Avrupa ülkelerinin savunmada daha fazla sorumluluk üstlenmesi yönünde ortak irade ortaya koyduğunun altını çizen Merz, Almanya'nın savunma harcamalarını, hedeflenen süreden önce gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5'i seviyesine çıkaracağını belirtti.

Savunmaya ayrılan kaynakların gerekliliğine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Merz, "Özgürlük ve barış içinde yaşamazsak en iyi sosyal güvenlik sisteminin bile bir anlamı olmaz." dedi.

ABD ile NATO Zirvesi kapsamında varılan mutabakata da değinen Merz, Almanya'nın, ABD'den Tomahawk seyir füzeleri satın alacağını ve bu füzelerin ülkede konuşlandırılacağını söyleyerek, "Böylece savunmamızdaki önemli bir stratejik boşluğu kapatıyoruz. Aynı zamanda kendi Avrupa sistemlerimizi geliştirmek ve Avrupa'da konuşlandırmak için de çalışacağız." ifadelerini kullandı.

NATO'nun transatlantik bir ittifak olmaya devam edeceğini vurgulayan Merz, Avrupalı ülkelerin güvenliklerini başkalarına bırakamayacağını belirterek "Kendi güvenliğimizden öncelikle biz sorumluyuz." diye konuştu.

Merz, Almanya'nın savunma sanayisini de güçlendirmeyi hedeflediğini aktararak, Kanada'nın Alman ve Norveçli şirketlerden oluşan konsorsiyuma 12 denizaltı siparişi vermesinin, ülke tarihinde savunma sanayisi alanındaki en büyük uluslararası ihracat anlaşmalarından biri olduğunu ve bunun uzun yıllar boyunca binlerce kişiye istihdam sağlayacağını dile getirdi.

Konuşmasında hükümetin ekonomi, vergi, emeklilik ve sağlık alanlarında kapsamlı reformlar hazırladığını da anlatan Merz, Almanya'nın karşı karşıya olduğu güvenlik ve ekonomik sorunların ancak yapısal reformlarla aşılabileceğini kaydetti.

ÇKP Merkez Komitesi Örgütlenme Departmanı tarafından bugün yayımlanan rapora göre, 2025 yılı sonu itibarıyla ÇKP'nin üye sayısı 2024 yılı sonuna göre 1 milyon 15 bin kişi arttı.

Raporda, 2025 yılı sonu itibarıyla ÇKP'nin temel birimlerinin sayısının 5 milyon 431 bini bulduğu, bu sayının 2024 yılı sonuna göre 181 bin fazla olduğu, artış oranının ise yüzde 3,4 olduğu açıklandı.

Zirve kapsamında Ankara semalarında yoğun hava trafiğinin başarıyla yönetildiğini belirten Uraloğlu, 6 Temmuz'da Esenboğa Havalimanı ve Ankara Havalimanı'nda, 20 iniş 6 kalkış olmak üzere toplam 26 uçuş hareketi gerçekleştiğini söyledi.

Uraloğlu, zirvenin ilk günü olan 7 Temmuz'da yoğun trafiğin devam ettiğine dikkati çekerek, iki havalimanından 52 iniş 5 kalkış olmak üzere toplam 57 uçuş hareketinin tamamlandığını ifade etti.

Zirvenin son gününde havalimanlarından kalkışların yoğunlaştığı bilgisini veren Uraloğlu, şunları kaydetti:

"8 Temmuz'da iki havalimanında, 11 iniş 51 kalkış olmak üzere toplam 62 uçuş hareketi gerçekleşti. Böylece NATO Ankara Zirvesi kapsamında 3 günlük dönemde, Ankara Esenboğa Havalimanı ve Ankara Havalimanı'nda 83 iniş 62 kalkış olmak üzere 145 uçuş yapıldı. Ankara Havalimanı'nda bu dönemde 44 iniş 38 kalkış olmak üzere toplam 82 uçuş, Esenboğa Havalimanı'nda 39 iniş 24 kalkış toplam 63 uçuş sorunsuz tamamlandı. Uluslararası standartlarda sunduğumuz hava trafik hizmetleri ve güçlü operasyonel koordinasyonumuzla NATO Ankara Zirvesi kapsamındaki uçuş operasyonlarını emniyetli ve kesintisiz şekilde sürdürdük."

Ankara Havalimanı'nda pist 3 bin metre uzunluğa ve 60 metre genişliğe çıkarıldı

Ankara Havalimanı, kapsamlı bir modernizasyon çalışmasının ardından 'ANK' koduyla hem ulusal hem de uluslararası operasyonlara hizmet vermesi amacıyla 15 Haziran'da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açılmıştı.

Çalışmalarla bu havalimanı sadece askeri bir meydan olmaktan çıkarak geniş gövdeli uçakların inebileceği ve küresel liderlerin ağırlanacağı uluslararası bir havacılık merkezine dönüştü.

Kapsamlı dönüşüm süreci, yüksek koordinasyon ve yoğun çalışma temposuyla yalnızca 8 ayda tamamlandı.

Havalimanındaki çalışmalar kapsamında 2 bin 450 metre uzunluğunda ve 42 metre genişliğindeki pist, 3 bin metre uzunluğa ve 60 metre genişliğe çıkarıldı. Böylece geniş gövdeli uçakların emniyetli şekilde iniş ve kalkış yapabileceği altyapı oluşturuldu.

Pist başlarına toplam 15 bin metrekare büyüklüğünde iki dönüş cebi inşa edilirken toplam 160 bin metrekarelik yeni apron alanıyla yaklaşık 44 uçağın eş zamanlı olarak park edebileceği kapasiteye ulaşıldı. Çalışmalar kapsamında 4 bin 800 metrekare kapalı alana sahip Devlet Konukevi ile 310 araçlık açık otopark da hizmete hazır hale getirildi.

Toplantının ana gündemini Ukrayna'ya askeri desteğin sürdürülmesi, savunma iş birliğinin güçlendirilmesi ve kolektif savunma taahhütlerinin yeniden teyit edilmesi oluşturdu. Buna karşın savunma harcamaları, yük paylaşımı ve bölgesel güvenlik politikalarına ilişkin görüş ayrılıkları devam etti.

Trump'tan müttefiklere sert mesajlar

ABD Başkanı Donald Trump, zirvenin ilk gününden itibaren NATO müttefiklerine yönelik sert açıklamalarda bulundu.

Trump, kulis görüşmelerinde NATO'dan "çok hayal kırıklığına uğradığını" belirterek bazı üyeleri ABD'nin temel güvenlik hedeflerini desteklememekle suçladı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile yaptığı görüşmede ise ABD'nin Avrupa'daki askeri varlığını tamamen çekebileceğini dile getirdi.

Trump ayrıca Grönland'ın ABD'nin kontrolüne geçmesi gerektiği yönündeki görüşünü yineledi. Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ise bu açıklamalara sert tepki göstererek, "Grönland satılık değildir." ifadelerini kullandı ve Danimarka'nın NATO topraklarının tamamını savunmaya hazır olduğunu söyledi.

Savunma harcamaları tartışması büyüyor

Trump'ın hedefindeki ülkelerden biri de İspanya oldu. ABD Başkanı, Madrid yönetimini NATO içinde "korkunç bir ortak" olarak nitelendirirken, İspanya'nın gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5'ine çıkarılması öngörülen yeni savunma harcaması hedefini reddetmesini sert sözlerle eleştirdi.

Trump, Hazine Bakanı Scott Bessent'e İspanya ile ticari ilişkilerin gözden geçirilmesi talimatını verdiğini açıkladı.

Washington, uzun süredir NATO üyelerini savunmaya yeterli kaynak ayırmamakla eleştiriyor. İspanya ise geçen yıl düzenlenen NATO Zirvesi'nde savunma harcamalarını GSYİH'nin yüzde 5'ine yükseltmeyi reddederek yüzde 2,1 seviyesinin yeterli olacağını açıklamıştı.

Madrid yönetimi ayrıca mart ayında İran'a yönelik saldırılar sırasında ABD'nin İspanya'daki iki askeri üssü kullanmasına da izin vermemişti.

Ukrayna konusunda ortak hedef, farklı yöntem

Zirve, Ukrayna konusunda ABD ile Avrupalı müttefikler arasındaki yaklaşım farklılıklarını da gözler önüne serdi.

Toplantı öncesinde Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile ayrı ayrı telefon görüşmeleri gerçekleştirdi. Uzmanlara göre Washington, Ukrayna krizindeki doğrudan rolünü azaltarak Avrupa'nın daha fazla sorumluluk üstlenmesini istiyor.

Avrupa ülkeleri ise Rusya'ya karşı baskıyı sürdürmek amacıyla Ukrayna'ya silah, mali yardım ve askeri eğitim desteği vermeye devam ediyor.

Zirvede NATO üyeleri, Ukrayna'ya uzun vadeli askeri destek sağlanmasını öngören 70 milyar avroluk çerçeve anlaşmasını da onayladı. Anlaşmaya göre finansmanın büyük bölümünü Avrupa ülkeleri ile Kanada karşılayacak; ABD ise silah tedariki, istihbarat paylaşımı ve caydırıcılık kapasitesine odaklanacak.

Uzmanlar: Ayrılıklar ortadan kalkmadı

Ankara TOBB Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ali Oğuz Dirioz, zirvenin NATO içindeki görüş ayrılıklarını sona erdirmediğini belirterek, "Zirve, ittifak içindeki gruplaşmaları ortadan kaldırmadı; aksine bunları daha görünür hale getirdi. Bölünmeler sürüyor ancak üyeler bu farklılıklarla yaşamayı öğreniyor." değerlendirmesinde bulundu.

Dirioz'a göre zirvenin en dikkat çekici sonucu, Washington'ın yıllardır dile getirdiği yük paylaşımı taleplerinin etkisiyle Avrupa'nın NATO içinde daha fazla stratejik özerklik arayışına yönelmesi oldu.

Ankara merkezli Orta Doğu Çalışmaları Merkezi (ORSAM) Kıdemli Araştırmacısı Öytun Orhan ise Avrupa'da ABD'ye bağımlılığı azaltma yönünde güçlü bir siyasi irade bulunduğunu ancak bunun askeri kapasiteyi zayıflatmadan nasıl gerçekleştirileceğinin henüz netleşmediğini ifade etti.

"NATO'nun geleceğini güven bunalımı şekillendirebilir"

Pekin Yabancı Diller Üniversitesi Avrupa Birliği ve Bölgesel Kalkınma Çalışmaları Merkezi Direktörü Cui Hongjian da Ukrayna, Grönland ve Orta Doğu gibi başlıklarda ABD ile Avrupa arasında giderek belirginleşen stratejik görüş ayrılıklarına dikkat çekti.

Cui'ye göre NATO içinde artık ortak güvenlik anlayışından ziyade farklı stratejik öncelikler öne çıkıyor. Washington ile Avrupalı müttefikler arasındaki ilişkinin karşılıklı güvenin yüksek olduğu dönemden, daha fazla şüphe ve stratejik rekabetin hâkim olduğu yeni bir döneme evrildiğini belirten Cui, bu eğilimin NATO'nun geleceğini de şekillendireceğini söyledi.

Sözcü, Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi’nin “uluslararası insan hakları yönetiminin yönünü düzeltme” başta olmak üzere küresel yönetişimin iyileştirilmesine yönelik önemli reform önerilerinin hayata geçirildiğini vurguladı.

Mao Ning, Çin’in Küresel Yönetim İnisiyatifi’ni uygulamaya devam edeceğini belirterek, gerçek çok taraflılığın hayata geçirilmesi ve BM İnsan Hakları Konseyi platformunda diyalog ile işbirliğinin savunulması gerektiğini ifade etti.

Çin’in insan haklarının siyasallaştırılmasına, araç hâline getirilmesine ve silah olarak kullanılmasına karşı olduğunu net bir dille ortaya koyan Sözcü Mao, Çin’in adil, makul ve kapsayıcı bir küresel insan hakları yönetişim sisteminin inşası için çaba göstermeye devam edeceğini sözlerine ekledi.

ABD'nin Türkiye'ye F-35'leri vermemesini sağlamak için büyük çaba gösteren Tel Aviv yönetimi, eğer bu çabasında başarısız olursa en azından uçakların özellikleri düşürülmüş versiyonlarının Türkiye'ye verilmesi için çalışıyor.

İsrailli üst düzey bir yetkili, ABD Başkanı Trump'ın uçakların teslim edilmesi öncesinde hala bazı şartlar öne sürebileceğini savundu.

İsrail'in hava üstünlüğünü koruyacağına inandığını söyleyen İsrailli yetkili, anlaşmanın hala önüne geçilebileceğini ileri sürerek "Bu uçağın pek çok versiyonu mevcut, biz de mümkün olduğunca bu süreci etkilemeye çalışıyoruz." ifadesini kullandı.

Bir başka İsrailli yetkili ise anlaşmanın henüz sonuçlanmadığını öne sürerek İsrail Başbakanı Netanyahu'nun "muhtemelen gelecek hafta" ABD'ye giderek Trump ile görüşmesinde bu konuyu gündeme getireceğini iddia etti.

Öte yandan, İsrail'in "niteliksel askeri üstünlüğünün (QME)" korunmasına ilişkin mevzuatı kullanarak Ankara ile Washington arasındaki anlaşmayı bozmak için Kongre ile işbirliği yapacağı aktarıldı.

ABD silah transferlerine ilişkin mevzuata göre "niteliksel askeri üstünlük", İsrail'in Orta Doğu'daki herhangi bir ülkeye karşı askeri üstünlüğünü korumasını güvence altına almayı amaçlıyor.

ABD Başkanı Trump'tan Türkiye'nin F-35 programına yeniden dönebileceğine yönelik sinyaller gelmesinin hemen ardından başta Netanyahu olmak üzere İsrailli siyasiler buna karşı olduklarını dile getirdi.

Netanyahu, Ankara'daki NATO zirvesi öncesinde ve sırasında ABD medyasına röportajlar vererek Türkiye'nin F-35'lere erişimine izin verilmemesi çağrısı yaptı.

Toplantıda yetkililer tarafından paylaşılan bilgilere göre; bölgede günlerdir aralıksız devam eden şiddetli yağışlar, kenti besleyen Liulan Barajı’nın yarılmasının yanı sıra, birçok kentte yıkıcı boyutlarda sellere yol açtı.

Yaşanan büyük felakette şu ana kadar 39 kişinin hayatını kaybettiği, kayıp durumdaki 9 kişiyi arama çalışmalarının ise hız kesmeden sürdüğü bildirildi.

Afet bölgesine ülkenin farklı çevrelerinden maddi ve nakdi yardımlar gönderiliyor ve selle mücadele çalışması sürdürülüyor.

Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, söz konusu saldırıların "açık bir savaş suçu" olduğu, İran halkının ülkenin toprak bütünlüğünü, egemenliğini ve ulusal güvenliğini koruma konusundaki kararlılığının sürdüğü belirtildi.

Açıklamada, ABD'nin son 48 saatte, Hürmüz Boğazı'nda bazı gemilerle ilgili yaşandığı ileri sürülen olayları gerekçe göstererek düzenlediği saldırıların, Birleşmiş Milletler Sözleşmesi'nin 2. Maddesi'nin 4. Fıkrası'nın ve savaşın sona erdirilmesine ilişkin mutabakat zaptının da ihlali niteliğini taşıdığı kaydedildi.

ABD Başkanı Donald Trump başta olmak üzere ABD'li yetkililerin açıklamalarını da eleştiren Bakanlık, bu tarz yaklaşımların savaşın sona erdirilmesine ilişkin mutabakata bağlı kalınmadığının açık göstergesi olduğunu vurguladı.

KDHC İşçi Partisi ve hükümet heyetine başkanlık edecek Pak Thae Song'un, ziyaret kapsamında Çin-KDHC Dostluk, İş Birliği ve Karşılıklı Yardım Antlaşması'nın imzalanmasının 65. yıl dönümü dolayısıyla düzenlenecek etkinliklere katılması bekleniyor.

Birleşmiş Milletler tahminlerine göre 2025 yılı ortası itibarıyla dünya nüfusu 8 milyar 231 milyon 613 bin 70 kişi olarak hesaplandı. En fazla nüfusa sahip ülke 1 milyar 463 milyon 865 bin 525 kişiyle Hindistan olurken, onu 1 milyar 416 milyon 96 bin 94 kişiyle Çin ve 347 milyon 275 bin 808 kişiyle ABD izledi. Bu üç ülke dünya nüfusunun yüzde 39,2'sini oluşturdu.

Türkiye ise dünya nüfusunun yüzde 1'ini oluşturdu.

Dünya ortalamasının altında

BM verilerine göre 2025 yılında dünya genelinde çocuk nüfusunun (0-17 yaş) toplam nüfusa oranı yüzde 29,3 oldu.

Çocuk nüfus oranının en yüksek olduğu ülke yüzde 56,2 ile Orta Afrika Cumhuriyeti olurken, onu Nijer ve Somali takip etti. En düşük çocuk nüfus oranı ise yüzde 12,9 ile Güney Kore'de görüldü.

Türkiye'de çocuk nüfus oranı yüzde 24,8 ile dünya ortalamasının altında kaldı. Buna karşın Türkiye'nin çocuk nüfus oranı, Avrupa Birliği (AB) üyesi 27 ülkenin tamamından daha yüksek gerçekleşti. AB'de en yüksek çocuk nüfus oranı yüzde 22,3 ile İrlanda'da kaydedildi.

Genç nüfus oranı AB ülkelerinin üstünde

15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfus oranı dünya genelinde yüzde 15,6 olarak hesaplandı.

Genç nüfus oranının en yüksek olduğu ülke yüzde 23,3 ile Güney Sudan olurken, Türkiye'de bu oran yüzde 14,8 seviyesinde gerçekleşti.

Türkiye'nin genç nüfus oranı dünya ortalamasının altında kalmasına rağmen, AB ülkelerinin tamamından daha yüksek oldu. AB'de en yüksek genç nüfus oranı yüzde 13,5 ile İrlanda'da kaydedildi.

Yaşlı nüfus oranı

65 yaş ve üzeri nüfusun toplam nüfus içindeki payı dünya genelinde yüzde 10,4 olurken, Türkiye'de bu oran yüzde 11,1 olarak hesaplandı.

Yaşlı nüfus oranının en yüksek olduğu ülke yüzde 36 ile Monako olurken, Japonya ve İtalya ilk üçte yer aldı. En düşük oran ise yüzde 1,7 ile Katar'da görüldü.

Türkiye'nin yaşlı nüfus oranı dünya ortalamasının üzerinde olmasına rağmen, AB ülkelerinin tamamından daha düşük seviyede kaldı.

Doğurganlık hızı dünyanın gerisinde

2025 yılında dünya genelinde toplam doğurganlık hızı kadın başına 2,24 çocuk olarak hesaplandı.

Türkiye'de ise toplam doğurganlık hızı 1,42 çocuk seviyesinde gerçekleşerek dünya ortalamasının altında kaldı.

En yüksek doğurganlık hızı kadın başına 5,94 çocuk ile Çad'da görülürken, en düşük oran 0,75 çocuk ile Güney Kore'de kaydedildi.

AB ülkeleri arasında en yüksek doğurganlık hızı 1,74 çocuk ile Bulgaristan'da ölçüldü.

Yaşam süresi üst sıralarda

BM tahminlerine göre 2025 yılında doğuşta beklenen yaşam süresi dünya genelinde 73,5 yıl olarak hesaplandı. Erkeklerde bu süre 70,9 yıl, kadınlarda ise 76,2 yıl oldu.

Türkiye'de erkekler için doğuşta beklenen yaşam süresi 75,5 yıl, kadınlar için ise 80,7 yıl olarak tahmin edildi. Böylece hem erkeklerde hem de kadınlarda yaşam süresi dünya ortalamasının üzerinde gerçekleşti.

Erkeklerde en uzun yaşam süresi 84,7 yıl ile Monako'da, kadınlarda ise 88,7 yıl ile yine Monako'da kaydedildi. AB ülkeleri arasında erkeklerde en yüksek yaşam süresi İtalya'da, kadınlarda ise İspanya'da ölçüldü.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin zirveyi İttifak tarihi açısından "çığır açıcı" olarak göstermeye çalışsa da zirveden bir sonuç çıkmadığını savunan Zaharova, "zirvede NATO müttefikleri arasındaki görüş ayrılıklarının giderilemediği" değerlendirmesinde bulundu.

Özellikle ABD Başkanı Donald Trump'ın Avrupa'nın güvenliğinin sağlanmasına yönelik ilgisini kaybetmemesi ve ABD güçlerinin kıtadan çekilmesi sürecini hızlandırmaması için çaba gösterildiğini kaydeden Zaharova, Avrupa ülkelerinin ve Kanada liderlerinin Washington'a bağlılıklarını göstermesi ve sorumluluk açıklamalarının ilişkilerdeki "çatlakları ortadan kaldırmadığını" öne sürdü.

NATO ülkelerinin öncelikle Rusya'ya karşı savunma hazırlığı yaptığını belirten Zaharova, "Onlar, her şeyden önce bir kez daha Avrupa-Atlantik güvenliğine yönelik uzun vadeli tehdit olarak nitelendirdikleri Rusya’ya karşı savunma yapmayı planlıyor. Ankara’da bütün müttefikler bunun altına imza attı. Üstelik buna, Rusya tarafından hazırlanmakta olan bir saldırıya ilişkin hiçbir işaret bulunmadığını söyleyenler de dahil oldu. Ülkemizle karşı karşıya gelmek, İttifak açısından varoluşsal ve sistemik bir nitelik taşıyor." ifadelerini kullandı.

Mevcut Avrupa elitlerinin "kolektif Batı'nın Rusya ile çatışmasında öncü konuma gelmeye çalıştığını" dile getiren Zaharova, bu politikanın Rusya açısından tehdit ve sorun oluşturmasının yanı sıra Avrupa'nın kaynaklarını tükettiğini ve kıtada askeri gerilim alanları yarattığı değerlendirmesinde bulundu.

"ABD, NATO'dan duyduğu hayal kırıklığını gizlemiyor"

ABD'nin NATO'dan duyduğu hayal kırıklığını gizlemediğini söyleyen Zaharova, Grönland konusunun Washington'ın istediği senaryoya göre çözülemediğini ve ABD'nin ihtiyaç duyduğu dönemde NATO ülkelerinden beklediği desteği alamadığı görüşünün Washington'da sürdüğünü belirtti.

NATO ülkelerinin toplam savunma harcamalarının 2026'da 1,8 trilyon dolara ulaşmasının beklendiğine işaret eden Zaharova, "Bu kaynaklarla ne kadar çok iyi iş yapılabilirdi?" diye sordu.

"NATO'nun ana çizgisi değişmedi"

NATO'nun "yapıcı bir gündemi öncelik haline getirmediğini" savunan Zaharova, şöyle devam etti:

"Genel çizgi değişmiyor; Avrupa kıtasının askerileştirilmesi, savunma potansiyelinin artırılmasına yoğunlaşılması, Rusya ile silahlı çatışmaya hazırlık ve elbette Ukrayna'ya yardım."

Zaharova, Ukrayna'nın Rusya'ya "stratejik yenilgi" yaşatma amacı doğrultusunda NATO içindeki bazı ülkeler tarafından kullanıldığını belirtti.

NATO ülkelerinin Kiev'e milyarlarca dolar destek verdiğini hatırlatan Zaharova, buna karşılık Avrupa'daki sosyal ve ekonomik sorunların çözümüne yönelik harcamaların azaltıldığını ve bunun Avrupa halklarının refahına zarar verdiğini ifade etti.

Ankara'daki zirvede Ukrayna'ya bu yıl 70 milyar avroluk askeri yardım sözü verildiğini aktaran Zaharova, aynı destek seviyesinin 2027'de de korunmasının planlandığını anımsattı.

"Batı Ukrayna'yı harcanabilir unsur olarak görüyor"

Zaharova, Batılı yönetimlerin sıradan Avrupalıların çıkarlarını dikkate almadığını, Ukraynalıların da jeopolitik hedefler doğrultusunda "harcanabilir unsur" olarak görüldüğünü söyledi.

NATO Genel Sekreteri Rutte'nin "Düşünmek için zaman yok." sözlerine atıfta bulunan Zaharova, "Yazık. NATO stratejistleri durup düşünselerdi belki yalnızca İttifakı değil, bütün dünyayı felakete sürükleyebilecek bu kadar sorumsuz kararlar almazlardı." ifadelerini kullandı.

Tüketiciler bu durumu hizmet eksikliği olarak değerlendirirken, teslimat sektöründe ise uygulamanın belirli güvenlik prosedürlerinden kaynaklandığı ifade ediliyor.

Teslimat güvenliği ön plana çıkıyor

Sektör kaynaklarına göre, bazı durumlarda sipariş teslim alındığı halde platformlara "Siparişim teslim edilmedi" yönünde bildirim yapılabiliyor. Bu tür itirazlarda teslimatın doğrulanması sorumluluğu büyük ölçüde kurye ve platform kayıtları üzerinden yürütülüyor.

Bu nedenle teslimatın usulüne uygun şekilde tamamlandığının sistem üzerinden doğrulanması önem taşıyor.

Temassız teslimat seçeneği belirleyici oluyor

Sipariş oluşturulurken "Temassız Teslimat" veya "Kapıya Bırak" seçeneğinin işaretlenmemesi halinde sistem, teslimatı "elden teslim" olarak değerlendiriyor.

Bu durumda kurye, siparişi alıcıya bizzat teslim etmek ve bazı platformlarda teslimat onayını yüz yüze almakla yükümlü oluyor. Sektör temsilcileri, bu nedenle birçok kuryenin bina girişinde bekleyerek müşteriyi teslimat için aşağı davet ettiğini belirtiyor.

Kapıya bırakılmasını isteyenlerin dikkat etmesi gerekenler

Sorunsuz bir teslimat süreci için sipariş oluşturulurken "Temassız Teslimat" ya da "Kapıya Bırak" seçeneğinin işaretlenmesi öneriliyor.

Ayrıca sipariş notuna "Temassız teslimattır, lütfen kapıya bırakınız." ifadesinin eklenmesi de teslimat şeklinin netleşmesine katkı sağlıyor.

Kapıda ödemede yüz yüze teslimat gerekiyor

Uzmanlar, temassız teslimat uygulamasının sağlıklı şekilde işleyebilmesi için ödemenin online olarak tamamlanmış olması gerektiğini belirtiyor.

Kapıda nakit veya POS cihazıyla ödeme yapılan siparişlerde ise ödeme işleminin gerçekleştirilebilmesi nedeniyle kurye ile müşterinin yüz yüze gelmesi zorunlu hale geliyor. Bu nedenle söz konusu siparişlerde temassız teslimat uygulaması pratikte mümkün olmuyor.

Açıklamada, İngiliz yetkililerin İran'ın İngiltere'de güvenliği hedef alan eylemler planladığı yönündeki iddialarının "asılsız ve gerçek dışı" olduğu savunuldu.

Bu suçlamaların, İngiltere'nin uluslararası hukuka aykırı politikaları ile ABD ve İsrail'e verdiği desteğe yönelik eleştirilerden kaçma amacı taşıdığı öne sürüldü.

İran tarafı ayrıca İngiltere'yi, "İran karşıtı terör ağlarına ve şiddet yanlısı gruplara ev sahipliği yapmak ve destek vermekle" suçlayarak Londra yönetimine bu faaliyetleri durdurma çağrısında bulundu.

Açıklamada, İngiltere'nin İsrail tarafından finanse edildiği ve yönlendirildiği öne sürülen söz konusu ağlara ev sahipliği yapmasının, uluslararası hukuktan kaynaklanan terörizmi desteklememe yükümlülüğüyle bağdaşmadığı iddia edilerek, bu durumun bir an önce sona erdirilmesi gerektiği kaydedildi.

Nisan ayında yayımlanan rapora kıyasla dünkü raporda dünya ekonomisinin bu yılki büyüme beklentisi 0,1 puan aşağı yönlü revize edilirken, 2027 yılı büyüme beklentisi 0,2 puan yukarı çekildi. Raporda, bu oranların 2024-2025 döneminde kaydedilen ortalama yüzde 3,5'lik büyümenin altında kaldığına dikkat çekildi.

Raporda; Orta Doğu'daki savaşın beraberinde getirdiği enerji ve tedarik zinciri baskıları ile yapay zekâ gibi teknolojilerdeki ilerlemelerin iç içe geçmesinin, küresel ekonominin görünümünde belirgin bir ayrışmaya yol açtığı kaydedildi.

Rapora göre IMF, Çin ekonomisi için 2026 büyüme beklentisini yüzde 4,6, 2027 tahminini ise yüzde 4,1 olarak belirledi. Bu oranlar, nisan ayındaki tahminlere göre sırasıyla 0,2 ve 0,1 puan yukarı yönlü revize edildi.

Raporda, Çin ekonomisinin 2026 yılının ilk çeyreğinde beklentilerin üzerinde büyümesinin; kamu altyapı yatırımları, yüksek teknolojili imalat sektörünün büyümesi ve ihracatın artmasından kaynaklandığı ifade edildi. Ayrıca küresel petrol fiyatlarındaki artışın, devam eden belirsizliklerin ve yapısal unsurların gelecekte Çin ekonomisi üzerinde olumsuz etki yaratabileceğine işaret edildi.

Dolar/TL, saat 09.20 itibarıyla yüzde 0,1 artışla 46,8750 seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalarda avro/TL önceki kapanışının yüzde 0,4 üzerinde 53,7000'den, sterlin/TL ise yüzde 0,3 primle 62,9880'den işlem görüyor.

Orta Doğu'da yeniden tırmanan gerilimin enflasyon endişelerini artırması ve ABD Merkez Bankasının (Fed) toplantı tutanaklarında yetkililerin "şahin" adımlar gerektirebilecek risklere dikkati çekmesi varlık fiyatları üzerinde etkili oluyor.

ABD ile İran arasındaki karşılıklı askeri hamleler Orta Doğu'da barış ikliminin kalıcılığının sorgulanmasına yol açıyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile ateşkesin bittiğini belirterek, "Artık onlarla anlaşmak istemiyorum." ifadesini kullanmasıyla piyasalarda artan tedirginlikler, ABD güçlerinin İran'a yönelik yeni bir saldırı düzenlemesiyle üst seviyeye taşındı.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), yaklaşık 90 askeri hedefi vurarak "İran'a karşı ek bir saldırı turunu tamamladığını" duyurdu.

Diğer yandan Trump, kısa süre önce yaptığı açıklamada İran'ın ABD ile bir anlaşma yapmayı "çok istediğini" belirtti. Söz konusu gelişme jeopolitik kaygıları bir nebze azalttı. Ancak jeopolitik risklerin tam anlamıyla ortadan kalkmaması riskli varlıklar tarafında baskı oluşturuyor.

Bu gelişmelerle dolar endeksi 100 seviyesinin üstünde tutunarak güçlü kalmayı sürdürürken, bugün gelişmiş para birimleri karşısında dolar sınırlı da olsa değer kaybetti.

Fed, Orta Doğu'daki savaşın etkilerini takip ediyor

Öte yandan dün yayımlanan Fed tutanakları, banka yetkililerinin çoğunun, yapay zeka kaynaklı güçlü talep, Orta Doğu'daki savaş veya tarife etkileri nedeniyle enflasyonun yüksek seyretmeye devam etmesi halinde faiz artırılmasının gerekli olabileceğini belirttiğini gösterdi.

Tutanaklarda, tüm yetkililerin son toplantıda politika faizinin mevcut aralığının korunmasını desteklediği bildirildi. Ayrıca tutanaklarda, bazı yetkililerin yapay zeka kaynaklı güçlü talebin enflasyonu yüksek tutabilecek etmenler arasında yer aldığı görüşünü savunduğu bildirildi.

Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistikleri, yurt dışında ise ABD'de haftalık işsizlik maaşı başvuruları ve ikinci el konut satışlarının takip edileceğini belirtti.

AYRINTILAR GELİYOR...

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 63,10 puan ve yüzde 0,44 artışla 14.253,05 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 0,47, holding endeksi yüzde 0,55 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 1,07 ile sigorta, en çok gerileyen yüzde 0,64 ile bilişim oldu.

Küresel piyasalar, Orta Doğu'da yeniden tırmanan gerilimin enflasyon endişelerini artırması ve ABD Merkez Bankasının (Fed) toplantı tutanaklarında yetkililerin "şahin" adımlar gerektirebilecek risklere dikkati çekmesiyle karışık seyrediyor.

Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistikleri, yurt dışında ise ABD'de haftalık işsizlik maaşı başvuruları, 2. el konut satışlarının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.400 ve 14.500 puanın direnç, 14.100 ve 14.000 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.30 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 0,2 azalarak 77,87 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili de 73,28 dolardan alıcı buldu.

ABD Başkanı Donald Trump'ın dün İran'la müzakerelerin sona erdiğini açıklamasıyla gün içinde yüzde 8,7 yükselerek 80,59 doları test eden Brent petrolün varil fiyatı, güçlü yükselişin ardından gelen kar realizasyonlarının etkisiyle kısmi geri çekildi.

Trump'ın müzakere kapısını kapatması ve Washington'ın İran petrolüne yönelik yaptırımları yeniden sıkılaştırması, küresel petrol arzının daralabileceği beklentilerini güçlendirerek fiyatları yukarı yönlü destekleyen başlıca unsurlar arasında yer aldı.

Ankara'daki Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi öncesinde konuşan Trump, İran'la yeni bir anlaşma ihtimalini reddederek, "Benim için bu konu kapandı. Artık onlarla anlaşmak istemiyorum." dedi.

ABD'li müzakerecilerle görüşeceğini de belirten Trump, "Bana kalırsa, onlarla uğraşmak sadece zaman kaybı, onlar yalancılar. Bir anlaşma yaparız ve eğer onunla bir anlaşma yaparsam, bir anlaşmamız olur." diye konuştu.

Öte yandan, ABD Hazine Bakanlığına bağlı Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi (OFAC), Hürmüz Boğazı'nda petrol tankerlerine yönelik saldırıların ardından İran petrolünün satışına izin veren genel lisansı iptal etti. OFAC, lisans kapsamındaki işlemlerin sonlandırılması için 17 Temmuz'a kadar geçiş süresi tanınacağını açıkladı.

Bunun yanı sıra ABD yönetiminin İran'a yönelik askeri operasyonlarının kapsamını genişletmesi de arz endişelerini artırarak fiyatları destekledi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), dün İran'a ait yaklaşık 90 askeri hedefe yönelik hava saldırısı düzenlendiğini açıkladı. Açıklamada, hava savunma sistemleri, kıyı gözetleme unsurları, füze ve insansız hava aracı depoları, deniz kuvvetlerine ait unsurlar ile askeri lojistik altyapısının hedef alındığı belirtildi.

CENTCOM ayrıca, 7 Temmuz'da gerçekleştirilen ilk saldırı dalgasında yaklaşık 80 askeri hedefin vurulduğunu, bunlar arasında İran Devrim Muhafızları Ordusu'na ait 60'tan fazla sürat teknesinin de bulunduğunu bildirdi.

Operasyonların, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilere yönelik saldırılarının ardından düzenlendiği ifade edilirken, ABD güçlerinin bölgede yüksek hazırlık seviyesinde bulunduğu ve gerekmesi halinde yeni operasyonlar düzenlenebileceği mesajı verildi.

İran'ın ABD saldırılarına yanıtı ise sert oldu. İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, "ABD'liler, onlara ezici bir karşılık vereceğimizi ve dünyanın neresinde olurlarsa olsunlar güvenliklerini ellerinden alacağımızı bilmeli." dedi.

İsrail de ABD'nin saldırılarının ardından olası İran ve Lübnan misillemelerine karşı alarma geçti.

İsrail basınında yer alan haberlere göre, İsrail ordusu da ABD'nin İran'a yönelik saldırılarının ardından Tahran veya Lübnan'dan gelebilecek olası misillemelere karşı hava savunma sistemlerini ve askeri hazırlıklarını en üst seviyeye çıkardı.

Uzmanlar, Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilimin yeniden yükselmesinin ve ABD ile İran arasındaki askeri tansiyonun artmasının, küresel petrol arzına ilişkin risk primini yükselterek fiyatları desteklediğini belirtiyor.

Fed'in sıkı para politikası beklentisi yükselişi sınırlıyor

Öte yandan, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) para politikasına ilişkin beklentiler de fiyatlar üzerinde etkili oluyor.

Dün yayımlanan Fed tutanakları, banka yetkililerinin çoğunun, yapay zeka kaynaklı güçlü talep, Orta Doğu'daki savaş veya tarife etkileri nedeniyle enflasyonun yüksek seyretmeye devam etmesi halinde faiz artırılmasının gerekli olabileceğini belirttiğini gösterdi.

Daha sıkı para politikasının ekonomik aktiviteyi ve yakıt talebini yavaşlatabileceği beklentisi de petrol fiyatlarındaki yükselişi sınırlayan unsurlar arasında yer alıyor.

Brent petrolde teknik olarak 75,56 doların destek, 80,12 doların ise direnç bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Haziran ayında Şanghay Caohejing Yüksek Teknoloji Parkı'nda hizmete giren tesis, yapay zekâ hesaplama altyapısını deneysel laboratuvar ekipmanlarıyla entegre ederek tamamen otomatik bir araştırma iş akışı sunuyor. Sistem, deneylerin planlanmasından uygulanmasına ve sonuçların analiz edilmesine kadar tüm süreci bağımsız şekilde gerçekleştirebiliyor.

Fudan Üniversitesi'ne bağlı Şanghay Yapay Zekâ Bilim Akademisi tarafından geliştirilen platform, Çin'de tamamen gözetimsiz bilimsel araştırma iş akışını destekleyen ilk sistem olma özelliğini taşıyor.

Akıllı Ar-Ge platformu bugüne kadar biyotıp, enerji malzemeleri, kozmetik ve deterjan formülasyonları gibi farklı alanlarda doğrulama testlerini başarıyla tamamladı. Geliştiricilere göre sistem, görevler arasında bilgi aktarımı yapabilme yeteneği sayesinde temel yazılım modüllerini yeniden kullanarak farklı araştırma problemlerine uyum sağlayabiliyor. Bu sayede hem akademik hem de endüstriyel araştırma-geliştirme çalışmalarında verimliliğin artırılması hedefleniyor.

Sistemin gerçek koşullardaki performansını ortaya koymak amacıyla 7 Temmuz'da beş gün sürecek canlı doğrulama süreci başlatıldı. Canlı yayınlanan testlerde, laboratuvarın yetenekleri gerçek endüstriyel ve bilimsel araştırma görevleri üzerinden değerlendiriliyor.

İnsansız akıllı laboratuvarın doğrulama sonuçları ve operasyonel performansına ilişkin ayrıntılar, 18 Temmuz'da düzenlenecek 2026 Dünya Yapay Zekâ Konferansı'nda (WAIC) kamuoyuyla paylaşılacak.

Güne alıcılı başlayan gram altın, saat 09.20 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,4 artışla 6 bin 167 lira seviyesinden işlem görüyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 10 bin 176 liradan, Cumhuriyet altını da 40 bin 548 liradan satılıyor.

ABD ile İran arasındaki karşılıklı askeri hamleler Orta Doğu'da barış ikliminin kalıcılığının sorgulanmasına yol açarak piyasalarda jeopolitik risk algısının sürmesine neden oluyor.

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile ateşkesin bittiğini belirterek, "Artık onlarla anlaşmak istemiyorum." ifadesini kullanmasıyla piyasalarda artan tedirginlikler, ABD güçlerinin İran'a yönelik yeni bir saldırı düzenlemesiyle üst seviyeye taşındı.

Öte yandan Trump, kısa süre önce yaptığı açıklamada İran'ın ABD ile bir anlaşma yapmayı "çok istediğini" belirtse de jeopolitik risklerin tam anlamıyla ortadan kalkmaması fiyatlamalar üzerinde etkili oluyor.

Söz konusu gerilimler sonucu petrol fiyatlarında hızlı yükselişler görüldü ve brent petrolün varil fiyatı dün 22 Haziran'dan bu yana ilk kez 80 doları gördü.

Ayrıca, dün yayımlanan ABD Merkez Bankası (Fed) tutanakları, banka yetkililerinin çoğunun, yapay zeka kaynaklı güçlü talep, Orta Doğu'daki savaş veya tarife etkileri nedeniyle enflasyonun yüksek seyretmeye devam etmesi halinde faiz artırılmasının gerekli olabileceğini belirttiğini gösterdi.

Altının onsunda düşüş 3. işlem gününde

Bu gelişmelere paralel olarak yükselen petrol fiyatlarının enflasyon korkularını körüklemesiyle merkez bankalarına yönelik şahin duruş beklentilerinin pekişmesi altının ons fiyatında baskı unsuru olarak görülüyor.

Altının onsu dün yüzde 0,7 düşüşle 4 bin 77 dolara indi ve gerilemesini 3. işlem gününe taşıdı. Altının onsu yeni işlem gününde yüzde 0,4 değer kazancıyla 4 bin 97 dolardan alıcı buluyor.

Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistikleri, yurt dışında ise ABD'de haftalık işsizlik maaşı başvuruları ve 2. el konut satışlarının takip edileceğini belirtti.

Donald Trump, "Bu, İran'ın dün gemileri bombalamasına misilleme niteliğindedir. Eğer tekrar yaşanırsa çok daha ağır olur." ifadelerini kullandı.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), dün, "ticari gemileri hedef aldığı" gerekçesiyle İran'a ek saldırılar başlattıklarını duyurmuştu. Ayrı bir açıklamada da saldırılarda İran'a ait yaklaşık 90 askeri hedef vurulduğu belirtilmişti.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi ise ABD'nin saldırılarının cevapsız kalmayacağını söylemişti.

Çin'in yenilenebilir enerji yatırımları, yeşil kalkınma modeli ve temiz teknoloji alanındaki küresel yükselişi tüm dünyada yakından takip ediliyor. Peki, Çin bu dönüşümü nasıl başardı? Xi Jinping'in ortaya koyduğu yeşil kalkınma vizyonu hangi ilkeler üzerine inşa edildi? Bu model, küresel iklim politikalarına nasıl yön veriyor? Öte yandan Türkiye, kasım ayında düzenlenecek COP31 Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı'na ev sahipliği yapmaya hazırlanırken, Ankara ile Pekin arasında yeşil kalkınma, iklim finansmanı ve sürdürülebilir şehircilik alanlarında iş birliği de hız kazanıyor. İstanbul Arel Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Melih Baş, Çin'in yeşil dönüşüm stratejisini, temiz enerjide elde ettiği başarıyı ve Türkiye-Çin iş birliğinin COP31 sürecine sağlayabileceği katkıları CGTN Türk ekranlarında değerlendirdi.