Araştırmacılar, yapay zeka sohbet robotlarının temelini oluşturan büyük dil modellerinin genetik karşılığı olan genom dil modellerini kullanarak "bakteriyofaj" adı verilen ve bakterileri enfekte eden virüsler oluşturmak için işlevsel genomlar tasarladı.

İlk kez yapay zeka kullanılarak tam genomların tasarlandığı çalışmada, bu yöntemle ortaya çıkan 16 yeni yaşayabilir virüs oluşturulurken bu virüsler bakterileri enfekte etmek üzere üretildi.

Üretilen bu virüsler laboratuvarda bir petri kabında E. coli bakterisi ile karşı karşıya getirilirken virüslerin bir kısmı iki farklı E. coli türünün direncini yenebildi.

Araştırmacılar, bu virüslerin insanlar için herhangi bir tehdit oluşturmadığını kaydetti.

Araştırma, "Science" dergisinde yayımlandı.

CDC'nin açıklamasına göre, salgının kaynağı Meksika'nın Sinaloa bölgesinde yetiştirilen ve California merkezli Coast Citrus Distributors tarafından dağıtılan jalapeno biberleri olarak belirlendi.

Jalapenolar menülerden çıkarıldı

Söz konusu jalapeno biberlerinin başta Chipotle Mexican Grill ve QDOBA olmak üzere çeşitli restoran zincirlerine dağıtıldığı belirtildi. Salgının ardından her iki restoran zinciri de tedbir amacıyla etkilenen jalapeno biberlerini menülerinden kaldırdı. CDC ve ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), ürünlerin restoranlardan çekilmesi nedeniyle bu işletmelerde tüketiciler açısından devam eden bir risk bulunmadığını bildirdi.

27 eyalette görüldü

CDC verilerine göre salgın nedeniyle şu ana kadar; 345 kişi hastalandı, 36 kişi hastaneye kaldırıldı. Yetkililer şu ana kadar can kaybı yaşanmadığını bildirdi.
Vakaların en yoğun görüldüğü eyaletler Minnesota ve Colorado olurken, salgın Alabama, Arkansas, Kaliforniya, Georgia, Illinois, Indiana, Kansas, Kentucky, Louisiana, Michigan, Missouri, Montana, Nebraska, North Carolina, North Dakota, Ohio, Oklahoma, South Carolina, Tennessee, Teksas, Utah, Virginia, Washington, Wisconsin ve Wyoming dahil toplam 27 eyalete yayıldı.

South Australia'nın yanı sıra Western Australia, New South Wales, Queensland ve Victoria eyaletlerinde de H5 tipi kuş gribine bağlı yabani kuş ölümleri teyit edildi. Ülkede, H5 tipi kuş gribine ilişkin doğrulanan vaka sayısı 54'ü South Australia'da olmak üzere 74'e ulaştı.

Avustralya Tarım, Orman ve Balıkçılık Bakanı Julie Collins, yaptığı açıklamada, H5 tipi kuş gribinin daha fazla yayılmasının ve daha çok hayvanı etkilemesinin beklendiğini söyledi.

South Australia eyaletinde H5 tipi kuş gribi nedeniyle yabani kuşlarda ilk toplu ölüm vakasının doğrulandığını belirten Collins, "Mümkün olduğunca Avustralya'nın yaban hayatını korumak için elimizden gelen her şeyi yapacağız." dedi.

Avustralya'da, 19 Haziran'da "H5N1" türü kuş gribi virüsünün neden olduğundan şüphelenilen ilk vaka tespit edilmiş, 29 Temmuz'da ise bu hastalığın yabani kuşlar arasında "yerel olarak" yayıldığı belirlenmişti.

Bilim insanları, doğumdan 100 yaşına kadar uzanan dönemi kapsayan bugüne kadarki en kapsamlı beyin araştırmalarından birine imza attı. Çalışmada 3 bin 500'den fazla kişinin fonksiyonel manyetik rezonans (fMRI) verileri analiz edilerek beynin farklı bölgeleri arasındaki iletişimin yaşam boyunca nasıl değiştiği haritalandırıldı. Sonuçlar, beynin yalnızca çocukluk döneminde değil, yaşamın her evresinde yeniden organize olabilen dinamik bir yapıya sahip olduğunu gösterdi.

Araştırma, duyusal işlevlerden sorumlu bölgelerin erken yaşlarda olgunlaştığını, planlama, karar verme ve soyut düşünme gibi üst düzey bilişsel işlevleri yöneten ağların ise onlarca yıl boyunca gelişmeye devam ettiğini ortaya koydu. İleri yaşlarda ise bu ağların tamamen bozulmadığı, aksine farklı bağlantılar kurarak işlevlerini korumaya çalıştığı belirlendi. Bu bulgu, beynin yaşlanma sürecinin sanıldığından çok daha esnek olduğunu gösteriyor.

Araştırmacılar, hazırlanan yaşam boyu beyin atlasının Alzheimer, otizm, şizofreni ve dikkat eksikliği gibi nörolojik ve psikiyatrik hastalıklarda normal yaşlanma ile hastalığa bağlı değişimleri ayırt etmeye yardımcı olabileceğini belirtiyor. Uzmanlara göre çalışma, beynin gelişimini tek bir yaş dönemine sıkıştıran klasik anlayışın ötesine geçerek, insan beyninin yaşam boyunca değişmeye ve uyum sağlamaya devam ettiğini gösteren en güçlü kanıtlardan birini sunuyor.

İsrail'in ilaç ve tıbbi malzemelerin bulunduğu depolara hava saldırısı yaptığını aktaran Burş, "Saldırılar artık sadece hastaları, sağlık ekipleri veya hastanelerle sınırlı değil, bugün ilaç depolarına kadar uzandı." dedi.

Burş, İsrail ordusunun Aksa Şehitleri Hastanesi bünyesindeki ilaç deposunu hedef alarak "tamamen imha ettiğini" vurguladı.

İlaç depolarına yapılan saldırının sağlık sisteminde ilaç ve tıbbi malzeme krizini derinleştirerek "sağlık sisteminin çöküşünü hızlandıracağı" uyarısında bulunan Burş, "İlaç deposunun hedef alınması, temel ilaçların yüzde 51, tıbbi ihtiyaç malzemelerinde yüzde 59 oranında eksiklik yaşandığı ve yedek parça eksikliği nedeniyle laboratuvar cihazlarının yüzde 22,5'inin kullanılamadığı bir zamanda gerçekleşti." ifadelerini kullandı.

Burş, İsrail'in ilaç depolarına saldırısını "hastanelerde hayati öneme sahip unsurlara doğrudan bir darbe" olarak değerlendirerek, "Bu soykırım sadece altyapıyı değil, aynı zamanda ilaçları, tedaviyi ve hayatta kalma imkanını da hedef alıyor." şeklinde konuştu.

İsrail ordusunun, ilaç deposuna saldırısı

İsrail savaş uçakları, sabahın erken saatlerinde Gazze Şeridi'nin orta kesimindeki Deyr el-Belah bölgesini bombalamıştı.

Aksa Şehitleri Hastanesi yakınında yerinden edilenlerin sığındığı çadır kampında yer alan ilaç deposunun hedef alındığı saldırıda, ilaç deposu yerle bir olurken onlarca çadır yanmış ve zarar görmüştü.

İsrail bombardımanı, vurulan ilaç deposunun yanı başındaki Aksa Şehitleri Hastanesi'nde yatan hastalar ve çadır kampı sakinleri arasında büyük bir paniğe yol açmıştı.

İsrail ordusu Gazze Şeridi'nde 10 Ekim 2025'te yürürlüğe giren ateşkese rağmen neredeyse her gün saldırılar düzenlemeye devam ediyor.

South Australia eyaletinde H5 tipi kuş gribinin yabani kuşlar arasında "yerel olarak" yayıldığının saptandığını belirten Collins, "Avustralya'daki yaban hayatında yeni vakaların tespit edileceğini öngörüyoruz." ifadesini kullandı.

Bu açıklamayla virüsün Avustralya'da kuşlar arasında yayıldığı ilk kez teyit edilmiş oldu.

Ulaşım hizmetlerinin tamamen kesilmesi halinde sağlık personelinin hastanelere ulaşamayacağı, hastaların ise uzman sağlık hizmetlerinden yararlanamayacağı ifade edilen açıklamada, özellikle kanser ve böbrek hastalarının ciddi risk altında olduğu vurgulandı.

Açıklamada, İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırıları ve insani yardım malzemeleri ile temel ihtiyaçların girişini kısıtlayan ablukasının sağlık sistemini ağır bir krizle karşı karşıya bıraktığı kaydedildi.

Uluslararası toplum ve insani yardım kuruluşlarına "ulaşım ve ambulans sistemini kurtarmak için derhal müdahale etme" çağrısında bulunulan açıklamada, gerekli yakıt, yağ, lastik ve yedek parçaların temin edilememesinin yalnızca hastaneleri değil, acil sağlık hizmetlerini de tamamen işlevsiz bırakabileceği uyarısı yapıldı.

Açıklamada, son bir haftada ülkenin çeşitli eyaletlerinde 14 kişide Lassa ateşi tespit edildiği, önceki hafta da 31 vakanın kayıtlara geçtiği ifade edildi.

Böylece bu yıl ülkede 23 eyaletteki 113 yerel yönetim bölgesinde doğrulanmış Lassa ateşi vakalarının görüldüğü, salgın nedeniyle yaşamını yitirenlerin sayısının 224'e yükseldiği belirtildi.

Hastalığa bağlı ölüm oranının geçen yılın aynı dönemindeki yüzde 18,9 seviyesinden bu yıl yüzde 23,9'a çıktığı ifade edilen açıklamada, en fazla vakanın 21-30 yaş grubunda görüldüğü bildirildi.

Açıklamada, ülke genelindeki mücadele çalışmalarını koordine etmek amacıyla Ulusal Lassa Ateşi Olay Yönetim Sistemi'nin aktif olarak çalışmalarını sürdürdüğü belirtildi.

Nijerya hükümeti, 23 Ocak 2019'da Lassa ateşi nedeniyle acil durum ilan etmişti.

Mali, Togo, Gana, Liberya, Sierra Leone gibi birçok Afrika ülkesinde görülen Lassa ateşine, Nijerya'da ilk olarak 1969'da ülkenin kuzeydoğusundaki Borno eyaletinde rastlanmıştı.

Fare dışkısıyla temas sonucu bulaşan hastalık, insandan insana geçebiliyor ve ölümcül kanamalı ateşe yol açıyor.

Yetkililer, halkı fare ve diğer kemirgenlerle temas etmemeleri yönünde uyarıyor.

Söz konusu ilaçların "arteritik olmayan anterior iskemik optik nöropati (NAION)" isimli nadir görülen bir hastalığa yol açabileceğine işaret edilen uyarıda, "NAION, körlük dahil olmak üzere kalıcı görme bozukluğuna yol açabilir ve görmeyi düzeltecek kanıtlanmış hiçbir tedavi bulunmamaktadır" ifadesine yer verildi.

Uyarıda, GLP-1 ilacı kullananların herhangi bir görme kaybı yaşaması halinde ilacı kullanmayı bırakıp acilen sağlık kuruluşuna başvurması gerektiği vurgulandı.

TGA, bugüne kadar GLP-1 ilaçlarıyla bağlantılı 36 NAION vakasına rastlandığını belirtti.

NAION, gözün arka kısmındaki optik sinire giden kan akışındaki bir bozukluktan kaynaklanıyor ve genellikle uyanma anında, ağrı olmaksızın aniden ortaya çıkıyor.

GLP-1 ilaçları, kan şekeri seviyelerini ve iştahı kontrol etmeye yardımcı olan bir hormonu taklit ederek çalışıyor ve özellikle diyabet hastalığının tedavisinde kullanılıyor.

FDA'dan yapılan yazılı açıklamaya göre, Midwest Poultry Services adlı gıda şirketi, Texas eyaletinde üretim yaptığı iki çiftlikte salmonella enteritidis bakterisi tespit etti.

Bakterinin tespitinin ardından Texas'taki çiftliklerde üretilen yumurtaların dağıtımını durduran şirket, FDA aracılığıyla uyarı yayımladı.

Şirket, Texas'taki çiftliklerden 6 Haziran ile 3 Temmuz arasında dağıtıma çıkan yaklaşık 1,6 milyon düzine beyaz ve kahverengi yumurtayı bakteriyle kontamine olma ihtimaline karşı geri çağırdı.

Yumurtalar Texas, Oklahoma ve Louisiana eyaletindeki alıcılara dağıtıldı ve buralara ek olarak Arkansas, New Mexico ve Mississippi eyaletlerindeki satış noktalarında da müşterilere sunuldu, ancak şu ana kadar hastalık vakası bildirilmedi.

Salmonella salgınının belirtileri arasında ateş, ishal, mide bulantısı, istifra ve karın ağrısı yer alıyor. Vakaların çoğunda belirtiler birkaç günde ortadan kalkarken özellikle küçük yaştakiler ve bağışıklık sistemi zayıf olanlarda hayati tehlikeye yol açabiliyor.

Bu rakamla, yılın bu zamanına kadar kaydedilen vaka sayısı, 2025'in tamamında görülen 2 bin 289 vakayı aşmış oldu.

Öte yandan, açıklanan rakamla birlikte ülkede 1991'den bu yana en yüksek vaka sayısına ulaşıldı.

Salgında yaşamını yitirenlerin sayısı 930'a yükselirken, vaka-ölüm oranı yaklaşık yüzde 40 olarak hesaplandı.

Yetkililer, vakaların büyük bölümünün ülkenin kuzeydoğusundaki Ituri eyaletinde görüldüğünü, güvenlik sorunları ve temaslı kişilerin takibinde yaşanan güçlüklerin salgınla mücadeleyi zorlaştırdığını belirtti.

Ebola, Afrika'da binlerce kişinin ölmesine neden oldu

Bir tür kanamalı ateşe yol açan Ebola virüsü, ilk kez 1976'da Sudan'ın Nzara ve KDC'nin Yambuku kentlerinde eş zamanlı salgınlarla ortaya çıkmıştı.

KDC'deki salgın, Ebola Nehri yakınında bir köyde başladığı için hastalığa bu nehrin adı verilmişti.

Ebola virüsü, Aralık 2013'te Batı Afrika'da yayılmıştı. Gine, Liberya ve Sierra Leone'de 2014-2017 yıllarında görülen salgında 30 bin kişiye virüs bulaşmış ve hastaların 11 binden fazlası ölmüştü.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), KDC'de görülen Bundibugyo türü Ebola virüsüne karşı onaylanmış bir aşının bulunmadığını, bu nedenle erken teşhis, temaslı takibi ve destekleyici tedavinin salgınla mücadelede büyük önem taşıdığını vurguluyor.

Suçiçeğine yakalanan bir çocuk hayatını kaybetti

Vakaların ilerleyen dönemde daha da artmasının beklendiğini ifade eden Ferra, suçiçeğine yakalanan 2 yaşındaki bir çocuğun hastalığın yol açtığı komplikasyonlar nedeniyle yaşamını yitirdiğini aktardı.

Ferra, Gazze Şeridi'ne suçiçeği aşısının ulaştırılamaması ve çocukların sağlık koşullarındaki kötüleşmenin, hastalığın ölümcül sonuçlar doğurma riskini artırdığına dikkati çekti.

İsrail'in devam eden saldırıları nedeniyle yüz binlerce kişinin sığındığı barınma merkezlerindeki aşırı yoğunluk, ilaç ve tıbbi malzeme yetersizliği ile sağlık hizmetlerindeki ciddi aksaklıkların bulaşıcı hastalıkların hızla yayılmasına zemin hazırladığını vurgulayan Ferra, sağlık sisteminin salgınlarla mücadelede büyük güçlük yaşadığını ifade etti.

Gazze'de çocuklar arasındaki yetersiz beslenme vakalarının da endişe verici boyutlara ulaştığını belirten Ferra, sağlık göstergelerinin hızla kötüleştiğini söyledi.

Hamile kadınlarda anemi ve düşük vakaları artıyor

Hamile kadınlarda kansızlık (anemi) oranının yüzde 50 ila 55'e yükseldiğini aktaran Ferra, düşük vakalarının da yaklaşık yüzde 47'ye ulaştığını belirterek, bunun Gazze'deki insani ve sağlık krizinin ulaştığı boyutu ortaya koyduğunu ifade etti.

İsrail'in sürdürdüğü saldırılar ile devam eden abluka nedeniyle Gazze Şeridi'ne ilaç, tıbbi malzeme, yakıt ve insani yardım girişinin büyük ölçüde engellenmesi, sağlık sistemini çökme noktasına getirirken, hastaneler temel hizmetleri dahi vermekte zorlanıyor.

Sağlık yetkilileri, özellikle çocuklar, kronik hastalar ve hamile kadınların yaşamını tehdit eden koşullar nedeniyle uluslararası topluma acil müdahale çağrısını sürdürüyor.

Açıklamada, AB Komisyonu'nun günde 1 kez kullanılan, semaglutid içeren hapın obezite veya kiloya bağlı en az 1 ek hastalığı bulunan fazla kilolu yetişkinlerin tedavisinde kullanılmasını onayladığı belirtildi.

Hapın, AB’de kilo yönetimi amacıyla onaylanan, ağızdan kullanılan ilk GLP-1 ilacı olduğu belirtilen açıklamada, ilacın daha önce ABD, İngiltere, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn'de de ruhsat aldığı anımsatıldı.

Pazarlama izninin Avrupa İlaç Ajansının (EMA) Mayıs 2026'da verdiği olumlu görüşün ardından çıktığı belirtilen açıklamada, AB Komisyonu'nun ayrıca obezite tedavisinde kullanılmak üzere tek doz kalem şeklindeki enjeksiyonuna da onay verdiği aktarıldı.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Novo Nordisk Başkanı ve Üst Yöneticisi Mike Doustdar, "Obezite ciddi ve kronik bir hastalıktır. Tedavi seçeneklerinin artması gerçek bir fark yaratabilir." ifadelerini kullandı.

Başkent Wellington yakınlarındaki plajda bulunan göçmen deniz kuşunda yapılan testte kuş gribi virüsünün tespit edildiğini belirten Hoggard, bunun ülkede ilk vaka olduğunu açıkladı.

Hoggard, "Yaban hayatında kitlesel ölüm veya yabani kuşlar arasında bulaşma olduğuna dair herhangi bir kanıt bulunmamaktadır." ifadelerini kullandı.

Uyarıda, ülke genelinde yaklaşık 7 bin kişinin uzun süreli ve şiddetli ishale yol açtığı bilinen ve kontamine gıdadan kaynaklanan "siklosporiyazis"e yakalanmış olabileceği duyuruldu.

Ülke genelinde 1645 vakanın doğrulandığı kaydedilen uyarıda, 5 bin 100 şüpheli vakanın halen incelendiği belirtti.

Uyarıda, klinik olarak şüphelenilen durumlarda hekimlerin özellikle "Cyclospora" testini talep etmeleri gerektiği kaydedildi.

Mayıs ayından bu yana "siklosporiyazis" nedeniyle 141 kişinin hastaneye kaldırıldığına işaret edilen uyarıda, şu ana kadar hastalık nedeniyle hayatını kaybeden olmadığı ifade edildi.

Ülkede, salgının kaynağı olarak belirli bir gıda ürünü, restoran, market veya dağıtıcı henüz tespit edilemedi.

ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) geçen hafta bir soruşturma başlattığını duyurmuştu.

Siklosporiyazis, kirli su veya insan dışkısı bulaşmasını içeren uygunsuz gıda işleme yöntemleri yoluyla özellikle çiğ tüketilen sebze ve meyve ürünleri gibi gıdalarla bulaşabilen mikroskobik bir parazit olan "Cyclospora" kaynaklı bir hastalık olarak biliniyor.

Açıklamada, Ebola salgınında vaka sayısının 1926’ya, izolasyon ve hastanelerde tedavi gören hasta sayısının 753’e, iyileşenlerin sayısının 318’e, hayatını kaybedenlerin sayısının ise 702'ye yükseldiği bildirildi.

Ayrıca açıklamada, aktif gözetim, erken vaka tespiti ve hasta yönetimi çalışmalarının sürdüğü, ulusal ve eyalet düzeyindeki koordinasyonun güçlendirildiği bilgisi paylaşıldı.

Onaylanmış tedavi ya da aşı bulunmuyor

KDC'nin doğusundaki Ituri eyaletinde açıklanan 246 şüpheli vaka ve 65 ölümün ardından 15 Mayıs'ta ülkede salgın ilan edilmişti.

DSÖ, 17 Mayıs'ta Ebola salgını nedeniyle uluslararası halk sağlığı acil durumu ilan etmişti.

Sağlık yetkililerine göre, mevcut salgın nadir bir Ebola varyantı olan "Bundibugyo" virüsünden kaynaklanıyor ve onaylanmış tedavisi veya aşısı bulunmuyor.

Ebola, Afrika'da binlerce kişinin ölmesine neden oldu

Bir tür kanamalı ateşe yol açan Ebola virüsü, ilk kez 1976'da Sudan'ın Nzara ve KDC'nin Yambuku kentlerinde eş zamanlı salgınlarla ortaya çıkmıştı.

KDC'deki salgın, Ebola Nehri yakınında bir köyde başladığı için hastalığa bu nehrin adı verilmişti.

Ebola virüsü, Aralık 2013'te Batı Afrika'da yayılmıştı. Gine, Liberya ve Sierra Leone'de 2014-2017 yıllarında görülen salgında 30 bin kişiye virüs bulaşmış ve hastaların 11 binden fazlası ölmüştü.

Tarlada çalışırken kene tutundu

Olay, Burdur merkeze bağlı Kayış köyünde meydana geldi. Edinilen bilgilere göre, yaklaşık 10 gün önce tarlada çalışan Fatma Duran'ın vücuduna kene tutundu.

Akşam saatlerinde eve döndüğünde durumu fark eden Duran, Burdur Devlet Hastanesi'ne başvurarak tedavi altına alındı.

KKKA teşhisi konuldu

İlk müdahalenin ardından Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) şüphesiyle Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne sevk edilen Fatma Duran'ın yapılan tetkiklerinde KKKA hastalığı tespit edildi.

Yoğun tedavi sürecine alınan Duran, hastanede yapılan tüm müdahalelere rağmen hayatını kaybetti.

KKKA vakalarına karşı uyarılar sürüyor

Uzmanlar, özellikle yaz aylarında kırsal alanlarda bulunan vatandaşların kene temasına karşı dikkatli olması, açık renkli kıyafetler tercih etmesi ve vücuda tutunan kenelerin sağlık kuruluşlarında çıkarılması gerektiğini vurguluyor.

Yetkililer ise kene tutunması durumunda vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmasının, olası KKKA vakalarının erken teşhis ve tedavisi açısından büyük önem taşıdığına dikkat çekiyor.

Araştırma, Çalışma, Ölçme ve İstatistik Birimi (DREES), bu hafta ülkedeki "perinatal bebek ölümleri"ne ilişkin araştırma yayımladı.

Buna göre, Fransa'da 2024'te 661 bin 822 bebekten 7 bin 398'i ölü doğdu veya hayatının ilk 7 gününde yaşamını yitirdi.

"Perinatal bebek ölüm" hızı 2024'te binde 11,2, 2014-2021 yıllarında ise binde 10,5 olarak kayıtlara geçti.

Fransa'da "perinatal bebek ölüm" hızının 2021'den bu yana arttığı, artışa yol açan faktörlerin arasında gebelik yaşı, fetüs sayısı, annenin sosyoekonomik koşullarının da bulunduğu belirtildi.

Bu risk faktörleri ile gidişatın 2021'den bu yana bu artışı yalnızca kısmen açıkladığı, ölü doğumların yakın zamanda "perinatal bebek ölümleri"ndeki artışın başlıca nedeni olduğu değerlendirmesine yer verildi.

Ölü doğumların ülkedeki "perinatal bebek ölümleri"nin yüzde 82'sine tekabül ettiği bildirildi.

Milyonlarca kişinin kanserin fiziksel, duygusal ve mali yüküyle karşı karşıya kaldığına işaret edilen raporda, "Kanser nedeniyle her gün 26 binden fazla kişini hayatını kaybediyor. Her yıl tahmini 20,6 milyon yeni vaka ve yaklaşık 10 milyon ölümle kanser, kalp-damar hastalıklarından sonra küresel olarak ikinci önde gelen ölüm nedeni olmaya devam ediyor." ifadelerine yer verildi.

Raporda, bu eğilimi tersine çevirmek için kanserden etkilenenlerin sağlık ihtiyaçlarına ve yaşam deneyimlerine yanıt veren, insan merkezli bir yaklaşıma doğru temel bir değişime ihtiyaç duyulduğu belirtilerek "Acil önlem alınmadığı takdirde yıllık kanser vakalarının 2050'ye kadar yaklaşık 35 milyona ulaşması bekleniyor." ifadeleri kullanıldı.

Kanseri önleme, teşhis, tedavi ve destekleyici bakıma erişimde kalıcı ve giderek artan eşitsizlikler olduğuna vurgu yapılan raporda, bu durum nedeniyle milyonlarca kişinin ihtiyaç duyduğu hizmetlerden mahrum kaldığının altı çizildi.

Raporda, "Analizlere göre, yüksek gelirli ülkelerde meme kanseri teşhisi konulan kadınların yüzde 87'si 5 yıl hayatta kalırken düşük gelirli ülkelerde bu oran sadece yüzde 42 civarında. Şu anda ülkelerin 3'te 1'inden daha azında kanser bakımı evrensel sağlık sigortası paketlerine dahil ediliyor." ifadeleri kullanıldı.

"Asya, 2024'te kanser vakalarının yüzde 50,7'sini ve ölümlerin yüzde 56,5'ini oluşturarak en büyük paya sahip oldu"

Kanser yükünün bölgeler arasında belirgin şekilde farklılık gösterdiği vurgulanan raporda, şu ifadeler yer aldı:

"Asya, 2024'te tüm kanser vakalarının yüzde 50,7'sini ve ölümlerin yüzde 56,5'ini oluşturarak en büyük paya sahip oldu. Bu da büyük nüfusunu yansıtıyor. Avrupa ise dünya nüfusunun sadece yaklaşık yüzde 9'una sahip olmasına rağmen küresel vakaların yüzde 21'ini ve ölümlerin yüzde 20'sini oluşturarak orantısız derecede yüksek bir yük taşıdı. Buna karşılık Afrika'daki birçok ülkede ve Asya'nın bazı bölgelerinde daha düşük vaka oranları görülürken orantısız derecede yüksek ölüm oranları yaşanıyor."

Raporda, akciğer kanserinin, küresel olarak kanser ölümlerinin önde gelen nedeni olmaya devam ettiği kaydedilerek akciğer, prostat ve kolorektal kanserlerinin erkeklerde en sık görülen kanserler arasında yer aldığı, meme, akciğer ve kolorektal kanserlerin kadınlarda yükün önemli bir bölümünü oluşturduğu kaydedildi.

"Dünya genelinde kanser vakalarının neredeyse 4'te 1'i, özellikle insan papillomavirüsü (HPV), hepatit B, C ile Helicobacter pylori gibi enfeksiyonlar, alkol ile tütün kullanımı, yüksek vücut kitle indeksi ve yetersiz fiziksel aktivite gibi önlenebilir risk faktörleriyle bağlantılı." bilgileri paylaşılan raporda, bunun da önlemenin kritik rolünü vurguladığı belirtildi.

"Kanser, neredeyse hepimizi etkileyen son derece kişisel bir hastalıktır"

Ülkelerin yüzde 82'sinin ulusal kanser kontrol planlarına sahip olduğu vurgulanan raporda, bu oranın 2010'da yüzde 50 olduğu hatırlatıldı ve bu konudaki siyasi kararlığın yükseldiğine değinildi.

Raporda görüşlerine yer verilen DSÖ Genel Direktörü Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, "Kanser, neredeyse hepimizi etkileyen son derece kişisel bir hastalıktır. Ancak bir kişinin kanserden kurtulup kurtulamayacağı asla nerede doğduğuna veya ne kadar kazandığına bağlı olmamalı." ifadelerini kullandı.

Ghebreyesus, raporda belgelenen eşitsizliklerin kaçınılmaz olmadığını kaydererek, bu eşitsizliklerin tercihlerin sonucu olduğunu, daha güçlü ve birleşik bir eylemle tersine çevrilebileceğinin altını çizdi.