Hayati Aras'ın kullandığı 58 SG 604 plakalı yolcu minibüsü, Sivas-Suşehri kara yolu Gemin Deresi Çokrak köyü mevkisinde şarampole devrildi.

İhbar üzerine olay yerine jandarma, AFAD ve sağlık ekipleri sevk edildi.

Kazada 4 kişi öldü, 4'ü ağır 10 kişi yaralandı.

Yaralılar sağlık ekiplerince hastaneye kaldırıldı.

Suriye devlet televizyonu El-İhbariye'nin haberine göre, Banyas ilçesindeki termik santralde henüz belirlenemeyen bir nedenle patlama meydana geldi.

Patlamada 3 işçi yaşamını yitirdi.

Trump’ın tehdidinin zamanı ise oldukça manidar. Trump, İran ile Umman arasında Hürmüz Boğazı’ndaki gemi geçişlerinin düzenlenmesine ilişkin görüşmelerin kritik bir aşamaya gelmesinden sonra Umman'ı bombalamakla tehdit etti. İran Dışişleri Bakanlığı, iki ülkenin güvenli bir denizcilik güzergâhı konusunda önemli ilerleme sağladığını ve güzergâhın coğrafi koordinatları üzerinde uzlaşıldığını açıkladı. Tarafların ortak açıklama hazırlığında olduğu bildirildi.

Bu nedenle tehdit, yalnızca Umman’a yönelik bir gözdağı olarak değil, Hürmüz’ün gelecekte kimin ve hangi mekanizma tarafından yönetileceğine ilişkin mücadelenin bir yansıması olarak da değerlendiriliyor.

Trump, Fox News’e verdiği röportajda, Umman’ın Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yönelik Amerikan girişimlerinin önüne geçmesi halinde ülkeyi “fena bombalayacağını” söyledi. Trump daha önce de Umman’ı, İran ile yürütülen süreçte Washington’ın önünü kesmekle suçlamıştı.

Hürmüz’ün geleceği masada

İran ve Umman arasındaki görüşmeler aslında yeni başlamış değil. Haziran ayında iki ülke, Hürmüz Boğazı’ndaki seyrüseferin gelecekte nasıl yönetileceğini görüşmek üzere ortak bir çalışma grubu kurulması konusunda anlaşmıştı.

Tahran ve Maskat, boğazın kıyıdaş ülkeleri olarak kendi karasularındaki egemenlik haklarını vurgularken, güvenli geçişin sağlanması ve boğazdaki seyrüseferin gelecekteki yönetimi konusunda ortak bir mekanizma oluşturulması üzerinde çalışmaya başladı. Görüşmelerde gemilere sağlanacak hizmetler ve bunların maliyetleri gibi başlıkların da ele alınması kararlaştırıldı.

Bu durum, Hürmüz Boğazı’nın yalnızca askeri bir çatışma alanı olmaktan çıkıp aynı zamanda savaş sonrası düzenin nasıl kurulacağına ilişkin diplomatik bir pazarlık alanına dönüşmesi anlamına geliyor.

İran açısından temel hedef, boğazın kendi kıyıdaş devletleri tarafından ve İran’ın egemenlik hakları korunarak yönetilmesi. Umman da benzer biçimde boğazın güvenli geçiş mekanizmasının bölge ülkelerinin katılımıyla oluşturulmasını savunuyor.

Ancak bu durum Washington'ın sömürgeci anlayışıyla çelişiyor.

Washington neden rahatsız?

Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi'nden dünya enerji piyasalarına uzanan en kritik geçiş noktalarından biri. Savaş nedeniyle boğazdaki gemi trafiğinin ciddi biçimde yavaşlaması, petrol fiyatlarını da yukarı çekmiş durumda. 18 Ağustos'ta Brent petrolün varil fiyatı 90 dolar seviyelerine kadar çıktı.

ABD ise boğazın yeniden açılmasını kendi askeri ve diplomatik baskısının sonucu olarak gerçekleştirmek istiyor. İran ve Umman’ın kendi aralarında bir geçiş mekanizması oluşturması ise Washington’ın Hürmüz üzerindeki etkisini sınırlayabilecek bir gelişme olarak görülüyor.

İran ve Umman’ın oluşturacağı bir mekanizma, Hürmüz’ün yönetiminde iki kıyıdaş ülkenin ağırlığını artırabilir. Washington ise savaşın ardından oluşacak yeni düzende İran’ın boğaz üzerindeki etkisinin korunmasına ve Tahran’ın ekonomik ya da siyasi bir kazanım elde etmesine karşı çıkıyor.

Trump’ın öfkesi neden Umman’a yöneldi?

Umman burada kritik bir konuma sahip.

Bir yandan ABD'nin bölgedeki geleneksel ortaklarından biri. Diğer yandan İran’la doğrudan iletişim kurabilen ve uzun süredir Washington ile Tahran arasında arabuluculuk yapan nadir Körfez ülkelerinden biri.

Bu nedenle Maskat’ın İran’la Hürmüz konusunda ayrı bir müzakere yürütmesi, Washington açısından yalnızca bir diplomatik girişim olarak görülmüyor.

Trump yönetimindeki bazı isimlerin Umman’ın Tahran açısından daha avantajlı bir anlaşma aradığı yönündeki değerlendirmeleri de bu rahatsızlığı artırıyor.

Trump’ın tehditlerinin arkasında bu nedenle daha geniş bir stratejik hesap bulunduğu söylenebilir: Washington, İran’la yürütülen müzakerelerin ve Hürmüz’ün geleceğinin kendi kontrolündeki bir çerçevenin dışına çıkmasını istemiyor.

İran ile ABD arasındaki 60 günlük mutabakatın 17 Ağustos’ta sona ermesiyle birlikte diplomatik alanın daha da daralması, Umman-İran görüşmelerini Washington açısından daha önemli hale getirmiş durumda. Reuters’a göre Trump, İran’ın Washington’ın istediği türden bir anlaşmayı kabul edeceğine inanmadığını belirtirken Umman’a yönelik askeri tehdidini de yineledi.

Tahran Hürmüz’de yeni bir düzen istiyor

İran açısından Hürmüz Boğazı, savaşın en önemli kozlarından biri.

Tahran, boğazın güvenli geçişini sağlama konusunda kendi rolünün kabul edilmesini istiyor. Bunun karşılığında ise ABD’nin İran’a yönelik askeri ve ekonomik baskısının sona ermesini talep ediyor.

İran ve Umman’ın görüşmelerinde önerilen mekanizmanın ayrıntıları konusunda farklı teklifler gündeme gelse de temel tartışma, iki ülkenin boğazdaki egemenlik hakları ve seyrüseferin nasıl düzenleneceği etrafında şekilleniyor. Temmuz sonunda İran ile Umman’ın boğazın ortak gözetimine ilişkin farklı önerileri masaya getirdiği bildirilmişti.

Dolayısıyla Tahran açısından kurulacak herhangi bir düzenleme, savaş sonrasında Hürmüz üzerindeki nüfuzunu korumanın yolu olabilir.

Washington açısından ise tam tersine, bu durum İran’ın savaş sonrasında stratejik bir kazanım elde etmesi anlamına gelebilir.

Yeni cephe mi açılıyor?

İran ile ABD arasında doğrudan bir anlaşma sağlanamadığı bir ortamda Hürmüz Boğazı, savaşın en kritik pazarlık başlıklarından biri haline gelmiş durumda.

İran ve Umman arasındaki görüşmeler ilerlerken Trump’ın Umman’ı tehdit etmesi, krizin yalnızca İran ile ABD arasında yaşanmadığını gösteriyor.

Tahran, kıyıdaş ülkelerin egemenliğine dayalı bir düzen kurmaya çalışıyor. Umman bu düzenin oluşturulmasında arabulucu ve ortak aktör rolünü üstleniyor. Washington ise Hürmüz’ün İran’ın stratejik kozuna dönüşmesini ve savaş sonrasında Tahran’ın masada güçlenmesini engellemeye çalışıyor.

Demokratlar harekete geçti: Trump'ın savaş yetkileri sınırlanacak mı?

Washington’daki Demokratlar da Trump’ın Umman tehdidinin ardından başkanın savaş yetkilerini sınırlamaya yönelik yeni bir girişim hazırlıyor. Senatör Tim Kaine, ABD’nin Umman’la güçlü diplomatik ilişkileri bulunduğunu belirterek Trump’ın tehditlerinin ABD’nin bölgedeki konumuna zarar verdiğini savundu.

Kaine yaptığı açıklamada, Senato'nun önümüzdeki ay yeniden toplanmasıyla birlikte Umman'a savaş yetkileri verilmesine ilişkin bir karar tasarısı sunacağını duyurdu.

Hürmüz'de ve Orta Doğu'da adeta bataklığa saplanan Trump, ülkesinde de köşeye sıkışmış durumda. Özellikle Demokrat senatörlerin başını çektiği grup Trump'ın savaş yetkilerini kısıtlarsa ABD iç ve dış politikasında yeni bir perde açılacak.

Husi kontrolündeki Saba haber ajansının aktardığına göre, örgütün askeri kaynaklarından biri, rafinerinin çok sayıda İHA tarafından hedef alındığını ve saldırının "hassas" olduğunu belirtti.

Kaynak, saldırının Suudi Arabistan'ın Husi kontrolündeki Saada ve Hacce bölgelerinin hava sahasına yönelik faaliyetlerine karşılık olarak gerçekleştirildiğini bildirdi.

Suudi Arabistan'dan henüz açıklama gelmedi

Suudi yetkililer veya Saudi Aramco tarafından Husilerin saldırısına ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

Saldırının rafineride herhangi bir hasara yol açıp açmadığı veya can kaybı yaşanıp yaşanmadığı konusunda da şu ana kadar bilgi paylaşılmadı.

Husiler geçen Perşembe günü de aynı tesise yönelik iki İHA saldırısı gerçekleştirildiğini ayrıca Suudi Arabistan'ın Saada ve Hacce bölgelerinde hava operasyonları düzenlendiğini duyurmuştu.

Yemen'de gerilim yeniden yükseliyor

Son saldırı, Husiler'in son dönemde Yemen hükümetinin kontrolündeki bölgelere yönelik füze ve İHA saldırıları düzenlemesiyle aynı döneme denk geliyor.

Kızıldeniz kıyısındaki Moha ile petrol zengini Marib vilayetindeki bazı hedeflerin yanı sıra Kızıldeniz ve Bab el-Mendeb Boğazı'ndaki ticari gemiler de gerilimin odağında bulunuyor.

Yemen'deki savaş 2014'ten bu yana sürüyor

Yemen'deki çatışmalar, Husilerin 2014'ün sonlarında başkent Sana'nın da aralarında bulunduğu ülkenin kuzey kesimlerinin önemli bölümünü ele geçirmesiyle yeni bir aşamaya girdi.

Bunun ardından Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon, uluslararası alanda tanınan Yemen hükümetini desteklemek amacıyla 2015 yılında askeri müdahalede bulundu.

Birleşmiş Milletler (BM) arabuluculuğunda sağlanan ateşkes ise Nisan 2022'de yürürlüğe girdi. Altı ay sonra resmi olarak uzatılmayan ateşkesin ardından taraflar arasında kırılgan bir sükunet dönemi yaşandı.

Ancak son dönemde artan saldırı ve karşılıklı suçlamalar, Yemen'de yıllardır devam eden çatışmanın yeniden alevlenebileceğine ilişkin endişeleri artırıyor.

ABD Başkanı Donald Trump'ın ateşkes planının duyurulmasının üzerinden 300 günden fazla zaman geçmesine rağmen Gazze Şeridi'ndeki altyapı ve insani durumun her geçen gün daha da kötüleştiğine dikkat çekilen açıklamada, belediyelerin yaklaşık 1050 gündür ortaklarıyla birlikte altyapının yeniden işler hale getirilmesi için çalışmalarını sürdürdüğü ifade edildi.

Açıklamada şu ifadelere yer verildi: "Ancak işgalci İsrail, ekipman ve yedek parçaların Gazze'ye girişini engelliyor. Bu nedenle altyapıyı kalkındırma çalışmaları yapılamıyor. Han Yunus kenti ve Gazze Şeridi'nin diğer belediyelerindeki iş makinelerinin çoğu, basit yedek parçaları veya yağ yokluğu nedeniyle hizmet dışı kalmış durumda."

Belediye hizmetleri durma noktasında

Gazze Şeridi'nde yolların açılması, atıkların toplanması ve kanalizasyon hatlarının onarılması gibi hayati belediye hizmetlerinin durduğu belirtilen açıklamada, İsrail'in Ekim 2023'te başlattığı saldırıların bölgedeki sağlık sistemini çökme noktasına getirdiği vurgulandı. Kanalizasyon sularının yerinden edilen Filistinlilerin sığındığı çadır kamplarına ulaşmasıyla bölgede hastalıkların daha fazla yayılacağı uyarısı yapıldı.

Ateşkese rağmen İsrail'in ablukayı ve ihlallerini sürdürdüğü Gazze'de Filistinlilerin içme ve günlük kullanım suyu bulmakta zorlandığı vurgulanan açıklamada, "Gazze'deki 2 milyonu aşkın bölge halkının tümünün etkileneceği toplu susuzluğa karşı uyarıda bulunuyoruz" ifadeleri kullanıldı. Açıklamada, Gazze Şeridi'ndeki 2 milyonu aşkın Filistinlinin hayatını tehdit eden muhtemel felaketlerin sorumlusunun İsrail olacağı vurgulandı.

Gazze için insani koridor çağrısı

Arabulucu ülkeler ve uluslararası topluma çağrıda bulunulan açıklamada, Gazze Şeridi sakinlerine yardım ulaştırılması için insani koridor açılması talep edildi. Gazze'ye acil akaryakıt gönderilmesi ve elektrik istasyonlarının bakımı için gerekli yedek parçaların bölgeye girişine izin verilmesi istendi. İsrail ordusu, 10 Ekim 2025'te varılan ateşkese rağmen çeşitli bahanelerle sık sık Gazze'ye saldırılar düzenliyor.

Liderler, matem müziği eşliğinde Zhu’nun naaşının bulunduğu katafalka doğru ilerleyerek saygı duruşunda bulundu. Ardından naaşın önünde üç kez eğilerek son saygılarını sundu. Zhu’nun aile üyeleriyle el sıkışan liderler, başsağlığı dileklerini iletti. Eski Çin Cumhurbaşkanı Hu Jintao da Zhu’nun vefatı dolayısıyla törene çelenk gönderdi.

Zhu, tedavi gördüğü hastalık nedeniyle 12 Ağustos’ta Beijing’de 98 yaşında hayatını kaybetmişti.

ÇKP’nin 14. ve 15. Merkez Komiteleri Siyasi Bürosu Daimi Komitesi’nde görev yapan Zhu, yayımlanan ölüm ilanında, “ÇKP’nin seçkin bir üyesi, uzun yıllar sınanmış sadık bir komünist savaşçı, seçkin bir proleter devrimci ve devlet adamı ile Parti ve devletin önde gelen liderlerinden biri” olarak övgüyle anıldı.

Xi Jinping, Li Qiang, Zhao Leji, Wang Huning, Cai Qi, Ding Xuexiang, Li Xi, Han Zheng ve Hu Jintao, Zhu’nun tedavi gördüğü dönemde kendisini ziyaret etmiş veya vefatının ardından çeşitli yollarla ailesine derin taziyelerini iletmişti.

ABD kapitalist sistemi uzun yıllardır tartışılıp çelişkileri ve dünya halkları açısından sorunlu noktaları eleştirilse de “Yöneten” ve “Yönetilen” arasındaki fark hiçbir zaman Trump dönemindeki kadar açılmamıştı.

Tüketici savunma kuruluşu olan Public Citizen tarafından yayımlanan yeni bir rapor, ABD sisteminin geldiği son noktayı gözler önüne serdi. Dünyanın en büyük emlakçılarından biri olan Donald Trump'ın başkan olduktan sonra ülke yönetiminde görevlendirdiği isimlerin liyakatından ziyade cüzdanına baktığı ortaya çıktı.

Rapor, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminde görev yapan 57 kişinin beyan edilen varlıklarının üst sınırının 100 milyon dolar veya daha fazla olduğunu ortaya koydu. Rapora göre bu 57 kişinin beyan edilen toplam varlıkları en az 13,9 milyar dolar, üst sınır hesabına göre ise 34,8 milyar doların üzerinde. Bu kişilerin 8'i milyarder seviyesinde servete sahip. 57 kişinin 17'si ABD büyükelçisi olarak görev yaparken, 40'ı federal kurumlarda üst düzey görevler üstleniyor.

Aynı dönemde ABD'deki ortalama yıllık maaşın 64 bin 505 dolar, ortalama hane halkı net servetinin ise 192 bin 900 dolar olarak verildiğini de eklemek gerekiyor.

Dış politikaya yansımaları

Tabloya ABD'nin dış politika tarihi de eklendiğinde çelişki daha görünür hale geliyor.

Trump’ın kurduğu bu organizasyon tamamen zengin elitlerden oluşuyor ve ABD’nin bir ülkeye savaş açıp açmaması bu kişiler tarafından belirleniyor. Dünyanın birçok noktasında yaşanan; gıdaya erişim zorluğu, insani yaşam kalitesi ve hatta kimlerin hayatta kalıp kalmayacağına ilişkin kararlar zengin elitler tarafından alınıyor.

ABD’nin bataklığa saplandığı ve ağır hezimete uğradığı Vietnam'da savaşa gönderilenlerin önemli bölümü işçi ailelerin çocuklarıydı. Irak ve Afganistan savaşlarında da binlerce Amerikan askeri hayatını kaybetti, on binlercesi yaralandı. İran'la yaşanan gerilimler ve bölgedeki saldırılar da aynı soruyu gündeme getirdi.

Savaş sürerken Brent Petrol fiyatının dengesiz bir tutum izlemesi ve altın fiyatlarında yaşanan dalgalanmalarda bir kısım Amerikalının zengin olup olmadığı da en çok tartışılan konulardan birisiydi.

Burada dikkati çeken soru, savaş kararı alan zengin elitlerin bu savaşlardan kazanç sağlama amacı taşıyıp taşımadığı.

Savaşırken kazanmak

Stephen Feinberg ismi bu konuda ön plana çıkıyor.

Feinberg, Cerberus Capital Management'ın kurucularından biri olarak milyarlarca dolarlık varlık yöneten bir yatırımcı. Aynı zamanda Pentagon'un ikinci en üst düzey yöneticilerinden biri.

Public Citizen, Feinberg'in eski şirketi Cerberus ile Pentagon arasındaki devam eden ekonomik ilişkilerin çıkar çatışması tartışmalarına yol açtığını belirtiyor.

Rapora göre Cerberus'un sahibi olduğu veya bağlantılı olduğu şirketlerden bazıları Pentagon'dan önemli sözleşmeler aldı. Örneğin Cerberus'un kontrolündeki M1 Support Services, Feinberg'in Savunma Bakan Yardımcısı olarak onaylanmasından sonra Pentagon'dan yüz milyonlarca dolarlık yeni veya değiştirilmiş sözleşmeler aldı.

Hiç bu kadar olmamıştı

Public Citizen'in verileri, Trump yönetiminin önceki başkanlıklarla arasındaki servet farkını da ortaya koyuyor. George W. Bush yönetiminde beyan edilen varlıkları 100 milyon dolar veya daha fazla olan 5 kişi bulunuyordu. Joe Biden döneminde de sayı 5'ti. Barack Obama döneminde ise 3 kişiydi.

Trump yönetiminde ise Donald Trump hariç bu sayı 57'ye yükseldi.

Yani Trump yönetiminde bu kategorideki ultra zenginlerin sayısı, Bush veya Biden döneminin 10 katından fazla. Public Citizen bunu yüzde 1000'den fazla artış olarak değerlendiriyor.

Bağışını yap görevini kap

Public Citizen raporunun en çarpıcı bölümlerinden biri, ultra zengin bazı isimlerin Trump'ın siyasi kampanyalarına yaptıkları bağışlarla görevleri arasındaki ilişkiye dikkat çekmesi.

Rapora göre 57 kişiden 30'u, 2022-2025 yılları arasında Trump'la bağlantılı siyasi komitelere toplamda 65 milyon dolardan fazla bağış yaptı. Bağışların büyük bölümü 2024 seçim döneminde gerçekleşti.

Örneğin ABD'nin Birleşik Krallık Büyükelçisi Warren Stephens, Trump'la bağlantılı siyasi yapılara milyonlarca dolar bağış yaptı.

Ticaret Bakanı Howard Lutnick, Trump'ın siyasi eylem komitelerine yaklaşık 9,4 milyon dolar aktardı.

Hazine Bakanı Scott Bessent'in Trump bağlantılı siyasi yapılara yaptığı bağışların toplamı yaklaşık 1,4 milyon dolar olarak raporda yer aldı.

Eğitim Bakanı Linda McMahon ise Trump bağlantılı siyasi komitelere 21 milyon bağış yaptı.

Kabine mi? Şirket yönetim kurulu mu?

ABD’deki bakanların daha önceki görevlerine bakıldığında yönetime seçilen isimlerdeki tartışma daha da büyüyor.

Hazine Bakanı Scott Bessent, daha önce hedge fon yöneticiliği yaptı.

Ticaret Bakanı Howard Lutnick, Cantor Fitzgerald'ın uzun süre CEO'su ve başkanıydı.

Savunma Bakan Yardımcısı Stephen Feinberg, milyarlarca dolarlık varlık yöneten Cerberus Capital Management'ın kurucularından biri.

SEC Başkanı Paul Atkins, finans sektöründe faaliyet gösteren Patomak Global Partners'ın kurucusu.

Federal Rezerv Başkanlığı için aday gösterilen Kevin Warsh daha önce Morgan Stanley'de görev yaptı.

NASA Başkanı Jared Isaacman ise Shift4 Payments'ın kurucusu ve eski CEO'su.

Yani devletin ekonomi, finans, savunma, teknoloji ve para politikası gibi kritik alanlarında karar verenlerin önemli bir bölümü, bu alanların özel sektöründeki en üst düzey pozisyonlardan geliyor.

ABD'nin uçak gemisi USS George Washington, Malakka Boğazı'nı geçerek Orta Doğu'ya doğru ilerledi. Gemi, 5 binden fazla denizciyle 250 günden uzun süredir denizde bulunan USS Abraham Lincoln'ün yerini alacak.

Associated Press'de yer alan değerlendirmeye göre, İran'a yönelik saldırılar ABD uçak gemilerinin operasyonel sınırlarını zorlarken, Batı Pasifik de önemli bir Amerikan savaş gemisinden yoksun kalıyor.

Böylece ABD'nin küresel ölçekte aynı anda farklı bölgelerde askeri varlık bulundurma kapasitesi yeniden tartışma konusu oldu.

11 uçak gemisi var, ancak hepsi aynı anda kullanılamıyor

ABD'nin aktif hizmette 11 nükleer uçak gemisi bulunuyor. Ancak bu sayı, Washington'ın aynı anda kullanabileceği uçak gemisi sayısını yansıtmıyor.

Uçak gemileri görev, eğitim, bakım, onarım ve modernizasyon süreçlerinden geçiyor. Bu nedenle normal koşullarda filonun yalnızca bir bölümü ileri operasyonlar için hazır durumda bulunuyor.

Orta Doğu'daki yoğun saldırılar da da mevcut kapasite üzerindeki baskıyı artırıyor.

Washington'ın "Asya'ya dönüşü" sekteye uğruyor

ABD, son yıllarda stratejik önceliğini Orta Doğu'dan uzaklaştırarak Batı Yarımküre ve Hint-Pasifik bölgesine kaydırmayı hedefliyordu.

Ancak İran'la yaşanan savaş, Washington'ın önemli deniz unsurlarını yeniden Orta Doğu'ya yönlendirmesine neden oluyor.

George Washington'ın bölgeye gönderilmesiyle birlikte Batı Pasifik'teki Amerikan uçak gemisi varlığının ortadan kalkması, Washington'ın aynı anda birden fazla stratejik bölgede güç bulundurma kapasitesinin sınırlarını ortaya koyuyor.

USS Abraham Lincoln'de uzun görev baskısı

USS Abraham Lincoln, İran'a karşı yürütülen savaşı desteklemek amacıyla aylar boyunca kesintisiz şekilde denizde kaldı.

Geminin uzun süre liman ziyareti yapmadan görev yürütmesi, mürettebat üzerindeki fiziksel ve psikolojik baskıyı artırdı. Gemide ciddi yorgunluk ve moral sorunları yaşandığı bildirildi.

En az iki denizcinin denize atlamaya teşebbüs ettiği ve mürettebatın karşı karşıya kaldığı çeşitli olayların Donanma tarafından soruşturulduğu aktarıldı.

Bu gelişmeler, uzun süreli konuşlandırmaların yalnızca gemilerin teknik kapasitesini değil, personelin dayanıklılığını da zorladığını gösteriyor.

Lojistik sorunlar büyüyor

ABD Donanması'nın karşı karşıya olduğu sorunlar yalnızca personelle sınırlı değil.

Orta Doğu'daki savaş nedeniyle bölgedeki geleneksel ikmal merkezlerinde yaşanan aksamalar, USS Abraham Lincoln'de posta ve temel ihtiyaç malzemelerine erişimde sorunlara yol açtı.

Uzun süre denizde kalan personel açısından çamaşırhane, su tesisatı ve yaşam alanlarının bakımı gibi temel hizmetlerde yaşanan aksaklıklar da operasyonel baskının başka bir boyutunu oluşturuyor.

ABD'nin geçmişteki askeri gücünün önemli unsurlarından biri, dünyanın uzak bölgelerinde dahi güçlü bir lojistik altyapı kurabilmesiydi. Bugünkü sorunlar ise bu sistemin yoğun küresel talepler karşısında zorlandığını gösteriyor.

USS Gerald R. Ford'da teknoloji tartışması

ABD'nin yeni nesil uçak gemisi USS Gerald R. Ford da filonun karşı karşıya olduğu teknolojik sorunların sembollerinden biri haline geldi.

Ford sınıfında kullanılan elektromanyetik uçak fırlatma sistemi, önceki nesil buharlı mancınık sisteminin yerini almak üzere tasarlandı. Ancak sistemle ilgili güvenilirlik sorunları ve teknik problemler uzun süredir tartışılıyor.

Yeni teknolojilerin beklenen performansı sağlayamaması, ABD Donanması'nın yüksek maliyetli modernizasyon programları üzerindeki baskıyı artırıyor.

Batı Pasifik'teki müttefikler endişeli

ABD'nin uçak gemisi varlığının bölgeden çekilmesi, Japonya ve Filipinler gibi müttefikler açısından da dikkat çekici bir gelişme.

Washington bir yandan Çin'in askeri gücüne karşı daha güçlü bir caydırıcılık oluşturmayı ve bölgedeki müttefiklerinin daha fazla sorumluluk üstlenmesini istiyor.

Ancak ABD'nin kendi uçak gemisi kapasitesini Orta Doğu'daki savaş nedeniyle başka bir bölgeye kaydırmak zorunda kalması, Amerikan güvenlik taahhütlerinin de kaynak ve kapasiteyle sınırlı olduğunu gösteriyor.

Asıl sorun uçak gemisi sayısı değil

Uzmanlar açısından temel mesele, ABD'nin kaç uçak gemisine sahip olduğu kadar bu gemileri ne kadar süreyle operasyonel tutabildiği.

Bir uçak gemisinin savaş gücü yalnızca geminin kendisinden oluşmuyor. Bakım ve onarım altyapısı, yedek parçalar, mühimmat, ikmal gemileri, eğitimli personel ve lojistik sistemin tamamı aynı anda çalışmak zorunda.

Bu nedenle uzun süreli ve yoğun operasyonlar, filonun toplam kapasitesinden daha büyük bir baskı yaratabiliyor.

Çin gibi büyük bir rakiple mücadele daha büyük sınav olacak

İran'a karşı yürütülen savaşın ABD'nin personel ve lojistik kapasitesi üzerinde oluşturduğu baskı, daha büyük bir endüstriyel rakiple yaşanabilecek olası çatışmalar açısından da soru işaretleri doğuruyor.

Çin gibi büyük bir sanayi ve üretim kapasitesine sahip rakiple uzun süreli bir mücadelede yalnızca gelişmiş silah sistemlerine sahip olmak yeterli olmayacak.

Üretim kapasitesi, bakım-onarım döngüleri, mühimmat stokları, personel dayanıklılığı ve lojistik altyapı savaşın sonucunu belirleyen kritik unsurlar haline gelecek.

Washington için kapasite sorunu büyüyor

Yaşananlar, ABD ordusunun gücünü kaybettiği anlamına gelmiyor. Ancak Washington'ın aynı anda dünyanın birçok bölgesinde askeri güç bulundurma stratejisinin giderek daha maliyetli hale geldiğini ortaya koyuyor.

Batı Pasifik'te bir Amerikan uçak gemisinin bulunmaması, tek başına stratejik bir kırılma anlamına gelmeyebilir. Ancak bu durum, ABD'nin küresel taahhütleri ile sahip olduğu operasyonel kapasite arasındaki gerilimin somut bir göstergesi.

Japonya'nın, Putin'in Kuril Adaları’nı ziyaret etmesine tepkisine değinen Lavrov, "Japon meslektaşlarımız, Rusya Devlet Başkanı'nın Rus topraklarına ziyaretinin kabul edilemez olduğu yönündeki açıklamalarla ahlak sınırını aştı" değerlendirmesini yaparak, "Japonya, ilk başta BM Şartı'nda düşman ülke olarak belirlenmişti. Japonya, birçok halka karşı uyguladığı militarist soykırım politikalarından pişman olduktan sonra BM'ye katıldı. Japonya, BM'ye katıldıktan sonra imzaladığı BM Şartı'nın ilkelerini tamamıyla kabul etti. Japon komşularımızın BM Şartı'nı imzalamadan önce şartın tamamını, özellikle de şartın 107. maddesini okuduklarını umuyorum" ifadelerini kullanmıştı.

Kuril krizi tırmanıyor: Japonya'nın Moskova Büyükelçisi bakanlığa çağrıldıhttps://t.co/RXzk9FQzIn pic.twitter.com/RKNEHV4acE

— CGTN Türk (@cgtnturk) August 18, 2026

"Büyükelçi Moskova'da değil" denmişti

Rusya'nın Tokyo Büyükelçisi'nin Japonya Dışişleri Bakanlığına çağrıldığını dile getiren Lavrov, buna karşılık Japonya'nın Moskova Büyükelçisi'ni çağırdıklarını bildirdi. Lavrov, "Bize Büyükelçi'nin Moskova'da olmadığı ve kendisini kötü hissettiği söylendi. Bunu henüz anlayamadık, bu şaşırtıcı. Japonya Büyükelçisi'nin her halükarda Bakanlığa gelmesi lazım" diye konuşmuştu.

Lavrov, "Japon Büyükelçisi'nin daha önce Rusya Dışişleri Bakanlığını bilgilendirmeden Japon iş insanlarından oluşan heyeti Rusya'ya getirdiğini" de söylemişti.

Kuril Adaları krizi derinleşiyor

Rusya'nın Kuril Adaları, iki ülke arasındaki uzun yıllardır çözülemeyen toprak anlaşmazlığının merkezinde. Anlaşmazlık, Rusya ve Japonya'nın II. Dünya Savaşı'nı resmen sona erdiren bir barış anlaşması imzalayamamasının da temel nedenlerinden biri. Japonya adaları, "Kuzey Toprakları" olarak adlandırıyor. Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae yaptığı açıklamada, Japonya'nın Putin'in söz konusu bölgeyi ziyaret etmemesi yönündeki taleplerine rağmen gerçekleştirilen ziyaretin "kesinlikle kabul edilemez" olduğunu belirtmişti. Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitriy Medvedev de Takaiçi'nin Kuril Adaları'nın "tarihsel olarak Japonya'ya ait olduğu" yönündeki açıklamalarına dair "İstediği kadar konuşabilir ancak bu hiçbir şeyi değiştirmeyecek. Bu adalar Rus toprağıydı, Rus toprağıdır ve Rus toprağı olarak kalacaktır" karşılığını vermişti.

Rusya'nın Sahalin Bölgesi'ne bağlı İturup Adası, Kuril Adaları'nın güneyinde yer alıyor. İkinci Dünya Savaşı'nın sonuna kadar Japonya'nın hakimiyetinde bulunan Kuril Adaları, 1945'te eski Sovyetler Birliği'nin hakimiyetine geçmişti.

Comer, 24 Temmuz'da "jeneratörlerde meydana gelen mühendislik arızası" nedeniyle gemide elektriklerin tamamen kesildiğini belirtti.

Mürettebatın günlerce içme suyu, gıda, tuvalet ve klima konusunda sıkıntı yaşadığını ifade eden Comer, öte yandan hiçbir askerin yaralanmadığını aktardı.

Comer, Filipinler'deki bir limana çekilen gemiye elektriğin ancak 30 Temmuz'da yeniden sağlanabildiğini ve bir hafta sonra da operasyonlarına döndüğünü kaydetti.

Geminin bağlı bulunduğu taarruz grubu, ABD kamuoyunda son haftalarda mürettebatın yaşam koşullarına ilişkin endişeler nedeniyle tartışma konusu olan USS Abraham Lincoln uçak gemisinin yerini almak için Orta Doğu'ya ilerliyor.

USS Abraham Lincoln uçak gemisinde neler olmuştu?

ABD basınındaki haberlerde, gemideki en az iki denizcinin denize atlama girişiminin engellendiği, denize düşen bir başka denizcinin ise kurtarıldığı gündeme gelmişti.

Uzatılan görev süresi boyunca mürettebatın temel malzeme eksikliği, hijyen sorunları, posta dağıtımında aksamalar ve ciddi gıda kısıtlamalarıyla karşı karşıya kaldığı belirtilmişti.

ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth ise iddiaları reddederek, uçak gemisindeki koşullara ilişkin aktarılanların "tamamen çarpıtıldığını" savunmuştu.

Adalet Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı başta olmak üzere ilgili tüm kurumlarla kurulan koordinasyonun çok boyutlu suçlarla mücadelede en önemli güç olduğunu belirten Gürlek, "Nişasta bazlı şeker üretimi ve ticareti yapan bazı firmaların, 'Şeker Kanunu' ile belirlenen kota ve iç piyasa satış sınırlamalarını ihlal ederek, iç piyasaya arz edilmemesi gereken nişasta bazlı şeker niteliğindeki ürünleri piyasaya sürdükleri tespit edilmiştir." açıklamasında bulundu.

Gürlek, yapılan incelemelerde ayrıca bazı ürünlerin gerçek niteliğinin "maltodekstrin", "glukoz", "nişasta", "fruktoz" ve benzeri adlarla faturalandırılarak gizlendiğini, faturada gösterilen ürünle fiilen teslim edilen ürün cinsi arasında farklılıklar bulunduğunun anlaşıldığını bildirdi.

Bu kapsamda halk sağlığının, tüketicinin güveninin ve piyasa düzeninin etkilendiğini belirten Gürlek, "Şeker Soruşturması"nın, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosu koordinesinde, İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şubesince yürütülerek eş zamanlı adli işlemlerin başlatıldığını bildirdi.

Gürlek, şunları kaydetti:

"İstanbul merkezli 8 ilde, 26 adrese, 25 şirkete yönelik arama ve evraka el koyma işlemleri gerçekleştirilmiş, soruşturma kapsamında şirket yöneticisi olarak belirlenen 47 şüpheli ise çağrı yoluyla ifadeye çağrılmıştır. Soruşturma, 'Bozulmuş veya Değiştirilmiş Gıda veya İlaçların Ticareti', 'Vergi Usul Kanunu kapsamında vergi kaçakçılığı' ve muhteviyatı itibarıyla 'yanıltıcı belge düzenleme veya kullanma', 'özel belgede sahtecilik ve fiyatları etkileme' suçları yönünden çok yönlü ve titizlikle sürdürülmektedir."

Soruşturmayı titizlikle yürüten İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına ve katkı sağlayan tüm kurumlara teşekkür eden Gürlek, "Halk sağlığını tehlikeye atan, vatandaşlarımızı yanıltan, devletimizi vergi kaybına uğratan ve hukuka aykırı kazanç elde etmeye çalışan kim olursa olsun, hukuk önünde hesabını verecektir." ifadelerini kullandı.

Mühimmat ve finans sorunlarıyla karşı karşıya kalan ABD bir yandan savaşın bitmesini isterken bir yandan da İsrail'in taleplerini karşılamaya çalışıyor. Varılan mutabakatın da tam karşısında İsrail'in olduğu biliniyor.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi de konuya ilişkin açıklamalarda bulundu.

Dışişleri Bakanlığının Telegram hesabından yapılan paylaşıma göre Erakçi, ülke genelindeki eğitim müdürleri başkanlarının 39. toplantısında yaptığı konuşmada, savaşın ardından yürütülen diplomatik sürece ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Tahran ile karşı taraf arasında varılan mutabakatın İran'ın çıkarları doğrultusunda olması nedeniyle ABD'nin iki haftadan kısa bir süre sonra mutabakatı ihlal etmeye başladığını ifade eden Erakçi, "İsrail, bu mutabakatın uygulanmasının önündeki en büyük muhalif ve engeldir." dedi.

Diplomatik başarının kendisine veya Dışişleri Bakanlığına ait olmadığını dile getiren Erakçi, "Bu, İran halkının zaferiydi. Bu, savaşta gösterilen direnişin düşmanı İran'ın taleplerini kabul etmeye zorlamasının sonucuydu." değerlendirmesinde bulundu.

Açıklamada, okula tabanca ile gelen saldırganın lise son sınıf öğrencisi olduğunun tahmin edildiği belirtildi.
İlk belirlemelere göre saldırıda 2 öğrenci ile 2 güvenlik görevlisinin hayatını kaybettiği, 9 kişinin yaralandığı aktarılan açıklamada, saldırının nedeninin ve okuldaki olası güvenlik açıklarının belirlenmesi için soruşturma başlatıldığı kaydedildi.

Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr olaya ilişkin açıklamasında, güvenlik birimlerine saldırıyla ilgili kapsamlı soruşturma yürütülmesi talimatını verdi.
Marcos ayrıca yetkililerden, okullar ve yerel topluluklarla işbirliği içinde öğrencilerin güvenliğini sağlayacak önlemlerin güçlendirilmesini istedi.

Yalnızca 2 bin 292 kontenjan boş kaldı. Geçen yıl 5 bin 503 olan boş kontenjan sayısı yüzde 58,3 azaldı.

Devlet üniversitelerinde lisans programlarının doluluk oranı yüzde 99,15, ön lisans programlarının doluluk oranı yüzde 99,98, toplam doluluk oranı ise yüzde 99,52 olarak gerçekleşti. Ön lisans programlarında yalnızca 37 kontenjan boş kaldı.

Başarı sırası barajı bulunan tıp, diş hekimliği, eczacılık ve hukuk programlarının, devlet üniversitelerinin yurt içi kampüslerindeki genel kontenjanlarının tamamı doldu.

Mühendislik programlarında doluluk yüzde 98'i aştı, matematik, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya, işletme ve ekonomi programlarının devlet üniversitelerindeki genel kontenjanlarında da boşluk kalmadı.

Vakıf yükseköğretim kurumlarındaki genel kontenjanların doluluk oranı ise yüzde 79,7 olarak gerçekleşti.

Yapay zeka tabanlı programlar yüzde 100 doluluğa ulaştı

Bu yıl ilk kez açılan İşletme ve Yapay Zeka, Paramedik, Hayvancılık Teknolojileri ve İşletmeciliği, İlaç Üretim Teknolojisi, Laboratuvar Hayvanları, Mobil Güvenlik Teknolojileri, Patlayıcı ve Enerjetik Malzemeler Teknikerliği ve Balıkçılık Teknolojisi programlarının kontenjanlarının tamamı doldu.

Yapay zeka tabanlı lisans ve ön lisans programları da yüzde 100 doluluğa ulaştı. Yapay Zeka Mühendisliği, Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi, Yapay Zeka ve Veri Mühendisliği, Robotik ve Yapay Zeka, Yapay Zeka Destekli Kodlama ile Yapay Zeka Operatörlüğü programlarında boş kontenjan kalmadı.

Devlet üniversitelerindeki öğretmenlik programlarının önemli bölümünde de kontenjanların tamamı doldu. Almanca, Coğrafya, Fransızca, Japonca, Matematik, Okul Öncesi, Özel Eğitim, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık, Sınıf, Sosyal Bilgiler, Tarih, Türk Dili ve Edebiyatı ile Türkçe öğretmenliği programları yüzde 100 doluluğa ulaştı.

Açıköğretim ve uzaktan öğretimde kontenjanlar doldu

Devlet üniversitelerindeki açıköğretim programları için ayrılan 89 bin 396 kontenjanın tamamına yerleştirme yapıldı. Uzaktan öğretim programlarındaki 8 bin 298 kişilik kontenjan da tamamen doldu.

Vakıf üniversitelerinin uzaktan öğretim programlarına ayrılan bin 210 kişilik kontenjanın doluluk oranı yüzde 97,2 oldu. Başarı sırası barajı olan ve olmayan programlarındaki doluluk oranı ise yüzde 79 olarak gerçekleşti.

1 milyon 279 bin aday tercih yaptı

2026-YKS'ye giren 2 milyon 255 bin 76 adaydan, 2 milyon 187 bin 747'sinin yerleştirme puanı hesaplandı. Bu adaylardan 1 milyon 279 bin 439'u tercihte bulundu.

Bu yıl Özel Yetenek Sınavı (ÖZYES) ve KKTC uyruklulara ayrılan kontenjanlar dahil yaklaşık 807 bin kontenjan bulunurken, ÖZYES'e ve KKTC uyruklu adaylara ayrılanlar hariç 766 bin kontenjan için tercih yapıldı.

Örgün, açık ve uzaktan öğretim programlarının tamamı dikkate alındığında tercihte bulunan adaylardan 730 bin 854'ü bir yükseköğretim kurumuna yerleşme hakkı kazandı.

Yurt içindeki devlet ve vakıf üniversitelerinin örgün ön lisans ve lisans programlarına yerleşen aday sayısı ise 619 bin 766 oldu.

Her 10 adaydan 4'ü ilk üç tercihinden birine yerleşti

Yerleştirme sonuçlarına göre, adayların yüzde 19'u ilk, yüzde 12'si ikinci, yüzde 9'u üçüncü tercihine yerleşti. Böylece adayların yüzde 40'ı ilk 3 tercihinden birini kazandı.

Dördüncü tercihine yerleşenlerin oranı yüzde 8, beşinci tercihine yerleşenlerin oranı yüzde 7 oldu. Böylece adayların yüzde 55'i ilk beş tercihinden birine yerleşti.

Tercih yapma hakkına sahip olmasına rağmen herhangi bir tercih yapmayanların oranı tüm adaylarda yüzde 41,5, son sınıf öğrencilerinde yüzde 45,7 olarak gerçekleşti.

Daha önce ortaöğretimden mezun olan ancak herhangi bir yükseköğretim programına yerleşmemiş adayların ise yüzde 70'i tercihte bulundu.

"Amacımız Türkiye'yi teknoloji üreten ülkelerden biri haline getirecek nitelikli insan gücünü yetiştirmektir"

Açıklamada görüşlerine yer verilen YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, "Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde, yükseköğretime erişimi artırmanın yanı sıra niteliği yükselten ve gençlerimizi Türkiye'nin geleceğine hazırlayan büyük bir dönüşüm gerçekleştirdik." ifadesini kullandı.

Özvar, sonuçların arz-talep dengesi gözetilerek yürütülen kontenjan politikasının isabetini gösterdiğini belirtti.

Hukuk, eczacılık, diş hekimliği, psikoloji ve öğretmenlik başta olmak üzere bazı programların kontenjanlarını yeniden düzenlediklerini vurgulayan Özvar, "Uyguladığımız kontenjan politikasının yerleştirme sonuçlarına olumlu yansımasından büyük memnuniyet duyuyoruz. Devlet üniversitelerimizde doluluk tarihi bir seviyeye ulaştı, neredeyse boş kontenjan kalmadı. Başarı sırası barajı bulunan tıp, diş hekimliği, eczacılık ve hukuk programlarında yüzde 100 doluluk sağlanması da bu politikanın isabetini açık biçimde gösteriyor." açıklamasında bulundu.

Yapay zeka, veri bilimi, siber güvenlik ve dijital teknolojilere yönelik programlarda oluşan güçlü talebin ayrıca önem taşıdığını belirten Özvar, gençlerin tercihlerinin Türkiye'nin gelecekte ihtiyaç duyacağı insan kaynağıyla örtüştüğüne dikkati çekti.

Özvar, "Bu tablo, öğrencilerimizin geleceğin mesleklerine ilişkin yüksek farkındalığını gösterdiği gibi, yükseköğretim politikalarımızın ülkemizin insan kaynağı ihtiyacıyla uyumlu biçimde ilerlediğini de ortaya koymaktadır. Amacımız Türkiye'yi yapay zeka ve ileri teknolojilerde geliştiren, üreten ve yön veren ülkelerden biri haline getirecek nitelikli insan gücünü yetiştirmektir." değerlendirmesinde bulundu.

Bazı programlarda başarı sıralamalarının birkaç binlik dilimlere kadar yükseldiğini belirten Özvar, "Köklü devlet üniversitelerimizin programlarına artık çok daha yüksek başarı sıralamasına sahip öğrenciler yerleşiyor. Bazı programlarda sıralamaların birkaç binlik dilimlere kadar yükselmesi, bu üniversitelerimize yönelik güçlü talebin ve güvenin açık göstergesidir." ifadelerini kullandı.

Özvar, öğrencilerin başarısı ve akademisyenlerin birikiminin birleşmesiyle gelecek dönemde daha güçlü bir yükseköğretim tablosunun ortaya çıkacağına inandığını ifade etti.

Bir yükseköğretim programına yerleşen adayları ve ailelerini kutlayan Özvar, ilk yerleştirmede herhangi bir programa yerleşemeyen adaylara da ek yerleştirme sürecini takip etmeleri çağrısında bulundu.

Üniversitelerin boş kalan kontenjanlarının YÖK tarafından ÖSYM'ye bildirileceğini belirten Özvar, ek yerleştirme takviminin ÖSYM tarafından ilan edileceğini kaydetti.

Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.30 itibarıyla kapanışa göre yüzde 0,92 artarak 91,71 dolar oldu.

Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün ekim vadeli varil fiyatı da 84,65 dolar olarak belirlendi.

Fiyatlardaki yükselişte, ABD/İsrail-İran Savaşı'nın sona erdirilmesine yönelik beklentilerin zayıflaması ve İran'ın saldırı odaklı bir askeri tutum benimseyeceğine ilişkin haber akışı etkili oldu.

ABD Başkanı Donald Trump dün Oval Ofis'te yaptığı açıklamada, süresi dolan 60 günlük çerçeve anlaşmayı uzatmak isteyip istemedikleri sorusuna "Hayır" yanıtını verdi. İran ile nihai bir anlaşmaya varıp varamayacakları yönündeki soru üzerine ise Trump, "Anlaşma yapmak istiyorlar ancak benim gerekli gördüğüm türde bir anlaşma yapmayacaklar." dedi.

ABD basınında dün ayrıca, üst düzey bir İranlı yetkilinin diplomatik çabaların sonuçsuz kalması halinde ülkenin savunma odaklı bir politika yerine saldırı odaklı bir politikaya yönelebileceğini söylediği iddia edildi.

Bu gelişmeler, bölgedeki çatışmanın derinleşerek küresel petrol arzı üzerindeki baskıyı artıracağı endişesini güçlendirdi.

Öte yandan, küresel petrol ticareti açısından kritik öneme sahip Hürmüz ve Babülmendep boğazlarında deniz taşımacılığına ilişkin belirsizlik de fiyatların yukarı yönlü seyrini destekliyor.

Hürmüz Boğazı'nda gemilerin güvenli geçişine ilişkin endişeler artıyor. İngiltere Deniz Ticaret Operasyonları (UKMTO) tarafından yapılan yazılı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nda bir geminin makine dairesine bilinmeyen bir cismin isabet etmesi sonucu mürettebattan kayıplar yaşandığı belirtildi.

Dün İran medyasında yer alan haberlere göre, Birleşik Arap Emirlikleri'ne (BAE) ait bir şirkete bağlı petrol tankeri Hürmüz Boğazı'ndan geçişi sırasında İran tarafından alıkonuldu.

Bölgede tansiyon yükselirken, Trump da Fox News'e verdiği röportajda, Hürmüz Boğazı'nda ABD'nin faaliyetlerini engellemesi halinde Umman'ı "bombalayacaklarını" ifade etti.

Kızıldeniz'de ise Yemen'deki İran destekli Husiler, Suudi Arabistan'a ait bir askeri çıkarma gemisi ile ona eşlik eden dört askeri botu balistik füzelerle hedef aldıklarını duyurdu.

Brent petrolde teknik olarak 95,25 doların direnç, 85,65 doların ise destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Dolar/TL, saat 09.40 itibarıyla önceki kapanışa göre yatay seyirle 47,9195 seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalarda avro/TL yatay seyirle 55,4890'dan, sterlin/TL önceki günün yüzde 0,1 altında 64,8930'dan işlem görüyor.

ABD ve İran arasında 60 gündür devam eden barış görüşmelerinin sona ermesi ve taraflardan bu sürecin devam ettirilmesine yönelik bir tutum sergilenmemesi varlık fiyatları üzerinde etkili oluyor.

Artan jeopolitik gerilimlerin etkisiyle yatırımcıların güvenli liman varlıklarına talebi yükselirken dolar endeksi bugün yüzde 0,1 artışla 99,7 seviyesinde seyrediyor.

ABD-İran gerilimi küresel piyasalarda risk iştahını törpülemeye devam ederken Orta Doğu'da barış umutlarının azalmasıyla petrol fiyatları yükselişe geçti.

Ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,6 artışla 91,4 dolara çıktı. Yükselen petrol fiyatlarıyla enflasyonist baskılar arttı. Bu durum tahvil piyasasında satış baskısına neden oldu.

Dün yüzde 4,67 seviyelerine kadar gerilemesine karşın 6 baz puan artışla yüzde 4,73'e çıkan ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi, bugün yüzde 4,74 seviyesinde dengelendi. ABD'nin 30 yıllık tahvil faizi ise yüzde 5,32 ile 2007'den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.

ABD basınında üst düzey bir İranlı yetkilinin, diplomatik çabaların sonuçsuz kalması halinde ülkenin savunma odaklı bir politika yerine saldırı odaklı bir politikaya yönelebileceğini söylediği iddia edildi.

ABD Başkanı Donald Trump da Oval Ofis'te basın mensuplarına yaptığı açıklamada, süresi dolan 60 günlük çerçeve anlaşmayı uzatmak isteyip istemedikleri sorusuna "Hayır" yanıtını verdi.

Öte yandan Trump, İran ile gerilimin sürdüğü Hürmüz Boğazı'nda ABD'nin faaliyetlerinin engellenmesi halinde Umman'ı "bombalayacaklarını" belirtti.

Analistler, bugün yurt içinde konut fiyat endeksinin, yurt dışında ise Almanya ve Avro Bölgesi'nde ZEW ekonomik güven endeksi ve ABD'de sanayi üretimi başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini bildirdi.

Bugün ise satıcılı başlayan gram altın, saat 09.20 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,5 azalışla 6 bin 770 lira seviyesinden işlem görüyor. Aynı dakikalarda çeyrek altın 11 bin 58 liradan, Cumhuriyet altını da 44 bin 31 liradan satılıyor.

Altının onsu ise aynı saatlerde yüzde 0,5 düşüşle 4 bin 395 dolarda seyrediyor.

ABD ve İran arasında devam eden barış görüşmelerinden somut bir sonuç çıkmaması ve ABD Başkanı Donald Trump'ın dün Oval Ofis'te basın mensuplarına yaptığı açıklamada, süresi dolan 60 günlük çerçeve anlaşmayı uzatmak isteyip istemedikleri sorusuna "Hayır" yanıtını vermesi piyasalardaki fiyatlamalarda etkili oluyor.

Öte yandan Trump, İran ile gerilimin sürdüğü Hürmüz Boğazı'nda ABD'nin faaliyetlerini engellemesi halinde Umman'ı "bombalayacaklarını" da belirtti. Bu durum bölgede barış görüşmeleriyle düşük tansiyonla devam eden jeopolitik riskleri yeniden canlandırdı.

Orta Doğu'da gerilimin yeniden tırmanışa geçmesiyle beraber ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,6 artışla 91,4 dolara çıktı. Yükselen petrol fiyatlarıyla enflasyonist baskılar artarken, bu durum tahvil piyasasında da satış baskısına neden oldu.

Barış görüşmeleriyle toparlanma eğiliminde olan altının onsunda, jeopolitik risklerin tekrardan artmasıyla düşüş gerçekleşti.

Analistler, bugün yurt içinde konut fiyat endeksinin, yurt dışında ise Almanya ve Avro Bölgesi'nde ZEW ekonomik güven endeksi ve ABD'de sanayi üretimi başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirtti.

Moskova Belediye Başkanı Sergey Sobyanin Ukrayna'nın batı destekli saldırıları hakkında açıklamalarda bulundu.

Çok sayıda İHA'nın Moskova bölgesini hedef aldığını belirten Sobyanin, "Dün akşam saatlerinden bugün saat 05.00'e kadar Moskova bölgesine doğru 620 İHA uçtu. Bunlardan 180'i bölge üzerinde yok edildi." ifadesini kullandı.

Sobyanin, vurulan İHA parçalarının düştüğü noktalarda acil servis ekiplerinin çalışmalarını sürdürdüğünü kaydetti.

Rusya'nın Moskova Bölge Valisi Andrey Vorobyov da sosyal medya hesabından, bölgenin gece yoğun İHA saldırısına maruz kaldığını belirtti.

Bölgenin birçok noktasında sivil altyapının hasar gördüğünü ifade eden Vorobyov, saldırı sonucu 3 kişinin yaralandığı bilgisini paylaştı.

Belgorod Bölgesi Vali Vekili Aleksandr Şuvayev de sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Ukrayna ordusunun bölgeye yönelik saldırılarında 20 kişinin yaralandığını kaydetti.

Ukrayna'ya ait 791 İHA vuruldu

Rusya Savunma Bakanlığından yapılan açıklamada ise gece Ukrayna'ya ait 791 İHA'nın hava savunma sistemlerince etkisiz hale getirildiği belirtildi.

Açıklamada, İHA'ların, Moskova, Azak Denizi ve Karadeniz'in de aralarında olduğu çeşitli bölgeler üzerinde düşürüldüğü aktarıldı.

İran yönetimi, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için Washington’ın İran’a yönelik baskı ve askeri faaliyetlerine son vermesini şart koşuyor. Tahran, ABD’nin deniz ablukasını kaldırmasını, Amerikan askeri güçlerinin İran çevresinden çekilmesini ve savaş sırasında meydana gelen zararların tazmin edilmesini talep ediyor.

Washington ise İran’ın taleplerini kabul etmiyor ve yaptırımlar ile deniz ablukası üzerinden Tahran üzerindeki ekonomik baskısını sürdürmeye çalışıyor.

Mutabakat karşılıklı suçlamaların gölgesinde kaldı

Haziran ayında imzalanan mutabakat, askeri operasyonların durdurulmasını ve 60 gün içerisinde savaşın kalıcı biçimde sona erdirilmesini öngörüyordu. Aynı süreçte İran’ın nükleer programına ilişkin anlaşmazlığın çözülmesi ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması hedefleniyordu.

Ancak mutabakat kısa süre içerisinde karşılıklı ihlal suçlamalarının gölgesinde kaldı. İran, ABD’nin anlaşmaya uymadığını ve askeri saldırılarını sürdürdüğünü savunurken Washington da Tahran’ı mutabakatı ihlal etmekle suçladı.

ABD yönetimi daha sonra İran’ın uluslararası petrol satışlarına olanak sağlayan muafiyetleri kaldırdı ve İran limanlarına yönelik deniz ablukasını yeniden devreye soktu. Tahran ise Washington’ın bu adımlarının haziran ayında varılan mutabakatın ruhuyla bağdaşmadığını belirtiyor.

İranlı yetkililer, ABD ile doğrudan görüşmelerin haziran ayında sona erdiğini, ancak arabulucu ülkeler üzerinden mesaj trafiğinin sürdüğünü bildiriyor. ABD Başkanı Donald Trump ise görüşmelerin devam ettiğini ve ilerleme sağlanabileceğini savunuyor.

İran'dan Hürmüz için üç şart

Müzakerelerin en kritik başlığını Hürmüz Boğazı oluşturuyor. İran yönetimi, boğazın yeniden açılması için Washington’a üç temel şart sunuyor:

• ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukasının kaldırılması,
• Amerikan askeri güçlerinin İran çevresinden çekilmesi,
• ABD ve İsrail ile yaşanan savaşta İran’ın uğradığı zararların tazmin edilmesi.

Tahran ayrıca Hürmüz’ün yeniden açılmasının, boğazın savaş öncesindeki koşullara dönmesi anlamına gelmeyeceğini vurguluyor. İran, Umman ile üzerinde çalışılan yeni düzenleme kapsamında boğazdaki gemi geçişlerinde daha fazla söz sahibi olmayı ve geçişlerden ücret alınmasını gündemde tutuyor.

İran yönetimi, Hürmüz Boğazı’nın kendi güvenliği göz ardı edilerek ABD’nin talepleri doğrultusunda işletilemeyeceği görüşünde.

Washington baskı politikasını sürdürüyor

Trump yönetimi ise Tahran’ın taleplerine karşı çıkıyor. ABD Başkanı Trump, savaş nedeniyle tazminat ödemesi gereken tarafın İran olduğunu öne sürerken Hürmüz Boğazı’nın kontrolünün ABD’de bulunduğunu iddia ediyor.

Washington, İran’ı müzakere masasında geri adım atmaya zorlamak amacıyla yaptırımlar ve deniz ablukası üzerinden ekonomik baskıyı sürdürüyor. Ancak askeri seçeneğin yeniden devreye sokulmasının ABD açısından da önemli maliyetler yaratabileceği değerlendiriliyor.

Yeni bir çatışma, ABD’nin savaş sırasında önemli ölçüde kullandığı gelişmiş füze önleyici mühimmat stokları üzerindeki baskıyı artırabilir. Hürmüz’de gerilimin yeniden tırmanması aynı zamanda küresel petrol ve doğal gaz ticaretini etkileyerek enerji fiyatlarında yeni artışlara yol açabilir.

60 gün doldu, kriz çözülmedi

Mutabakatın sağlanmasında arabuluculuk rolü üstlenen Pakistan ise 60 günlük sürenin sona ermesine rağmen diplomatik girişimlerin devam edeceğini açıkladı. İslamabad yönetimi, Washington ile Tahran’ı yeniden müzakere masasında buluşturmak için çalışmalarını sürdüreceğini bildirdi.

İki ayın sonunda taraflar arasındaki temel anlaşmazlıklar ise yerinde duruyor. İran, abluka kaldırılmadan, ABD güçleri bölgeden çekilmeden ve savaşın zararları karşılanmadan Hürmüz konusunda geri adım atmayacağını ortaya koyarken; Washington ekonomik ve askeri baskı politikasını sürdürmekte ısrar ediyor.

Böylece savaşın kalıcı olarak sona erdirilmesi amacıyla belirlenen 60 günlük süre, kapsamlı bir anlaşmaya varılamadan dolmuş oldu.

ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı ve Özel Temsilcisi Jared Kushner’ın Gazze barış planını ilerletmek amacıyla gerçekleştirdiği Orta Doğu temasları, planın en kritik başlıklarında somut bir sonuç alınamadan tamamlandı.

Hamas ve İsrail taraflarıyla görüşen Kushner, İsrail’in Gazze’den çekilmesine ilişkin bir takvim üzerinde uzlaşma sağlayamadı.

Kushner, ziyaret kapsamında Hamas’ın siyasi lideri Halil el-Hayya ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile ayrı ayrı görüştü. Görüşmelerin merkezinde, Trump’ın Barış Kurulu tarafından temmuz sonunda açıklanan 15 maddelik Gazze planının hayata geçirilmesi yer aldı.

Plan, İsrail’in Gazze Şeridi’nden tamamen çekilmesini, Hamas’ın silah bırakmasını ve bölgenin yönetimindeki kontrolünden vazgeçmesini öngörüyor. Hamas plana onay verirken Netanyahu yönetimi, İsrail’in çekilmesini Hamas’ın tamamen silahsızlandırılması şartına bağlıyor.

Kritik başlıkta sonuç yok

Kushner’ın temaslarında bazı teknik konularda mutabakat sağlansa da barış planının önünü açacak temel mesele olan İsrail’in Gazze’den çekilmesi konusunda ilerleme kaydedilemedi. Taraflar, İsrail ordusunun Gazze’den ne zaman ve hangi takvim doğrultusunda çekileceği konusunda anlaşamadı.

Netanyahu yönetimi, Hamas tamamen silahsızlandırılmadan İsrail’in çekilmeyeceği ve Gazze’nin yeniden imar sürecinin başlamayacağı yönündeki tutumunu sürdürdü.

Kushner ile Netanyahu arasındaki görüşmenin ardından AFP’ye konuşan üst düzey bir İsrailli yetkili, ABD ile İsrail’in Hamas silahsızlandırılmadan Gazze’de yeniden konuşlanma ve imar faaliyetlerinin başlamaması konusunda uzlaştığını açıkladı.

Tarafların ayrıca Hamas’ın silahlarını sürecin ilk aşamasında ABD’li bir generalin gözetiminde teslim etmesinin istenmesi konusunda mutabakata vardığı belirtildi.

Çalışma grupları kuruldu ancak takvim belirlenemedi

Netanyahu’nun ofisi görüşmeleri “derinlemesine ve yapıcı” olarak nitelendirse de temaslardan İsrail’in Gazze’den çekilmesine ilişkin somut bir tarih çıkmadı.

Taraflar bunun yerine iki çalışma grubu kurulması konusunda anlaştı. Gruplardan biri Hamas’ın silahsızlandırılması ve Gazze’nin askerden arındırılması, diğeri ise temiz su, hijyen ve halk sağlığı sorunları üzerinde çalışacak.

Böylece Kushner’ın ziyareti, Gazze barış planının uygulanmasını sağlayacak siyasi bir uzlaşma üretmek yerine çalışma gruplarının kurulması ve silahsızlanmaya ilişkin prensip kararlarıyla sınırlı kaldı.

Sekiz ülkeden İsrail’e tepki

Kushner’ın temasları, Türkiye, Mısır, Endonezya, Ürdün, Pakistan, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri dışişleri bakanlarının İsrail’e yönelik ortak açıklamasının ardından gerçekleştirildi.

Sekiz ülke, İsrail’in Washington tarafından hazırlanan Gazze planına yönelik tutumunu kınayarak bunun planın uygulanmasını tehlikeye attığını ve Gazze’de savaşın sona erdirilmesine yönelik çabaları sekteye uğratabileceğini bildirdi.

Kushner’ın temaslarının ardından ise planın temel anlaşmazlığı çözülemedi: İsrail, Hamas’ın tamamen silahsızlandırılmasını çekilmenin ön koşulu olarak tutmaya devam ederken, Gazze’den çekilme için herhangi bir somut takvim ortaya konulamadı.

Çin’in Avrupa ile Asya arasında Kuzey Buz Denizi üzerinden düzenli nakliye seferlerine başlaması gözleri Hürmüz Boğazı’ndan Arktik’e çevirdi. Buzulların erimesiyle kısalan Avrupa - Asya mesafesinin yanı sıra rota; ülkelerin savaşlardan etkilenen boğazlardan uzak durmak istemesiyle daha da ilgi çekiyor. Haliyle dünya Çin’in bu adımıyla Arktik’i daha fazla konuşuyor. Buzulların erimesiyle ticari anlamda öne çıkan bölge aslında güvenlik açısından da oldukça kritik. Arktik 21'inci Yüzyıl'a neden damga vuruyor?

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Savunma Anlaşması dünya gündemindeki yerini koruyor. Anlaşmanın ardından şimdi de Türk askerlerinin Suudi Arabistan’da konuşlandırılacağı iddiaları gündemde. Peki bu iddialar ne kadar doğru, anlaşma sahaya nasıl yansıyacak? Bir diğer dikkat çeken gelişme ise ABD’nin USS Abraham Lincoln uçak gemisinde yaşanıyor. Aylardır denizde olan askerlerin psikolojik durumlarının kötüleştiği, bazı askerlerin intihar girişiminde bulunduğu ve gemide ciddi yaşam koşulları sorunları yaşandığı öne sürülüyor. Peki USS Abraham Lincoln’de gerçekte neler oluyor? Tüm bu gelişmeleri Yeni Dünya Araştırmaları Merkezi Direktörü Prof. Dr. Hasan Ünal, CGTN Türk ekranlarında değerlendirdi...

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, bölgesel dengeler açısından yeni bir tartışmanın kapısını araladı. Anlaşmanın ardından özellikle İsrail ve Yunanistan’dan gelen tepkiler dikkat çekerken, İran’dan ise “endişe edilecek bir durum olmadığı” mesajı geldi. Peki Mekke Anlaşması kimleri rahatsız etti, kimleri memnun etti? İttifaka yeni ülkelerin katılması mümkün mü? Anlaşma, bölgedeki güç dengelerini nasıl değiştirebilir? Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın oluşturduğu bu yeni savunma mekanizması önümüzdeki dönemde nasıl bir rol oynayacak? Tüm bu soruları Yeni Dünya Araştırmaları Merkezi Direktörü Prof. Dr. Hasan Ünal, CGTN Türk ekranlarında yanıtlıyor...

Türkiye'de son zamanlarda yaz ayının gelmesiyle birlikte orman yangınlarında artış yaşanmaya başladı. İstanbul, İzmir ve Antalya ilçelerinde yangın kurtarma çalışmaları devam ediyor