Konuya dair sosyal medya hesabından açıklama yapan Bin Selman, toplantıya katılmaktan duyduğu memnuniyeti ifade etti.

Bin Selman, "ortak savunma entegrasyonunu güçlendirme, güvenlik ve istikrarın desteklenmesi" konularında ilerleme sağladıklarını duyurdu.

Toplantıya Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu katılırken, Pakistan heyetinde Dışişleri Bakanı Muhammed İshak Dar, Federal Savunma Bakanı Khawaja Muhammad Asif ve Genelkurmay Başkanı Mareşal Asım Münir hazır bulundu.

Suudi Arabistan heyetinde ise Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan, Savunma Bakanı Halid bin Selman ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Feyyad er-Ruveyli yer aldı.

İdris, vakalardaki düşüşün salgının sona erdiği anlamına gelmediğini vurgulayarak, "Haftalık vakaların sezonun başlarında kaydedilen zirveden bu yana önemli ölçüde azalması ve vakalar arasındaki ölüm oranının geçen yılın aynı dönemine göre ciddi şekilde düşmesi cesaret verici. Ancak salgının sona ermediği konusunda çok net olmak istiyorum" ifadesini kullandı.

Kolerayla mücadelede temiz su ve sanitasyon öncelikli

NCDC ve diğer kamu kurumlarının salgını kontrol altına almak amacıyla gözetim ve laboratuvar kapasitesini güçlendirdiğini belirten İdris, sağlık çalışanlarına vaka yönetimi ile enfeksiyonların önlenmesi ve kontrolü konusunda destek verildiğini aktardı. İdris, etkilenen topluluklarla iletişim çalışmalarının da sürdüğünü kaydederek, ihtiyaç duyulan eyaletlere ulusal hızlı müdahale ekiplerinin gönderildiğini bildirdi. Yüksek riskli bölgelerde ağızdan kolera aşısı uygulamalarının gerçekleştirildiğini belirten İdris, su kaynaklarının klorlanması, rehabilitasyonu ve hijyen konusunda farkındalık çalışmalarının sürdüğünü ifade etti.

"Ulusal acil durum" ilan edilmişti

Nijerya'da kolera salgını nedeniyle 26 Haziran 2024'te "ulusal acil durum" ilan edilmişti. "Vibrio" bakterisinin neden olduğu; gıda ve su yoluyla bulaşan kolera, ishale ve dolayısıyla vücutta su kaybına yol açıyor. Hastalık tedavi edilmediği takdirde ölümcül olabiliyor. Nijerya'da temiz su yetersizliğinin yanında tıbbi müdahalenin etkin yapılamaması da hastalık ve ölüm riskini artırıyor. Ülkede sıtma, çocuk felci, tifo ve M çiçeği virüsü gibi salgın hastalıklara da sıklıkla rastlanıyor. DSÖ verilerine göre, Nijerya Afrika kıtasında koleradan en çok etkilenen ülkeler arasında yer alıyor.

Parti ayrıca, belediyelerin Filistin öncülüğündeki Boykot, Tecrit ve Yaptırımlar (BDS) hareketini destekleyebilmesi için gerekli yetkilerin verilmesi çağrısında bulundu. Bu kapsamda, kamu alımlarında kararların coğrafi kökene göre alınmasını engelleyen, 1979-1990 yıllarında görev yapan eski İngiltere Başbakanı Margaret Thatcher dönemi yasasının yürürlükten kaldırılması da talep edildi. İskoç bakanlara da Mart 2022'de Rusya-Ukrayna Savaşı'nın ardından Rusya'ya yönelik yayımlanan rehbere benzer şekilde, İskoç işletmelere İsrail ile ticareti derhal durdurmaları yönünde açık rehber yayımlamaları çağrısı yapıldı.

"Hükümetin yeni programı değişim anı olmalı"

İskoçya Parlamentosunda Eylül 2025'te kabul edilen bir önergede, İskoç hükümetine, İsrail'in Filistin'i işgaline ve askeri operasyonlarına dahil olan şirketleri hedef alan boykot, yatırım çekme ve yaptırımlar paketini derhal uygulama çağrısı yapıldı. İskoç Yeşiller Partisi Milletvekili Patrick Harvie, parlamentodaki oylamanın üzerinden bir yıl geçtiğini ancak İskoç hükümetinin sözlerini eyleme dönüştürmediği görüşünü paylaştı.

Harvie, "Bir şirket apartheid ve soykırımdan kar sağlıyorsa, İskoç hükümeti bu şirketin İskoçya'daki kamu parasından da kar elde etmemesini sağlamak için sahip olduğu tüm yetkileri kullanmalıdır" dedi. Hükümetin yeni programının bu konuda "değişim anı" olması gerektiğini belirten Harvie, mevcut sözleşmelerin gözden geçirilmesi, yasa dışı yerleşim faaliyetlerine dahil olduğu belirlenen şirketlerle ilişkilerin sonlandırılması ve belediyelere etik kamu alımı kararları alma yetkisi verilmesi gerektiğinin de altını çizdi.

İskoç Hükümeti Sözcüsü, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, İskoçya hükümetinin ateşkes çağrısı yapan ilk hükümetlerden biri olduğunu belirterek, Gazze'de barış, adalet ve insan hakları için açık ve tutarlı tutum sergilediğini söyledi. Sözcü, İskoç hükümetinin Eylül 2025'te Gazze'deki soykırıma yanıt olarak kapsamlı ekonomik ve insani tedbir paketi açıkladığını, bu kapsamda soykırım işlendiğine dair makul kanıt bulunan ülkelere ürün ya da hizmet sağlayan savunma şirketlerine yeni kamu fonu verilmesinin askıya alındığını vurguladı. Hükümet Sözcüsü, bu adımın derhal uygulamaya konduğunu ve halen yürürlükte olduğunu aktardı.

Aşırı sağcı Bakan Ben-Gvir, söz konusu projenin bir göz boyama ve gayriciddi bir adım olarak algılanabileceği gerekçesiyle kampanya ekibine, "Bu planı öne çıkarmayın." talimatı verdi.

İsrail'in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Ben-Gvir, Aralık 2025'te Filistinli esirlerin tutulduğu hapishanelere "timsahlarla çevrili hendekler" kurulmasını önermişti.

Kudüs Bölge Mahkemesi, 3 Ağustos 2026'da İsrail'in güneyindeki Ketziot Hapishanesi'nin çevresine timsah yerleştirilmesine yönelik tartışmalı hükümet planının, “hayvan hakları” gerekçesiyle daha fazla hukuki inceleme yapılana kadar durdurulmasına karar vermişti.

Karar, "Let the Animals Live" isimli hayvan hakları kuruluşu tarafından sunulan acil durum dilekçesinin ardından gelmişti.

İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırılarıyla birlikte hapishanelerdeki Filistinlilere yönelik ihlaller de giderek arttı.

Filistinli ve İsrailli insan hakları kuruluşlarının verilerine göre, İsrail hapishanelerinde çocuk ve kadınların da aralarında bulunduğu 9 bin 600'ü aşkın Filistinli esirin yanı sıra 3 bin 532 "idari tutuklu" bulunuyor. Söz konusu Filistinlilerin işkence, aç bırakılma ve tıbbi ihmal gibi ihlallere maruz bırakıldığı, bu nedenle onlarcasının cezaevinde hayatını kaybettiği belirtiliyor.

Smotrich, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, işgal altındaki Batı Şeria'nın Gush Etzion bölgesinde, "Mişmar Yehuda" adıyla yeni bir "yerleşim yeri" ilan ettiklerini duyurdu.

Eski Genelkurmay Başkanı ve Yashar Partisi lideri Gadi Eisenkot, eski İsrail Savunma Bakanı ve İsrail Evimiz Partisi'nin lideri Avigdor Liberman ve Demokratlar Partisi lideri Yair Golan'ın "yerleşimleri yıkmak" ve Filistin devleti kurmak istediklerini savunan Smotrich, mevcut koalisyon hükümetinin ise işgal altındaki Filistin'de toprak gasplarını genişlettiğini belirtti.

Smotrich, 28 Ağustos'ta yaptığı açıklamada, İsrail vatandaşı Filistinlilerin (1948 Arapları) yaşadığı Celile ve Necef bölgelerini işgal ettiğini öne sürerek, seçim kampanyası çerçevesinde işgal altındaki Batı Şeria'daki gasp politikalarını, Arap çoğunluklu bölgelerine “taşıyacağını ve buraları Yahudileştireceğini” savunmuştu.

Buna göre, ülkede haziranda yüzde 2,3 ve temmuzda yüzde 2,8 olan yıllık enflasyon, ağustosta yüzde 2,9 seviyesine yükseldi. Bu artışa rağmen enflasyon oranı, piyasaların yüzde 3,1 olan beklentisinin altında kaldı.

TÜFE'nin, Avrupa Merkez Bankasının (ECB) yüzde 2’lik hedef seviyesinin üzerindeki seyrini sürdürmesi de dikkati çekti.

Aylık bazda TÜFE’nin yüzde 0,2 arttığı Almanya'da, Avrupa Birliği (AB) uyumlu TÜFE de yıllık yüzde 2,9 ve aylık yüzde 0,2 olarak gerçekleşti.

Enerji maliyetleri ve Ren Nehri'ndeki lojistik kriz fiyatları artırdı

Şubat sonunda başlayan ve son haftalarda yeniden tırmanan ABD ile İran arasındaki çatışmaların küresel petrol arzını ve Hürmüz Boğazı rotasını olumsuz etkilemesi, Almanya’daki enerji maliyetlerini doğrudan artırdı. Ülkede enerji fiyatları ağustosta yıllık bazda yüzde 10,5 yükseldi.

Lojistik hatlardaki aksamalar da enflasyon üzerinde ek baskı oluşturdu. Özellikle Kuzey Ren-Vestfalya eyaletinde Ren Nehri'ndeki su seviyesinin rekor düşük düzeye gerilemesi, rafinerilerin nehir yoluyla beslenmesini zorlaştırdı ve nakliye maliyetlerini artırdı.

Bu durum eyalet genelinde akaryakıt fiyatlarına yansırken temmuz ayına kıyasla ağustosta kalorifer yakıtı yüzde 33,6, dizel yüzde 35,6 ve benzin fiyatları yüzde 24 artış gösterdi.

Çekirdek enflasyon sabit kaldı

Değişken gıda ve enerji fiyatlarının hariç tutulduğu çekirdek enflasyon, ağustos ayında bir önceki aya göre değişim göstermeyerek yüzde 2,4 seviyesinde sabit kaldı.

Gıda fiyatlarındaki artış ağustosta ortalamanın çok altında kalarak yüzde 0,1 düzeyinde gerçekleşti. Sigorta ve seyahat gibi kalemleri içeren hizmet sektöründeki fiyat artışları ise temmuzdaki yüzde 2,9 seviyesinden ağustosta yüzde 2,8’e geriledi.

Alman hükümeti, yaşanan jeopolitik risklerin ardından yıllık enflasyonun bu yıl yüzde 2,7, 2027 yılında ise yüzde 2,8 seviyesinde gerçekleşmesini öngörüyor.

Gözler ECB'nin eylül toplantısında

Öte yandan, Avro Bölgesi'nin diğer büyük ekonomileri Fransa ve İspanya'da da enflasyon ağustos ayında ECB'nin yüzde 2'lik hedefinin oldukça üzerinde seyretti. Bölge genelindeki enflasyonun ise ağustosta yüzde 3,3’e ulaşması bekleniyor.

Haziran ayında yaklaşık üç yıl aradan sonra ilk kez faiz artıran ve temmuz toplantısını pas geçen ECB'nin, eylüldeki toplantıda mevduat faizini 25 baz puan artırarak yüzde 2,25'ten yüzde 2,50'ye yükseltebileceği öngörülüyor. Bankanın temmuz ayı toplantı tutanaklarında, kararların verilere bağlı kalacağı vurgulanırken enflasyon görünümünde belirgin iyileşme olmaması halinde yeni bir faiz artışının kaçınılmaz olduğu ifade edilmişti.

KKTC Başbakanı Ünal Üstel, hastanede tedavi gören yolcularla, yolcu listesinin karşılaştırılması sonucu kayıp olarak aranan kişi sayısının 20'ye yükseldiğini açıkladı.

Üstel, sosyal medyadan yaptığı paylaşımda hayatını kabeden 8 kişi ile kayıp 20 kişinin kimliklerini açıkladı.

Hayatını kaybedenlerin isimleri

Kazada yaşamını yitiren 8 kişinin isimleri şöyle açıklandı:

Nuray Zeytun, Nihat Balyemez, Reyhan Verim, Gülcan Gürel, Hüseyin Özdemir, Fahri Ateş, Nisa Toker ve Nurcan Haliloğlu.

Kayıp durumunda bulunan kişiler

Ferdi Törer, Mustafa Demir, Mahmut Demir, Özgür Gönül, Anni Asel Hilaloğlu, Şerif Özdemir, Süleyman Erdoğan, Saliha Miray Biçer, Mehmet Asaf Biçer, Orhan Bekret, Elmas Demir, İsmail Kurt, Yulia Özcan, Ayhan Özcan, Elife Bayır, Nihat Pancar, Mustafa Kemal Yaralı, Mehmet Bayhan, Mehmet Nuri Ayran.

Çalışmalar aralıksız sürüyor

KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ise çalışmaların aralıksız sürdüğünü söyledi.

Yazılı bir açıklama yapan Erhürman, alabora olan gemiyle ilgili hata, ihmal, yanlış ve kusur ne varsa ortaya çıkarılacağını da dile getirerek, gelişmelerin kamuoyu ile kesintisiz paylaşılacağını aktardı.

Erhürman, yarın 514 metre derinlikte olduğu tespit edilen batığa robotik dalış yapılacağını açıkladı.

Türkiye ve KKTC'ye ait askeri gemiler ve botlarla yürütülen çalışmalara, Türkiye'den gelen Casa tipi askeri uçak, çok sayıda İnsansız Hava Aracı (İHA) ve helikopter havadan destek veriyor.

Bölgede dalgıç ve su altı ekipleri, kayıp 20 kişiyi bulmak için yoğun çalışma yürütüyor.

Ekipler deniz yüzeyinde zaman zaman geminin enkazına ait parçalar ile bazı yolcuların kişisel eşyalarına ulaştı.

Münih Teknik Üniversitesi ve Innsbruck Üniversitesi öncülüğündeki araştırmacılar, simülatörün gerçek çalışma koşullarını deneysel verilerle analiz ederek belirsizlikleri hesaplayan ve sonuçlara sayısal hata sınırları ekleyen bir yöntem geliştirdi. Geçmişte kuantum simülatörleri, klasik bilgisayarların hesaplamakta zorlandığı karmaşık sistemleri inceleyebiliyor ancak cihazlardaki çevresel etkiler, gürültü ve ölçüm hataları sonuçların doğruluğunu belirsiz hale getiriyordu.

Araştırmacılar yöntemi önce klasik bilgisayarlarla kontrol edilebilen 10 iyonluk bir sistemde sınadı, ardından 51 iyonluk daha büyük bir kuantum simülatörüne uyguladı. Böylece kuantum bilgisayarı yalnızca bir sonuç üretmek yerine, bu sonucun hangi hata aralığında güvenilir olduğunu da gösterebilir hale geldi.

Bilim insanları şimdi yöntemi klasik bilgisayarlarla doğrulanması çok daha zor olan iki boyutlu kuantum sistemlerine taşımaya hazırlanıyor. Çalışma, gelecekte “kuantum üstünlüğü” değerlendirmesini de değiştirebilir; kuantum bilgisayarların başarısı yalnızca hız ve işlem kapasitesiyle değil, ürettikleri sonucun ölçülebilir ve doğrulanabilir hata payıyla da değerlendirilebilir.

Zhao, söz konusu zorlukları sıralayarak, “Birincisi, ulaşımın aksaması nedeniyle büyük ekipmanların bölgeye sevki engellendi. İkincisi, tünelin yoğun çamurla dolması personelin ilerlemesini yavaşlattı. Üçüncüsü ise 3 numaralı tünel dışında diğer tünel girişlerine erişim sağlanamadı” dedi.

Çinli ekibin Nepal ordusu, polisi ve yerel kurtarma ekipleriyle koordinasyon içinde çalışmalarını sürdüreceğini belirten Zhao, kurtarma faaliyetlerinin devam ettiğini kaydetti.

Nepal sınır bölgesinde ani buzul çökmesinin ardından meydana gelen heyelan hem Çin’de hem de Nepal’de can kayıplarına ve kayıp vakalarına neden oldu. Afetin ardından Çin, Nepal’e acil yardım sağladı.

Nepal hükümetinin talebi üzerine, dokuz Çinli tünel kurtarma uzmanından oluşan ekip afet bölgesine sevk edildi.

Açıklamada, liderlerin 8 Ağustos 2025'te ABD Başkanı Donald Trump'ın katılımıyla düzenlenen Washington Barış Zirvesi'ni ve zirvede Aliyev ile Paşinyan'ın imzaladığı Ortak Bildiri'yi değerlendirdiği belirtildi.

Aliyev ve Paşinyan, ayrıca "Azerbaycan Cumhuriyeti ile Ermenistan Cumhuriyeti Arasında Barışın ve Devletlerarası İlişkilerin Tesisi Hakkında Anlaşma"nın mutabık kalınan metninin paraflanmasının tarihi önemini vurguladı.

Görüşmede, Azerbaycan'dan Ermenistan'a petrol ürünleri ihracatı, üçüncü ülkelerden tahıl ve diğer ürünlerin Azerbaycan üzerinden Ermenistan'a transit geçişi ile iki ülke arasında ticari ilişkilerin kurulması, barışın sağlayacağı kazanımların somut göstergeleri olarak değerlendirildi.

Liderler, iş dünyası arasındaki temasları da memnuniyetle karşılarken, karşılıklı faydaya dayalı ekonomik, ticari ve enerji işbirliğinin daha da geliştirilmesi imkanlarını ele aldı.

Taraflar, Azerbaycan-Ermenistan devlet sınırının delimitasyonuna ilişkin ilgili devlet komisyonlarının önemli rolüne dikkati çekerek, komisyonların iki ülke arasında varılan anlaşmalar doğrultusunda çalışmalarını sürdürmesinin önemine değenildi.

TRIPP gündeme geldi

Aliyev ve Paşinyan, "Uluslararası Barış ve Refah için Trump Rotası"nın (TRIPP) hayata geçirilmesine ilişkin atılacak yeni pratik adımları da görüştü.

Liderler, TRIPP güzergahı boyunca bağlantı projelerinin önemine işaret etti.

Görüşmede ayrıca parlamenterler ve sivil toplum temsilcilerinin karşılıklı güvenin güçlendirilmesine ve daha geniş barış gündeminin desteklenmesine katkıları değerlendirildi. Bu kapsamda, güven artırıcı temasların söz konusu grupların katılımıyla sürdürülmesi olumlu karşılandı.

Aliyev ve Paşinyan, kalıcı barışın güçlendirilmesi ve devletlerarası ilişkilerin normalleştirilmesi amacıyla doğrudan ikili temasların sürdürülmesi konusunda mutabık kaldı.

İkinci Dünya Savaşı sonrasında küresel finans sisteminin merkezine yerleşen dolar, yaklaşık 80 yılın ardından teknolojik ve jeopolitik dönüşümün baskısı altında. ABD’nin yaptırımları ve ticaret savaşları ülkeleri Washington’ın kontrolündeki finansal kanallara bağımlılıklarını sorgulamaya iterken Çin’in CIPS sistemi, merkez bankası dijital paraları ve mBridge gibi yeni ödeme mekanizmaları dolar kullanmadan sınır ötesi işlem yapmanın önündeki teknik engelleri azaltıyor.

ABD Merkez Bankası (Fed) verilerine göre 2001 yılında açıklanan küresel döviz rezervlerinin yüzde 72’sini oluşturan doların payı 2024’te yüzde 58’e inerken IMF’nin son verilerinde yüzde 57 civarında seyrediyor. IMF ekonomistlerinin “Dolar hakimiyetinin sessiz aşınması” başlıklı araştırması, dolardan çıkan rezervlerin tek bir rakibe değil yuan, Kanada ve Avustralya doları, Güney Kore wonu ve Singapur doları gibi daha geniş bir para grubuna dağıldığını ortaya koyuyor.

Washington’ın yaptırım silahı ters tepiyor

Doların küresel finans sistemindeki ağırlığı Washington’a para politikasının ötesine geçen bir güç sağlıyor. Uluslararası işlemlerin Amerikan bankaları ve ödeme altyapısıyla bağlantısı ABD’nin kendi şirketlerinin taraf olmadığı ticari ilişkiler üzerinde dahi yaptırım tehdidi üzerinden etkili olmasına imkan tanıyor.

Rusya Merkez Bankası’nın Batılı ülkelerde bulunan yüz milyarlarca dolarlık rezervine 2022’de erişimin engellenmesi bu gücün ulaştığı boyutu gösterdi. İran’a karşı uygulanan maksimum baskı politikasında ise Washington, Tahran ile ticaret yapan üçüncü ülkeleri Amerikan finans sisteminden dışlama tehdidini kullanıyor.

Uluslararası Ekonomik Hukuk dergisinde yayımlanan Francisco J. Quintana imzalı araştırmaya göre ikincil yaptırımlar yalnızca hedef alınan ülkeleri değil, gelecekte benzer bir baskıyla karşılaşabileceğini düşünen devletleri de alternatif finansal kanallar geliştirmeye yöneltiyor. ABD ile Çin arasında 2018’den itibaren hızlanan gümrük tarifeleri, teknoloji kısıtlamaları ve ihracat kontrolleri de bu süreci ticaret alanından finansal ilişkilere taşıyor.

Alternatif ödeme ağları büyüyor

Çin’in 2015 yılında faaliyete geçirdiği Cross-Border Interbank Payment System (CIPS) isimli sınır ödeme sistemi son yıllarda en dikkat çekici olarak kayıtlara geçti. Yuan cinsinden sınır ötesi ödemeler için geliştirilen sistem, Atlantik Konseyi’nin verilerine göre Aralık 2025 itibarıyla 193 doğrudan ve bin 573 dolaylı katılımcıya ulaşırken 2024 yılındaki işlem hacmi 26 trilyon doları aştı.

Daha köklü teknolojik değişim ise merkez bankası dijital paralarında ortaya çıkıyor. Çin, Hong Kong, Tayland, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan’ın dahil olduğu mBridge projesi farklı ülkelerin dijital merkez bankası paraları arasında doğrudan sınır ötesi ödeme ve mutabakat yapılabilecek bir altyapı geliştiriyor.

BRICS de devrede

Atlantic Council’ın derlediği verilere göre mBridge üzerinden gerçekleştirilen toplam işlem hacmi 2022’de 22 milyon dolar seviyesindeyken Kasım 2025 itibarıyla 55,49 milyar dolara ulaştı. Quintana’ya göre sistemin önemi iki ülkenin merkez bankası dijital paralarının doğrudan değiştirilmesine imkan tanıyarak geleneksel muhabir bankacılık zincirine ve doların aracı para olarak kullanılmasına duyulan ihtiyacı azaltabilmesinden kaynaklanıyor.

BRICS içerisinde tartışılan yeni ödeme mekanizmaları da benzer bir anlayış taşıyor. BRICS Pay perakende ödemeler, BRICS Bridge merkez bankası dijital paralarıyla gerçekleştirilecek sınır ötesi işlemler, BRICS Clear ise menkul kıymetlerin takas ve mutabakatı için geliştirilen farklı girişimler olarak öne çıkıyor. Projelerin önemli bölümü henüz geliştirme aşamasında olsa da ortak amaç ülkelerin kendi para birimleriyle gerçekleştirdiği işlemleri kolaylaştırmak.

İlk toplantı sonrası açıklamalarda bulunun Dışişleri Bakanı Hakan Fidan "Komite üyeleri olarak ilk toplantıyı yaptık" ifadelerini kullandı. Fidan, kurumsal yapı için çalışmaların başladığını belirterek, "(Mekke Anlaşması) Bu anlaşmayla bölgemizde yeni bir güvenlik ve işbirliği mimarisinin tesis edilmesi süreci başlamıştır" dedi.

Bakan Fidan şunları ifade etti:

Her şeyden önce ittifakımızın resmi adı üzerinde mutabık kaldık. İttifakımızın resmi adı: Mekke Savunma İttifakı. Mekke Savunma İttifakı Anlaşması'nda biliyorsunuz bir sekretarya kurulması söz konusuydu. Bu sekretaryanın Riyad'da kurulması öngörüldü. İlk genel sekreterin de bir Pakistanlı kardeşimizin olması konusunda genel mutabakat kararı alınmıştı. Bugün yaptığımız görüşmelerde bundan sonra atacağımız adımlar, hangi adımlar ne zaman kurumsallaşmaya yönelik atılacak bunların ön kararları alınmış oldu. Büyük bir uyum içerisinde ve derinlik içerisinde kardeşlerimiz toplantıda görüşlerini ifade ettiler.

İttifak tüm devletlere açık

Güvenli, istikrarlı ve müreffeh bir gelecek vizyonumuzla imzalanan bu ittifak savunma temellidir. İttifak devletlerin egemenliği ve toprak bütünlüğüne saygı ile iç işlerine müdahale etmeme gibi uluslararası hukuk ilkelerine dayanmaktadır. İttifakın herhangi bir devlete karşı olmadığını, aksine bu temel ilkelere riayet eden bölgemizdeki tüm devletlere açık olduğunu bir kez daha burada vurgulamak istiyoruz.

Mekke Savunma İttifakı'nın ortaya koyduğu barışçıl vizyonun anlaşmanın özünde yer alan ilkeleri paylaşan diğer dost ülkelerle beraber ilerletilmesi ortak temennimizdir. Bu vesile ile ittifakın ülkemizin NATO başta olmak üzere diğer ittifak ve anlaşmalardan kaynaklanan yükümlülüklerini ortadan kaldırmadığını ve bunların da yerine almadığını belirtmek isterim, bunların tamamlayıcısıdır. Mekke Savunma İttifakı Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi'nin bugünkü ilk toplantısıyla bölgesel barış, güvenlik ve istikrar için sorumluluk üstlenmeye hazır olduğumuzu gösterdik. Başta Pakistan ve Suudi Arabistan olmak üzere dost ülkelerle yakın işbirliği ve eşgüdüm sağlamaya devam edeceğiz.

Netanyahu ciddiye alınacak bir insan değil

Seçim sürecine girdiği andan itibaren Netanyahu hükümetinin, başta Netanyahu olmak üzere destekçilerinin artan bir şekilde Türkiye'ye yönelik bir söylemi var ve Cumhurbaşkanımızı ve bazı arkadaşlarımızı hedef alan yaklaşımları var. Biz bunu baştan beri takip ediyoruz. Şimdi birinci şunun altını çizmek gerekiyor: Yani insanlığın ve uluslararası toplumun ve güvenliğin ortak düşmanı haline gelmiş Netanyahu altını çiziyorum Netanyahu canisi, soykırımcısı bu noktada ciddiye alınacak bir insan değildir. Netanyahu'nun muhatap olduğu ana kitle uluslararası topluluktur, uluslararası sistemdir. Çünkü sadece Türkiye için değil, bütün küresel güvenlik için Netanyahu, onun mantalitesi ve onunla beraber hareket eden soykırımcı kitle bir tehdit oluşturmaktadır.

Bunu sadece Türkiye'nin problemiymiş gibi düşünmek büyük bir hata. Dolayısıyla burada uluslararası toplumun şu ana kadar yapmadığı görevi yerine getirip bu caniyi, bu soykırımcıyı durdurması; bu soykırımcının bölgeye, İsrail'e, Yahudi halkına ve bütün dünyaya zarar vermesinin artık önüne geçmek gerekiyor. Yani Filistinli kanı dökmekten, Müslüman kanı dökmekten zevk alan bu caninin artık durdurulması gerekiyor.

Bunun durduğu yer İsrail'e de büyük zarar, Filistinlilere zaten zarar, bölgeye de büyük zarar. Konuşmalarına baktığınız zaman Filistin Devleti'nin kurulmasını istemiyor, bölgedeki ülkelerde devam eden işgalin vazgeçmesini istemiyor. Soykırımcı ve işgalci yaklaşımın, bölgesel güvenliği ve uluslararası güvenliği tehlikeye atan yaklaşımın devamını istiyor. Şimdi bu sadece bizim değil, bütün bölgenin ve uluslararası toplumun büyük bir tehdididir. Bu tehditle, bu Netanyahu tehdidiyle uluslararası sistem savaşmalıdır.

Açıklamada, şu ifadelere yer verildi: "Elde edilen bilgiye göre, Avrupa Birliği (AB) ve Avrupa'nın önde gelen ülkeleri, seçimler öncesi Rusya'daki durumu istikrarsızlaştırma yönünde strateji izliyor. Avrupalılar, Paris'te 13 Temmuz'da düzenlenen Gönüllüler Koalisyonu Liderler Zirvesi'nde Kiev yönetimini Rus topraklarına yönelik sabotaj ve terör saldırıları konusunda yönlendirdi. Bunun, halk arasında paniğe yol açacağı, devlet ve kolluk kuvvetlerinin kaynaklarını asli görevlerinden uzaklaştıracağı düşünülüyor. Avrupa istihbarat temsilcilerinin Ukrayna'ya yaptıkları rutin ziyaretler esnasında ise siber saldırı planları ele alınıyor."

Kremlin: Avrupa'nın görüşü önem taşımıyor

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Batı'nın Eylül'de Rusya'da yapılacak parlamento seçimleri öncesinde kaos çıkarmak istediğine dair Rus istihbarat raporunu değerlendirdi. Peskov, Batılı ülkelerin bu planlarının her zaman var olduğuna dikkat çekti. Peskov, Avrupa'nın Rusya'daki seçimleri tanıyıp tanımamasının Rusya için bir önem arz etmediğini belirtti.

Kremlin Sözcüsü, Avrupalıların Rusya'daki seçimlere yönelik provokatif niyetlerinin geçmişte olduğunu, bugün de varlığını sürdürdüğünü ve gelecekte de olacağını, buna karşı gerekli önlemlerin alındığını kaydetti. Rus basınına konuşan Peskov, "Fiiliyatta Avrupalıların (seçim sonuçlarını) tanıyp tanımaması bizim için teferruat. Kendi siyasi sistemimiz, kendi siyasi sürecimiz var. Seçim kampanyası da tüm hızıyla devam ediyor" dedi.

Sözcü Guo, bugün düzenlenen olağan basın toplantısında, heyelanın ardından sürdürülen kurtarma ve yardım çalışmalarına ilişkin bilgi verdi.

Guo, Çin hükümetinin Nepal’e acil nakdi ve insani yardım sağladığını belirterek, ilk etapta gönderilen 50 tonluk yardım malzemesinin Katmandu’ya ulaştığını, Çinli tünel kurtarma uzmanlarından oluşan iki ekibin de afet bölgesine vardığını ifade etti.

Guo, dün öğle saatleri itibarıyla Nepal’deki afet bölgesinde irtibat kurulan tüm Çin vatandaşlarının güvenli bölgelere tahliye edildiğini ve durumlarının iyi olduğunu belirtti.

Nepal-Çin sınırındaki Rasuwagadhi-Gyirong Sınır Kapısı’nda meydana gelen heyelanın nedenine ilişkin bazı yabancı medya kuruluşlarının asılsız yorumlarına da yanıt veren Guo Jiakun, Çinli ve Nepalli uzmanlar ile ilgili resmî kurumların olayın nedenine ilişkin değerlendirmelerde bulunduğunu söyledi. Guo, bu değerlendirmelerde felaketin Nepal’de yüksek rakımda bulunan bir buzulun çökmesi sonucu meydana geldiğinin belirtildiğini aktardı.

Guo, böylesine büyük bir felaket karşısında gerçeklere dayanmayan ve kötü niyet taşıyan her türlü iddiaya Çin’in kesinlikle karşı olduğunu vurguladı.

Açıklanan veriler, Çin ile söz konusu ülkeler arasındaki ticari işbirliğinin güçlü bir dayanıklılık ve canlılık sergilediğini ortaya koydu.

Aynı dönemde Çin’in diğer SİÖ üyesi ülkelere elektromekanik ürün ihracatı, yıllık bazda yüzde 15,7 artarak 998,35 milyar yuana çıktı. Elektromekanik ürünlerin, Çin’in bu ülkelere yaptığı toplam ihracatın yüzde 63,1’ini oluşturduğu kaydedildi.

Cumhurbaşkanı yardımcısının milletvekilleri ve hükümetle yakın çalışma içinde olacağını ayrıca devlet başkanının vereceği diğer görevleri de yerine getireceğini aktaran Tokayev, Karin'in uzun yıllardır devlet yönetiminde görev yaptığını ve ülkedeki kapsamlı reformların hayata geçirilmesinde aktif rol oynadığını söyledi. Tokayev, Karin'in uzun vadeli devlet stratejisi ile ülkenin sosyal ve ekonomik kalkınmasına ilişkin net bir vizyona sahip olduğunu ifade ederek, onu bu görev için uygun bir isim olarak gördüğünü kaydetti.

Cumhurbaşkanı Tokayev, aynı zamanda mevcut hükümetin başında olan Bektenov'u deneyimli ve sorumluluk sahibi bir devlet adamı olarak nitelendirerek yeniden başbakanlığa aday gösterdi. Milletvekilleri yapılan oylamada adayları oy çokluğuyla destekledi.

Oylamanın ardından Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle 50 yaşındaki Erlan Karin Kazakistan Cumhurbaşkanı Yardımcısı, 45 yaşındaki Oljas Bektenov ise Başbakan olarak atandı.

Siyaset bilimi ve devlet yönetiminde deneyimli isim

Bugün Türkistan bölgesinde bulunan Aksukent köyünde 26 Mayıs 1976'da doğan Erlan Karin, Aktöbe Devlet Üniversitesi Tarih Fakültesinden mezun oldu. Kariyerine öğretmenlik ve akademisyenlikle başlayan Karin, daha sonra siyasi araştırma merkezlerinde görev aldı. Kazakistan'da siyasi ve jeopolitik araştırmalar alanında öne çıkan isimlerden biri olan Karin, çeşitli dönemlerde siyasi araştırma kuruluşlarını yönetti ve hükümete danışmanlık yaptı.

Karin, Cumhurbaşkanlığı İdaresinde, Nur Otan Partisinde, Kazakistan Cumhurbaşkanlığına bağlı Kazakistan Stratejik Araştırmalar Enstitüsünde ve devlet televizyon kuruluşu Kazakistan Radyo ve Televizyon Kurumunda üst düzey görevlerde bulundu. 2019'dan itibaren Cumhurbaşkanlığı danışmanlığı ve yardımcılığı görevlerini üstlenen Karin, 2022'de Devlet Sekreteri oldu.

Karin, Cumhurbaşkanı Yardımcılığına atanmadan önce Cumhurbaşkanlığı İdaresi Birinci Başkan Yardımcısı olarak görev yapıyordu.

Kazakistan'da üst düzey yönetimde gençleşme dikkati çekiyor

Öte yandan yeni anayasanın ardından şekillenen Kazakistan'ın yeni yönetim sisteminde, üst düzey devlet kadrolarının görece daha genç isimlerden oluşması da dikkati çekiyor. Tokayev'in bir diğer kararnamesiyle halihazırda Kültür ve Enformasyon Bakanı olarak görev yapan 52 yaşındaki Aida Balayeva ise Kazakistan Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcılığına getirildi.

Daha önce ülkede tek meclisli parlamentoya geçişle oluşturulan yeni Kurultay'ın Başkanlığına da 46 yaşındaki Aybek Dadebay atanmıştı.

Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, İzlanda'da 29 Ağustos'ta düzenlenen referandumda seçmenlerin çoğunluğunun Avrupa Birliği ile üyelik müzakerelerinin yeniden başlatılmasına "hayır" demesinin ardından açıklamalarda bulundu. Alman Haber Ajansı'na (DPA) göre Wadephul, başkent Berlin'de Tunus ziyareti öncesinde yaptığı değerlendirmede, bu sonucu AB'nin kendini sorgulaması için bir fırsat olarak nitelendirdi.

Bakan, "Bu, hangi alanlarda daha iyi olabileceğimizi ve çekiciliğimizi nasıl artırabileceğimizi değerlendirmek için bir fırsat. AB'nin kuzeye doğru genişlemesi hedefini gözden kaçırmamamalıyız" ifadelerini kullandı. Wadephul ayrıca, bu durumun yalnızca İzlanda için değil, Norveç için de geçerli olduğunu vurguladı.

"Cazibe" söylemi, gerçekleri örtüyor mu?

Wadephul'un "daha cazip olma" vurgusu, Brüksel'in yıllardır tekrarladığı ezberin yeni bir versiyonu olarak yorumlanıyor. Ancak siyasi gözlemciler, AB'nin mevcut görüntüsünün Kuzey Avrupa ülkeleri için pek de cazip olmadığını hatırlatıyor. İzlanda ve Norveç, yüksek gelir düzeyi, güçlü sosyal devlet yapıları ve enerji bağımsızlığıyla AB'ye üye olmadan da yaşam standartlarını koruyabilen iki ülke konumunda.

Bu bağlamda, AB'nin sunduğu ortak pazar ve serbest dolaşım avantajları, bu ülkeler için Brüksel'in getirdiği bürokratik yük ve ortak balıkçılık politikası gibi kısıtlayıcı düzenlemelerle dengeleniyor. İzlanda'daki "hayır" oylarının arkasında, özellikle balıkçılık sektörünün AB kotasına sıcak bakmaması ve egemenlik kaygıları öne çıkıyor. Wadephul'un bu gerçekleri göz ardı edip "ekonomik beklentiler" üzerinden cazibe vurgusu yapması, eleştirmenlere göre sorunun köküne inmemek anlamına geliyor.

Genişleme mi, derinleşme mi? Kronik ikilem

Alman Bakan'ın "kuzeye genişleme" çağrısı, AB'nin önceliklerine dair temel bir sorgulamayı da beraberinde getiriyor. Birlik, bir yandan göç baskısı, enerji krizi, rekabet gücündeki düşüş ve üye ülkeler arasında derinleşen ekonomik eşitsizliklerle boğuşurken; diğer yandan yeni üye arayışını sürdürüyor. Uzmanlar, bu yaklaşımı "yangın yerinde binanın beşinci katını inşa etmeye" benzetiyor.

Wadephul'un "bu bir fırsat" söylemi, AB'nin iç yapısal reformlardan kaçınarak genişleme ile oyalanma stratejisinin yeni bir yansıması olarak görülüyor. Oysa İzlanda referandumu, AB'ye yönelik ilginin otomatik olmadığını, hatta bazı bölgelerde azaldığını gösteren güçlü bir sinyal. Uzmanlar, AB'nin öncelikle kendi kurumsal kapasitesini, demokrasi açığını ve sosyal adalet vaatlerini güçlendirmesi gerektiğini, aksi halde ne kuzeye ne de başka bir yöne genişlemenin anlamlı olmayacağını belirtiyor.

Berlin'in hegemonik çıkarları ve "ekonomik beklenti" kodu

Wadephul'un açıklamasında dikkat çeken bir diğer nokta, "ekonomik beklentiler" vurgusuydu. Almanya, AB'nin en büyük ekonomisi olarak, kuzey ülkelerinin Birliğe katılımından doğrudan ticari ve stratejik kazanç elde edecek konumda. Norveç'in enerji kaynakları, İzlanda'nın jeotermal potansiyeli ve bölgenin Arktik’teki stratejik konumu, Berlin için uzun vadeli çıkar alanları oluşturuyor.

Ancak uzmanlar, bu durumun Almanya'nın AB'yi kendi ulusal çıkarları doğrultusunda şekillendirme çabası olarak okunabileceğine dikkat çekiyor. Wadephul'un "cazibe" söylemi altında, aslında Almanya'nın ihracat pazarlarını genişletme ve Rusya'ya karşı kuzey kanadını güvence altına alma hesaplarının yattığı öne sürülüyor. Kuzey Avrupa ülkeleri ise bu "cazibe"nin fiyat etiketini, yani egemenlik devirlerini ve ortak politikaların dayatmalarını yakından tanıyor.

İzlanda ve Norveç - AB'nin aynası

Wadephul'un İzlanda ile birlikte Norveç'i de anması, iki ülkenin AB ile olan ilişkisinin benzerliğini ortaya koyuyor. Her iki ülke de Avrupa Ekonomik Alanı (EEA) üyesi olarak tek pazara entegre durumda, ancak tam üyelikten kaçınıyorlar. Norveç, 1972 ve 1994'teki iki referandumda AB'ye "hayır" derken, İzlanda da 2009-2013 arasındaki müzakereleri askıya almış ve son referandumda yeniden başlama fikrini reddetmişti.

Bu tablo, AB'nin Kuzey Avrupa'daki itibarının giderek zayıfladığını gösteriyor. Birlik, bu ülkelere ekonomik beklentiler dışında siyasi bir vizyon sunamıyor. Üstelik Avrupa'da yükselen sağ popülizm, göç karşıtlığı ve milliyetçilik dalgası, Brüksel'in "daha fazla Avrupa" mesajının bu coğrafyada yankı bulmasını daha da zorlaştırıyor.

Uzmanlar, AB'nin önümüzdeki dönemde kuzey ülkelerine yönelik daha somut adımlar atabileceğini, ancak bu adımların Brüksel'in kurumsal reformlarıyla desteklenmediği takdirde sembolik kalacağını belirtiyor. Wadephul'un çağrısı, en iyimser yorumla "geç kalınmış bir uyanış" olarak nitelendirilirken; en gerçekçi bakışla, AB'nin çekicilik kriziyle baş etme biçimindeki tipik bir savunma refleksi olarak kaydediliyor.

Guo, Çin’in hiçbir zaman kasıtlı olarak ticaret fazlası peşinde koşmadığını ve her türlü tek taraflı gümrük vergisi önlemine karşı çıktığını vurguladı.

Çin’in yüksek standartlı dışa açılım politikasını sürdürdüğünü kaydeden Guo, ülkenin geniş pazarıyla ABD dahil tüm taraflara yeni fırsatlar sunmaya devam edeceğini ifade etti.

Guo, “Çin ve ABD, iki ülke liderleri arasında varılan önemli mutabakatı birlikte hayata geçirmeli. İlgili konuları eşitlik, saygı ve karşılıklı fayda temelinde istişare yoluyla ele almalı ve ekonomik ve ticari ilişkilerde zor elde edilmiş ivmeyi korumalıdır.” ifadelerini kullandı.

Kamuoyu yoklamalarında geriye düştükçe saldırganlaşan Netanyahu'nun, sert söylemlerine karşın tabloyu geri döndüremediği görüldü.

Geçen hafta koalisyonundaki aşırı sağcılar Yahudi Gücü Partisi lideri ve Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ile Dini Siyonizm Partisi lideri ve Maliye Bakanı Bezalel Smotrich'i, aşırı sağın yeni partisi İsrail Halkı lideri Ofer Winter'i de aralarına alarak seçimlere ortak listeyle girmeye çağıran Netanyahu'nun, Ben-Gvir tarafından reddedilen bu hamlesi de yetersiz oldu.

Netanyahu liderliğindeki koalisyona destek verecek partiler 52 milletvekilinde kaldı

İsrail seçim sistemine göre, ülkede bir koalisyon hükümeti kurulabilmesi için 120 sandalyeli İsrail Meclisinde 61 milletvekilinin desteği gerekiyor.

Netanyahu liderliğindeki koalisyon hükümetine destek vermesi beklenen partilerin sandalye sayısı bunun çok gerisinde kaldı.

KAN'da yayımlanan ankete göre, Netanyahu'ya destek vermesi beklenen partiler sadece 52 milletvekili çıkarıyor.

⁠Netanyahu karşıtı partiler de koalisyon hükümeti kuramıyor

Ankette dikkat çekici bir başka konu ise İsrail’i yeni bir koalisyon krizinin bekliyor olması. Zira, Netanyahu karşıtı partiler de bir koalisyon hükümeti kurmak için yeterli sayıya ulaşamıyor.

Netanyahu'ya rakip olarak gösterilen eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot'un Yashar Partisi 24 milletvekiliyle yarışı önde götürüyor. Ancak Eisenkot'a destek vermesi beklenen muhalif partilerin sandalye sayısı da 55'te kalıyor ve koalisyon için yeter sayıyı yakalayamıyor.

⁠İsrail vatandaşı Filistinlilerin oluşturduğu partiler kilit konumda

İsrail vatandaşı Filistinlilerin oluşturduğu partiler ise İsrail'de kilit konumda yer alıyor.

Kamuoyu yoklamalarına göre, Ortak Arap Listesi 8, Mansur Abbas liderliğindeki Raam ise 5 milletvekili çıkarıyor.

Mansur Abbas, 2021'deki seçimin ardından eski Başbakan Naftali Bennett liderliğindeki Netanyahu karşıtı koalisyona dışardan destek vermişti. Abbas’ın bu desteği sayesinde Netanyahu karşıtı koalisyon kurulmuştu.

Mevcut tabloda, Abbas destek verse dahi Eisenkot'un liderliğindeki olası ittifak, koalisyon hükümeti kurmak için gerekli sandalye sayısı olan 61'e ulaşamıyor ve 60 milletvekilinde kalıyor.

Netanyahu-Eisenkot koalisyonu zor görünüyor

Bu nedenle mevcut kamuoyu yoklamaları, İsrail'deki gelecek seçimde koalisyon hükümetinin kurulmasının zor olduğunu ortaya koyuyor.

Netanyahu-Eisenkot'un bir araya gelerek bazı partileri de içine alacak şekilde yeni bir koalisyon hükümeti kurması ihtimali de düşük görünüyor.

Zira, Eisenkot'un Netanyahu'ya destek veren aşırı sağcı partilerle koalisyon kurmaya sıcak bakmadığı yorumları yapılıyor.

Netanyahu'nun ise Eisenkot'a destek vermesi beklenen partilerle bir araya gelerek kendisini zayıf düşürecek bir koalisyonda yer almayı kabul etmeyeceği yorumları yapılıyor.

İsrail'de 2019-2022 yılları arasında 4 yılda 5 seçimin yapıldığı sürece benzer yeni bir türbülans döneminin yaşanması ise başka bir senaryo olarak dikkati çekiyor.

İsrail Suriye’nin İdlib kentindeki Ebu Zuhur Askeri Hava Üssü’ne saldırı gerçekleştirdi. Saldırının gerekçesi olarak Türkiye'nin bölgede asker konuşlandırmak istemesi olarak gösterildi. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise Türkiye’nin Suriye’de güneye doğru ilerleyen askeri varlığını istemiyoruz derken Türkiye ise İsrail'in bu iddialarını yalanladı. Milli Savunma Bakanlığı saldırıyı kınarken üste Türk askeri bulunmadığını açıkladı. Peki İsrail'in saldırıdaki asıl amacı ne? Ekim'de İsrail'de yapılacak seçimlerle saldırının bir ilgisi var mı? ABD'nin bilgisi olmadan İsrail bu saldırıyı gerçekleştirebilir mi? Gazeteci Alptekin Dursunoğlu değerlendirdi.

Ukrayna, Mart ayında Rusya’dan gönderilen balistik füzelerin yaklaşık yüzde 70'ini engellediğini duyurdu; Temmuz’da bu oran yüzde 20'ye düştü. Takvimler 5 Ağustosu gösterdiğinde ise bu oran “0” olarak açıklandı. ABD’nin İran inadı, müttefiklerini de vuruyor. Ukrayna "Winchester moduna" giriyor bu da askeri jargonla mühimmatın tükenmesi demek. Zelenski çıkış yolu ararken içeride başka bir ajanda Kiev yönetimini sıkıştırıyor.