İran’a dönük saldırıları stratejik hezimetle sonuçlanan Amerika Birleşik Devletleri (ABD) bu kez çareyi ekonomik savaşı derinleştirmekte buldu. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, pazartesi gecesi yaptığı açıklamada İran ile ekonomik savaşın ülkenin tüm gelir kaynaklarını hedef alacağını ve hiçbir “sızıntıya” izin verilmeyeceğini söyledi. Uluslararası hukuka ve ABD’nin önderlik ettiği kapitalist düzene dahi ters düşecek biçimde İran ile ticaret yapan ülkeleri yaptırım sopasıyla tehdit eden Bessent bu sayede Tahran’da rejim değişikliğinin yaşanacağını öne sürdü.

ABD, İran’a dönük ekonomik baskıyı İkinci Dünya Savaşı’nda müttefik devletlerin Normandiya Çıkarması’na atıfla “D-Day” olarak nitelemesine karşın sürecin hedeflerine ulaşamaması sürpriz olmayacak.

Amerikalı müzakereci: İran teslim olmayacak

ABD’nin 2025 yılında İran ile müzakere heyetine katılan Nate Swanson, Foreing Affiairs dergisi için kaleme aldığı makalede Washington yönetiminin 1979’dan bu yana yaptırım siyasetinde ısrar ettiğini ancak bunun stratejik hedeflere hizmet etmediğini vurguladı.

“Bu kampanyanın İran ve ekonomisine zarar vereceğine şüphe yok. Buna karşın Tahran’ı teslim olmaya zorlamakta kesinlikle başarısız olacaktır” diyen Swanson, İran’ın İHA ve füzeleri sayesinde başta ABD olmak üzere küresel ekonominin pek çok paydaşına maliyet ödeteceği öngörüsünde bulundu. Amerikalı diplomat “İslam Cumhuriyeti, ABD'nin askeri baskısından sağ çıkabildiği gibi, ABD'nin ekonomik baskı uygulama iradesinden de daha uzun süre dayanabileceğine inanmaktadır. Başarısız savaş ve ablukalar ile Trump'ın bu yılki müzakere yaklaşımı, ekonomik baskının faydasını kalıcı olarak değiştirecektir.” diye ekledi.

İngiltere’nin Economist dergisi de benzer bir çıkarımda bulunarak ABD’nin som hamlesinden de netice alamayacağını şu satırlarla takipçilerine aktardı:

“Trump yönetimi zamanın kendi lehine olduğunu umuyor olabilir. Buna karşın kendisi İran’ın acıya katlanma isteği konusunda daha önce de yanılmıştı. ABD Hazine Bakanı Bessent, nisan ayında Amerika’nın Hürmüz Boğazı ablukasının İran’ın petrol endüstrisini hızla yok edeceğini öngörmüştü. Bu gerçekleşmedi. İran hala rakiplerini cezalandırma gücüne sahip ve bunu yapmaktan kaçınması pek olası değil. Amerika’nn İran ekonomisini boğma planı bir başka çatışma döngüsünden kaçınma girişimi olarak görünüyor ancak bu plan ters tepebilir”

Ekonomik savaş şimdi mi aklına geldi?

New York Times gazetesi ise konuyla ilgili yaptığı değerlendirmede “Bu girişim Beyaz Saray’ın henüz yanıtlamadığı bir dizi soruyu gündeme getiriyor. Bunları başındaki şu: Madem bu kadar sıkı yaptırımlar mümkündü, o halde neden Trump’ın ABD ordusuna savaş emri verip stratejik mühimmat eksiklikleri ve Amerikan gücünün sınırları ortaya çıkmadan önce uygulanmadı? “ diye sordu. ABD’nin İran’ı ekonomik olarak çökertmek için Çin’i de bu ülkeyle ticaretini durdurmaya zorlaması gerektiğini belirten gazete “(ABD) Pekin ile bir başka doğrudan ihtilafa girme riskini almaya hazır mı? “ sorusunu yöneltti.

Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping’in olası ABD ziyareti öncesinde bu konuların gündeme geldiğine dikkati çeken New York Times, Beyaz Saray’ın Pekin yönetimini kızdırmak istemediğini savundu. ABD Hazine Bakanı Bessent’in Financial Times gazetesine yazdığı makalede “Çin” kelimesinin bir kez bile geçmediği bu bağlamda anımsatıldı.

Economist’e konuşan Londra merkezli Bourse and Bazzar isimli düşünce kuruluşundan Esfendyar Batmanghelidj ise “Çinli şirketleri hedef almaya başlarsanız, bu artık İran meselesi olmaktan çıkar. Bu sizin Çin politikanızla ilgidir” ifadesini kullandı.

Çin’den maksimum baskı politikasına ret

İran’a dönük ekonomi savaşında diğer ülkeleri yanında görmek için “ya bizdensin ya onlardansın” politikasına yönelen ABD yönetiminin küresel bir ticaret gerilimini tetiklemesi ise güçlü bir ihtimal yorumlanıyor. İran ham petrolünün en büyük alıcısı olan Çin yaptığı ilk açıklamada yeni yaptırımların küresel büyüme ve istikrara zarar verebileceği uyarısında bulundu. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü yaptığı açıklamada şu değerlendirmelerde bulundu:

“Çin, uluslararası hukukta temeli olmayan veya Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin yetkisiyle desteklenmeyen yasadışı tek taraflı yaptırımlara karşı kesin muhalefetini birçok kez açıkça ifade etmiştir. Ekonomik savaşlar ve maksimum baskı çözüm değildir. Tam aksime bunlar yalnızca tırmanışa ve risk yayılımına yol açacak, küresel ekonomik- finansal düzeni bozacak ve diğer ülkelerin meşru çıkarlarına zarar verecektir.”

Açıklamada, özellikle Kuzey-Kivu eyaletinin Tshanzu ve Rumangabo bölgelerinde Kongolu gençlere yönelik yüzlerce kaçırma ve zorla silah altına alma vakasının yaşandığı, ev ve köylerin ateşe verildiği belirtildi.

Hükümet ayrıca M23 isyancılarına destek vermekle itham ettiği komşusu Ruanda’yı, KDC’nin doğusundaki bölgelerin demografik yapısını değiştirmeye yönelik bir süreç yürütmekle suçladı.

Açıklamada, M23 üyelerinin kontrolündeki bölgelerde ücretsiz olması gereken ilkokul ve okul öncesi eğitim için ailelerden ücret talep edildiği, eğitim kurumlarının üç aylık gelirlerinden yüzde 17 oranında kesinti yapıldığı, hastaneler, özel klinikler ve yetimhanelere yasa dışı vergi ve harçlar uygulandığı kaydedildi.

Hükümet, ihlallerden sorumlu kişilerin yargı önünde hesap vermesi için gerekli adımların atılacağını, ülkenin egemenliği ve toprak bütünlüğünün yeniden tesis edilmesine yönelik çalışmaların sürdürüleceğini ifade etti.

KDC'deki çatışmalar

KDC'de M23 üyeleri, 2025'in başından bu yana devam eden saldırılar sonucu Kuzey-Kivu eyaletinin başkenti Goma başta olmak üzere birçok bölgenin kontrolünü ele geçirmişti.

KDC'nin doğusundaki çatışmalar nedeniyle 2025'ten bu yana 1 milyondan fazla kişi yerinden oldu, en az 7 bin kişi hayatını kaybetti.

M23 üyeleri, son olarak 2025 yılının aralık ayı başında Uvira şehrinin kontrolünü ele geçirmiş ve çatışmalar nedeniyle 500 binden fazla kişi yerinden olmuş, en az 1500 sivil hayatını kaybetmişti.

Ahlat’ta sizlerle beraber olmanın bahtiyarlığını yaşıyorum. Sizlerin şahsında Güroymak’tan Adilcevaz’a, Mutki’den Hizan ve Tatvan’a, Bitlis’in dört bir yanındaki kardeşlerime Ahlat’tan selamlarımı ve sevgilerimi gönderiyorum. Aynı şekilde 81 ilimizdeki 86 milyon vatandaşımıza, gönül ve kültür coğrafyamızdaki tüm dostlarımıza Ahlat’tan en kalbi muhabbetlerimi yolluyorum. Bizi köklerimizde buluşturan bu anlamlı programı düzenleyen Okçular Vakfımızı canıgönülden tebrik ediyorum. Organizasyonda emeği geçen tüm kurum ve kuruluşlarımızı, belediyelerimizi, vakıf ve derneklerimizi ayrı ayrı kutluyorum. Özellikle bizleri hüsnükabul ile karşılayan Ahlatlı ve Bitlisli kardeşlerimin her birine yürekten şükranlarımı sunuyorum. Dirliğimizi, şu bin yıllık vahdet ve uhuvvetimizi inşallah daim eylesin, kıyamete kadar kayyum eylesin diyorum.

Değerli kardeşlerim, biliyorsunuz yarın tarihimizin en şanlı, en ihtişamlı destanlarından biri olan Malazgirt Zaferi’mizin 955. seneidevriyesini idrak edeceğiz. Ahlat’tan hareket eden o mübarek ordunun fetih rüzgârını yine coşkuyla hissedecek, fethin mukaddes havasını bir kez daha teneffüs edeceğiz.

"Ahlat şehitlerin mekanıdır"

Şunu öncelikle ifade etmek istiyorum. Ahlat, şehadete ermişlerin yani şehitlerin, saadete, selamete ermişlerin yani seyyidlerin, ilahi kelimetullah yolunda gaza şuuruna ermişlerin yani gazilerin mekânıdır. Ahlat, Anadolu’da yoğrulan millet ruhunun, hamurunun mayasıdır. Ahlat, 14 asır boyunca burada şehit düşen sahabelerin, Sultan Alparslanların, bu topraklarda fırtına gibi esen alplerin, erenlerin, gazilerin diyarıdır. Evet, Ahlat her hâliyle şüheda ocağıdır. Gaziler otağıdır. Milletimizin kimlik vesikasıdır. Tarihimizin iftihar sayfasıdır.

"Anadolu'nun düğümü burada çözüldü"

Şurası muhakkak ki Malazgirt’e giden yol Ahlat’tan açılmıştır. Anadolu’nun düğümü Ahlat’ta çözülmüştür. Kudüs ve İstanbul, Ahlat’ta vücut bulan imanla fethedilmiştir. Diyar-ı Rum’u Darülislam hâline getiren, bu toprakları iyilikle, erdemle, adaletle nakış nakış işleyen güç ve irade Ahlat’ta ortaya çıkmıştır. Unutmayın, Ahlat Kubbetülislam’dır. Ahlat, bu toprakları imar, inşa ve ihya eden ecdadımızın Anadolu’ya giriş kapısıdır. Önce Malazgirt’e, devamında ebedi yurdumuz Anadolu’ya, ardından üç kıtaya şerha şerha yayılan ruh bugün yine buradadır. Allah’a hamdolsun, dimdik ayaktadır.

"Nemrut Kalderası’nı millî park ilan ettik"

Kardeşlerim, ataların mirasına sahip çıktığınız için, şu coşkunuz, şu heyecanınız için, dosta güven veren, düşmana korku salan şu dik duruşunuz için sizlere ayrı ayrı teşekkür ediyorum. Sizlerin bu teveccühüne layık olabilmek için çalışmaya kararlı bir şekilde devam ediyoruz. Geçtiğimiz hafta yayımladığımız Cumhurbaşkanı Kararı ile Ahlat, Tatvan ve Güroymak sınırları içinde yer alan Nemrut Kalderası’nı millî park ilan ettik. Böylece tarihî ve doğal güzellikleriyle öne çıkan bu alanı inşallah bundan sonra çok daha iyi koruyacağız. Bir kez daha hayırlı uğurlu olsun diyorum.

Bakınız, burada hemen yanı başımızdaki Selçuklu kabristanında ecdadın tezhip ettiği on bine yakın mezar taşımız var. Ayetlerle, kandillerle, mihrap ve hatlarla süslü, atalarımızı adeta dile getiren şahidelerimiz var. Bu şahideler, bizim bu topraklardaki bin yıllık varlığımızın şahitleridir. Bu şahidelerdeki mukarnaslar, işlemeler milletimizin hikmet ve estetikte ulaştığı seviyenin simgesidir. Bu şahidelerdeki çift başlı ejderler, tıpkı çift başlı Selçuklu kartalı gibi kuvvet ve kudretimizin, basiret ve ferasetimizin nişanesidir. Bu kabirler, bu sandukalar, bu kitabeler milletimizin tapu senetleridir. Bizim millî hafızamız işte bu eserlere hem de silinmemek üzere kazınmıştır. Anadolu’yu yurt kılan şehit ve gazilerimizin her birinin aziz ruhları şad olsun. Buradaki akıncı beylerinin, gazi erenlerin, komutanların, cümle ecdadın mekânı cennet olsun. Malazgirt Zaferi’nden İstanbul’un Fethi’ne, Çanakkale’den Millî Mücadele’ye, terörle mücadeleden 15 Temmuz destanına, bin yıldır bu aziz vatan için, bu asil millet için canlarını veren cümle şehitleri bugün bir kez daha rahmetle anıyorum. Bugün burada olduğu gibi ecdadın hatırasına sahip çıkan, birliğimize, beraberliğimize dört elle sarılan herkesten Allah razı olsun diyorum.

"Marifet birlikte, nifakta değil"

Özellikle genç kardeşlerimizin burayı iyi dinlemesini istiyorum. Bakınız sevgili gençler, Ahlat asırlar boyunca farklı kültür ve kimliklerin barış ve huzur içinde bir arada ve kardeşçe yaşadığı belde olarak tebarüz etmiştir. İlim, kültür ve medeniyet yüzyıllar boyu burada neşet etmiştir. Burada yetişen âlimler, edipler, büyük şahsiyetler Anadolu’yu mamur etmiş, şenlendirmiş, Ahlat’tan hareket edip gönüllere girmişlerdir. Burası yalnızca orduların hareket üssü değil, kalplerin ve zihinlerin de çekim merkezi olmuştur. Ahlat, millet olma bilincimizin, birlik ve beraberliğin remzidir. En güçlü işaretidir. Bitlisli merhum bir şairimizin de çok veciz bir şekilde ifade ettiği gibi, her fikre hürmet et. Olgun karşıla. Mücadele olmaz silahla, taşla. Yabanı ağaca meyve aşıla. Marifet kökünden kesmekte değil, eksiltme yüzünden ar perdesini. Kulak ardı etme hakkın sesini. İnsan rozeti tak, at gerisini. Marifet birlikte, nifakta değil. Evet, insan rozeti takıp hakkın sesine uyanlar, marifeti nifakta değil, birlikte arayanlar işte buradadır. Aynı devleti, aynı milleti müdafaa edenler işte buradadır. Aynı vatanı, aynı bayrağı, aynı mefkureyi namus bilenler işte buradadır. Aynı istikbalin, aynı hedefin, aynı ümidin peşinden gidenler işte buradadır. Türküyle, Kürdüyle, Arabıyla, Alevisiyle, Sünnisiyle omuz omuza verenler işte buradadır. Gönül birliği, ülkü birliği, kader birliği içinde burada tarihe geçen bir destan yazılmıştır. Millet olarak bu destana inşallah yenilerini eklemekte kararlıyız. 86 milyonun kardeşlik mürekkebini tek bir sayfada, Ahlat’ta olduğu gibi tek bir terkipte birleştirmek için canla başla çalışıyoruz.

"Kan tüccarları kaybedecek"

Şundan kimsenin şüphesi olmasın. Büyük ve güçlü Türkiye’nin ufukta yükselişine, buradaki şahideler gibi hep birlikte şahitlik edeceğiz. Şehit ve gazilerin mukaddes emanetini hep birlikte omuzlayacak, Türkiye’yi çok daha güçlü yarınlara taşıyacağız. İki sene önce Ahlat’tan işaretini verdiğimiz Terörsüz Türkiye sürecimiz hedefine ulaştığında inşallah milletimizin önünde yeni bir dönemin kapıları açılacak. Kardeşliğimizle birlikte ekonomimiz de güçlenecek. Refahımızla birlikte iç cephenin direnci de artacak. Suriye ve Irak başta olmak üzere yakın çevremiz yıllardır özlemini çektiği huzur ve istikrar iklimine kavuşacak. Türkiye ile ve Türk milleti ile birlikte coğrafyamızdaki tüm kardeş halklar kazanacak. Bunun kimleri rahatsız ettiğini biliyoruz. Kimleri endişelendirdiğini biliyoruz. Onlara diyorum ki. Ne yaparsanız yapın bizi yolumuzdan döndüremezsiniz. Türkler, Kürtler, Araplar olarak kardeşçe kucaklaşmamızı engelleyemezsiniz. Hangi hesaplar içinde olduğunuzu biliyoruz. Ne tür oyunlar çevirdiğinizi gayet iyi biliyoruz. Bize uzanan, yurdumuza uzanan, milletimize uzanan, kardeşliğimize, imanımıza, bölgemizin huzuruna uzanan o kirli elleri çok ama çok iyi biliyoruz. Herkesin bir hesabı varsa emin olun bizim de bir hesabımız, bir planımız var.

Hepsinden önemlisi, âlemlerin Rabbi olan Cenab-ı Allah’ın da bir hesabı var. O hesap eninde sonunda galip gelecek. Kan tüccarları kaybedecek. Terörden nemalanan fırsatçılar kaybedecek. Coğrafyamızı istikrarsızlığa boğmak isteyen soykırımcılar kaybedecek. Kazanan insanlık cephesi olacak. Kardeşlik olacak. Barış ve istikrar olacak. Kazanan, 86 milyon vatandaşıyla Türk milleti olacak. Kimsenin tereddüdü olmasın. Büyük ve güçlü Türkiye’nin şafağı sökmüştür. Türkiye Yüzyılı’nın inşası başlamıştır. Allah’ın izniyle önümüz de ufkumuz da açıktır. Rabbim yar ve yardımcımız olsun diyorum. Bu düşüncelerle yarın kutlayacağımız Malazgirt Zaferi’mizin 955. yıl dönemi şimdiden hayırlı, mübarek olsun diyorum. Buluşmamızı teşrif eden, bizleri samimiyetle bağrına basan siz kardeşlerime ayrı ayrı teşekkür ediyorum. Okçular Vakfımız başta olmak üzere programda emeği geçen tüm kurumlarımızı, kuruluşlarımızı tekrar tebrik ediyorum. Sizleri bir kez daha sevgiyle, saygıyla selamlıyor, hepinizi Allah’a emanet ediyorum. Sağ olun, var olun. Kalın sağlıcakla.

İsmail Çanak, Serdar Özyurt ve Ahsen Melek Kocatürk hakkında yakalama kararı çıkarıldı.

Tutuklu bulunan Cem Duman’ın ise soruşturma kapsamında şüpheli sıfatıyla ifadesi alınacak.

Takaichi, Tokyo’daki resmi Başbakanlık konutunda yaşadığı sıra dışı bir olayı sosyal medya hesabından anlattı.

Başbakan’a, hakkında yıllardır çeşitli hayalet hikâyeleri anlatılan resmi konutta herhangi bir doğaüstü varlıkla karşılaşıp karşılaşmadığı soruldu.

Takaichi, bugüne kadar hayalet görmediğini ancak konutta karşısına çıkan hamam böceklerinin kendisini birkaç kez çığlık attırdığını söyledi.

Bir gün hamam böceğinin ayaklarının dibinden geçtiğini anlatan Japon lider, evin temizliğine büyük özen göstermesine rağmen böceğin ortaya çıkmasına şaşırdığını belirtti.

Takaichi’nin “reenkarnasyon” hassasiyeti

Takaichi, karşısına çıkan hamam böceğini öldürmek yerine kendi kendine gitmesini bekledi. Gerekçesi ise çocukluğundan beri etkilendiği Osamu Tezuka’nın “Phoenix” (Hi no Tori) mangasıydı.

Reenkarnasyon temasından etkilendiğini anlatan Takaichi, hamam böceğinin de “uzun reenkarnasyon döngüsündeki bir yaşam” olabileceğini düşündü. Böylece Başbakan böceğe dokunmadı, çıkıp gitmesini bekledi.

Başbakan kıyamadı, personel müdahale etti

Bu hassasiyet personelin devreye girmesiyle sona erdi. Takaichi’nin anlattığına göre sekreterlerinden biri, “Bu hijyenik değil, ben hallederim” diyerek konutta önlem aldırdı.

Hamam böcekleri ortadan kayboldu ancak bu kez Başbakan’a yalnızlık kaldı. Takaichi, “Rahatladım ama biraz yalnız, belki de biraz üzgün hissettim” diyerek davetsiz misafirinin yokluğunu bile aradığını anlattı.

Konutun geçmişi hayalet söylentileriyle dolu

Takaichi’nin yaşadığı Başbakanlık konutu, Japonya’da yıllardır “hayaletli” olduğu yönündeki söylentilerle anılıyor. 1929’da açılan bina, ülkenin siyasi tarihindeki kanlı olaylara da sahne oldu.

1932’de Başbakan Tsuyoshi Inukai konutta düzenlenen darbe girişiminde öldürüldü. 1936’daki başka bir darbe girişiminde ise dönemin Başbakanı Keisuke Okada saldırıdan kurtuldu. Bu olayların ardından konutta ölenlerin ruhlarının dolaştığına ilişkin hikâyeler yıllarca gündemde kaldı.

Takaichi ise Aralık 2025’te taşındığı konutta henüz doğaüstü bir varlıkla karşılaşmadığını söylüyor. Konutun hayaletleri şimdilik ortada yok; Başbakan’ın karşısına çıkan tek davetsiz misafir hamam böceği.

Hamam böceği tamam, peki sırada ne var?

Takaichi’nin sıra dışı açıklamaları yalnızca Başbakanlık konutundaki bu hikâyeden ibaret değil. Japon lider geçmişte dünya dışı yaşam konusunda da dikkat çeken açıklamalar yaptı. Evrenin büyüklüğünden hareketle başka yaşam biçimlerinin bulunması gerektiğini savunan Takaichi, dünya dışı yaşamın varlığına inandığını açıkça dile getirdi.

UFO’ların gerçekten Dünya’ya gelip gelmediği konusunda ise daha temkinli konuştu. Eşinin UFO ve uzaylılara kendisinden daha büyük ilgi duyduğunu, bu konudaki televizyon programlarını takip ettiğini de anlattı.

Ortaya oldukça ilginç bir tablo çıkıyor.

Japonya’nın “hayaletli” Başbakanlık konutunda henüz hayalet yok, uzaylılar da kapıyı çalmadı. Ama bir hamam böceği geldi; Takaichi onu reenkarnasyon ihtimalini düşünüp öldürmeye kıyamadı, personel müdahale edince de bu kez yokluğuna üzüldü.

Japonya’da gündem siyaset ve ekonomi; Başbakanlık konutunda ise biraz daha metafizik: Hayaletler bekleniyor, uzaylılar ihtimal dahilinde, “reenkarne” hamam böceği ise şimdiden özleniyor.

İngiltere Başbakanı Andy Burnham ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Kiev'de imzaladıkları ortaklık anlaşmasıyla savunma ve güvenlik alanında yapay zeka araçlarının ortak geliştirilmesine yeşil ışık yaktı. Resmi açıklamalara göre anlaşma, iki ülke arasında yapay zeka destekli askeri kabiliyetlerin geliştirilmesini öngörüyor. Ancak bu iş birliğinin perde arkası, savaş teknolojilerinin normalleştirilmesi ve etik sınırların giderek bulanıklaşması açısından ciddi soru işaretleri barındırıyor.

Savaş alanı verileri İngiltere'ye açılıyor

İngiltere ve Ukrayna, savunma ve güvenlik alanında yapay zeka teknolojilerinin ortak geliştirilmesini öngören bir anlaşma imzaladı. İngiliz hükümetinin açıklamasına göre anlaşma, iki ülkenin yapay zeka destekli askeri kabiliyetlerini geliştirmesini ve savaş alanında kullanılabilecek yeni teknolojiler üzerinde ortak çalışmalar yürütmesini hedefliyor.

Anlaşmanın dikkat çeken unsurlarından biri, İngiliz araştırmacılara Ukrayna’nın askeri yapay zeka sistemlerini eğitmek amacıyla kullandığı Avengers AI Labs adlı savaş alanı veri platformuna erişim sağlanması. Böylece Rusya-Ukrayna savaşında elde edilen gerçek savaş alanı verilerinin, yeni askeri teknolojilerin geliştirilmesinde kullanılmasının önü açılıyor.

Uzmanlar, bunun İngiltere'nin Ukrayna'daki savaşı bir "test laboratuvarı" olarak kullanmasından ibaret olduğunu ve bu tür veri paylaşımlarının uzun vadede geri dönüşü olmayan güvenlik açıkları doğurabileceğini belirtiyor.

"Ölümcül otonom silahların kapısını aralıyor"

Anlaşma kapsamında askeri tesislerin korunması için fiber optik kabloların yapay zeka destekli sensörlere dönüştürülmesi, insansız hava araçları ve otonom sistemler için düşük güç tüketimli yapay zeka çipleri üzerine pilot projeler hayata geçirilecek.

Uzmanlar bu projelerin, aslında ölümcül otonom silah sistemlerinin kapısını araladığını vurguluyor. Sivillerin hayatını doğrudan etkileyen bu teknolojilerin denetiminin, uluslararası hukukta hala muğlak bir alan olduğuna dikkat çeken uzmanlar, İngiltere ve Ukrayna'nın bu hamlesinin, savaşta yapay zeka kullanımına ilişkin hiçbir bağlayıcı uluslararası çerçeve yokken, adeta "önce biz yapalım, sonra kuralları konuşuruz" anlayışını pekiştirdiğine vurgu yapıyor.

İngiltere ve Ukrayna ilk aşamada araştırmacıları, mühendisleri, teknoloji şirketlerini ve askeri uzmanları bir araya getirecek pilot projelere odaklanacak. Taraflar, halihazırda yürütülen pratik işbirliğini genişletmeyi hedefliyor.

Anlaşma, Ukrayna açısından savaş sırasında geliştirilen teknolojik ve askeri kapasitenin uluslararası ortaklıklar aracılığıyla büyütülmesi anlamına geliyor. İngiltere açısından ise Ukrayna’nın sahadaki deneyimi ve verileri, geleceğin savaş teknolojilerinin geliştirilmesi açısından önemli bir kaynak haline geliyor.

Barışçıl amaçlardan uzak bir işbirliği

Her iki ülke de anlaşmayı "savunma ve güvenlik" çerçevesinde sunuyor.

Ancak ortaklığın sağlık, afet yönetimi veya iklim krizi gibi insani alanlarda tek bir proje dahi içermemesi dikkat çekiyor. Tüm ağırlık, doğrudan muharebe kabiliyetini artırmaya verilmiş durumda. Bu da iş birliğinin barışçıl teknoloji transferinden çok, mevcut savaşın tırmanmasına ve uzamasına hizmet eden bir strateji olarak değerlendiriliyor.

Etik tartışma geri plana itilmişken

İngiltere ve Ukrayna'nın bu ortaklıkla, diğer ülkeleri de benzer adımlar atmaya teşvik ederek küresel ölçekte yeni bir askeri yapay zeka rekabetini tetikleyebileceğine dikkat çekiliyor.

Savaş alanında yapay zeka kullanımının hesap verebilirlik, önyargılı veri setleri ve sivil kayıplar gibi hayati riskleri bulunduğuna dikkat çeken uzmanlar, İngiltere ve Ukrayna arasındaki bu anlaşmanın kanlı çatışmaları dijitalleştirerek normalleştiren bir adım olarak tarihe geçmeye aday olduğunu vurguluyor.

ABD'nin baskılarına karşı geri adım atmayacaklarını ve ülkenin ulusal güvenliğini ve çıkarlarını "güçle koruyacaklarını" dile getiren Nikzad, "Hayalperest düşmanlarımız tam bir ekonomik ablukadan bahsediyor ancak suçlu Amerika, İran milletinin bu saçmalığa teslim olmayacağını ve aynı zamanda düşmanlarını cezalandıracak ve ekonomik çıkarlarını ciddi şekilde tehlikeye atacağını bilmelidir." dedi.

İran Meclis Başkan Yardımcısı, "İran halkının geçim kaynakları ve ekonomisi daha da daralırsa bu milletin düşmanlarının ve onlarla işbirliği yapan ülkelerin refah içinde yaşamasına izin vermeyeceğiz." ifadelerini kullandı.

Bu tarihi görev, bir Çinli ticari uzay şirketinin Güneydoğu Asya ülkelerine yönelik tasarım, üretim, fırlatma ve yörüngede teslim süreçlerinin tamamını üstlenerek gerçekleştirdiği ilk uydu ihracat projesi olma özelliğini taşıyor.

Söz konusu fırlatma görevinde yer alan araçlardan biri de “Harbin” adıyla da bilinen “Bayi-04” uydusu oldu. Bu araç, Çinli lise öğrencilerinin geliştirme sürecinin tamamına bizzat dahil olduğu bir bilim eğitimi ve tanıtım uydusu olma özelliği taşıyor.

Çatışma ve karşı karşıya gelmenin mevcut anlaşmazlıkları daha da derinleştireceğini vurgulayan Fu, uluslararası insancıl hukuka titizlikle uyulması, sivillerin ve sivil tesislerin korunması ve mümkün olan en kısa sürede ateşkes sağlanarak çatışmaların sona erdirilmesi gerektiğini ifade etti.

“Diyalog ve müzakere tek çıkış yoludur.” diyen Fu, tüm taraflara siyasi irade ortaya koyarak ortak zemini kademeli biçimde genişletme çağrısında bulundu. Fu, kapsamlı ve kalıcı bir barış anlaşmasına ulaşılması gerektiğini belirterek, uluslararası toplumun da barış ve müzakereleri teşvik etmek için ortak çaba göstermesi gerektiğini kaydetti.

Ukrayna krizinin temelinde Avrupa’daki güvenlik sorunlarının patlak vermesinin yattığını ifade eden Fu, ülkelerin güvenliğinin birbirinden bağımsız düşünülemeyeceğini söyledi.

Çin’in ortak, kapsamlı, işbirliğine dayalı ve sürdürülebilir güvenlik anlayışının benimsenmesini savunduğunu belirten Fu, krizin temel nedenlerinin ele alınması ve dengeli, etkili ve sürdürülebilir bir bölgesel güvenlik mimarisinin oluşturulması gerektiğini dile getirdi.

Fu Cong, Çin’in Ukrayna krizine ilişkin tutumunun objektif ve adil olduğunu belirterek, Beijing’in her zaman barış ve müzakerelerin teşvik edilmesinden yana olduğunu söyledi.

Fu, Çin’in uluslararası toplumla birlikte krizin siyasi yollarla çözülmesi için yapıcı rol oynamaya devam etmeye hazır olduğunu sözlerine ekledi.

Çinli yatırımcılar, dünya genelinde 148 ülke ve bölgede faaliyet gösteren 7 bin 742 yabancı işletmeye finans dışı doğrudan yatırım yaptı.

Çin’in gerçekleştirdiği toplam finans dışı doğrudan dış yatırımları miktarı yıllık bazda yüzde 12,9 azalarak 528 milyar 430 milyon yuan olarak kaydedildi.

Koçaryan’ın gözaltına alınmasından önce, 25 Ağustos sabahı güvenlik güçleri tarafından eski cumhurbaşkanı ve aile üyeleriyle bağlantılı çok sayıda adreste arama gerçekleştirildi. Aramaların yanı sıra soruşturma kapsamında çeşitli işlemlerin de yapıldığı bildirildi.

Evlerine baskın yapıldı

Koçaryan’ın ofis başkanı Bagrat Mikoyan, eski cumhurbaşkanının sabah saatlerinde Yolsuzlukla Mücadele Komitesi’ne götürüldüğünü açıklamıştı. Gün içinde yapılan resmi açıklamayla Koçaryan’ın gözaltında olduğu kesinleşti.

Güvenlik güçlerinin eski cumhurbaşkanının oğulları Levon ve Sedrak Koçaryan’ın evlerinde de arama yaptığı öğrenildi.

Koçaryan’ın oğlu Sedrak’ın da gözaltına alınmasıyla soruşturmanın kapsamı genişlerken, Yolsuzlukla Mücadele Komitesi soruşturmanın içeriğine ilişkin şu aşamada daha ayrıntılı bilgi paylaşmadı.

Yurt dışına çıkış yasağı getirilmişti

Ermenistan makamları, Robert Koçaryan’a yurt dışına çıkış yasağı koymuştu.

Koçaryan, yetkilileri seçim sürecini etkilemek amacıyla kamu kaynaklarını ve güvenlik güçlerini kullanmakla suçlayarak bu durumun “seçim sonuçlarına olan güveni sarstığını” ifade etmişti.

Robert Koçaryan, ülkede 7 Haziran’da yapılan parlamento seçimlerinin ardından Başbakan Nikol Paşinyan’ın zafer ilan etmesi üzerine yaşananları iktidarı ele geçirme girişimi olarak nitelemişti.

ABD hakkında olumsuz görüş bildiren Güney Korelilerin oranı geçen yıl yüzde 39 seviyesindeyken bu yıl 1045 kişiyle yapılan ankete göre bu oran son 20 yılı aşkın süre içinde ilk kez yüzde 55'e çıktı.

Ankette, ABD'yi "çok olumsuz" görenlerin oranı da 2025'te yüzde 9 seviyesinden bu yıl yüzde 18'e yükseldi.

Güney Korelilerin yüzde 45'i ABD hakkında olumlu görüş beyan ederken bu oran ise geçen yıla kıyasla 16 puanlık bir düşüşe işaret ediyor.

Trump döneminde ABD'ye bakış açısında değişiklik

Güney Koreli yetişkinlerin yaklaşık yüzde 57'si Donald Trump liderliğindeki ABD'yi güvenilir bir ortak olarak görürken eski ABD Başkanı Joe Biden yönetimi döneminde, 2022 yılında, bu oran yüzde 83 seviyesindeydi.

ABD'nin uluslararası politika kararları alırken kendileri gibi ülkelerin çıkarlarını gözettiğini düşünen Güney Korelilerin oranı da düşüş kaydetti. Bu yıl halkın sadece yüzde 21'i Washington'ın diğer ülkelerin çıkarlarını dikkate aldığını belirtirken bu oran 2023'te yüzde 38 olarak kayıtlara geçmişti.

Washington'ın dünya barışı ve istikrarına katkıda bulunduğunu söyleyenlerin oranı da 2023'teki yüzde 74 seviyesinden bu yıl yüzde 47'ye geriledi.

Trump'ın gümrük vergileri ve İran politikasına tepki

Güney Korelilerin sadece yüzde 14'ü Trump'ın gümrük vergisi politikalarını onaylıyor.

Donald Trump, bu yılın başlarında Güney Kore parlamentosunun önerilen ticaret anlaşmasını onaylamaması halinde bu ülkeden gelen mallara uygulanan gümrük vergilerini yüzde 25'e çıkarma tehdidinde bulunmuş, ardından Güney Kore parlamentosu anlaşmayı onaylamıştı.

Ankete katılanların yaklaşık yüzde 75'i Trump'ın İran politikalarını onaylamadığını belirtirken bu kitlenin yüzde 47'si tepkisini "kesinlikle onaylamıyorum" şeklinde dile getirdi.

Ayrıca, Güney Korelilerin yüzde 84'ü ABD'yi hala ülkelerinin "en önemli müttefiki" olarak görmeye devam ederken bu oran da geçen yılki yüzde 89'a kıyasla küçük bir düşüş gösterdi.

GMA News’in aktardığına göre operasyon, Filipinler’in Quezon City kentindeki Filipinler Üroloji Merkezi’nde gerçekleştirildi. Şanghay ile Manila arasında kurulan yüksek hızlı internet bağlantısı sayesinde cerrahlar ameliyatı Çin’den yönetirken, Quezon City’deki merkezde yerel sağlık ekibi de operasyona eşlik etti ve gerektiğinde müdahale etmek üzere hazır bulundu.

Uzaktan gerçekleştirilen operasyon, Çin ile Filipinler arasındaki sağlık alanındaki iş birliğinin genişlediğine işaret ediyor. İki ülke daha önce karaciğer nakli, hekim eğitimi ve bulut tabanlı sağlık platformları gibi alanlarda ortak çalışmalar yürütmüştü.

Filipinler açısından ise uzaktan cerrahi teknolojisi, ülkenin coğrafi yapısı nedeniyle önemli bir potansiyel taşıyor. Binlerce adadan oluşan ülkede sağlık hizmetleri ve uzman hekimlere erişim bölgeler arasında önemli farklılıklar gösteriyor. Uzaktan cerrahi, özellikle uzman sağlık personelinin bulunmadığı veya sınırlı olduğu bölgelerde hastaların ileri düzey tıbbi hizmetlere erişimini kolaylaştırabilecek yeni bir seçenek olarak öne çıkıyor.

Şanghay ile Quezon City arasındaki operasyon, yüksek hızlı iletişim altyapısı ile robotik cerrahi teknolojisinin bir araya gelmesi halinde uzman hekimlerin fiziksel olarak hastanın yanında bulunmadan cerrahi müdahale gerçekleştirebileceğini ortaya koyması açısından da dikkat çekiyor.

İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan ile ABD ve İran arasındaki gerilimin yanı sıra Orta Doğu'daki durumu da ele aldıkları görüşmenin "olumlu ve verimli" geçtiğini aktaran Nakvi, İslamabad Mutabakatı'nın yeniden yürürlüğe girmesi için atılabilecek adımları ele aldıklarını kaydetti.

Nakvi, Pezeşkiyan'ın, İran'ın bakış açısını ve endişelerini paylaştığını ve bu meseleleri kapsamlı şekilde görüştüklerini belirterek, "Önemli ilerleme kaydedildi ve görüşme oldukça olumlu tonda sona erdi. Bu ivmenin, daha fazla ilerleme kaydedilmesi ve bölgede kalıcı barışın sağlanması için yolu açmasını umuyoruz." ifadesini kullandı.

Pakistan Ordusu Medya Halkla İlişkiler Biriminden (ISPR) yapılan açıklamada da Nakvi ile Münir'in İran'a ziyaretinde, gerilimin artmasının önlenmesi ve sona ermesinin sağlanması, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması gibi konulara odaklanıldığı aktarıldı.

Açıklamada, tarafların bölge barışına ve gerilimin müzakere aracılığıyla çözüme kavuşturulmasının yollarına ilişkin görüşlerini paylaştığı ifade edilerek Nakvi ve Münir'in İran'a ziyaretinin sona erdiği belirtildi.

İran: Münir'in ziyaretinde "çok değerli diplomatik kazanımlar" elde edildi

İran tarafından da görüşmeye ilişkin açıklama yapıldı.

İran Cumhurbaşkanlığı İletişim ve Enformasyon Ofisi Yardımcısı Mehdi Tebatebai, İran-ABD müzakerelerinin arabulucusu Pakistan Genelkurmay Başkanı Mareşal Asım Münir'in dünkü Tahran ziyaretinde "çok değerli diplomatik kazanımlar" elde edildiğini ve sonuçlarının yakında ortaya çıkacağını ifade etti.

Tebatebai, sosyal medya hesabından paylaştığı mesajında, Pakistan Genelkurmay Başkanı Münir'in ziyaretinin verimli geçtiğini belirtti.

İranlı yetkili, "Medya kaynaklı bazı yanlış spekülasyonların aksine, dost ülke Pakistan ordusunun komutanı Mareşal Asım Münir'in İran'a gerçekleştirdiği ziyaret son derece verimli geçti ve çok değerli diplomatik kazanımlar elde edildi. Bu ziyaretin sonuçları ortaya çıkacaktır." değerlendirmesinde bulundu.

İran ile ABD arasındaki müzakerelerin arabulucusu Pakistan Genelkurmay Başkanı Münir, dün Tahran'ı ziyaret ederek, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ve Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai ile bir araya gelmişti.

Çin ile İran arasındaki iş birliğinin uluslararası hukuk çerçevesinde sürdürüldüğünü belirten Sözcü Lin, bu ilişkilere müdahale edilmemesi ve zarar verilmemesi gerektiğini vurguladı.

Sözcü, konuya ilişkin gelişmeleri yakından takip eden Çin’in kendi yasal hak ve çıkarlarını kararlılıkla savunmak üzere gerekli tüm tedbirleri alacağına dikkat çekti.

Uluslararası hukuk dayanağı bulunmayan ve BM Güvenlik Konseyi’nin yetki vermediği tek taraflı yasa dışı yaptırımlara karşı çıktıklarını defalarca dile getirdiklerini hatırlatan Lin; ekonomik savaş ve azami baskı politikalarının sorunların çözümüne katkı sağlamayacağını, aksine çatışmaları şiddetlendirerek krizin yayılmasına, küresel ekonomik ve finansal düzenin bozulmasına ve diğer ülkelerin meşru haklarının ihlal edilmesine yol açacağını ifade etti.

Sözcü Lin, mevcut durumda önceliğin gerginliğin yatıştırılmasına ve yeniden diyalog ile müzakere zeminine dönülmesine verilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.

Han Zheng, son iki yılda Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping ile Hindistan Başbakanı Narendra Modi’nin Rusya’nın Kazan kentinde ve Çin’in Tianjin kentinde iki kez bir araya gelerek Çin-Hindistan ilişkilerinin geliştirilmesi konusunda bir dizi önemli mutabakata vardıklarını ve ikili ilişkilerin iyileşme yoluna dönmesine yön verdiklerini hatırlattı.

Han, gelişmekte olan komşu büyük ülkeler ve önemli yükselen ekonomiler olan Çin ile Hindistan’ın, ikili ilişkileri stratejik ve uzun vadeli bir perspektiften ele alması gerektiğini vurguladı. İki ülkenin, liderler arasında varılan önemli mutabakatları hayata geçirmesi ve karşılıklı stratejik güveni artırması gerektiğini belirten Han, ikili iş birliği potansiyelinin geliştirilmesi ve çok taraflı iş birliğinin güçlendirilmesi çağrısında bulundu. Han ayrıca, anlaşmazlıkların uygun şekilde kontrol altında tutulması ve Çin-Hindistan ilişkilerinin sürdürülebilir ve istikrarlı gelişimi için ortak çaba harcanması gerektiğini ifade etti.

Doval, Başbakan Modi’nin Çin’le ilişkilere büyük önem verdiğini ve Çin’in elde ettiği başarılardan etkilendiğini söyledi. Hindistan ile Çin’in, büyük nüfusları ve hızlı büyüyen ekonomileriyle iş birliği açısından önemli fırsatlarla karşı karşıya olduğunu belirtti.

Doval ayrıca, Hindistan’ın Çin’le karşılıklı yarara dayalı iş birliğini derinleştirmeye ve ikili ilişkilerde yeni ilerlemeler sağlamaya hazır olduğunu vurguladı.

İçişleri Bakanlığının sosyal medya hesabından yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"Kırmızı Bültenle Aranan 16, Ulusal Seviyede Aranan 44 suçlu, Gürcistan(43), Yunanistan(5) Almanya(2), Birleşik Krallık(2), Bulgaristan, Karadağ, Polonya, Sırbistan, Ermenistan, İsviçre, Romanya ve Rusya'dan ülkemize geri getirildi.

Kırmızı bültenle uluslararası seviyede aranan (16) D.A., U.O., M.R., S.K., T.Ç., C.B., Ö.D., S.C., F.G., M.A., Ü.Y., E.E., S.E., A.B., B.Y. ve K.T.S. ile Ulusal seviyede aranan (44) V.B., T.D., A.A., B.S., S.K., H.P., Y.E.S., Y.T., R.B., E.Ü., O.A., S.C.E., S.Ş., C.C., M.A., A.D., O.T., U.Ö., S.Ö., H.A., M.D., G.Ü., M.E., G.A., D.H., Y.Ü., H.A., A.G., M.Y., H.P., M.D., Y.Ö., H.A., Ö.G., E.Y.Ş., A.G., D.C., A.Ö., G.C., N.A., A.Ö., G.E., F.B. ve M.E. isimli şahıslar yakalandı ve ülkemize iadeleri sağlandı.

EGM Interpol-Europol Daire Başkanlığı, Adalet Bakanlığı görevlileri, KOM, İstihbarat ve Narkotik Suçlarla Mücadele Başkanlıkları, Siber, Asayiş ve TEM Daire Başkanlıklarınca; yurt dışına kaçan ve haklarında arama kararı bulunan şahısların izini titizlikle sürdük. İlgili ülkelerin kolluk birimleriyle yürütülen ortak işbirliğiyle yakalanan şahısların ülkemize iadeleri sağlandı. Hiçbir suçlu yurt dışına çıkarak izini kaybettiremeyecek.

Milletimizin huzuruna kastedenlerin hareket alanını daraltmaya, kaçış güzergâhlarını kapatmaya ve kırmızı bültenle ya da ulusal seviyede aranan şahısları ülkemize geri getirmeye devam ediyoruz. Kahraman Polislerimizi, Başkanlıklarımızı, Daire Başkanlıklarımızı ve emeği geçenleri tebrik ediyoruz. Adalet Bakanlığı görevlilerine teşekkür ediyoruz."

Dört günlük Reuters/Ipsos anketine göre, Amerikalıların yalnızca yüzde 31’i İran’a karşı ABD’nin askeri müdahalesini destekliyor. Bu oran mart ayında yüzde 37, ağustos ayının başlarında ise yüzde 34 olarak ölçülmüştü.

Destekteki düşüşün temel nedeni, Cumhuriyetçi seçmenler arasındaki desteğin azalması oldu. Kendini Cumhuriyetçi olarak tanımlayanların yüzde 69’u İran’a karşı savaşı desteklerken, bu oran mart ayında yüzde 77 seviyesindeydi.

Trump’ın onayı da dibe vurdu

İran savaşı, Donald Trump’ın kamuoyu desteğini de olumsuz etkiliyor.

Ankete katılanların yalnızca yüzde 33’ü Trump’ın Beyaz Saray’daki performansını onayladığını belirtti. Bu oran, Trump’ın hem ilk hem de ikinci başkanlık döneminde yapılan Reuters/Ipsos anketlerindeki en düşük seviyeye işaret ediyor.

Trump, 28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan savaşın, Tahran’ın nükleer silah geliştirmesini engellemek için gerekli olduğunu savunmuştu.

Çatışmalar son aylarda büyük ölçüde yatışsa da İran, bölgeden petrol ihracatına yönelik fiili ablukayı sürdürüyor. Bu durum ABD’de benzin fiyatlarının savaş öncesine kıyasla rekor seviyelere yaklaşmasına yol açtı.

Trump yönetimi İran’a yönelik ekonomik baskıyı artırma sözü verirken, Hazine Bakanı Scott Bessent de pazartesi günü İran’la iş yapan ülkelere yönelik yaptırımların genişletilebileceğini açıkladı. Ancak yönetimin henüz fiilen yeni yaptırımlar uygulamaktan kaçınması, İran politikasının Washington açısından giderek daha karmaşık hale geldiğine işaret ediyor.

Amerikalılar savaşın uzamasından endişeli

Reuters/Ipsos anketi, Amerikalıların büyük bölümünün savaşın yakın zamanda sona ermeyeceğini düşündüğünü de ortaya koydu.

Katılımcıların yaklaşık yüzde 83’ü İran’la savaşın “uzun bir süre daha” devam edeceğine inanıyor. Bu oran, ağustos ayının başındaki ankette yüzde 80 olarak ölçülmüştü.

Trump, 2024 başkanlık seçimleri öncesinde enflasyonu kontrol altına alma ve ABD’yi uzun süreli askeri çatışmalardan uzak tutma vaatlerinde bulunmuştu.

Ancak İran savaşının başlamasının üzerinden altı ay geçerken, ABD’de benzin fiyatları savaş öncesine göre galon başına 1 doların üzerinde artmış durumda. Bu gelişme, 3 Kasım’daki ara seçimlerde Kongre’deki dar çoğunluklarını korumaya çalışan Trump’ın Cumhuriyetçi müttefikleri açısından da endişe kaynağı oluyor.

Bağımsız seçmenlerin tercihleri de Demokratlara yönelik belirgin bir eğilime işaret ediyor. Seçim bugün yapılsa kime oy verecekleri sorulan bağımsız seçmenlerin yüzde 33’ü Demokratları, yüzde 19’u ise Cumhuriyetçileri tercih edeceğini söyledi.

Anket, ülke genelinde 1.215 ABD'li yetişkinin katılımıyla gerçekleştirildi. Araştırmanın hata payı her iki yönde 0,3 puan olarak açıklandı.

Orta Doğu'daki çatışmalarla Hürmüz ve Babülmendep boğazlarından geçişlerin sekteye uğradığını, Rusya-Ukrayna Savaşı'yla seyrüsefer rotalarının tehlikeye girdiğini hatırlatan Guterres, bu durumun özellikle küresel gıda sistemi üzerinde baskı oluşturduğunu vurguladı.

Guterres, "Deniz geçiş noktaları asla baskı aracı olmamalı ve dünyanın​​​​​​​​​​​​​​​​ ​​gıda tedariki, çatışmaların ikincil hasarı konumuna asla gelmemelidir." değerlendirmesinde bulundu.

Seyrüsefer özgürlüğünün uluslararası barış ve güvenliğin yanı sıra gıda, enerji ve temel malzemelerin taşınması için hayati önem taşıdığını belirten Guterres, martta kurduğu bir görev gücünün, Hürmüz Boğazı'ndaki krize müdahalesi konusunda üye devletlere çağrı yaptı.

Guterres, bu görev gücünün öncelikli olarak gübre ve bazı ilgili ham maddelerin taşınmasına odaklanan "güven artırıcı bir mekanizma üretme" üzerinde çalıştığını, ancak uygulamalarının diğer ürünleri de kapsayabileceğini kaydetti.

Mekanizmanın, üye devletlerin uluslararası hukuk kapsamındaki sorumluluklarını değiştirmeyeceğinin altını çizen Guterres, BM'nin bu kapsamda "tarafsız bir kolaylaştırıcı" olarak görev yapabileceğini söyledi.

Guterres, "Şimdi ihtiyaç duyulan şey, tarafların işbirliği ve siyasi iradesidir. Tüm makamları ciddi ve yapıcı bir şekilde katılım göstermeye çağırıyorum." ifadesini kullandı.

BM Proje Hizmetleri Ofisi (UNOPS) İcra Direktörü Jorge Moreira da Silva da yaptığı yazılı açıklamada, mekanizma önerisinin son dört aydır üye devletlerle yürütülen görüşmelerde destek gördüğünü ve bölge ülkelerinin iradesiyle faaliyete geçmeye hazır olduğunu aktardı.

Kolombiya'nın yeni Cumhurbaşkanı Abelardo de la Espriella, göreve başlamasının üzerinden henüz iki hafta geçmişken, ülkede yasa dışı yollarla bulunan göçmenlerin sınır dışı edilmesine yönelik polis destekli operasyonlar başlatacağını duyurdu.

Espriella, sosyal medya hesabından paylaştığı videoda “nereden gelirlerse gelsinler hiçbir yasa dışı göçmeni kabul etmeyeceğini” belirterek, operasyonların öncelikle suç işleyen göçmenleri, ardından ise yasal statüsü bulunmayan herkesi hedef alacağını açıkladı. Bu sert açıklama, ülkenin henüz 300'den fazla can kaybına ve 30 binden fazla evin yıkımına yol açan 7,4 büyüklüğündeki depremin yaralarını sarmaya çalıştığı bir döneme denk geldi. Eleştirmenler, bu kararı hem zamansız hem de insani değerlerden yoksun buluyor.

“Kolombiya Önce” söyleminin gölgesinde

Espriella'nın açıklamaları, kendisine açık destek veren ABD Başkanı Donald Trump'ın “Amerika Önce” söylemini andırıyor. “Kolombiyalılar birinci, Kolombiyalılar ikinci ve Kolombiyalılar üçüncü” diyen Espriella, bu söylemle Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei ve Şili Devlet Başkanı Jose Antonio Kast gibi bölgedeki diğer Trump yanlısı liderlerin izinden gidiyor. Ancak bu yaklaşım, on yılı aşkın süredir hem sağ hem de sol hükümetler döneminde uygulanan göç politikasını kökten değiştiriyor.

Eleştirmenler, Espriella'nın bu hamlesini siyasi bir gösteri olarak nitelendiriyor. Zira seçim kampanyasını ağırlıklı olarak suç örgütleriyle mücadele vaadi üzerine kuran Espriella'nın, göçmenleri hedef alarak hem tabanını motive etmeyi hem de Trump yönetimine yakınlaşmayı amaçladığı belirtiliyor.

Hedefteki topluluk: Venezuelalı göçmenler

Espriella doğrudan Venezuela'yı hedef almasa da, ülkedeki göçmenlerin yaklaşık yüzde 90'ını Venezuelalılar oluşturuyor.

Birleşmiş Milletler verilerine göre Kolombiya'da yaklaşık 2,8 milyon Venezuelalı yaşıyor ve bunların yaklaşık 848 bini düzensiz göçmen konumunda. Bu rakamın içinde 193 bin çocuk ve ergenin bulunması, operasyonların insani boyutunu daha da vahim hale getiriyor.

Uzmanlar, Venezuela'daki insani krizden kaçarak Kolombiya'ya sığınan bu insanların, ülke ekonomisine katkı sağlayan, çalışan ve vergi ödeyen bireyler olduğuna dikkat çekerek "onların sınır dışı edilmesi, yalnızca insani bir trajedi değil, aynı zamanda ekonomik bir kayıp olacaktır" diyor.

"Espriella Kolombiya ICE'ı mı kurmak istiyor"

Espriella'nın açıklamalarına ilk tepki sol görüşlü senatör María Jose Pizarro Rodriguez'den geldi. Rodríguez, Espriella'nın “Latin Amerikalı kardeşlere karşı bir Kolombiya Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Teşkilatı (ICE)” mı kurmak istediğini sorarak, bu kararı “tamamen yabancı düşmanlığı ve yoksul düşmanlığı” olarak nitelendirdi. Rodríguez, “Yoksulluk ve şiddetten kaçan insanları takip etmek yerine, statülerini düzenleyin” çağrısında bulundu.

İnsan hakları örgütleri de benzer endişeleri dile getiriyor. Operasyonların, göçmenleri hedef alan keyfi uygulamalara ve insan hakları ihlallerine yol açabileceği uyarısında bulunuyorlar. Ayrıca, göç idaresinin bu kadar kapsamlı bir operasyonu yürütecek personel ve kapasiteye sahip olmadığı, operasyonların kaosa ve ayrımcı uygulamalara neden olabileceği belirtiliyor.

"Kolombiya'nın insani değerlerine aykırı"

Espriella, bu kararın “siyasi sorumluluğunu üstlendiğini” söylüyor. Ancak uzmanlar, bu söylemin ardında gerçek bir güvenlik endişesinden çok, popülist bir siyasi hamle olduğunu düşünüyor. Ülke depremin yaralarını sararken, en savunmasız grupları hedef alan bu politika, Kolombiya'nın insani değerlerine ve bölgesel sorumluluklarına aykırı duruyor.

Espriella'nın “önce suçlular” söylemi kulağa makul gelse de, 848 bin düzensiz göçmenin büyük çoğunluğunun suçlu değil, sadece daha iyi bir yaşam arayan insanlar olduğuna dikkat çeken uzmanlar, onların toplu olarak hedef gösterilmesinin, gerçek güvenlik sorunlarını çözmekten çok, toplumsal kutuplaşmayı ve ayrımcılığı derinleştirecek bir yaklaşım olduğuna vurgu yapıyor.

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın uygulama sürecine ilişkin dikkat çeken iddialar var. Türk askerinin Suudi Arabistan’a sevk edildiği yönündeki haberlerin aslı ne? Mekke Anlaşması gerçekten sahaya mı iniyor? Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmesinde anlaşmaya dikkat çekmesi ne anlama geliyor? Tüm bu gelişmeleri Yeni Dünya Araştırmaları Merkezi Direktörü Prof. Dr. Hasan Ünal, CGTN Türk ekranlarında değerlendirdi…

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Savunma Anlaşması dünya gündemindeki yerini koruyor. Anlaşmanın ardından şimdi de Türk askerlerinin Suudi Arabistan’da konuşlandırılacağı iddiaları gündemde. Peki bu iddialar ne kadar doğru, anlaşma sahaya nasıl yansıyacak? Bir diğer dikkat çeken gelişme ise ABD’nin USS Abraham Lincoln uçak gemisinde yaşanıyor. Aylardır denizde olan askerlerin psikolojik durumlarının kötüleştiği, bazı askerlerin intihar girişiminde bulunduğu ve gemide ciddi yaşam koşulları sorunları yaşandığı öne sürülüyor. Peki USS Abraham Lincoln’de gerçekte neler oluyor? Tüm bu gelişmeleri Yeni Dünya Araştırmaları Merkezi Direktörü Prof. Dr. Hasan Ünal, CGTN Türk ekranlarında değerlendirdi...