İran'ın gerektiğinde savunma, gerektiğinde ise diplomasi araçlarını kullanacağını söyleyen Bekayi, "Hiçbir zaman ABD'nin savaş ve barış zamanını belirlemesine izin vermedik ve vermeyeceğiz." ifadelerini kullandı.

ABD-Suudi Arabistan nükleer anlaşması

Bekayi, ABD Başkanı Donald Trump'ın, Suudi Arabistan ile imzalanan sivil nükleer anlaşmanın Riyad yönetiminin Abraham Anlaşmaları'na katılmasına bağlı olacağı yönündeki açıklamasını da değerlendirdi.

ABD'nin bu konuda 24 saat geçmeden tutum değiştirdiğini ve Abraham Anlaşmaları'na katılım şartı öne sürdüğünü belirten Bekayi, bunun Washington'ın alışılmış bir tutumu olduğunu söyledi.

Bekayi, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması (NPT) kapsamında tüm ülkelerin barışçıl nükleer faaliyet yürütmesinde sakınca olmadığını ve bunun da her ülkenin hakkı olduğunu dile getirdi.

Bulgaristan'da ABD askeri konuşlanmasına tepki

ABD'ye ait yakıt ikmal uçaklarının Bulgaristan'daki Bezmer Hava Üssü'ne konuşlandırılması hakkında da konuşan Bekayi, Bulgaristan Parlamentosu ve halkının önemli bir bölümünün bu girişimi desteklemediğini söyledi.

Bekayi, "Bulgaristan'daki karar alıcılar, ülkelerini fiilen ABD ve İsrail’in İran'a yönelik askeri saldırısına suç ortağı konumuna düşürebilecek bu gayrimeşru ve tehlikeli kararın hesabını vermelidir." ifadelerini kullandı.

Bekayi, Fransa'nın "2 diplomatik personelin alıkonulduğu" iddiaları hakkında ise, söz konusu diplomatların faaliyetlerinin 1961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi’ne aykırı olduğunu ve Fransa’nın “sivil toplumu destekleme” maskesi ile İran’ın iç işlerine karıştığını söyledi.

Hürmüz Boğazı'ndaki durum

Ummanlı heyet ile Tahran’da Hürmüz Boğazı’ndaki gemi geçişi düzenlemeleri konusunda gerçekleştirilen görüşmelerin olumlu olduğunu aktaran Bekayi, ABD'nin bu görüşmelerle bir ilgisinin olmadığını ve halihazırda ABD ile bir müzakere yürütmediklerini ifade etti.

Bekayi, Hürmüz Boğazı’ndaki durumun değişmediğini ve boğazın hala gemi trafiğine kapalı olduğunu belirtti.

"Ukrayna'nın tehlikeli macerası cevapsız kalmayacak"

Ukrayna'nın Hazar Denizi'nde İran'a ait bir gemiyi hedef aldığını, saldırıda bir denizcinin yaşamını yitirdiğinin ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin ABD Başkanı Donald Trump ile görüşeceği hatırlatılması üzerine Bekayi, şunları kaydetti:

"(Gemi saldırısı) Siz bunu, söz konusu adımla gerçek efendileri olarak gördükleri kesimlere hoş görünmeye çalıştıkları şeklinde yorumlayabilirsiniz. Bu oluşumu (ABD, İsrail, Ukrayna) şer üçgeni olarak nitelemek mümkün. Bu tarz üçgenler uluslararası barışa hiçbir zaman katkı sağlamamış tam aksine istikrarı bozmuştur. Zelenskiy'nin büyükleri onu kontrol etmeli. Ukrayna'nın tehlikeli macerası cevapsız kalmayacak."

Bu oran, komşu ülkeler Fransa'da yüzde 23, Hollanda'da ise yüzde 13 olarak hesaplandı.

Aşırı sıcaklardan sosyoekonomik açıdan daha dezavantajlı bölgelerde yaşayanlar daha fazla etkilendi.

Belçika'nın daha yoğun kentleşmiş yapısının serinleme imkanlarını sınırladığı ve yüksek sıcaklıkların etkisini artırdığı değerlendirmesi yapıldı.

Belçika Halk Sağlığı Enstitüsü (Sciensano), haziran ayındaki sıcak hava dalgası ile temmuz ayının ilk günlerinde yaklaşık 2 bin ilave ölüm kaydedildiğini, bunun yüzde 48'lik aşırı ölüm oranına karşılık geldiğini açıklamıştı.

Ziyaret kapsamında Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping ile bir araya gelecek olan Pellegrini'nin, ikili ilişkilerin gelecekteki gelişim yönü ile ortak ilgi alanına giren bölgesel ve uluslararası konuları Xi ile ele alması bekleniyor.

Çin Dışişleri Bakanlığı'ndan ziyarete ilişkin yapılan açıklamada, Slovakya'nın Çin'in Avrupa'daki önemli iş birliği ortaklarından biri olduğu vurgulanarak, Beijing yönetiminin bu ziyareti geleneksel dostluğu ve siyasi karşılıklı güveni daha da güçlendirmek, kalkınma stratejilerinin uyumunu artırmak ve çeşitli alanlardaki iş birliğini genişletmek için bir fırsat olarak gördüğü belirtildi.

Buna göre, katılımcıların yüzde 57'si ABD'nin İran ile çatışmasından "bıkkınlık" duyduğunu, yüzde 58'i "belirsizlik", yüzde 36'sı "karamsar", yüzde 19'u ise "iyimser" hissettiğini aktardı.

Katılımcıların yüzde 76'sı, ABD ile İran arasındaki savaşın Trump yönetiminin "beklediğinden daha zorlu geçtiği" görüşünü belirtirken, yüzde 20'si "beklendiği gibi seyrettiğini", yüzde 4'ü ise "beklenenden daha kolay" geçtiğini ifade etti.

Ayrıca katılımcıların yüzde 40'ı, İran ile savaşta ABD'nin "avantaj sahibi" olduğu görüşünü paylaşırken, yüzde 38'si "hiçbir tarafın" üstünlük sağlamadığını, yüzde 22'si ise İran'ın "avantajlı" konumda olduğunu dile getirdi.

Ancak Washington'dan gelen açıklamalar ile sahadan yansıyan bilgiler arasında dikkat çekici bir çelişki bulunuyor. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ile Genelkurmay Başkanı Dan Caine'in, İran'a yönelik saldırıların genişletilmesi konusunda mühimmat stoklarının azalmasına ilişkin endişelerini dile getirdikleri iddia ediliyor.

ABD'li yetkililere göre Caine, Trump'a geniş kapsamlı bir saldırının askeri açıdan başarıyla gerçekleştirilebileceğini ancak bunun ciddi sonuçlar doğurabileceğini aktardı. Toplantılarda, İran'a yönelik saldırıların genişletilmesi halinde sivil kayıpların artabileceği ve saldırıların daha geniş çaplı sonuçlara yol açabileceği uyarılarının da yapıldığı belirtiliyor.

Washington yönetiminin "diplomasiye fırsat tanıdığı" yönündeki açıklamaları ise ABD ordusunun yaşadığı mühimmat baskısının üzerini örtme çabası olarak değerlendiriliyor.

ABD bazı İran füzelerini engellemiyor

Mühimmat krizine dair en dikkat çekici iddialardan biri ise ABD'nin hava ve füze savunma sistemlerinin kullanımına ilişkin ortaya atıldı.

ABD'li askeri komutanların, mühimmat stoklarını korumak amacıyla İran'dan gelen bazı füze ve patlayıcı yüklü insansız hava araçlarını bilinçli olarak engellememeyi tercih ettiği öne sürülüyor.

İddiaya göre ABD ordusu, İran'ın fırlattığı mühimmatları tek tek değerlendirerek hangilerinin ABD üslerini veya askerlerini vurma ihtimalinin bulunduğuna karar veriyor. ABD güçlerini vurması beklenmeyen, rotasından sapan veya tehdit oluşturmayan bazı füze ve İHA'lara müdahale edilmiyor.

Bu durum, ABD'nin sahip olduğu ileri teknoloji hava savunma sistemlerinin sınırsız bir kapasiteye sahip olmadığını ve Washington'un mühimmat kullanımında seçim yapmak zorunda kaldığını ortaya koyuyor.

Başka bir ifadeyle ABD ordusu, sahip olduğu savunma sistemlerini her tehdide karşı kullanmak yerine, "hangi hedefi vurabiliriz, hangisini vurmasak da olur" hesabı yapmak zorunda kalıyor.

Patriot ve THAAD stokları hızla eriyor

İran savaşında en yoğun kullanılan mühimmatlar arasında Tomahawk, JASSM, PrSM, SM-3, SM-6, THAAD ve Patriot sistemleri öne çıkıyor.

Tahminlere göre savaş öncesinde ABD'nin yaklaşık 3 bin 100 Tomahawk füzesine sahip olduğu, İran savaşı sırasında ise 1000'den fazla Tomahawk kullandığı değerlendiriliyor. JASSM stoklarının da yaklaşık 4 bin 400 seviyesinde olduğu ve 1100'den fazla füzenin kullanıldığı tahmin ediliyor.

Balistik füze savunmasında kullanılan SM-3, SM-6 ve THAAD sistemlerinde de ciddi miktarda mühimmat tüketildiği belirtiliyor. Patriot füzelerinin savaş boyunca yaklaşık 1060 ila 1430 arasında kullanılmış olabileceği tahmin ediliyor.

Bu rakamlar, özellikle hava ve füze savunma sistemlerinde ABD'nin savaş öncesi stoklarının önemli bölümünü tüketmiş olabileceğine işaret ediyor.

Daha da önemlisi, bu mühimmatların yeniden üretilmesi kısa sürede mümkün değil.

Tahminlere göre yeni Tomahawk füzelerinin teslimat süreci yaklaşık 47 ay, JASSM için 48 ay, PrSM için 46 ay, SM-3 için 64 ay, SM-6 ve THAAD için 53 ay, Patriot sistemleri için ise 42 ay sürebiliyor.

Bu tablo, ABD'nin İran'la olası uzun süreli bir savaşta mühimmat stoklarını hızla tüketmesi halinde, kayıplarını kısa sürede telafi edemeyebileceğini gösteriyor.

Washington yeni savaşlara hazırlanırken cephane arıyor

ABD'nin karşı karşıya olduğu temel sorun ise sadece mevcut mühimmat miktarı değil, üretim kapasitesinin savaş temposuna yetişememesi.

ABD'nin İran savaşında kullandığı bazı mühimmatları yeniden üretmesi yıllar sürebilirken, aynı mühimmatlara Ukrayna ve diğer müttefiklerin de ihtiyaç duyması Washington'u zor bir tercihle karşı karşıya bırakıyor.

Bu durum, ABD'nin küresel ölçekte aynı anda birden fazla cephede askeri güç kullanma stratejisinin sürdürülebilirliğini de tartışmaya açıyor.

Trump üretimi artırmak için Savunma Üretim Yasası'nı devreye soktu

Washington'un mühimmat krizini kamuoyuna yansıtmamaya çalışmasına karşın Trump yönetimi, üretim kapasitesini artırmak için somut adımlar atıyor.

Trump'ın geçen hafta Savunma Üretim Yasası'nı devreye soktuğu ve mühimmat, füze ve askeri teçhizat üretiminin hızlandırılması için federal hükümete geniş yetkiler verdiği bildirildi.

Savaş Bakanı Pete Hegseth'in de ABD mühimmat stoklarını yenilemek amacıyla yaklaşık 350 milyar dolarlık ek savunma bütçesi talep ettiği belirtiliyor.

Trump yönetiminin bu adımları, Washington'un bir yandan "mühimmatımız fazlasıyla var" mesajı verirken diğer yandan üretimi acilen artırmaya çalıştığını ortaya koyuyor.

ABD yönetiminin söylemleri ile attığı adımlar arasındaki bu fark, mühimmat stokları konusunda gerçek tablonun kamuoyuna açıklanandan daha ciddi olabileceği yorumlarına neden oluyor.

Ucuz mühimmatlara yönelmek zorunda kalabilir

ABD ordusunun elindeki kritik uzun menzilli füzelerin azalması, Washington'u daha ucuz ve kısa menzilli mühimmatlara yönelmeye zorlayabilir.

Örneğin yaklaşık 2,6 milyon dolar maliyetindeki JASSM yerine yaklaşık 66 bin dolarlık JDAM güdüm kitleriyle donatılmış bombaların kullanılması mümkün. Ancak bu tür mühimmatların menzili daha kısa olduğu için ABD uçaklarının düşman hava savunma sistemlerine daha fazla yaklaşması gerekiyor.

Bu da ABD'nin İran gibi güçlü hava savunma sistemlerine sahip bir ülkeye karşı operasyonlarında önemli bir risk oluşturuyor.

Benzer şekilde JAGM, SDB ve AIM-120 AMRAAM gibi daha düşük maliyetli alternatifler bulunsa da balistik füze savunmasında Patriot, THAAD ve SM serisi füzelerin yerini tamamen doldurabilecek alternatiflerin bulunmaması, Washington'un en büyük açmazlarından biri olarak öne çıkıyor.

Asıl tehdit gelecekteki savaşlarda

Uzman analizlerine göre ABD'nin elindeki mühimmat tamamen tükenmiş değil. Ancak İran savaşı, Washington'un uzun süreli ve yüksek yoğunluklu bir savaş yürütme kapasitesindeki zayıflıkları gözler önüne serdi.

Özellikle ABD'nin aynı anda İran ve Ukrayna senaryolarını hesaba katması gerekiyor. Bir yandan İran'a karşı yüksek miktarda füze tüketilirken diğer yandan Ukrayna'ya silah desteğinin sürdürülmesi Amerikan savunma sanayisinin üretim kapasitesini zorluyor.

İran savaşı sırasında kullanılan mühimmatların önemli bölümünün yeniden üretilmesinin bir ila dört yıl sürebileceği belirtiliyor. Bu nedenle mesele yalnızca ABD'nin bugün kaç füzesinin kaldığı değil; Washington'un yeni bir savaşa girmesi halinde mevcut stoklarını ne kadar süre koruyabileceği.

ABD'nin küresel ölçekte askeri üstünlüğünü koruma iddiası, İran savaşıyla birlikte ciddi bir sınamayla karşı karşıya. Washington bir yandan "dünyadaki herkesten fazla mühimmata sahibiz" açıklaması yaparken, diğer yandan kritik füzeleri yıllar süren üretim süreçleriyle yenilemeye çalışıyor ve sahadaki bazı tehditleri mühimmat tasarrufu için görmezden gelmek zorunda kalıyor.

Bu tablo, ABD'nin askeri gücünün sınırsız olmadığını ve yüksek teknolojiye dayalı savaş stratejisinin, mühimmat üretim kapasitesi ve stokların sürdürülebilirliği açısından ciddi kırılganlıklar taşıdığını ortaya koyuyor.

Soruşturma çerçevesinde gazeteci Uğur Dündar, sanatçı ve yönetmen Mahsun Kırmızıgül, şarkıcı ve oyuncu Gülben Ergen, oyuncu Elçin Sangu ile rock müzik sanatçısı Hayko Cepkinin ifade vermek üzere savcılığa çağrılacağı belirtildi.

Soruşturmada daha önce de gazeteciler Fatih Altaylı, Özlem Gürses ve Ruşen Çakır ile oyuncu Hazal Kaya'nın da aralarında olduğu 6 kişi ifadeye çağrılmıştı.

Dolar/TL, saat 09.50 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,1 artışla 47,3630 seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalarda avro/TL önceki kapanışının yüzde 0,1 üzerinde 54,1020'den, sterlin/TL ise yüzde 0,3 primle 63,3150'den işlem görüyor.

Orta Doğu'da ABD ile İran'ın karşılıklı saldırılara ara vermesi bölgede uzlaşmacı adımların atılmasına yönelik iyimserlikleri artırdı. Jeopolitik risklerin azalabileceğine ilişkin umutlarla petrol fiyatlarının gerilemesi enflasyon endişelerini bir miktar azalttı. Söz konusu etkilerle ABD Merkez Bankasının (Fed) gelecek dönemde beklenenden daha hafif sıkılaşabileceği değerlendirmeleriyle dolar endeksinde gevşeme görüldü.

Dolar endeksi yüzde 0,3 düşüşle 101,1 seviyesinde seyrediyor.

Öte yandan, Axios haber sitesine isim vermeden konuşan iki kaynak, ABD Başkanı Donald Trump'ın, cuma günü İran'a yönelik daha fazla saldırı planına onay vermediğini iddia etti.

İran Ordusu Sözcüsü Muhammed Ekreminiya ise dün yaptığı açıklamada, ABD'nin son iki gecedir yeni bir saldırı düzenlemediğini, bu nedenle İran'ın misilleme faaliyetlerinin de durduğunu ifade etti.

Bu gelişmelerin yanı sıra bu hafta büyük merkez bankalarının para politikası kararları ve şirket bilançoları piyasaların odağında bulunuyor. Fed'in bu toplantıda faizlerde bir değişikliğe gitmesi beklenmiyor. Toplantıda haziran toplantısında sadeleşen karar metninde yer alan ekonomik görünüme yönelik değerlendirmelerde belirgin bir değişiklik olup olmadığı takip edilecek.

İleriye dönük yönlendirme yapmaktan uzak duran Fed Başkanı Kevin Warsh’un Fed'in görev grupları çalışmaları ve para politikası duruşuna yönelik aktaracağı bilgiler de takip edilecek.

Orta Doğu'da gerilimin azalmasıyla ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 4 baz puan azalışla yüzde 4,64'te seyrediyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Almanya'da Ifo iş dünyası güven endeksi, ABD'de dayanıklı mal siparişleri ve Dallas Fed imalat sanayi endeksinin takip edileceğini belirtti.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 84,53 puan ve yüzde 0,61 artışla 14.028,40 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 1,44, holding endeksi yüzde 0,80 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en fazla kazandıran yüzde 2,06 ile ulaştırma, en çok gerileyen yüzde 3,76 ile finansal kiralama faktoring oldu.

Küresel piyasalar, ABD ve İran'ın karşılıklı saldırılara ara vermesiyle haftanın ilk işlem gününde pozitif seyrediyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Almanya'da Ifo iş dünyası güven endeksi ABD'de dayanıklı mal siparişleri ve Dallas Fed imalat sanayi endeksinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde, 14.200 ve 14.300 puanın direnç, 14.000 ve 13.900 puan seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.

Ne olmuştu?

Geçtiğimiz haftalarda AHBAP Derneği hakkında "suç işlemek amacıyla örgüt kurma", "nitelikli dolandırıcılık" ve "suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama" iddialarıyla soruşturma başlatılmıştı.

Soruşturma kapsamında daha önce gerçekleştirilen operasyonlarda, aralarında dernek başkanı Haluk Levent, Ece Güner ve Oğuzhan Uğur'un da bulunduğu 28 kişi tutuklanmış, derneğin ve bazı isimlerin mal varlıklarına el konulmuştu.

Pazarkule Sınır Kapısı’ndan Yunanistan'a geçmek isteyen, çoğunluğunu gurbetçilerin oluşturduğu sürücüler, görevliler tarafından Bulgaristan’a açılan Kapıkule Sınır Kapısı’na yönlendirildi.

Almanya’ya dönen Ahmet Türkoğlu, Türkiye’den çıkış için Pazarkule Sınır Kapısı'nı tercih ettiğini belirterek, "Yunanistan tarafında grev varmış. Buradan Kapıkule'ye doğru geçeceğiz" dedi.

Fransa’ya giden Cihan Rayman da Yunanistan’daki grev nedeniyle Kapıkule Sınır Kapısı'nı kullanacaklarını ifade etti.

Belçika'ya giden Nesimi Can ise grev nedeniyle Yunanistan’a geçiş yapamadıklarını, bu nedenle yaklaşık 20 kilometre uzaklıktaki Kapıkule Sınır Kapısı’na yönlendirildiklerini söyledi.

Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.38 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 5,5 düşerek 86,61 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili de 83,85 dolardan alıcı buldu.

Petrol fiyatları, ABD ile İran arasında gerilimin yatışacağına ilişkin işaretlerin Orta Doğu kaynaklı arz endişelerini hafifletmesi ve piyasalarda oluşan savaş risk priminin çözülmesiyle haftanın ilk işlem gününde sert geriledi.

Brent petrol, geçen hafta çatışmaların Hürmüz Boğazı'nın ötesine Kızıldeniz'e yayılması ve Orta Doğu'dan ham petrol ihracatının sekteye uğrayabileceği endişeleriyle kısa süreliğine varil başına 100 dolar seviyesini test etmişti.

Fiyatlardaki düşüşte, ABD'nin İran'a yönelik hava saldırılarına 13 günün ardından ara verdiğini açıklaması etkili oldu. Washington diplomatik girişimlere zaman tanımak amacıyla operasyonları durdurduğunu bildirdi.

Piyasalarda ayrıca Çin'in Washington ile Tahran arasında yeniden diplomatik temas kurulmasına yönelik girişimlerde bulunduğuna ilişkin haberler de iyimserliği destekledi.

Analistler, yaklaşık 2 haftadır devam eden çatışmaların ardından piyasanın gerilimin azalmasına yönelik her işareti hızla fiyatladığını belirtiyor. Bununla birlikte, ABD'nin saldırıları neden durdurduğuna ilişkin net bir açıklama yapılmadığına işaret eden analistler, mevcut ateşkes görünümünün kalıcı olduğuna dair kesin bir sonuca varmak için henüz erken olduğunu ifade ediyor.

Öte yandan, jeopolitik tansiyonun azalmasına rağmen arz tarafındaki riskler tamamen ortadan kalkmış değil. Hafta sonu Hürmüz Boğazı'ndan geçen emtia gemilerinin sayısı azalırken Husilerin Suudi Arabistan'daki petrol tesislerine yönelik saldırılarının ardından Babülmendep Boğazı'ndaki deniz trafiğinde de yavaşlama görüldü.

Uzmanlar, şimdiye kadar arz kesintilerinin Çin'in daha düşük ham petrol ithalatı, acil durum stoklarının kullanılması ve Suudi Arabistan'ın Hürmüz Boğazı'nı bypass eden alternatif ihracat güzergahları sayesinde dengelendiğini belirtiyor. Ancak stratejik stokların azalması, ticari stokların sıkılaşması ve Hürmüz ile Babülmendep boğazlarındaki risklerin sürmesi nedeniyle bölgedeki olası yeni arz aksaklıklarının petrol fiyatlarını yeniden yukarı yönlü destekleyebileceği değerlendiriliyor.

Aynı zamanda, ABD Enerji Enformasyon İdaresinin (EIA) Temmuz 2026 Kısa Vadeli Enerji Görünümü raporunda, küresel petrol tüketiminin 2026'da günlük ortalama 1,2 milyon varil azalacağının öngörülmesi de fiyatlar üzerindeki aşağı yönlü baskıyı artıran unsurlar arasında yer aldı.

Brent petrolde teknik olarak 87,58 doların direnç, 86,68 doların ise destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Yeni güne de alıcılı başlayan gram altın, saat 09.20 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 1,12 artışla 6 bin 237 lira seviyesinden işlem görüyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 10 bin 244 liradan, cumhuriyet altını da 40 bin 825 liradan satılıyor.

Altının ons fiyatı, bugün yüzde 1 artışla 4 bin 95 dolardan işlem görüyor. Orta Doğu'da ABD ile İran arasındaki gerilimin azalması altının pozitif seyrinde etkili oldu.

Axios haber sitesine isim vermeden konuşan iki kaynak, ABD Başkanı Donald Trump'ın cuma günü İran'a yönelik daha fazla saldırı planına onay vermediğini iddia etti.

İran Ordusu Sözcüsü Muhammed Ekreminiya da dün yaptığı açıklamada, ABD saldırılarının son iki gecedir durduğunu, buna bağlı olarak misillemelerinin de durduğunu söyledi. Taraflardan gelen olumlu haberlerle petrol fiyatları geriledi. Bu durumun enflasyonist endişeleri azaltması ve tahvil faizlerinde görülen düşüş, piyasalarda altın başta olmak üzere kıymetli madenlere olan talebi artırdı.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Almanya'da Ifo iş dünyası güven endeksi, ABD'de dayanıklı mal siparişleri ve Dallas Fed imalat sanayi endeksinin takip edileceğini belirtti.

Díaz-Canel, Pinar del Río kentinde düzenlenen 26 Temmuz Ulusal İsyan Günü etkinliğinde yaptığı konuşmada, ABD'nin Küba halkına karşı "bilinçli şekilde azami ekonomik boğma politikası" uyguladığını ve enerji ile finans alanındaki yaptırımların ülkede derin bir krize yol açtığını söyledi.

Küba'nın "soğukkanlılıkla planlanmış bir soykırımın kurbanı olduğunu" savunan Díaz-Canel, "Dünya barışına ve insan hayatına yönelik gerçek tehdit; kıtlığa, yoksulluğa, düzensiz göçe, kaosa, istikrarsızlığa ve on binlerce ölüme yol açan saldırganlık politikasıdır." ifadelerini kullandı.

ABD yaptırımlarının etkilerine değinen Küba lideri, uzun süreli elektrik kesintileri, ilaç kıtlığı ve sağlık sistemindeki aksaklıklar nedeniyle 100 binden fazla ameliyatın ertelendiğini belirtti.

Díaz-Canel, uluslararası topluma seslenerek, "Daha önce Gazze, Lübnan ve İran'dı. Bugün Küba. Yarın başka herhangi bir ülke olabilir." dedi.

Küba Devlet Başkanı, ABD'nin uyguladığı ekonomik ablukanın yalnızca Washington'ın politikalarıyla değil, bu yaptırımlara uyan ülke ve şirketlerin tutumuyla da sürdürülebildiğini savundu.

Konuşmasında, "Başka bir soykırıma ortak olmayın." çağrısında bulunan Díaz-Canel, Küba'ya yönelik yaptırımların kaldırılması gerektiğini vurguladı.

Díaz-Canel ayrıca, konuşmasının başında Devrim lideri Raúl Castro'nun selamlarını Pinar del Río halkına iletti ve bu yılki törenin, Devrim Komutanı Ramiro Valdés Menéndez'in katılmadığı ilk 26 Temmuz Ulusal İsyan Günü anması olduğunu ifade etti.

Yeni uygulamayla birlikte, 7 Temmuz'da ateşkesin bozulmasının ardından yaşanan çatışmalarda meydana gelen kayıplar, savaşın başlangıcından bu yana tutulan ana liste yerine "denizaşırı operasyon kayıpları" başlıklı ayrı bir sayfada yayımlanmaya başlandı. Böylece savaşın toplam bilançosuna ulaşabilmek için artık iki farklı veri tablosunun birlikte incelenmesi gerekiyor.

Yaralı asker sayısının 100'ün altında olduğu iddia edilmişti

Pentagon'un Savunma Kayıp Analiz Sistemi (Defense Casualty Analysis System), daha önce internet sitesinden çıkarılan dört askerin ölümünü de bu yeni kategori altında yeniden ekledi. Aynı güncellemede, 7 Temmuz'dan bu yana yaralanan asker sayısı da önceki açıklamalara göre 142 kişi artırıldı. Buna göre, 7 Temmuz'dan bu yana yaralanan asker sayısı 207, savaşın 28 Şubat'ta başlamasından bu yana toplam yaralı sayısı ise 624 olarak açıklandı. Toplam can kaybı ise 18 asker olarak güncellendi. Geçen hafta Pentagon Sözcüsü Sean Parnell, 7 Temmuz'dan bu yana yaralanan asker sayısının 100'ün altında olduğunu savunmuştu. Ancak Pentagon, İran'ın ABD üslerine düzenlediği bazı saldırılarda yaralanan asker sayısını kamuoyuyla paylaşmamıştı.

Parnell, "Kayıpların gizlendiği yönündeki iddialar, görev sırasında hayatını kaybeden üç asker sonrası Amerikan halkını daha fazla endişelendirmeyi amaçlayan asılsız söylemlerdir" demişti. Pentagon sözcüsü ise pazar günü yeni rakamlar ve raporlama sistemine ilişkin soruları Beyaz Saray'a yönlendirdi. Beyaz Saray ise konuya ilişkin henüz açıklama yapmadı.

Demokratlardan Hegseth'e çağrı

New York Times'ın geçen hafta Pentagon'un savaşta ölen asker sayısını 18'den 14'e düşürdüğünü ortaya koymasının ardından gaziler, asker aileleri ve bazı milletvekilleri tepki göstermişti. Pentagon bunun internet sitesindeki "geçici veri aksaklığından" kaynaklandığını savunmuştu. Artan eleştiriler üzerine Demokrat senatörlerden oluşan bir grup, Savunma Bakanı Pete Hegseth'e mektup göndererek savaşta ölen ve yaralanan askerlerle ilgili "kapsamlı ve eksiksiz bir bilanço" talep etti. Senatörler mektupta, "Amerikan halkı, Kongre, askerler ve aileleri savaşın insani maliyetine ilişkin tam ve doğru bilgi alma hakkına sahiptir. Mevcut bilgiler, Savunma Bakanlığı'nın çatışma boyunca kayıpları zamanında ve eksiksiz biçimde açıklamadığını göstermektedir" ifadelerini kullandı.

Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, son çatışmaların şubatta başlayan savaşın devamı değil, İran'la yaşanan yeni bir çatışma olduğunu savunuyor. Trump yönetimi, 10 Temmuz'da Kongre'ye gönderdiği resmi bildirimde İran'la çatışmaların yeniden başladığını ilan etmişti. Bu yaklaşımın, savaş kayıplarının sınıflandırılmasında da yeni bir başlangıç tarihi olarak kullanıldığı belirtiliyor.

1973 tarihli Savaş Yetkileri Yasası'na göre ABD Başkanı'nın Kongre onayı olmadan yürüttüğü askeri operasyonları 60 gün içinde sonlandırması gerekiyor. Temsilciler Meclisi ise perşembe günü ikinci kez Trump'a İran'daki operasyonları durdurması ya da Kongre'den açık yetki alması çağrısında bulundu. Bu adım, savaşa yönelik hem Demokratlar hem de bazı Cumhuriyetçiler arasında artan rahatsızlığın işareti olarak değerlendiriliyor.

İran devlet televizyonuna konuşan ve ismi açıklanmayan bir yetkili, gece saatlerinde Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yapmak isteyen 6 geminin durdurulduğunu ifade etti.

Söz konusu yetkili, gemilerin tüm sistemlerini kapatarak Hürmüz Boğazı'nın güneyindeki "yasa dışı ve güvenli olmayan" güzergahtan geçmeye çalıştığını, bu girişimin ABD ordusunun "kışkırtmasıyla" yapıldığını ancak başarısız olduğunu söyledi.

Öte yandan, 6 gemiden birinin geçiş girişimi sırasında kaza yaptığı, diğer 5 geminin ise Basra Körfezi'ne geri dönmek zorunda kaldığı belirtildi.

Nunez, 2 kişinin olay yerinde yaşamını yitirdiğini, biri ağır olmak üzere yaralanan 5 kişinin Harborview Tıp Merkezi'ne sevk edildiğini belirtti.

Hastane Sözcüsü Susan Gregg de kol, karın ve bacak bölgelerinden yaralanan kişilerin tedavilerine başlandığını kaydetti.

Olay yerindeki güvenlik önlemleri artırıldı

İhbar üzerine bölgeye çok sayıda polis ve ilk yardım ekibi sevk edildi, etkinlik alanının çevresi boşaltıldı.

Şüphelinin gözaltına alınıp alınmadığı bilinmiyor.

Washington Eyalet Valisi Bob Ferguson, yaptığı açıklamada, eyalet devriyesi özel harekat timlerinin, yerel polise destek vermek amacıyla bölgeye sevk edildiğini bildirdi.

Ferguson, "Dualarım, kurbanların aileleriyle ve insanların güvenliğini sağlamak için çalışan görevlilerle." ifadesini kullandı.

İlk olarak 1982'de düzenlenen ve 3 gün süren geleneksel yemek festivaline her yıl yaklaşık 350 bin kişinin katıldığı belirtiliyor.

İki lider, Çin-Brezilya kader birliği inşasının yanı sıra yapay zekâ ve çok taraflı platformlarda iş birliğinin derinleştirilmesi konusunda mutabık kaldı.

Xi Jinping: Çin-Brezilya stratejik ortaklığı güçlenecek

Xi Jinping görüşmede, son yıllarda iki ülke arasındaki kader birliği inşası ve kalkınma stratejilerinin uyumlaştırılması süreçlerinde önemli ilerlemeler kaydedildiğini belirtti. Bu durumun, iki ülke halklarının refahını artırmanın yanı sıra çalkantılı uluslararası konjonktürde değerli bir istikrar kaynağı olduğuna dikkat çeken Xi, 2026 yılının Çin Komünist Partisi'nin (ÇKP) kuruluşunun 105. yıl dönümü ve Çin’in 15. Beş Yıllık Planı döneminin başlangıç yılı olduğunu hatırlattı. Xi, Brezilya'nın da önemli iç siyasi gündemlere hazırlandığı bu dönemde, ikili ve çok taraflı stratejik iş birliğini daha da güçlendirmek için Brezilya ile birlikte çalışmaya hazır olduklarını kaydetti.

Xi'den Küresel Güney vurgusu: Tarihin doğru tarafında yer almalıyız

Yeni küresel sınamalar karşısında Çin ve Brezilya'nın, Küresel Güney'in önemli üyeleri olarak tarihin doğru tarafında yer alması gerektiğini vurgulayan Xi, küresel yönetişim sisteminin reformu ve uluslararası adaletin tesisi için iki ülkenin daha yapıcı roller üstlenmesi gerektiğinin altını çizdi.

Xi, BRICS iş birliğinin yüksek kaliteli gelişimini ortaklaşa ilerletme, dayanışmayı koruma ve Küresel Güney ülkelerinin öz yeterliliklerini artırmaları konusunda yeni bir sayfa açma çağrısında bulundu. Xi ayrıca, Çin'in, uluslararası arenada önemli bir konuma sahip olan Brezilya'nın egemenliğini korumasını, dış müdahalelere karşı çıkmasını ve bölgesel barışa katkı sağlamasını güçlü şekilde desteklediğini yineledi.

Lula: Çin ile yapay zekâ ve enerjide iş birliğini büyüteceğiz

Brezilya Devlet Başkanı Lula da Silva ise, daha adil bir dünya ve sürdürülebilir bir gezegen hedefiyle inşa edilen Çin-Brezilya kader ortaklığından duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Her alanda gelişen iş birliğiyle ikili ticaret hacminin rekor seviyelere ulaştığını ve "Çin-Brezilya Kültür Yılı" etkinliklerinin dostluk bağlarını pekiştirdiğini belirten Lula, yapay zekâ, enerji ve madencilik gibi alanlarda Çin ile iş birliğini derinleştirmeyi hedeflediklerini söyledi.

Çinli işletmelerin Brezilya'daki yatırımlarını artırmasını beklediklerini ifade eden Lula, Çin'in başarıyla düzenlediği 2026 Dünya Yapay Zekâ Konferansı'nı tebrik ederek, Xi Jinping'in açık ve kapsayıcı küresel yapay zekâ yönetişimi vizyonunu takdirle karşıladığını aktardı.

Lula son olarak, Birleşmiş Milletler'in otoritesini korumak, BRICS dayanışmasını güçlendirmek, çok taraflılığı savunmak ve güç siyasetine karşı çıkmak amacıyla çok taraflı platformlarda Çin ile yakın koordinasyonu sürdürmeye kararlı olduklarının altını çizdi.

Lübnan'a yönelik herhangi bir askeri müdahalede bulunma niyetlerinin olmadığını belirten Şara, Lübnan hükümetiyle ülkenin güvenli bir çıkış yolu bulmasına yardımcı olacak çözümler üzerinde çalıştıklarını dile getirdi.

Lübnan'daki çözümün yalnızca güvenlik odaklı olmaması gerektiğini vurgulayan Şara, krize kapsamlı bir yaklaşım geliştirmeye çalıştıklarını kaydetti.

Şara, Lübnan'da silah kullanımı ve savaş-barış kararları konusunda tek yetkilinin devlet olmasını desteklediklerini ve bölgede savaşın yayılmasından endişe duyduklarını dile getirdi.

İsrail ile güvenlik anlaşması

İsrail ile çatışmadan kaçındıklarını belirten Şara, bunun Suriye açısından herhangi bir çıkar sağlamayacağını söyledi.

Şara, şu ifadeleri kullandı:

"Bir grup ülkenin katılımıyla İsrail ile güvenlik anlaşmasına ulaşmak için çalışıyoruz. İsrail ile yapılacak güvenlik anlaşmasının başarılı olması, Suriye'nin işgal altındaki Golan Tepeleri üzerindeki hakkından vazgeçmeden kapsamlı bir barışa zemin hazırlayabilir."

Şara, ayrıca Suriye'deki askeri üslerin geleceğine ilişkin Rusya ile yürütülen görüşmelerin henüz tamamlanmadığını aktardı.

Yi-Tong İHA Sistemleri Şirketi tarafından tamamen yerli imkânlarla geliştirilen TP200, test uçuşu boyunca istikrarlı ve kontrollü bir performans sergiledi. Tırmanma yüksekliği, seyir hızı ve diğer tüm uçuş parametrelerinin tasarım hedeflerini karşıladığı bildirildi.

Uzun süreli ve yüksek irtifa görevleri için tasarlanan TP200, tam yükle 24 saatten fazla havada kalabiliyor. Modüler yapısı sayesinde farklı görev ekipmanları taşıyabilen İHA, operasyon ihtiyaçlarına göre farklı görev konfigürasyonları arasında kısa sürede geçiş yapabiliyor.

Bu çok amaçlı tasarımın, sektördeki düşük ekipman kullanım oranı, sınırlı görev çeşitliliği ile yüksek tedarik ve bakım maliyetleri gibi temel sorunlara çözüm sunması bekleniyor. Böylece büyük sınıf İHA'ların yalnızca özel görevlerde değil, kamu ve sivil alanlarda da daha yaygın şekilde kullanılması hedefleniyor.

TP200; uzun menzilli deniz devriyesi, açık deniz arama-kurtarma çalışmaları ve kıyı güvenliği gibi görevlerin yanı sıra hava durumu değiştirme, meteorolojik gözlem, kuraklıkla mücadele ve yapay yağış operasyonlarında da kullanılabilecek.

İHA ayrıca acil durumlarda uzak dağlık bölgeler ve adalara yardım malzemelerinin hassas şekilde ulaştırılmasını sağlayabilecek. Bu özelliğiyle özellikle Güneydoğu Asya'daki kıyı ve dağlık ülkelerde önemli bir lojistik destek aracı olması öngörülüyor.

TP200'ün kullanım alanları arasında orman ve mera yangınlarının izlenmesi, arazi ölçümü ve haritalama ile ekolojik gözlem faaliyetleri de bulunuyor. Bu yönüyle yeni nesil İHA'nın hem afet yönetiminde hem de çevresel izleme çalışmalarında önemli bir rol üstlenmesi bekleniyor.

İlk kez 1953 yılında okurlarla buluşan ve bugüne kadar 700 milyondan fazla baskıya ulaşan sözlük, 70 yılı aşkın yayın hayatı boyunca içerik ve düzenindeki temel yapısını korurken, her yeni baskıda çağın ihtiyaçlarına göre güncellendi.

Revize edilen 13. baskıda, kelime seçimi, tanımlar ve örnek kullanımlar günümüz diline uygun şekilde yenilendi. Sözlüğe "insanlığın kader birliği", "yapay zekâ", "yüksek hızlı tren", "ay toprağı" ve "karbon fiber" gibi yeni kavramlar eklendi.

Yeni baskıda yer alan bu ifadeler, bilim ve teknolojiden çevreye, günlük yaşamdan kültüre kadar birçok alandaki güncel gelişmeleri yansıtarak modern Çin toplumunun değişen dil kullanımını gözler önüne seriyor.

Dünyaca ünlü gastronomi rehberi TasteAtlas, kullanıcı oyları ve yemek eleştirmenlerinin değerlendirmeleri doğrultusunda hazırladığı "Dünyanın En İyi Mutfakları" listesini yayınladı. Yüzyıllara dayanan zengin geçmişi, köklü saray mutfağı gelenekleri ve coğrafi işaretli zengin lezzet çeşitliliğiyle Türk mutfağı, küresel ölçekte büyük bir başarıya imza atarak 7. sırada yer aldı. Binlerce yıllık culinary (aşçılık) mirasına ve bölgesel lezzet çeşitliliğine sahip Çin mutfağı ise Türk mutfağının hemen ardından 8. sıraya yerleşti. Bu sonuç, Türk gastronomisinin uluslararası alandaki güçlü marka değerini bir kez daha tescillemiş oldu.

Türkiye'de son zamanlarda yaz ayının gelmesiyle birlikte orman yangınlarında artış yaşanmaya başladı. İstanbul, İzmir ve Antalya ilçelerinde yangın kurtarma çalışmaları devam ediyor