Hukukun üstünlüğü tanıtım ve eğitiminin, hukuka dayalı devlet yönetiminin uzun vadeli ve temel çalışmalarından biri olduğu vurgulanan belgede, ÇKP Merkez Komitesi Genel Sekreteri ve Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping’in Hukukun Üstünlüğü Düşüncesi’nin kapsamlı şekilde hayata geçirilmesi gerektiği ifade edildi.

Belgenin hazırlanış amacının, hukuk tanıtım ve eğitimini güçlendirerek tüm Çin vatandaşlarının hukuka saygı gösterme, hukuku öğrenme ve yasalara uygun hareket etme bilincini pekiştirmek olduğu belirtildi.

Yeni kaçak yerleşimlerin, 24 Temmuz'da Filistinlilerin saldırıya uğradığı Tel beldesi yakınlarında kurulduğuna işaret edildi.

Böylece cuma gününden bu yana Batı Şeria'da kurulan kaçak yerleşim sayısının 8'e yükseldiği belirtildi.

Ordunun açıklamasına yer verilen haberde, kaçak yerleşimlerin tahliyesine ilişkin kararın, durum değerlendirmesi ve siyasi makamların talimatları doğrultusunda ele alınacağı ifade edildi.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 24 Temmuz'da işgal altındaki Batı Şeria'nın kuzeyinde 4 Filistinlinin hayatını kaybettiği ve 2 İsraillinin öldüğü olayların ardından, kaçak yerleşimlerin tanınması ve yenilerinin kurulması sürecinin hızlandırılması talimatını vermişti.

İsrail "askeri yol inşası" gerekçesiyle 498 dönüm araziye el koydu

Öte yandan İsrail, Batı Şeria'nın kuzeyindeki Tubas kentinde "askeri yol inşası" gerekçesiyle 498 dönüm araziye el koydu.

Filistin Kurtuluş Örgütüne (FKÖ) bağlı Ayrım (Utanç) Duvarı ve Yahudi Yerleşim Birimleriyle Mücadele Heyetinden yapılan açıklamada, İsrail'in 6 yeni askeri emirle Tubas kenti ve Teyasir köyündeki yaklaşık 498 dönüm araziye el koyduğu belirtildi.

Yaklaşık 10 kilometre uzunluğunda, güvenlik ve askeri amaçlarla kullanılacak bir yol inşa edilmesinin hedeflendiği ifade edilen açıklamada, bu kararların 2028 sonuna kadar geçerli olduğu aktarıldı.

Kaçak yerleşim birimleri

İsrail işgali altındaki Filistin topraklarında bulunan tüm Yahudi yerleşim birimleri uluslararası hukuka göre yasa dışı kabul ediliyor.

Bunların çoğu İsrail makamlarının planlamasıyla yapılırken, daha küçük olan bazıları Filistin topraklarını gasbeden İsrailliler tarafından kaçak olarak kuruluyor.

İsrail makamları, Batı Şeria'da Filistinlilerin toprakları üzerine kurulan bu kaçak yerleşim birimlerini "yasal" kabul etmese de destek veriyor, bunlara kendi kanunları nezdinde resmiyet kazandırarak yerleşim birimlerini genişletmeye devam ediyor.

Kaçak yerleşim birimlerinde yaşayan İsrailliler, Filistinlileri taciz ederek tarım arazilerine ulaşmalarını engelliyor, İsrail ordusu da onlara koruma sağlıyor.

Mahkeme, Yoon'a 18 ay hapis cezası verdi, cezanın infazını 3 yıl süreyle erteledi.

Yoon'un avukatları kararda çok sayıda hukuki hata bulunduğunu savunarak kararı temyize götüreceklerini açıkladı.

Kararın temyiz sürecinin ardından kesinleşmesi ve Yoon'un en az 1 milyon won (yaklaşık 31 bin TL) para cezası ya da hapis cezası alması halinde, Halkın Gücü Partisinin, Yoon'un 2022 seçimlerini kazanmasının ardından kampanya giderleri için ödenen 39,7 milyar wonu (yaklaşık 1,2 milyar TL) iade etmesi gerekecek.

Yoon'un azil süreci

Dönemin Devlet Başkanı Yoon Suk Yeol, 3 Aralık 2024'te "muhalefetin devlet karşıtı aktivitelere karıştığı" gerekçesiyle sıkıyönetim ilan etmiş, Ulusal Meclis'in bu kararı kaldırması üzerine geri adım atmak zorunda kalmıştı. Ulusal Meclis'in 14 Aralık 2024'te yaptığı oylamada azli istenen Yoon, geçici olarak görevden uzaklaştırılmıştı.

Anayasa Mahkemesi, 4 Nisan 2025'te verdiği kararda Ulusal Meclis'in azil istemini kabul ederek Yoon'un görevden alınmasını onaylamıştı. Yoon'un görevden azledilmesinin ardından yapılan seçimi kazanan ana muhalefetteki Demokratik Partinin (DP) adayı Lee Jae-myung, 4 Haziran 2025'te Meclis'te yemin ederek resmen görevine başlamıştı.

Bakanlık, Ituri, Kuzey Kivu, Güney Kivu, Haut-Uele ve Tshopo olmak üzere ülkenin 5 eyaletine yayılan salgında, 773 hastanın izolasyon merkezlerinde ve hastanelerde tedavi gördüğünü, 571 kişinin ise iyileştiğini açıkladı.

Sağlık yetkilileri, hastalığın yayılmasını önlemek amacıyla hasta yönetimi ve temaslı takibi çalışmalarının sürdürüldüğünü bildirdi.

Onaylanmış tedavi ya da aşı bulunmuyor

KDC'nin doğusundaki Ituri eyaletinde açıklanan 246 şüpheli vaka ve 65 ölümün ardından 15 Mayıs'ta ülkede salgın ilan edilmişti.

DSÖ, 17 Mayıs'ta Ebola salgını nedeniyle uluslararası halk sağlığı acil durumu ilan etmişti.

Sağlık yetkililerine göre, mevcut salgın nadir bir Ebola varyantı olan "Bundibugyo" virüsünden kaynaklanıyor ve onaylanmış tedavisi veya aşısı bulunmuyor.

Ebola, Afrika'da binlerce kişinin ölümüne neden oldu.

Bir tür kanamalı ateşe yol açan Ebola virüsü, ilk kez 1976'da Sudan'ın Nzara ve KDC'nin Yambuku kentlerinde eş zamanlı salgınlarla ortaya çıkmıştı.

KDC'deki salgın, Ebola Nehri yakınında bir köyde başladığı için hastalığa bu nehrin adı verilmişti.

Ebola virüsü, Aralık 2013'te Batı Afrika'da yayılmıştı. Gine, Liberya ve Sierra Leone'de 2014-2017 yıllarında görülen salgında 30 bin kişiye virüs bulaşmış ve hastaların 11 binden fazlası ölmüştü.

İran savaşı, Washington'ın yalnızca askeri kapasitesini değil, otuz yılı aşkın süredir küresel düzeni ayakta tutan caydırıcılığını da tartışmaya açtı. Chicago Üniversitesi Siyaset Bilimi Profesörü Robert A. Pape, Foreign Affairs dergisinde yayımlanan analizinde, 1991 Körfez Savaşı'yla başlayan Amerikan tek kutuplu döneminin İran savaşıyla birlikte sona erdiğini ileri sürdü. Pape'e göre bugün ABD'nin karşı karşıya olduğu temel sorun rakiplerini vuramaması değil; düşük maliyetli hassas silahlar karşısında küresel ticaretin güvenliğini ve uluslararası sistemin öngörülebilirliğini artık eskisi gibi garanti edememesi.

Pape, 1991'deki Körfez Savaşı'nın yalnızca Irak'ın yenilgisi anlamına gelmediğini, aynı zamanda dünyanın Amerikan askeri üstünlüğüne duyduğu güveni pekiştirdiğini belirtti. Bu güven sayesinde Avrupa savunma harcamalarını azaltırken NATO doğuya doğru genişledi, şirketler küresel tedarik zincirlerini kıtalar arasına yaydı ve yatırımcılar jeopolitik riskleri uzun yıllar ikinci plana itti. Analize göre Soğuk Savaş sonrası küreselleşmenin görünmeyen temeli, ABD'nin dünyanın stratejik deniz yollarını düşük maliyetle koruyabileceğine yönelik ortak inançtı. İran savaşı ise ilk kez bu varsayımı ciddi biçimde sorgulattı.

İkinci hassas vuruş devrimi

Makaleye göre bu dönüşümün arkasındaki en önemli unsur, "ikinci hassas vuruş devrimi" olarak tanımlanan teknolojik değişim oldu. Körfez Savaşı sırasında yalnızca büyük devletlerin sahip olduğu hassas güdüm sistemleri, uydu navigasyonu, sensörler ve gelişmiş işlemciler bugün ticari elektronik sektörünün sıradan ürünlerine dönüştü.

Yapay zekâ, akıllı telefon teknolojileri ve küresel yarı iletken endüstrisi sayesinde küçük devletler de geçmişte yalnızca süper güçlerin erişebildiği kabiliyetlere ulaşmaya başladı. Pape, İran'ın Shahed-136 kamikaze droneunu bu dönüşümün en çarpıcı örneklerinden biri olarak gösterirken, yaklaşık 20 bin dolarlık ticari bileşenlerden oluşan bir sistemin 35 milyon dolarlık bir Apache helikopterini etkisiz bırakabilmesinin savaş ekonomisindeki asimetrik dönüşümü gözler önüne serdiğini ifade etti.

Savaşı kazanmak değil riski yaymak belirleyici

Analizde, ABD ve İsrail'in İran'ın radarlarını, füze bataryalarını ve drone üslerini hedef almasına rağmen mobil sistemleri tamamen ortadan kaldıramadığı, İran'ın ise düşük maliyetli ve dağınık yapısıyla askeri baskıyı uzun süre sürdürebildiği vurgulandı. Pape'e göre modern savaşlarda artık belirleyici olan unsur karşı tarafın ordusunu tamamen yok etmek değil; ticaret yollarını riskli hâle getirerek sigorta maliyetlerini yükseltmek, enerji piyasalarında belirsizlik oluşturmak ve rakibin ekonomik güven duygusunu aşındırmak. Bu nedenle Hürmüz Boğazı'nda yaşananların gelecekte Tayvan Boğazı, Güney Çin Denizi, Malakka Boğazı ve Kızıldeniz gibi küresel ticaretin diğer kritik geçiş noktalarında da tekrarlanabileceği uyarısında bulunuldu.

Pape, ortaya çıkan yeni dönemde büyük güçlerin askeri üstünlüğünün tek başına siyasi sonuç üretmeye yetmeyeceğini vurguladı. Yazıya göre güçlü devletler hedefleri vurabilecek kapasiteyi korusa da daha zayıf aktörler ucuz hassas silahlar, yapay zekâ ve ticari teknolojiler sayesinde çok daha yüksek maliyetler oluşturabiliyor. Analiz, gelecek dönemin daha pahalı deniz taşımacılığına, yükselen sigorta primlerine, stratejik stokların artırılmasına ve tedarik zincirlerinin yeniden şekillendirilmesine sahne olacağını öngörürken, küreselleşmenin artık genişlemenin değil, korunmasının maliyetinin tartışıldığı yeni bir döneme girdiği değerlendirmesini yaptı.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, Rus ordusunun Ukrayna'nın limanlarına yönelik saldırılarını sürdürdüğü belirtildi.

Açıklamada, Nikolayev (Mıkolayiv) Limanı'nda askeri yüklerin boşaltılması sırasında 2 kuru yük gemisinin insansız hava araçları (İHA) ile vurulduğu ifade edildi.

Rusya Savunma Bakanlığı, dün Ukrayna'nın başkenti Kiev ile Odessa bölgesindeki askeri tesislere yönelik saldırılar düzenlediklerini açıklamıştı.

İSKİ tarafından apılan duyuruya göre, kesinti yarın (28 Temmuz) 09.00 ile 21.00 saatleri arasında uygulanacak. Su kesintisinden etkilenecek bölge ve mahalleler şunlar:

"Bayrampaşa’da, Yenidoğan, Orta, Altıntepsi, Vatan ve Terazidere mahalleleri. Esenler’de, Namık Kemal, Davutpaşa, Yavuz Selim, Çifte Havuzlar, Mimar Sinan, Nene Hatun, Fevzi Çakmak ve Menderes mahalleleri. Güngören’de, Gençosman ve Sanayi mahalleleri."

Ulaşım hizmetlerinin tamamen kesilmesi halinde sağlık personelinin hastanelere ulaşamayacağı, hastaların ise uzman sağlık hizmetlerinden yararlanamayacağı ifade edilen açıklamada, özellikle kanser ve böbrek hastalarının ciddi risk altında olduğu vurgulandı.

Açıklamada, İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırıları ve insani yardım malzemeleri ile temel ihtiyaçların girişini kısıtlayan ablukasının sağlık sistemini ağır bir krizle karşı karşıya bıraktığı kaydedildi.

Uluslararası toplum ve insani yardım kuruluşlarına "ulaşım ve ambulans sistemini kurtarmak için derhal müdahale etme" çağrısında bulunulan açıklamada, gerekli yakıt, yağ, lastik ve yedek parçaların temin edilememesinin yalnızca hastaneleri değil, acil sağlık hizmetlerini de tamamen işlevsiz bırakabileceği uyarısı yapıldı.

Kırmızı-siyahlı ekibin, NEOM forması giyen Uruguaylı golcü Luciano Rodriguez ile anlaşma sağladığı ve oyuncuyu sağlık kontrolleri için İstanbul'a getirmeyi planladığı iddia edildi.

23 yaşındaki Uruguaylı santrfor Luciano Rodriguez ile anlaşmaya varan Çorum kısa sürede oyuncuya imzayı attırmak istiyor.

Luciano Rodriguez, geçtiğimiz sezon Brezilya ekibi Bahia'dan 20 milyon avro bonservis bedeli karşılığında NEOM'a transfer olmuştu. 23 yaşındaki forvet, geride kalan sezonda çıktığı 31 resmi maçta 6 gol ve 2 asistlik katkı sağladı.

Baskın sırasında İsrail askerlerinin göz yaşartıcı gaz bombaları attığı, ardından eğitim ve idari personeli enstitünün salonlarından birinde alıkoyduğu kaydedildi.

İsrail güçlerinin ayrıca kamptaki Halk Komitesi binasının (yerel meclis) çatısına çıktığı aktarıldı.

Gece saatlerinde de kampa baskın düzenlendi

Kudüs Valiliğinin açıklamasına göre, İsrail gece saatleri ile sabaha doğru Kalendiya Mülteci Kampı'na baskın düzenleyerek kampın bazı mahallelerinde konuşlandı. İsrail askerlerinin, enstitünün bulunduğu caddede yoğun şekilde ses ve göz yaşartıcı gaz bombaları kullandığı, bunun sonucunda bölgede bulunan yaşlı ağaçların alev aldığı aktarıldı.

UNRWA'ya ait eğitim merkezinin yıkılması endişesi

Baskının, Kudüs Valiliğinin yaklaşık bir buçuk ay önce Kalendiya'daki UNRWA'ya bağlı mesleki eğitim merkezinin yıkılmasını hedefleyen İsrail planına ilişkin uyarısının ardından gelmesi dikkati çekti. Kudüs Valiliği, 11 Haziran'da yaptığı açıklamada, İsrail Belediyesi'nin enstitünün arazisi üzerinde yeni bir eğitim kompleksi kurulmasını öngören planı gündeme getirdiğini bildirmişti.

UNRWA'ya göre, Kalendiya Mesleki Eğitim Merkezi, 15-19 yaşları arasında yaklaşık 350 kız ve erkek öğrenciye hizmet veriyor. Merkez, İsrail'in 1967'de Batı Şeria'yı işgal etmesinden önce Ürdün hükümetinin UNRWA'nın kullanımına tahsis ettiği arazi üzerinde inşa edildi. Filistinliler, İsrail'in altyapı ve eğitim projelerini, Doğu Kudüs'teki arazileri gasbetmek ve Filistinli ve uluslararası kurumların faaliyetlerini zayıflatmak için gerekçe olarak kullandığını, bunun kentin işgalini pekiştirmeyi ve demografik ve kültürel yapısını değiştirmeyi amaçladığını ifade ediyor.

Sıcak bakıyor

Teknik heyetin, hem kulübü yakından tanıması hem de Süper Lig tecrübesi nedeniyle Günay Güvenç transferine olumlu yaklaştığı belirtildi.

Göztepe yönetiminin yeni sezonda yabancı oyuncu hakkını özellikle hücum ve orta saha bölgelerinde değerlendirmeyi planladığı kaydedildi. Bu nedenle kalede yerli ve güven veren bir isimle yola çıkmak isteyen İzmir ekibinde Günay Güvenç, en uygun adaylardan biri olarak öne çıktı. Deneyimli kalecinin lider karakteri, soyunma odasındaki etkisi ve kritik maçlardaki tecrübesinin transfer sürecinde belirleyici unsurlar arasında yer aldığı ifade edildi.

Haberde, ICE ekiplerinin özellikle Haitili nüfusun yoğun olduğu Ohio başta olmak üzere çeşitli eyaletlerde operasyonlar düzenlemeye hazırlandığı belirtildi. Operasyonların kapsamı ve kesin takvimi netleşmemiş olsa da, bu hafta içinde başlayabileceği ifade edildi.

ABD İç Güvenlik Bakanlığı ise CBS News'e yaptığı açıklamada, devam eden veya planlanan ICE operasyonlarına ilişkin yorum yapmayacağını bildirdi.

TPS'nin sona ermesi ne anlama geliyor?

Geçici Koruma Statüsü (TPS), savaş, doğal afet veya olağanüstü insani kriz yaşayan ülkelerden gelen göçmenlere çalışma izni ve sınır dışı edilmeye karşı geçici koruma sağlıyor.

Haiti, 2010 yılında meydana gelen yıkıcı depremin ardından bu programa dahil edilmişti. Ancak ülkede geçen süre içinde güvenlik koşulları düzelmek yerine daha da kötüleşti. Birleşmiş Milletler verilerine göre silahlı çeteler başkent Port-au-Prince'in büyük bölümünü kontrol ediyor, milyonlarca kişi insani yardıma ihtiyaç duyuyor ve yüz binlerce kişi ülke içinde yerinden edilmiş durumda.

TPS'nin sona ermesiyle birlikte başka bir yasal statüye sahip olmayan Haitililer, gözaltına alınma ve sınır dışı edilme riskiyle karşı karşıya kalıyor.

ICE'ın tartışmalı operasyon geçmişi

ICE, özellikle son yıllarda yürüttüğü geniş çaplı iş yeri baskınları, sabah erken saatlerde düzenlenen ev operasyonları ve aileleri birbirinden ayıran gözaltı uygulamaları nedeniyle uzun süredir tepkilerin odağında yer alıyor.

Göçmen hakları savunucuları, teşkilatın uygulamalarının çocuklar üzerinde ciddi psikolojik etkiler yarattığını, aile bütünlüğünü zedelediğini ve göçmen topluluklarında sürekli bir korku ortamı oluşturduğunu belirtiyor. Bu durumun birçok göçmenin sağlık kuruluşlarına, okullara ve kamu hizmetlerine başvurmaktan çekinmesine yol açtığı ifade ediliyor.

Sivil toplum kuruluşları ayrıca ICE'ın bazı operasyonlarında orantısız güç kullanımı, uzun süreli gözaltılar ve hukuki süreçlere erişimde yaşanan sorunlara ilişkin raporlar yayımlamaya devam ediyor.

İnsan hakları örgütlerinden tepki

Göçmen hakları kuruluşları, Haiti'deki mevcut güvenlik krizine rağmen sınır dışı uygulamalarının hızlandırılmasının uluslararası koruma ilkeleriyle çeliştiğini savunuyor.

Birleşmiş Milletler ve uluslararası insani yardım kuruluşları, Haiti'de silahlı çete şiddeti, devlet kurumlarının zayıflığı ve ağır insani kriz nedeniyle ülkelere zorunlu geri göndermeler konusunda dikkatli olunması çağrısı yapmıştı.

Hak savunucularına göre, bu şartlar altında gerçekleştirilecek kitlesel sınır dışı işlemleri, geri gönderilen kişilerin yaşamlarını ciddi risk altına sokabilir.

Trump yönetiminin sert göç politikası

Trump yönetimi ise söz konusu uygulamaları düzensiz göçle mücadele stratejisinin bir parçası olarak savunuyor. Yönetim, yalnızca yasal kalış hakkı bulunan kişilerin ABD'de kalabileceğini ve göçmenlik yasalarının tavizsiz uygulanacağını vurguluyor.

TPS'nin sona erdirilmesi de yönetimin göçmenlik sistemini daraltmaya yönelik daha geniş kapsamlı politikalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Bu yaklaşım, göçmen hakları ile ulusal güvenlik politikaları arasındaki tartışmaları yeniden alevlendirirken, yüz binlerce Haitili göçmen için belirsizlik ve sınır dışı edilme endişesini artırıyor.

Layan ve arkadaşlarına teşekkür eden Sanchez, "Layan'a ve sanatçılara bu çok güzel jest için, ayrıca İspanya'ya sevgilerini gösteren bütün Filistinlilere teşekkür ederim. Bu kadar acının ortasında bize sevginizi gönderecek bir an buldunuz. Bu nedenle Layan'a, Gazze'deki tüm çocuklara ve ailelerine çok basit bir şey söylemek istiyorum. İspanyol toplumunun tamamı sizi duyuyor, sizi görüyor, sizi seviyor ve sizi unutmuyor." ifadelerini kullandı.

Sanchez, Gazze'deki çocukların okullarında korkusuzca yeniden resim yapabileceği ve barış içinde yaşayabileceği günlerin en kısa sürede gelmesini umduğunu söyleyerek, "İspanya'dan hepinize kucak dolusu sevgiler." dedi.

📌İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, Gazze'de harabelerin arasındaki bir duvara portresini çizen Gazzeli çocuklara sosyal medya üzerinden yayımladığı video mesajla teşekkür etti

📌"İspanya sizi duyuyor, görüyor, seviyor ve unutmuyor…" https://t.co/s4Ogb0CEIg pic.twitter.com/kM4w1tkiFz

— CGTN Türk (@cgtnturk) July 27, 2026

Sanchez'den Layan ve Obay ile ortak paylaşım

Sanchez'in yaptığı paylaşımı Layan Al Quaqa ve Obay Kareem'in hesaplarıyla ortak paylaşması da büyük beğeni topladı.

Video kısa sürede milyonlarca izlenmeye ulaşırken, binlerce kişi de yorumlarda Sanchez ve İspanya halkına Gazze ve Filistin'e destekleri için teşekkür etti.

Kısa sürede sosyal medyada yayılan Sanchez'in duvar resmi ise Filistin'e verdiği siyasi destekle öne çıkan İspanya'ya yönelik anlamlı bir teşekkür olarak değerlendirildi.

Filistin devletini tanıyan ülkeler arasında yer alan İspanya, son dönemde Gazze konusunda attığı diplomatik adımlar ve uluslararası platformlarda sergilediği tutumla dikkat çekiyor.

Madrid yönetimi, Avrupa Birliği içinde Gazze'de ateşkes çağrılarının en güçlü savunucularından biri olurken, Gazze'de yaşanan insani krize ilişkin uluslararası platformlarda da aktif bir tutum sergiliyor.

Gazzeli çocukların harabelerin arasında çizdiği portre ile Sanchez'in buna verdiği video yanıtı, Gazze ile İspanya arasında sembolik bir dayanışma örneği olarak öne çıktı.

Çin-Afrika ticaretinde yeni rekor

Lin Jian, Beijing’de düzenlenen olağan basın toplantısında, Afrika ile diplomatik ilişkileri bulunan ülkelere yönelik sıfır gümrük vergisi uygulamasının verimli sonuçlar verdiğini belirtti. Çin ile Afrika arasındaki ticaret hacminin sürekli büyüdüğünü kaydeden Lin, ikili ticaret hacminin bu yıl yeni bir seviyeye ulaşmasının beklendiğini ifade etti.

Ticaret yapısının da sürekli iyileştiğini belirten Lin, Afrika'nın Çin'e yönelik ihracat potansiyelinin giderek genişlediğine dikkat çekti.

Çin-Belarus ortaklığı güçleniyor

Lin Jian Çin-Belarus ilişkilerine dair de açıklamalarda bulundu.

Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping ve Belarus Devlet Başkanı Aleksandr Lukaşenka’nın liderliğinde, iki ülke arasındaki her koşulda kapsamlı stratejik ortaklık ilişkilerinin giderek güçlendiğini söyledi.

Çin ile Belarus dışişleri bakanlıkları arasında imzalanan 2026-2027 Dönemi İstişare Planı hakkında değerlendirmede bulunan Lin, iki ülke liderlerinin vardığı ortak mutabakatlar doğrultusunda Belarus ile birlikte ikili ilişkileri daha üst seviyelere taşımak için ortak çaba göstereceklerini ifade etti.

"Küresel Kalkınma İnisiyatifi'nin 5. Yıldönümünde Yeni Bir Başlangıç, Sürdürülebilir Kalkınmaya Dayalı Güzel Bir Gelecek İnşa Etmek" temasıyla düzenlenecek toplantıya, Birleşmiş Milletler (BM) üst düzey yetkilileri, "Küresel Kalkınma İnisiyatifi Dost Grubu" üye ülkelerinin Çin'deki misyon şefleri, BM kalkınma sisteminin Çin'deki kurum temsilcileri ile tanınmış uzman ve akademisyenler gibi Çinli ve yabancı konuklar katılacak.

Konuklar, Küresel Kalkınma İnisiyatifi'nin uygulama sonuçları, işbirliği öncelikleri ve dünyaya yaptığı katkılar hakkında görüş alışverişinde bulunacak.

Küresel yapay zekâ model platformu OpenRouter'ın verilerine göre, temmuz ayının üçüncü haftasında Çin'e ait büyük dil modellerinin haftalık kullanım hacmi, bir önceki haftaya kıyasla yüzde 30 artarak 36,11 trilyon token seviyesine ulaştı. Çin kaynaklı yapay zekâ modelleri, kullanım hacmi bakımından küresel sıralamadaki liderliğini üst üste on iki haftadır sürdürüyor.

Yapay zekâ teknolojilerinin küresel pazara açılımı yalnızca yazılım ihracatıyla sınırlı kalmıyor. Algoritma geliştirme, model kullanımı ve akıllı asistan uygulamaları gibi geleneksel dış ticaret istatistiklerine tam olarak yansımayan dijital hizmetler de bu ihracatın önemli bir parçasını oluşturuyor. Verilere göre, bugüne kadar dünya çapında 141 ülke ve bölge Çin'e yapay zekâ odaklı dijital altyapı siparişi verdi.

Robot endüstrisinde de ivme artıyor. Yılın ilk yarısında temizlik robotları ile akıllı biyonik robotların toplam ihracatı 18 milyar 90 milyon yuana ulaştı. Endüstriyel robot ihracatı yüzde 18,6 artışla 6 milyar 290 milyon yuana çıkarken, bu ürünler dünya genelinde 141 ülke ve bölgeye ihraç edildi. Aynı dönemde cerrahi robot ihracatı ise 3,3 kat artarak 480 milyon yuana yükseldi ve bu alandaki pazar ağı 23 ülkeden 49 ülkeye genişledi.

İlaç sektöründeki yenilikçi adımlar, uluslararası pazar dinamiklerinde Çin'in payını güçlendiriyor. Yılın ilk yarısında Çin Ulusal Tıbbi Ürünler İdaresi (NMPA) 38 adet 1. sınıf yenilikçi ilaca onay verdi. Tamamı yerli ilaç şirketleri tarafından bağımsız olarak geliştirilen bu ilaçlardan 11'i, dünya genelinde ilk kez lisans alan formüller olarak kayıtlara geçti.

İran'ın gerektiğinde savunma, gerektiğinde ise diplomasi araçlarını kullanacağını söyleyen Bekayi, "Hiçbir zaman ABD'nin savaş ve barış zamanını belirlemesine izin vermedik ve vermeyeceğiz." ifadelerini kullandı.

ABD-Suudi Arabistan nükleer anlaşması

Bekayi, ABD Başkanı Donald Trump'ın, Suudi Arabistan ile imzalanan sivil nükleer anlaşmanın Riyad yönetiminin Abraham Anlaşmaları'na katılmasına bağlı olacağı yönündeki açıklamasını da değerlendirdi.

ABD'nin bu konuda 24 saat geçmeden tutum değiştirdiğini ve Abraham Anlaşmaları'na katılım şartı öne sürdüğünü belirten Bekayi, bunun Washington'ın alışılmış bir tutumu olduğunu söyledi.

Bekayi, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması (NPT) kapsamında tüm ülkelerin barışçıl nükleer faaliyet yürütmesinde sakınca olmadığını ve bunun da her ülkenin hakkı olduğunu dile getirdi.

Bulgaristan'da ABD askeri konuşlanmasına tepki

ABD'ye ait yakıt ikmal uçaklarının Bulgaristan'daki Bezmer Hava Üssü'ne konuşlandırılması hakkında da konuşan Bekayi, Bulgaristan Parlamentosu ve halkının önemli bir bölümünün bu girişimi desteklemediğini söyledi.

Bekayi, "Bulgaristan'daki karar alıcılar, ülkelerini fiilen ABD ve İsrail’in İran'a yönelik askeri saldırısına suç ortağı konumuna düşürebilecek bu gayrimeşru ve tehlikeli kararın hesabını vermelidir." ifadelerini kullandı.

Bekayi, Fransa'nın "2 diplomatik personelin alıkonulduğu" iddiaları hakkında ise, söz konusu diplomatların faaliyetlerinin 1961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi’ne aykırı olduğunu ve Fransa’nın “sivil toplumu destekleme” maskesi ile İran’ın iç işlerine karıştığını söyledi.

Hürmüz Boğazı'ndaki durum

Ummanlı heyet ile Tahran’da Hürmüz Boğazı’ndaki gemi geçişi düzenlemeleri konusunda gerçekleştirilen görüşmelerin olumlu olduğunu aktaran Bekayi, ABD'nin bu görüşmelerle bir ilgisinin olmadığını ve halihazırda ABD ile bir müzakere yürütmediklerini ifade etti.

Bekayi, Hürmüz Boğazı’ndaki durumun değişmediğini ve boğazın hala gemi trafiğine kapalı olduğunu belirtti.

"Ukrayna'nın tehlikeli macerası cevapsız kalmayacak"

Ukrayna'nın Hazar Denizi'nde İran'a ait bir gemiyi hedef aldığını, saldırıda bir denizcinin yaşamını yitirdiğinin ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin ABD Başkanı Donald Trump ile görüşeceği hatırlatılması üzerine Bekayi, şunları kaydetti:

"(Gemi saldırısı) Siz bunu, söz konusu adımla gerçek efendileri olarak gördükleri kesimlere hoş görünmeye çalıştıkları şeklinde yorumlayabilirsiniz. Bu oluşumu (ABD, İsrail, Ukrayna) şer üçgeni olarak nitelemek mümkün. Bu tarz üçgenler uluslararası barışa hiçbir zaman katkı sağlamamış tam aksine istikrarı bozmuştur. Zelenskiy'nin büyükleri onu kontrol etmeli. Ukrayna'nın tehlikeli macerası cevapsız kalmayacak."

MUST yöneticileri Fransa ve Almanya'daki istihbarat şefleriyle birlikte "tam ölçekli bir savaş başlatmanın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin için çok riskli ve mantıksız olduğuna" karar vermişlerdi. Bu tahmin ve analizlerin yanlış çıkması, İsveçli yetkililer tarafından "utanç verici" olarak yorumlandı. Mayıs ayında hükümet, yeni bir istihbarat teşkilatı olan Utrike Underrattelsetjanst (UND) Dış İstihbarat Servisi'nin kurulduğunu duyurdu. Dışişleri Bakanı Maria Malmer Stenergard, bunun İngiltere'nin Gizli İstihbarat Servisi (MI6) ile karşılaştırılabilir, sivil bir teşkilat olacağını söyledi.

UND, MUST'ın yanında yer alacak ve bazı sorumluluklarını üstlenecek. Bunlar arasında, yurtdışındaki ajanları içeren gizli operasyonlar yürüten Özel Toplama Ofisi olarak bilinen gizli bir birimin denetimi de yer alıyor. İsveç parlamentosunun, Eylül ayındaki genel seçimlerden önce, 13 Ağustos'ta planı onaylaması bekleniyor.

UND, Ocak 2027'de faaliyetlerine başlayacak.

ABD istihbaratına bağlılık Avrupa'yı rahatsız ediyor

Diğer Avrupa ülkeleri de istihbarat operasyonlarında değişiklikler yapıyor.

Almanya, Federal Haber Alma Servisi'ni (Bundesnachrichtendienst) hedefleri takip etme yeteneğini kısıtlayan katı gizlilik kurallarından kurtarmaya çalışıyor. Bunun nedenlerinden biri de Avrupa'nın ABD istihbaratına bağımlılığına ilişkin artan endişeler. Avrupa içinde daha fazla iş birliği yapılması yönündeki konuşmalar da artmış durumda. Almanya ve Hollanda gibi ülkeler; ABD, Avustralya, İngiltere, Kanada ve Yeni Zelanda arasındaki ittifak olan Beş Göz'e benzer Avrupa istihbarat paylaşım ağları oluşturma fikrini ayrı ayrı ortaya attılar.

NATO üyeliği de aceleci bulunmuştu

Ocak ayında faaliyetlerine başlaması beklenen UND için en büyük eleştiri de "aceleci" davranıldığı yönünde.

İsveç, son zamanlarda diğer büyük güvenlik kararlarında da benzer bir acelecilik göstermekle eleştirildi. 2022'de NATO'ya katılmak için başvurdu ve iki yıldan kısa bir süre sonra ittifaka katılarak yaklaşık 200 yıllık askeri tarafsızlığa son verdi.

Hükümet şu anda GSYİH'nin yüzde 2,8'ini savunmaya harcıyor ve 2030 yılına kadar NATO'nun yüzde 3,5'lik savunma harcaması hedefine ulaşmayı amaçlıyor. İsveçli silah üreticileri, Ukrayna'ya 16 Gripen savaş uçağı da dahil olmak üzere teçhizat sattı.

The Economist'e konuşan Stockholm Ekonomi Okulu'ndan Matthew Hefler, yetkililerin ayrıca İsveçlileri Avrupa'nın kolektif güvenliğine katkıda bulunmaya hazırlamak için sivil savunma konusunda "kas hafızası" oluşturmaya çalıştığını söylüyor.

Bu oran, komşu ülkeler Fransa'da yüzde 23, Hollanda'da ise yüzde 13 olarak hesaplandı.

Aşırı sıcaklardan sosyoekonomik açıdan daha dezavantajlı bölgelerde yaşayanlar daha fazla etkilendi.

Belçika'nın daha yoğun kentleşmiş yapısının serinleme imkanlarını sınırladığı ve yüksek sıcaklıkların etkisini artırdığı değerlendirmesi yapıldı.

Belçika Halk Sağlığı Enstitüsü (Sciensano), haziran ayındaki sıcak hava dalgası ile temmuz ayının ilk günlerinde yaklaşık 2 bin ilave ölüm kaydedildiğini, bunun yüzde 48'lik aşırı ölüm oranına karşılık geldiğini açıklamıştı.

Ziyaret kapsamında Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping ile bir araya gelecek olan Pellegrini'nin, ikili ilişkilerin gelecekteki gelişim yönü ile ortak ilgi alanına giren bölgesel ve uluslararası konuları Xi ile ele alması bekleniyor.

Çin Dışişleri Bakanlığı'ndan ziyarete ilişkin yapılan açıklamada, Slovakya'nın Çin'in Avrupa'daki önemli iş birliği ortaklarından biri olduğu vurgulanarak, Beijing yönetiminin bu ziyareti geleneksel dostluğu ve siyasi karşılıklı güveni daha da güçlendirmek, kalkınma stratejilerinin uyumunu artırmak ve çeşitli alanlardaki iş birliğini genişletmek için bir fırsat olarak gördüğü belirtildi.

Türkiye'de düzenlen 36. NATO Liderler Zirvesi'nin ardından açıklanan yeni NATO yol haritasının güzergahı Hint-Pasifik bölgesine mi kayacak? NATO 3.0 söylemleri ne kadar gerçekçi? NATO 1.0 ile eski kodlarına geri mi dönecek yoksa yeni bir yol mu bulacak? NATO güvenlik mimarisi nasıl ikiye bölündü? NATO'nun hamleleri Çin'i nasıl daha görünür hale getirdi? Kırıkkale Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Merve Suna Özel Özcan anlattı.

Dünyaca ünlü gastronomi rehberi TasteAtlas, kullanıcı oyları ve yemek eleştirmenlerinin değerlendirmeleri doğrultusunda hazırladığı "Dünyanın En İyi Mutfakları" listesini yayınladı. Yüzyıllara dayanan zengin geçmişi, köklü saray mutfağı gelenekleri ve coğrafi işaretli zengin lezzet çeşitliliğiyle Türk mutfağı, küresel ölçekte büyük bir başarıya imza atarak 7. sırada yer aldı. Binlerce yıllık culinary (aşçılık) mirasına ve bölgesel lezzet çeşitliliğine sahip Çin mutfağı ise Türk mutfağının hemen ardından 8. sıraya yerleşti. Bu sonuç, Türk gastronomisinin uluslararası alandaki güçlü marka değerini bir kez daha tescillemiş oldu.

Dünyanın en kalabalık öğrenci nüfusuna sahip olan Çin, devasa ölçekteki eğitim sistemini sıkı bir merkezi planlama, yüksek rekabet ve dijital altyapı ile yönetmektedir. Erken yaşta başlayan zorunlu eğitimden itibaren öğrenciler, gelecekteki kariyerlerini ve sosyal statülerini büyük oranda belirleyen Gaokao (üniversiteye giriş sınavı) gibi zorlu sınavlara hazırlanır. Devlet, özellikle kırsal ve kentsel bölgeler arasındaki fırsat eşitliğini sağlamak adına yapay zekâ destekli eğitim teknolojilerine ve öğretmen kalitesine büyük yatırımlar yapmaktadır. Bu devasa çark; yüksek disiplin, ailelerin büyük fedakârlıkları ve devletin stratejik insan kaynağı vizyonuyla dönmektedir.

ABD ve İsrail’in Dünya Kupası’na kirli müdahalesi, CIA-FIFA ilişkisi ve futbola siyasi kumpas, ABD başkanı Trump, 10 yıldır FIFA Başkanı olan Infantino’nun neden BM Genel Sekreteri olmasını istiyor? Bu görevlendirme hangi hizmetin karşılığı? Futbol neden sadece futbol değildir? Mehmet Ali Güller CGTN Türk’te yorumladı.