının devam ettiği bir dönemde de gerçekleşiyor. Küba Dışişleri Bakanı Bruno Rodriguez, adaya yönelik devam eden yakıt ablukasına rağmen ABD ile herhangi bir müzakere yapılmayacağını açıkladı.

Latin Amerika'da Brezilya ve Meksika da ABD'nin hedefleri arasında. Brezilyalılar ekim ayında sandık başına gidecek. Eski sağcı lider Jair Bolsonaro’nun oğlu Flavio Bolsonaro, Luiz Inacio Lula da Silva ile başkanlık için yarışacak. ABD Başkanı, Bolsonaro’nun oğlu Flavio Bolsonaro’ya da güçlü destek verdiğini defalarca açıklamıştı. Donroe Doktrini ve Amerikan Kalkanı girişimi kapsamında Washington'un gözüne kestirdiği Meksika ve Brezilya ile ABD arasındaki gerilim sürüyor.

AB sanayi politikasından sorumlu Komisyon Üyesi Stephane Sejourne’nin çarşamba günü açıklaması beklenen Kamu Alımları Yasası taslağının, kamu ihalelerinde fiyata yönelik “aşırı odaklanmayı” azaltmayı ve “üçüncü ülke tedarikçilerine yönelik zararlı stratejik bağımlılıkları” sınırlandırmayı amaçladığı bildirildi.

Avrupa politika haber kuruluşu Euractiv’in haberine göre taslak, açıklanmadan önce değişikliğe uğrayabilir.

"Düzenlemenin hedefinde Çin var"

Önerilen düzenleme kapsamında kamu alıcılarının sözleşme verirken yalnızca fiyat ve ekonomik kriterleri değil, çeşitli güvenlik risklerini de değerlendirmesine olanak tanınması planlanıyor.

Bunlar arasında casusluk, siber saldırılar, hibrit saldırılar ve AB dışındaki aktörlerin müdahalesi gibi risklerin yanı sıra kritik altyapıların, stratejik tedarik zincirlerinin ve kilit teknolojilerin korunmasına ilişkin endişeler de yer alıyor.

Taslakta Çin’in adı doğrudan geçmese de Euractiv, düzenlemenin esas hedefinin Çin olduğunu öne sürdü. Haberde, teklif sahiplerinin rakiplerinden önemli ölçüde daha düşük fiyat vermeleri halinde bu fiyat farkını açıklamalarını öngören hüküm de Çin’e yönelik dolaylı bir adım olarak değerlendirildi.

Financial Times da aynı gün yayımladığı haberinde, taslağın kamu alıcılarına sözleşme verirken Avrupalı şirketleri tercih etme imkânı tanıyacağını bildirdi.

Analistler, bunun Brüksel’in yabancı tedarikçileri, özellikle de Çinli şirketleri, doğrudan yasak getirmeden sistematik biçimde dezavantajlı duruma düşürebilecek yeni bir yasal çerçeve oluşturduğu anlamına gelebileceğini belirtiyor.

Çinli analistlerden “korumacılık” eleştirisi

Fudan Üniversitesi Uluslararası Çalışmalar Enstitüsü bünyesindeki Çin-Avrupa İlişkileri Merkezi Direktörü Jian Junbo, Global Times’a yaptığı değerlendirmede, önerilen reformun daha geniş kapsamlı bir korumacılık politikasının parçası olduğunu belirtti.

Jian, Brüksel’in “risk azaltma” ve yeniden sanayileşme politikaları kapsamında farklı alanlarda kısıtlamaları genişlettiğini belirterek, kamu alımlarına yönelik yeni düzenlemenin de bu yaklaşımın bir devamı olduğunu söyledi.

Jian’a göre önerilen düzenleme devlet kurumları ve kamu kaynaklarıyla finanse edilen kuruluşları hedeflerken, diğer sanayi politikaları doğrudan şirketlere yönelik. Ancak kapsamları farklı olsa da bu politikaların ortak amacının Avrupalı üreticileri dış rekabetten, özellikle de Çinli şirketlerden korumak olduğunu vurguladı.

Jian, Brüksel’in yaklaşımını “korumacı çerçevesine yamalar eklemek” olarak nitelendirerek, bunun serbest ticaretin ruhuna ve çok taraflı ticaret sisteminin temel ilkelerine aykırı olduğunu belirtti.

Kamu alımları 2,5 trilyon euroluk bir pazar

Önerilen düzenlemenin etkileyebileceği alanın oldukça geniş olduğu belirtiliyor.

Bloomberg’in temmuz ayında yayımladığı habere göre Avrupa’nın “tercih” kuralları; gaz tedariki, enerji üretimi ve çıkarımı, su ve elektrik şebekeleri, demiryolları, limanlar, havaalanları ve posta hizmetleri gibi çok sayıda stratejik sektörü kapsayabilir.

Taslakta ayrıca, sunulan mal ve hizmetlerin değerinin yarısından fazlasının Avrupa dışı menşeli içerikten oluştuğu tekliflerin kamu alıcıları tarafından reddedilebilmesine imkân tanınması öngörülüyor.

Reuters’ın temmuz ayında aktardığı taslağa göre AB’de kamu alımları, Birliğin gayrisafi yurt içi hasılasının yaklaşık yüzde 15’ini oluşturuyor. Bu da 2025 yılı ekonomik büyüklüğü üzerinden yaklaşık 2,5 trilyon euroluk bir pazara karşılık geliyor.

“Avrupa ekonomisinin temel sorunlarını çözmekte yetersiz”

Jian Junbo, korumacı önlemlerin Avrupalı şirketlere yabancı rekabet karşısında kısa vadede bir rahatlama sağlayabileceğini, ancak Avrupa ekonomisinin temel rekabet sorunlarını çözmekte yetersiz kalacağını söyledi.

Jian, daha düşük maliyetli ve daha verimli tedarikçilere erişimin kısıtlanmasının kamu kurumları ve nihai tüketiciler açısından maliyetleri artırabileceği uyarısında bulundu.

Bunun yanı sıra, rekabetin zayıflamasının Avrupalı şirketlerin verimliliklerini artırma ve yenilik yapma yönündeki teşviklerini de azaltabileceğini belirtti.

AB, Çinli şirketlere yönelik kısıtlamaları daha önce de artırdı

AB’nin Çinli şirketlerin kamu alımlarına erişimine yönelik kısıtlamaları yeni değil.

Haziran 2025’te AB, Uluslararası Tedarik Aracı kapsamında değeri 5 milyon euronun üzerindeki tıbbi cihaz ihalelerine Çinli şirketlerin katılımını beş yıl süreyle yasaklamıştı.

AB’ye bağlı Çin Ticaret Odası (CCCEU), kararın ardından yaptığı açıklamada “derin hayal kırıklığı ve ciddi endişe” duyduğunu belirterek uygulamanın AB’nin açıklık, adalet ve ayrımcılık yapmama ilkeleriyle bağdaşmadığını belirtmişti.

CCCEU ayrıca Avrupalı şirketlerin yıllardır Çin pazarına önemli ölçüde erişim sağladığına dikkat çekmişti.

“Avrupa’da Üretilmiştir” yaklaşımı genişliyor

Avrupalı şirketlere öncelik verilmesi yaklaşımının, AB’nin önerdiği Sanayi Hızlandırıcı Yasası’nda da kendisini gösterdiği belirtiliyor.

Mart ayında açıklanan ve halen yasama incelemesi devam eden tasarıda “Avrupa’da Üretilmiştir” hükümlerinin yanı sıra yabancı yatırımlara ilişkin yeni koşullar da yer alıyor.

AB Ticaret ve Ekonomik Güvenlik Komiseri Maros Sefcovic de 31 Ağustos’ta POLITICO’ya verdiği röportajda, stratejik sektörlerde Çin’e olan bağımlılığı azaltmaya yönelik çalışmaların sürdüğünü söylemişti.

Sefcovic, alternatif tedarikçilerin bulunduğu alanlarda şirketleri farklı kaynaklardan alım yapmaya teşvik edecek bir çeşitlendirme mekanizması üzerinde çalışıldığını ifade etmişti.

Çin’den “korumacılık hiçbir yere götürmez” mesajı

Jian Junbo, ayrımcı kısıtlamaların farklı sektörlere yayılmasının piyasa odaklı ticareti bozabileceği, Çin-AB ekonomik ilişkilerini zayıflatabileceği ve taraflar arasındaki ticari gerilimleri artırabileceği uyarısında bulundu.

Bu tür önlemlerin küresel ticaret sisteminin açıklığını da aşındırabileceğini belirten Jian, Çin’in karşı önlemler alma ihtimalinin göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi.

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lin Jian da 21 Temmuz’da Avrupa’nın ticarete ilişkin endişelerine yanıt verirken, Çin ile AB arasındaki ekonomik sorunların kaynağının Çin olmadığını savunmuştu.

Lin, “Koruyuculuk hiçbir yere götürmez. Kazan-kazan işbirliği doğru yoldur. AB’nin ticaret ve ekonomi sorunlarının temel nedeni Çin’de değil. Aksine Çin, sorunların çözümünde AB için bir ortak olabilir” ifadelerini kullanmıştı.

BFMTV’nin polis kaynaklarına dayandırdığı haberine göre hırsızlık, 7 Eylül Pazartesi gecesi ile 8 Eylül Salı sabahı arasında meydana geldi. Müzenin alarm sistemi saat 05.48’de devreye girdi.

Belediye polisi, alarmın çalmasından yalnızca beş dakika sonra, saat 05.53’te müzeye ulaştı. Ancak hırsızlar, güvenlik güçleri olay yerine gelmeden önce kaçmayı başardı.

Cagnes-sur-Mer Belediye Başkanı Bryan Masson, şüphelilerin güvenlik kameraları tarafından görüntülendiğini açıkladı. Kaçış sırasında çaldıkları tablolardan birini düşüren hırsızların, eseri müze bahçesinde bıraktığı belirtildi.

Üç tablo çalındı

France 3’ün haberine göre müzeden çalınan eserler arasında şu tablolar bulunuyor:

• “Portrait de Mme Colonna Romano” (Madam Colonna Romano Portresi)
• “Coco lisant” (Okuyan Coco)
• “La jeune femme au puits” (Kuyu Başındaki Genç Kadın)

Hırsızların kaçarken düşürdüğü “Mme Pichon” (Madam Pichon) adlı tablo ise müzenin bahçesinde bulundu.

Eserlerin değeri yaklaşık 9 milyon euro

Belediye Başkanı Bryan Masson’un ofisi, çalınan eserlerin toplam değerinin yaklaşık 9 milyon euro olduğunu açıkladı. Bu rakam yaklaşık 10,45 milyon ABD dolarına karşılık geliyor. Ancak olayın yol açtığı toplam maddi kayba ilişkin resmi ve kesin bir değerlendirme henüz yapılmadı.

Soruşturma başlatıldı

Hırsızlığın ardından hem belediye polisi hem de ulusal polis ekipleri olay yerine sevk edildi. Şüphelilerin yakalanması amacıyla Organize Suçlarla Mücadele Dairesi tarafından soruşturma başlatıldı.

Belediye Başkanı Bryan Masson yaptığı açıklamada, “Renoir Müzesi’ne saldırmak, Cagnes-sur-Mer’in tarihinin ve mirasının bir parçasına saldırmaktır. Bu olaylar son derece ciddidir” ifadelerini kullandı.

Masson ayrıca kentteki müzelerin güvenliğini güçlendirmek amacıyla kapsamlı bir güvenlik planının hayata geçirileceğini söyledi.

Olay, Fransa’da son dönemde müzelere yönelik dikkat çeken hırsızlıklardan biri olarak kayıtlara geçti. Geçen yıl Paris’teki Louvre Müzesi’nde yaklaşık 88 milyon euro değerindeki sekiz eserin çalınmasının ardından yaşanan bu olay, ülkedeki önemli müze soygunlarından biri olarak değerlendiriliyor.

7 sayfalık ifadesinde emekli milletvekili maaşıyla geçindiğini belirten Gökçek'in, 26 adet taşınmaz kaydı ve oğlu Ahmet Gökçek'in ticari faaliyetlerine ilişkin açıklamaları dikkat çekti.

Gazeteci İsmail Saymaz'ın köşesine taşıdığı ifade tutanaklarında Gökçek; gelir durumu, mal varlığı, oğlu ve gelini üzerinden Almanya'da kurulan şirket ve belediye başkanlığı dönemine ilişkin sorulara yanıt verdi.

26 taşınmaz sorusuna "Aldım, sattım" yanıtı

Soruşturma kapsamında Gökçek’e, 2019 yılına ait dökümlerde yer alan ev, arsa ve tarlalardan oluşan 26 adet pasif taşınmaz kaydı soruldu. Geçtiğimiz dönemde üzerine kayıtlı taşınmaz bulunmadığını ileri süren Gökçek, savcılıktaki sorgusunda bu kayıtlar için "Aldım, sattım" savunmasında bulundu. İfadesinde aile üyeleri veya üçüncü şahıslar adına kayıtlı olup gerçekte kendisine ait olan ya da kendisinin kullandığı bir taşınmaz bulunmadığını öne süren Gökçek, çocukları adına kayıtlı şirket ve gayrimenkullerden ise haberinin olmadığını iddia etti.

"Oğlumun somut bir iş yok"

Sorgunun en dikkat çeken bölümlerinden biri oğlu Ahmet Gökçek hakkındaki sorular oldu.

Oğlunun düzenli bir işinin bulunmadığını belirten Melih Gökçek şu ifadeleri kullandı: "Oğlumun somut bir işi yoktur. Gayrimenkul alım satımı yaparak geçinmektedir. Kendi parasıyla ve gelinimin varlığıyla gayrimenkul alımı satımı yapmaktadır."

"Kendilerine sorun"

Oğluna destek olmak amacıyla 2018 yılında Ankara'daki bir villasını satarak elde ettiği 1 milyon 265 bin doları kendisine verdiğini aktaran Gökçek; oğlu ve gelininin ticari faaliyetlerinin sermaye kaynağını bilmediğini öne sürerek sorular için "Kendilerine sorun" karşılığını verdi.

Almanya'daki Hamag şirketi ve kamu kaynağı iddiaları

Savcılık sorgusunda, gelini Hülya Gökçek’in 2022 yılında Almanya’da kurduğu "HAMAG Immobilien GmbH" adlı şirketle ilgili Gökçek'in fiili veya hukuki bir bağı olup olmadığı da araştırıldı. Oğlu ve gelininin Almanya'da gayrimenkul ticaretinin karlı olduğunu duydukları için birikimlerini değerlendirmek amacıyla bu şirketi kurduklarını öne süren Gökçek, kredi alabilmek adına oturum iznine başvurduklarını savundu. Yurt dışında aile adına kurulan şirketler hakkında detaylı bilgisi olmadığını iddia etti.

Belediye başkanlığı döneminde aile bireylerinin lehine kamu kaynağı aktarıldığına dair iddiaları da reddeden Gökçek, herhangi bir desteğinin bulunmadığını ileri sürdü. Soruşturma adli makamlarca sürdürülüyor.

Kampanya kapsamında gazeteciler ağırlıklı olarak Kızıl Ordu’nun Birinci Cephe Ordusu’nun izlediği güzergâhı takip edecek. İkinci ve Dördüncü Cephe orduları ile 25. Ordu’nun izlediği rotalarda da çalışmalar gerçekleştirilecek.

15 bölgeyi kapsayacak

Gazetecilerin saha çalışmaları Jiangxi, Fujian, Guangdong, Hunan, Guangxi, Guizhou, Chongqing, Yunnan, Sichuan, Qinghai, Gansu, Henan, Hubei, Ningxia ve Shaanxi olmak üzere 15 eyalet düzeyindeki bölgeyi kapsayacak.

Kampanya boyunca devrim döneminden kalan tarihi alanları ziyaret edecek gazeteciler, Uzun Yürüyüş’ün zorlu yolculuğunu yeniden ele alırken güzergâh üzerindeki bölgelerde son 90 yılda yaşanan değişimi de kayıt altına alacak.

Kampanyayla, Uzun Yürüyüş’ün inanç, azim, birlik ve adanmışlık ruhunun gelecek kuşaklara aktarılması ve Çin’in yeni dönemdeki kalkınma sürecine katkı sağlaması hedefleniyor.

Uzun Yürüyüş nedir?

Giyim, peynir, metal parçaları ve ahşap ürünler dahil ABD'nin 20 milyar dolar değerindeki ürünlerine yönelik uygulanan misilleme tarifeleri, bugün yürürlüğe girdi.

ABD yönetimi, 21 Temmuz'da Kanada'nın Amerikan ürünlerine yönelik "ayrımcı" uygulamalarda bulunduğunu öne sürerek, bu ülkeden ithal edilen bazı mallara yüzde 50 gümrük vergisi uygulanacağını duyurmuştu.

Kanada da 25 Ağustos'ta ABD'nin yaklaşık 20 milyar dolar değerindeki Kanada malına getirdiği yüzde 50'lik tarifelere cevap olarak, 8 Eylül'den itibaren ilgili ABD oranlarıyla eşleşecek şekilde, yüzde 15, 25 veya 50 gümrük vergisi uygulanacağını bildirmişti.

Wang Yi, görüşmede Çin’in Meksika ile ilişkilerine her zaman Küresel Güney ülkeleri arasındaki dayanışma ve iş birliği perspektifinden yaklaştığını belirtti. Çin’in Meksika’nın dış müdahalelere karşı duruşunu desteklediğini ifade eden Wang, iki ülke arasındaki ilişkilerin herhangi bir üçüncü tarafı hedef almadığını ve üçüncü taraflardan etkilenmemesi gerektiğini vurguladı.

Wang ayrıca Çin’in Meksika ile üst düzey temasları ve farklı alanlardaki iş birliğini derinleştirerek kapsamlı stratejik ortaklığı daha ileriye taşımaya hazır olduğunu söyledi.

Meksika’dan Tek Çin ilkesine güçlü destek

Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum’un Cumhurbaşkanı Xi Jinping’e yönelik selamlarını ileterek sözlerine başlayan Velasco ise, ülkesinin Tek Çin ilkesine ve Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun 2758 sayılı kararına kararlılıkla bağlı olduğunu vurguladı.

Velasco ayrıca, Çin’in Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Gayriresmi Liderler Toplantısı’na ev sahipliği yapmasını ve bu platformda üstlendiği öncü rolü desteklediklerini kaydetti.

Li, iki tarafı kalkınma stratejilerinin uyumunu güçlendirmeye, yüksek kaliteli Kuşak ve Yol iş birliğini ilerletmeye ve geleneksel enerji, yeni enerji kaynakları, altyapı, yapay zeka ve finans alanlarında iş birliğini derinleştirerek daha üst düzeyde karşılıklı fayda sağlayan sonuçlar elde etmeye çağırdı.

"Çinli işletmelerin Katar'a yatırım yapmasını destekliyoruz"

Li, "Çin, Katar'ın Çin'e yaptığı yatırımları memnuniyetle karşılıyor ve iki yönlü yatırımın kalitesini ve verimliliğini artırmak için daha fazla Çinli işletmenin Katar'a yatırım yapmasını destekliyor" diyerek, Katar'ın Çinli işletmeler için sağlam bir kalkınma ortamı oluşturmaya ve Katar'daki Çin vatandaşlarının, kurumlarının ve projelerinin güvenliğini sağlamaya devam edeceği umudunu dile getirdi.

Li ayrıca, iki tarafın kültür, eğitim, dev panda koruma ve araştırma konularını kapsayan halklar arası ve kültürel alışverişi artırması gerektiğini, bunun da iki ülkenin halklarını birbirine daha da yakınlaştıracağını sözlerine ekledi.

Çin'in Katar'ın Orta Doğu meselelerindeki arabuluculuk çabalarını desteklediğini ve bölgede en kısa sürede barış ve huzurun sağlanması için Katar ve diğer bölgesel ülkelerle ve uluslararası toplumla birlikte çalışmaya hazır olduğunu söyledi.

"Sıradaki altın on yılını birlikte kucaklayacağız"

Al Sani, Katar'ın Çin ile ilişkilerine değer verdiğini ve iki ülkenin sürekli olarak karşılıklı güven ve saygıyı koruyarak karşılıklı fayda ve kazan-kazan sonuçları elde ettiğini söyledi.

Katar'ın, her düzeyde alışverişi artırmak ve ekonomi ve ticaret, yüksek ve yeni teknolojiler ile ileri imalat alanlarında pratik iş birliğini derinleştirmek için Çin ile birlikte çalışmaya istekli olduğunu ve ikili ilişkilerin bir sonraki altın on yılını birlikte kucaklayacaklarını söyledi.

Katar Dışişleri Bakanı Al Sani, Çin'in Orta Doğu'da barış ve istikrarı ilerletme çabalarını takdirle karşıladığını ve Katar'ın çatışmaları diyalog yoluyla çözmeye ve bölgede barışı yeniden tesis etmeye kararlı olduğunu belirtti.

Bu paylaşım, Trump'ın önce New Mexico eyaletinin adındaki 'Mexico' ifadesini çıkarıp yerine 'America' yazdığı başka bir görseli paylaşmasının ardından geldi.

Meksika'dan Trump'ın paylaşımına tepki

Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, Trump'ın paylaşımına tepki gösterdi.

Sheinbaum, Meksika'nın "özgür, bağımsız ve egemen" bir ülke olduğunu belirterek, "hiçbir yabancı ülkenin himayesi altında olmadığını ve olmayacağını" ifade etti.

Açıklamada, Doğu Pasifik'te "uyuşturucu kaçakçılığı faaliyetlerini desteklemek amacıyla yüzen yakıt ikmal istasyonu olarak faaliyet gösterdiği" gerekçesiyle bir tekneye müdahale edildiği belirtildi.

ABD askerlerinin tekneye çıkarak arama yapmasının ardından teknedekilerin tahliye edildiği aktarılan açıklamada, daha sonra teknenin batırıldığı kaydedildi.

Açıklamada ayrıca, istihbarat bulgularının teknenin Ekvador'un en yaygın suç örgütlerinden Los Choneros çetesini "desteklediğini" gösterdiği iddiasına yer verildi.

ABD ordusunun, son zamanlarda uyuşturucu kaçakçılığı yaptıkları iddiasıyla Karayipler ve Pasifik Okyanusu'ndaki bazı tekneleri ve içindekileri doğrudan hedef alması, uluslararası kamuoyunda "yargısız infaz" tartışmalarına yol açıyor.

Çin Devlet Döviz İdaresi tarafından açıklanan verilere göre, ağustos ayında dolar endeksi yüzde 0,5 düşerek 99,4 seviyesine gerilerken, dolar bazında hesaplanan kur riskinden korunmuş küresel tahvil endeksi yüzde 0,1 yükseldi.

Kur hareketleri ile varlık fiyatlarındaki değişimlerin birleşik etkisiyle Çin’in döviz rezervlerinde ağustos ayında 19 milyar 500 milyon dolarlık artış yaşandı.

Çin Minsheng Bankası Baş Ekonomisti Wen Bin, ülkenin ihracatındaki güçlü seyrin devam etmesinin beklendiğini ve bunun Çin’in uluslararası ödemeler dengesini desteklemeyi sürdüreceğini belirtti.

İthalattaki artış hızının da beş ay üst üste yüzde 25’in üzerinde seyrettiğine dikkat çeken Wen, ithalat ve ihracatın birlikte büyümesinin cari işlemler dengesinin makul ve dengeli bir aralıkta kalmasına katkı sağladığını ifade etti.

Çok uluslu şirketlerin yerli ve yabancı para cinsinden sınır ötesi fonlarını birleşik şekilde yönetmesine yönelik uygulamanın ülke genelinde yaygınlaştırıldığını hatırlatan Wen, fon toplama süreçlerinin optimize edilmesi ve kayıt işlemlerinin sadeleştirilmesinin sınır ötesi yatırım ve finansmanı kolaylaştırdığını kaydetti.

Wen Bin, politika düzenlemeleri ve finansal ürünler alanında atılan çift yönlü adımların Çin pazarının yabancı sermaye açısından cazibesini daha da artıracağını vurguladı.

Ben-Gvir, X hesabından yaptığı paylaşımda, "İsrail'in, Falkland Adaları'nın işgal altındaki Arjantin toprağı olduğunu ve İngilizler tarafından Arjantin halkından güç kullanılarak çalındığını kamuoyuna açıklama zamanı geldiğini" iddia etti.

İsrailli aşırı sağcı bakan, "İngiltere'nin ada topraklarını sadece işgal etmekle yetinmeyip burada petrol araması yaptığını ve Arjantin halkından para çaldığını" da öne sürdü.

Ben-Gvir, Netanyahu'yu Falkland Adaları üzerindeki Arjantin egemenliğini tanımaya ve işgal devam ettiği sürece İngiltere'ye yaptırım uygulamaya çağırdı.

İsrailli aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich de daha önce yaptığı açıklamada, İngiltere'nin yasa dışı İsrail yerleşimlerinden gelecek mallara yaptırım uygulayacağı yönündeki haberlerin ardından İngiltere'nin İsrail Büyükelçisi Simon Walters'i derhal sınır dışı etme çağrısı yapmıştı.

Falkland Adaları

Falkland Adaları'nın egemenlik statüsü, İngiltere ile Arjantin arasında uzun yıllardır sorun oluşturuyor.

İngiltere'nin 1833'te egemenlik ilan ettiği 12 bin kilometrekarelik Falkland Adaları, Arjantin'in güneyinde Atlas Okyanusu'nda bulunuyor. İngiltere'nin denizaşırı toprağı olan adalar, savunma ve dışişlerinde İngiltere'ye bağlı.

Arjantin, İspanya'dan kazanılan bağımsızlık sonrasında "Malvinas" olarak adlandırdığı Falkland Adaları'nın dolaylı olarak kendilerine miras kaldığını savunuyor.

2 Nisan 1982'de tarihe "Falkland Savaşı" olarak geçen, 6 hafta süresince karşılıklı kayıpların verildiği savaştan İngilizler galip ayrılmıştı.

Halk, İngiltere'ye bağlı kalmak istiyor

Arjantin ve İngiltere'nin egemenliği konusunda uzun yıllardır anlaşmazlık yaşadığı Falkland Adaları'nda 2013'te referandum yapılmıştı.

Yaklaşık 2 bin 500 kişinin yaşadığı adalarda "İngiltere'nin denizaşırı toprağı olarak kalmak istiyor musunuz?" sorusuna halkın yüzde 99,8'i "Evet" yanıtını vermişti.

Türkiye'de son zamanlarda yaz ayının gelmesiyle birlikte orman yangınlarında artış yaşanmaya başladı. İstanbul, İzmir ve Antalya ilçelerinde yangın kurtarma çalışmaları devam ediyor