ABD Başkanı Donald Trump, Fed Başkanı Jerome Powell’a faiz oranlarının hemen düşürülmesi çağrısında bulundu.

Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Powell’a yönelik eleştirilerini yineleyerek, “Fed Başkanı Jerome ‘Çok Geç’ Powell bugün nerede? Faiz oranlarını derhal düşürmeli, bir sonraki toplantıyı beklememeli” ifadelerini kullandı.

ABD Merkez Bankası, 27–28 Ocak tarihlerinde gerçekleştirilen Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısında politika faizini piyasa beklentilerine paralel şekilde yüzde 3,5–3,75 aralığında sabit tutmuştu.

Fed’in bir sonraki FOMC toplantısının ise 17–18 Mart tarihlerinde yapılması planlanıyor.

"Para Politikası Kurulu (Kurul), politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranının yüzde 37’de sabit tutulmasına karar vermiştir. Kurul ayrıca, Merkez Bankası gecelik vadede borç verme faiz oranını yüzde 40’ta, gecelik vadede borçlanma faiz oranını ise yüzde 35,5’te sabit tutmuştur.

Enflasyonun ana eğilimi şubat ayında yataya yakın seyretmiştir. Jeopolitik gelişmeler neticesinde belirsizlikler artarken, küresel risk iştahında bozulma ve enerji fiyatlarında yükseliş gözlenmiştir. Söz konusu unsurların enflasyon görünümü üzerinde oluşturabileceği riskleri sınırlamak amacıyla sıkı para politikasını destekleyici kararlar ve eşgüdüm dahilinde mali tedbirler alınmıştır. Jeopolitik gelişmelerin maliyet kanalı ve iktisadi faaliyet üzerinden enflasyon görünümüne etkileri yakından takip edilmektedir.

Fiyat istikrarı sağlanana kadar sürdürülecek sıkı para politikası duruşu talep, kur ve beklenti kanalları üzerinden dezenflasyon sürecini güçlendirecektir. Kurul politika faizine ilişkin atılacak adımları; enflasyon gerçekleşmelerini, ana eğilimini ve beklentilerini göz önünde bulundurarak ara hedeflerle uyumlu biçimde dezenflasyonun gerektirdiği sıkılığı sağlayacak şekilde belirleyecektir. Para politikası kararları enflasyon görünümü odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla alınmaktadır. Son dönem gelişmelerin de etkisiyle, enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma olması durumunda para politikası duruşu sıkılaştırılacaktır.

Kredi ve mevduat piyasalarında öngörülenin dışında gelişmeler olması halinde parasal aktarım mekanizması ilave makroihtiyati adımlarla desteklenecektir. Likidite koşulları yakından izlenmeye ve likidite yönetimi araçları etkili şekilde kullanılmaya devam edilecektir.

Kurul, politika kararlarını enflasyonu orta vadede yüzde 5 hedefine ulaştıracak parasal ve finansal koşulları sağlayacak şekilde belirleyecektir. Kurul, kararlarını öngörülebilir, veri odaklı ve şeffaf bir çerçevede alacaktır.

Para Politikası Kurulu Toplantı Özeti beş iş günü içinde yayımlanacaktır."

Üretimin en çok düştüğü ülkeler ise Nijerya ve Libya oldu. Nijerya'da günlük üretim 28 bin varil azalarak 1 milyon 460 bin varile gerilerken, Libya'da günlük üretim 23 bin varil düşüşle 1 milyon 281 bin varil oldu.

Böylece OPEC'in günlük ham petrol üretimi, şubatta önceki aya göre 164 bin varil artarak 28 milyon 630 bin varile yükseldi.

Öte yandan, OPEC ve OPEC dışı bazı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubunun günlük toplam ham petrol üretimi aynı dönemde 445 bin varil artarak 42 milyon 722 bin varil olarak kayıtlara geçti.

OPEC, talep tahminini korudu

OPEC, bu yıl ve gelecek yıla ilişkin küresel petrol talebi artış öngörüsünü değiştirmedi.

Buna göre, talebin bu yıl geçen yıla kıyasla günlük 1 milyon 380 bin varil artarak 106 milyon 530 bin varile ulaşması bekleniyor.

Talebin, bu yıl OECD dışı ülkelerde günlük 1 milyon 230 bin varil artışla 60 milyon 440 bin varil, OECD ülkelerinde ise günlük 150 bin varil artışla 46 milyon 80 bin varil seviyesinde gerçekleşeceği tahmin ediliyor.

Gelecek yıl ise küresel talebin bu yıla kıyasla günlük 1 milyon 340 bin varil artarak yaklaşık 107 milyon 870 bin varil olacağı öngörülüyor.

Bakan Işıkhan, bayram ikramiyeleri ile aylıkların ödeme tarihlerinin detaylarını da paylaştı.

14-15-16 Mart

Buna göre, 4A (SSK) kapsamındaki gelir/aylık ve bayram ikramiyeleri, 14, 15 ve 16 Mart'ta yatırılacak.

4B (Bağ-Kur) kapsamındakilerin ödemeleri 17 ve 18 Mart'ta, 4C (Emekli Sandığı) kapsamında olanların ödemeleri ise 19 Mart'ta yapılacak.

TL cinsi ihraçlar kapsamında Çağdaş Faktoring AŞ’ye 973 milyon 750 bin lira, Turk Finansman AŞ’ye 790 milyon lira, Mint Finansman AŞ’ye 1 milyar lira, Pınar Entegre Et ve Un Sanayii AŞ’ye 2 milyar 500 milyon lira ve Opet Petrolcülük AŞ’ye 250 milyon lira tutarında tahvil ve finansman bonosu ihracı için onay verildi.

Dolar cinsi ihraç tarafında ise Türk Ekonomi Bankası AŞ’nin 2 milyar dolar tutarında tahvil ve sermaye benzeri borçlanma aracı ihracı kabul edildi.

SPK ayrıca Osmanlı Yatırım Menkul Değerler AŞ ile Link Bilgisayar Sistemleri Yazılımı ve Donanımı Sanayi ve Ticaret AŞ’nin halka açık ortaklıkların pay ihraçlarına onay verdi.

Diğer sermaye piyasası araçları kapsamında D Varlık Kiralama AŞ’ye 2 milyar lira, Yatırım Varlık Kiralama AŞ’ye ise 3 milyar lira nominal tutarda yönetim sözleşmesine dayalı kira sertifikası ihraç tavanı kabul edildi.

Yeni faaliyet izinleri kapsamında Arz Gayrimenkul ve Girişim Sermayesi Portföy Yönetimi AŞ Onbirinci Gayrimenkul Yatırım Fonu ile One Portföy Yönetimi AŞ İkinci Proje Gayrimenkul Yatırım Fonu’nun kuruluşuna izin verildi ve katılma paylarının ihracına ilişkin belgeleri onaylandı.

Öte yandan yapılan incelemeler sonucunda bir şirkete 4 milyon 435 bin lira, bir kişiye ise 29 milyon 79 bin lira idari para cezası uygulanmasına karar verildi. Ayrıca Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında 13 kişi ve iki internet sitesinin içerik sağlayıcıları hakkında suç duyurusunda bulunulmasına hükmedildi.

Avrupa'da derinliği en fazla olan Hollanda merkezli sanal doğal gaz ticaret noktası TTF'de, ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarından önceki 27 Şubat'ta nisan vadeli kontratlarda megavatsaat başı 31,95 avrodan kapanan doğal gaz fiyatları saldırıların üzerinden geçen bir haftada yüzde 67 artışla 53,4 avroya kadar çıktı.

ABD-İsrail ve İran arasındaki saldırıların şiddetlenmesi sonrası gaz fiyatları bugün TSİ 10.00 itibarıyla megavatsaat başı 68,5 avrodan açıldı.

Böylece, fiyatlar açılışta geçen hafta cuma günkü kapanışa göre yüzde 28,5 yükseldi.

Avrupa'nın doğal gaz depolarındaki doluluk oranının da yüzde 30'un altına düşmesi, fiyatlardaki yukarı yönlü baskıyı artırıyor.

Dünyadaki LNG ihracatının yaklaşık yüzde 20'si Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleşiyor. En büyük LNG ihracatçılarından Katar'ın LNG ihracatının yüzde 93'ü Boğaz'dan geçerek uluslararası piyasalara ulaşıyor.

Bu yolcu talebine cevap verebilmek amacıyla yüksek hızlı tren (YHT) ile ana hat ve bölgesel trenlerde yolcu kapasitesinin artırıldığını dile getiren Uraloğlu, hem yüksek hızlı hem konvansiyonel tren hatlarında gerekli planlamaları tamamladıklarını söyledi.

"6 ek YHT seferi gerçekleştirilecek"

Uraloğlu, Ramazan Bayramı dolayısıyla Ankara-İstanbul-Ankara güzergahındaki YHT hattında 19, 22 ve 23 Mart günlerinde ek seferlerin düzenleneceğine dikkati çekerek, "Bayramda 2 bin 898 kişi daha sevdiklerine TCDD Taşımacılık AŞ'nin işlettiği YHT konforu ile ulaşacak." ifadesini kullandı.

Ankara-İstanbul güzergahında 6 ek YHT seferi gerçekleştireceklerini dile getiren Uraloğlu, ilave YHT seferlerinin, Ankara'dan saat 11.15'te, İstanbul'dan 17.45'te hareket edeceği bilgisini verdi.

Uraloğlu, ek sefer ve vagon uygulamalarının yoğunluğu azaltmada önemli rol üstlendiğine işaret ederek, "Ramazan Bayramı'nda YHT, ana hat ve bölgesel trenlerimizde toplamda 8 bin 898 kişilik kapasite artışı sağlayacağız." diye konuştu.

Ana hat ve bölgesel trenlerde de kapasite yükseltilecek

İzmir Mavi, Güney/Vangölü, Konya Mavi, Ege, 6 Eylül, 17 Eylül, Ankara ekspresleri ile Uzunköprü-Halkalı ve Edirne-Halkalı bölgesel trenlerine vagon ilavesi yapılacağını belirten Uraloğlu, şunları kaydetti:

"19 Mart-23 Mart tarihlerinde ana hat ve bölgesel trenlerimize toplam 100 vagon ilaveyle 6 bin kişilik ilave koltuk kapasitesi sağlayacağız. Demir yolu, güvenli, çevreci ve konforlu yapısıyla tatil dönemlerinde de vatandaşların en çok tercih ettiği ulaşım alternatiflerinden biri. Demir yolunda tatil yoğunluğuna hazırız, vatandaşlarımızın tatilde sevdiklerine güvenli ve konforlu şekilde ulaşabilmeleri için gerekli tüm planlamaları yaptık."

İngiltere merkezli yayın kuruluşu Sky News’in haberine göre, çatışmaların başladığı tarihten bu yana İngiltere’de doğalgaz fiyatları yüzde 93 oranında artış gösterdi.

İngiltere’de gaz fiyatları neden yükseldi?

Uzmanlara göre, Ortadoğu’daki askeri gerilim enerji arz güvenliği konusunda ciddi endişelere neden oldu.

Hürmüz Boğazı’nda yaşanabilecek olası aksaklıklar ve enerji sevkiyat hatlarındaki riskler, Avrupa piyasalarında fiyatların hızla yukarı yönlü hareket etmesine yol açtı.

İngiltere’de toptan gaz fiyatlarının üç yılın en yüksek seviyelerine ulaştığı belirtilirken, artışın doğrudan hane halkı faturalarına yansıma ihtimali bulunuyor.

Enerji şirketleri, maliyet baskısının sürdüğünü ve piyasalardaki belirsizliğin devam ettiğini ifade ediyor.

Açıklanan veriler, ekonomistler tarafından yapılan beklenti anketlerine oldukça yakın bir seviyede gerçekleşti.

Şubat ayı enflasyon oranı yüzde 2,96

TÜİK verilerine göre, Şubat ayında tüketici fiyat endeksi (TÜFE) bir önceki aya göre yüzde 2,96 oranında artış gösterdi. Bu artışla birlikte yıllık bazda enflasyon yüzde 31,53 seviyesine ulaştı.

Ekonomistler, özellikle gıda, enerji ve hizmet sektöründeki fiyat hareketlerinin enflasyon üzerindeki etkisini yakından izlerken, açıklanan verilerin piyasa beklentilerine paralel seyrettiği değerlendiriliyor.

Ekonomistlerin enflasyon beklentisi neydi?

33 ekonomistin katılımıyla gerçekleştirilen beklenti anketinde, Şubat ayı için aylık enflasyon beklentisi ortalama yüzde 2,87 olarak açıklanmıştı. Tahminler yüzde 2,30 ile yüzde 3,39 arasında değişirken, ortalama beklentinin gerçekleşmesi halinde yıllık enflasyonun yüzde 31,42 seviyesinde oluşacağı öngörülüyordu.

Açıklanan yüzde 2,96’lık aylık artış, beklentilerin bir miktar üzerinde gerçekleşirken, yıllık enflasyon oranı da tahminlere yakın seviyede kaydedildi.

DMM'nin NSosyal hesabından yapılan paylaşımda, "Borsa İstanbul'un pazartesi günü işlemlere kapatılmasının değerlendirildiğine ya da bu yönde bir karar alınacağına" ilişkin iddiaların bazı sosyal medya hesaplarından dolaşıma sokulduğu belirtildi.

Söz konusu iddialara ilişkin yetkili kurumlar nezdinde alınmış veya değerlendirme aşamasında olan herhangi bir karar bulunmadığı belirtilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Söz konusu paylaşımlar, piyasalarda panik ve güvensizlik oluşturmayı amaçlayan açık bir manipülasyon girişimidir. Ekonomik istikrara zarar verme amacı taşıyan bu asılsız paylaşımlar hakkında gerekli yasal süreçler başlatılmıştır. Kamuoyunun finansal sistemin işleyişini hedef alan mesnetsiz iddialara itibar etmemesi, yalnızca resmi kurumlar tarafından yapılan açıklamaları dikkate alması önemle rica olunur."

Kurul ayrıca çeşitli şirketlerin borçlanma aracı ihraç başvurularını da onayladı. Buna göre; Karel Elektronik Sanayi ve Ticaret AŞ’nin 6 milyar liralık, TV8 TV Yayıncılık AŞ’nin 1 milyar 200 milyon liralık, Tam Finans Faktoring AŞ’nin 2 milyar 182 milyon 800 bin liralık, Lider Faktoring AŞ’nin 1 milyar 650 milyon liralık, Destek Yatırım Menkul Değerler AŞ’nin 750 milyon liralık, Figo Finans Faktoring AŞ’nin 150 milyon liralık ve GDZ Elektrik Dağıtım AŞ’nin 500 milyon dolarlık borçlanma aracı ihraç başvurusuna izin verildi.

SPK ayrıca TMKŞ DestekBank Birinci Varlık Finansman Fonu’nun 5 milyar liralık, Nurol Varlık Kiralama AŞ’nin 2 milyar liralık kira sertifikası ve VİDMK ihracını onayladı. Bunun yanı sıra Astra Portföy Yönetimi AŞ Pragma Capital Partners Fon VII Girişim Sermayesi Yatırım Fonu ile Inveo Portföy Yönetimi AŞ GTC I Eş-Yatırım Girişim Sermayesi Yatırım Fonu’nun kuruluşuna izin verildi. Osmanlı Portföy Yönetimi AŞ’nin Katılım Şemsiye Fonu kuruluş talebi de olumlu karşılandı.

Milyonluk para cezaları

Kurul, çeşitli ihlaller nedeniyle idari para cezaları da uyguladı. Hakkında işlem yasağı bulunan kişilerin hesaplarındaki kredi tasfiyelerinde fazla satış yapılması ve SPK’ye yanıltıcı bilgi sunulması gerekçesiyle Ahlatcı Yatırım Menkul Değerler AŞ’ye toplam 7 milyon 778 bin 312 lira ceza verildi.

Ayrıca Federal Mogul İzmit Piston ve Pim Üretim Tesisleri AŞ (FMIZP) pay piyasasında yanıltıcı izlenim oluşturduğu gerekçesiyle 1 milyon 183 bin 10 lira idari para cezası kesildi. Eksun Gıda Tarım Sanayi ve Ticaret AŞ (EKSUN) ve Avrasya Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı AŞ (AVGYO) pay piyasalarındaki işlemler nedeniyle ise 3 kişiye toplam 79 milyon 904 bin 682 lira para cezası uygulanmasına karar verildi.

SPK ayrıca, Türkiye’de yerleşik kişilere internet üzerinden yurt dışında izinsiz kaldıraçlı işlem yaptırdığı belirlenen 12 internet sitesine erişimin engellenmesi için gerekli hukuki sürecin başlatıldığını açıkladı.

İkramiye için 5 bin TL senaryosu öne çıkıyor

Karakaş, kulislerde 5 bin TL’nin en güçlü ihtimal olduğunu belirtirken 5 bin 500 TL ve 6 bin TL seçeneklerinin de konuşulduğunu ifade etti.

İkramiye artışına ilişkin düzenlemenin AK Parti’nin kanun teklifini Meclis’e sunması, komisyondan geçmesi, Genel Kurul’da kabul edilmesi ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasının ardından Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmesi bekleniyor.

Başvuru için son tarih: 28 Şubat

Karakaş’ın değerlendirmesinde dikkat çeken en kritik tarih 28 Şubat oldu.

Henüz emekli olmayan ancak şartları sağlayan vatandaşların bu tarihe kadar emeklilik dilekçelerini SGK’ya vermesi gerektiği vurgulandı. Bu tarihe kadar başvuranların bayram ikramiyesi listesine dahil edileceği ifade edildi.

İkramiye herkese aynı ödenmiyor

Yapılan değerlendirmeye göre bayram ikramiyesi ödemeleri herkes için aynı tutarda olmayacak.

• Kendi çalışmasıyla emekli olanlar tam ödeme alacak

• Dul ve yetimler maaş oranına göre hisseli ödeme alacak

• Sürekli iş göremezlik geliri alanlara derecesine göre ödeme yapılacak

Örnek olarak yüzde 25 yetim aylığı alanlara 1.250 TL, yüzde 50 dul aylığı alanlara ise 2.500 TL ödeme yapılabileceği belirtiliyor.

Kimler bayram ikramiyesi alabilecek

Bayram ikramiyesinden yalnızca emekliler değil;

• Şehit yakınları

• Gaziler

• Güvenlik korucuları

• Şampiyon sporcular

da yararlanabiliyor.

Kimler kapsam dışında

Değerlendirmeye göre;

• 65 yaş aylığı alanlar

• Primsiz engelli maaşı alanlar

• Banka ve oda sandıklarından emekli olanlar

Lübnan ekonomisi çöküşte

2019’dan bu yana Lübnan lirası yüzde 90’dan fazla değer kaybetti. Bankalardaki döviz hesaplarına erişim ciddi şekilde sınırlandırılırken, hiperenflasyon ve işsizlik ülke genelinde derinleşti. Kamu hizmetlerinde aksama yaşanırken, ülke uluslararası finans çevrelerinde “fiilen iflas etmiş” olarak değerlendiriliyor.

Artan borç yükü ve maaş ödemeleri için kaynak arayışındaki hükümet, mali sıkışıklığı aşmak adına radikal seçenekleri masaya yatırmış durumda.

280 ton altın: Bölgenin en büyük rezervlerinden

Lübnan Merkez Bankası (BDL), 280 tonun üzerinde altın rezervine sahip. Bu miktar, ülkeyi bölgede Suudi Arabistan’ın ardından ikinci sıraya yerleştiriyor. Yıllardır ekonomik güvence olarak görülen altın rezervi, Lübnan’ın elindeki en stratejik varlık olarak kabul ediliyor.

Kısa vadeli çözüm, uzun vadeli risk

Altın satışını savunan bazı siyasetçiler ve bankacılar, bu adımın kısa vadede likidite sağlayarak kamu finansmanını rahatlatabileceğini ifade ediyor. Özellikle dış borç ödemeleri ve kamu maaşları için acil nakit ihtiyacının arttığı belirtiliyor.

2026 kira yardımı ne kadar oldu?

Yeni düzenlemeye göre kira yardımı tutarları şehir gruplarına göre değişiyor:

• İstanbul: Aylık 9.000 – 10.500 TL

• Diğer büyükşehirler: 7.500 – 8.500 TL

• Daha küçük iller: 5.500 – 6.000 TL

Kiracılara ise aylık ödeme yerine tek seferlik taşınma desteği sağlanıyor. Bu destek tutarı şehir grubuna göre 11.000 TL ile 21.000 TL arasında değişiyor.

Kira yardımına kimler başvurabilir?

Kentsel dönüşüm kira yardımından faydalanabilmek için:

• Yapının 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı olarak tespit edilmesi,

• Binanın resmi olarak tahliye edilmesi,

• Hak sahipliğinin belgelenmesi gerekiyor.

Başvuru için gerekli belgeler arasında kimlik, tapu kaydı veya kira sözleşmesi, riskli yapı tespit raporu, tahliye belgesi ve IBAN bilgisi yer alıyor.

Başvuru nasıl yapılır?

Başvurular:

• Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlükleri,

• İlgili belediyeler,

• e-Devlet üzerinden “Kentsel Dönüşüm Projesi Kira Yardımı Başvurusu” ekranı aracılığıyla yapılabiliyor.

Belgelerin onaylanmasının ardından kira yardımı ödemeleri aylık olarak hak sahibinin hesabına yatırılıyor. Kiracılar ise tek seferlik taşınma desteğinden yararlanabiliyor. Yetkililer, tahliye sonrası başvuruların geciktirilmemesi gerektiğini, geç yapılan başvurularda geriye dönük ödeme yapılmadığını hatırlatıyor.

Kentsel dönüşüm projeleri, deprem riskine karşı güvenli konut üretimini hızlandırmayı ve vatandaşların mağduriyetini en aza indirmeyi amaçlıyor.

Bakan Işıkhan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, özellikle istihdam kapasitesi yüksek sektörlerin önceliklendirildiğini belirtti. Tekstil, hazır giyim, deri ve mobilya sektörleri program kapsamında desteklenecek alanlar arasında yer alıyor.

3 yıl sürecek finansman kalkanı

Yeni destek modeliyle KOBİ’ler için 3 yıl boyunca finansman kalkanı oluşturulması hedefleniyor. Mevcut istihdamını muhafaza eden işverenlere, her çalışan için aylık 3.500 TL ödeme yapılacak.

Bakan Işıkhan açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

“İmalat Sanayi Finansmanı ve İstihdamı Koruma Programı ile yaklaşık 51 milyar liralık bir kaynağı doğrudan imalat sektörümüzün hizmetine sunmuş bulunuyoruz. Başta tekstil, hazır giyim, deri ve mobilya gibi istihdam kapasitesi yüksek sektörlerimizde; istihdamını koruyan her bir işverenimize, çalışan başına aylık 3.500 TL nakdi destek sağlıyoruz. 3 yıl boyunca KOBİ’lerimize Finansman Kalkanı oluşturacağız. Bu programla toplam 1 milyon 100 bin istihdamı korumayı hedefliyoruz.”

Edinilen bilgiye göre Libya Ulusal Kalkınma Ajansı ile yapılan anlaşma kapsamında, Al-Marj kentinde 20 bin kişilik, FIFA standartlarına uygun “Onur Şehitleri Stadyumu” inşa edilecek.

Projeyi Türk şirketi Ekip İnşaat üstlenecek. Stadyumun, ülkedeki en modern spor tesislerinden biri olması hedefleniyor.

Öte yandan Libya Askeri Sanayileştirme Teşkilatı da bir Türk şirketle sanayi projesi için anlaşma imzaladı. İsmi açıklanmayan şirket, Asbea Sanayi Kompleksi’nin modernizasyonu ve kapasite artışı çalışmalarını yürütecek.

Libya’da iç savaş sonrası normalleşme süreciyle birlikte, Türk şirketlerinin ülkedeki altyapı ve sanayi yatırımlarındaki varlığının yeniden güçlenmekte olduğu ifade ediliyor.

Kişinin para gönderdiği IBAN'ın suç gelirleri riski ya da başka nedenlerle takip altında olması, o hesaba para gönderen kişi açısından da hukuki sorun doğurabiliyor.

"IBAN yoluyla gönderilen para bazı sonuçlar doğurabilir"

TOBB ETÜ Hukuk Fakültesi Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Öğretim Üyesi Prof. Dr. Olgun Değirmenci, IBAN yoluyla para göndermenin, hukuki olarak sebebe dayalı işlem olduğuna işaret etti.

Para transferinde açıklama kısmına sebebin yazılmasının, en azından yanlış anlaşılmaları önleyeceğine dikkati çeken Değirmenci, "Transfer yoluyla gelen parayla gelir elde edilmesi söz konusu olduğunda bir vergi de oluşuyor. Eğer IBAN üzerinden para gönderimi herhangi bir sözleşme edimi ise söz konusu hususun not edilmesi gereklidir" dedi.

Değirmenci, IBAN yoluyla gönderilen paranın hesap sahibi kişi bakımından bazı sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulunarak, sözlerini şöyle sürdürdü:

"IBAN'ına para gönderilen kişi açısından, Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun gereğince şüpheli işlem bildirimi için hesapların takibi gerekebilir. Bu kapsamda bankalar tarafından yapılan bildirimler, Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) bünyesinde ilgilinin takibini gerektirebilir. IBAN'a gönderilen paraların kaynağı suç geliri olmasa bile suç veya terör örgütleri tarafından kullanılan hesaplardan gelen paralar, ilgili kişi bakımından söz konusu örgütlenmeye dahil olduğu yönünde şüpheyi oluşturabilir. IBAN'a para gönderen açısından, para gönderilen IBAN'ın suç örgütü bünyesinde takip edilen bir hesap olması durumunda bazı sorunlarla karşılaşılması muhtemel olacaktır. Tabii ki gerek suç gelirlerinin aklanması gerekse de terörizmin finansmanı kapsamındaki incelemelerde tek seferlik gönderimlerden ziyade bir örgü teşkil etmesi durumu daha önemlidir."

Tacir veya esnafın IBAN'larına yapılan ödemelerde kural olarak alınan mal veya hizmetin belirtilmesinin önem taşıdığına dikkati çeken Değirmenci, "Para gönderimi süreklilik arz edecekse mutlaka mal ve hizmet alımına ilişkin notun düşülmesi, gelecekte alınan mal veya hizmetin bedelinin ödendiğine ilişkin ihtilafları önleyecektir" diye konuştu.

"İşletmeye kayıtlı IBAN kullanılmalı"

Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mali Hukuk Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Çolak da ekonomide temel problemlerden birinin kayıt dışılık olgusu olduğunu belirterek, kayıt dışılıkla mücadeleye, yürürlüğe konulan dijital uygulamalar ve denetim süreçlerinin önemli katkı sunduğunu söyledi.

IBAN yoluyla yapılan para transferlerinde yasal sorumluluk altına girilmemesi için dikkat edilmesi gereken kritik noktalar bulunduğuna işaret eden Çolak, "Herhangi bir işletmeden mal ve hizmet alıyorsanız, ödemede işletme sahibinin veya bir çalışanın şahsi IBAN'ının değil, işletmenin kayıtlı banka hesabına tanımlı IBAN kullanımına özen gösterilmelidir" ifadesini kullandı.

Çolak, alıcılar tarafından IBAN transferinde alım ve satıma konu işlemin kısaca belirtilmesinin önemli olduğunu belirterek, "Örneğin 'araç tamir karşılığı', 'X konutun satış tutarı', 'Y plakalı aracın kaporası', 'özel ders bedeli', 'taksi ücreti' ve 'muayene parası' gibi. İleride doğabilecek ticari uyuşmazlıklarda kanıt olarak kullanılabilecek, kayıt dışılıkla mücadeleye katkı sunacaktır" değerlendirmesinde bulundu.

IBAN üzerinden yapılan para transferlerinin, doğru şekilde gerekçelendirilemediği takdirde mali ve hukuki açıdan ciddi mağduriyetlere yol açabileceğini bildiren, Çolak, "Ticari bir faaliyet arz etmeyen, bireysel işlemlere dayalı borç ve alacaklar ile hibe gibi ödeme kalemleri dışında hesaba gelen yüksek tutarlı ve düzenli para transferleri, vergi denetimleri sonucu ticari nitelik taşıdığı tespit ve ispat edildiğinde, kayıt dışı gelir ve kazanç olarak cezalı vergilendirmeye konu edilebilecektir." bilgisini paylaştı.

"Adli soruşturma yapılabilir"

Çolak, kaynağı belirsiz, yüksek tutarlı işlemlere yönelik suç gelirlerinin aklanması veya terörün finansmanı suçuyla ilişkili olduğuna dair şüphe bulunması üzerine, banka hesaplarına ve mal varlıklarına el konulabildiğini, adli soruşturma ve kovuşturma yapılabildiğini belirterek, "İleride kişilerin mağduriyet yaşamaması için yaptıkları IBAN transferlerine, 'açıklama' yazmaları ve gerekçelendirmeleri, bilmedikleri ve teyit etmedikleri IBAN kullanmamaları, mal ve hizmet aldıkları işletme unvanları ile IBAN eşleşmesine dikkat etmeleri, ödemeleri karşılığında yasal belge istemeleri yerinde olacaktır" dedi.

Mal ve hizmet sunan kişi veya işletmelerin de zaman zaman nakit ve kartla ödeme yerine IBAN'a para transferi talep ettiğine işaret eden Çolak, şunları kaydetti:

"Verilen hizmet karşılığında, fatura, fiş veya diğer geçerli belge aramak ve talep etmek, hizmetten faydalananın hem hakkı hem de kanuni görevidir. Son dönemde yapılan vergi düzenlemeleriyle fatura ve diğer vesikaları düzenlemeyenler ve bunları almayanlara, artırılmış özel usulsüzlük cezaları uygulanmaktadır. Hizmet veren kişi IBAN ile ödemeyi zorunlu tutuyor ancak geçerli bir belge vermiyorsa Gelir İdaresi Başkanlığının dijital kanalları üzerinden süresinde bu işlemlerin ihbar edilmesi, tüketiciler açısından en güvenli yol olacaktır. Aksi durumlarda, yani IBAN ile gönderilen açıklamasız ve belgesiz transferler, ileride yapılacak denetim ve kontroller sonucunda hem alıcılar hem de hizmet verenler açısından ciddi mali külfetlere ve vergi cezalarının uygulanmasına yol açabilecektir."

Bu kapsamda yetkisiz döviz alım satımı yaptığı tespit edilen iş yerlerine Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun'da 2018 yılında yapılan düzenlemeler uyarınca iki yaptırım uygulanıyor.

Buna göre, Bakanlıkça iş yerlerinin faaliyetleri geçici veya sürekli durdurulurken ilgili iş yerleri için cumhuriyet başsavcılıklarına idari para cezası verilmesi için bildirimde bulunuluyor.

Yetkisiz faaliyette büyük şehirler ve turistik bölgeler öne çıkıyor

Buna göre, 2018 yılından bu yana 859 iş yerinin faaliyetleri geçici veya sürekli olarak durduruldu. Bu iş yerlerinin özellikle ticaret ve turizmin yoğun olduğu bölgelerde yoğunlaştığı belirlendi.

Bu kapsamda özellikle büyük şehirler ve turizm bölgelerindeki illerde yaptırımlar yoğunlaştı. Aynı dönemde yaklaşık 280 milyon lira idari para cezası için cumhuriyet başsavcılıklarına bildirimde bulunuldu.

Sadece 2025 yılında 147 iş yerinin faaliyeti durduruldu, yaklaşık 108 milyon lira idari para cezası için işlem başlatıldı.

İdari para cezası alt ve üst sınırları, her yıl yeniden değerleme oranında güncelleniyor. Bu yıl için söz konusu idari para cezasının alt sınırı 719 bin 30 lira, üst sınırı da 3 milyon 595 bin 198 lira oldu.

Kayıt dışı ekonomiyle mücadele kapsamında yetkisiz döviz alım satımı faaliyetlerinin önlenmesine yönelik ihbarlara da önem veriliyor. CİMER ve diğer kanallardan alınan ihbarların yanı sıra bu konudaki ihbarların doğrudan ve gecikmeden alınabilmesi amacıyla e-Devlet kapısında "Yetkisiz Döviz Alım Satım İhbar Başvurusu" bölümü, vatandaşların hizmetine sunuldu.

Bu yıl riskli alanlara yoğunlaşılacak

Bakanlık, riskli mükellefleri tespit edebilmek amacıyla Yetkisiz Faaliyetle Mücadele Eylem Planı'nı da devreye aldı.

Eylem planı, risk bazlı oluşturuldu. Bu kapsamda nüfus, ticaretin ve turizmin yoğun olduğu bölgeler, riskli sektörler, sektörel risk kayıtları ve geçmiş idari yaptırımlar gibi hususlar, risk kriteri olarak analizlere dahil edildi.

"Sahada ve dijital mecralarda araştırma yapıyoruz"

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, kayıt dışı ekonomiyle mücadele kapsamında yetkisiz işletmelerle mücadeleye büyük önem verdiklerini belirterek, bu alanda paydaş kurumlar olan Ticaret Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Gelir İdaresi Başkanlığı ve ilgili tüm kurumların işbirliğiyle elde edilen veriler üzerinden riskli mükelleflerin tespitine yönelik analizlerin yapıldığını bildirdi.

Bu alandaki planlı denetimlerde büyük şehirlere, ticaretin yoğunlaştığı bölgelere ve riskli sektörlere odaklanılacağına işaret eden Şimşek, şu ifadeleri kullandı:

"Denetim planlarının oluşturulmasında sahada ve dijital mecralarda yapılan ön araştırmalar da büyük rol oynuyor. Kayıt dışı ekonomi ile mücadele kapsamında Bakanlık olarak bu yıl da yetkisiz döviz alım satımı yapan işletmelere yönelik planlı ve risk odaklı denetimleri artıracak ve etkin şekilde sürdüreceğiz, bu alandaki mücadele kararlılıkla devam edecek."

Yayımlanan tebliğlere göre faaliyet izinleri iptal edilen şirketler şunlar:

• TTM Elektronik Para ve Ödeme Hizmetleri A.Ş.

• Klon Ödeme Kuruluşu A.Ş.

• Fzypay Elektronik Para ve Ödeme Hizmetleri A.Ş.

TCMB’nin aldığı karar doğrultusunda bu şirketlerin ödeme ve elektronik para hizmeti sunma yetkileri sona erdi. İptal kararlarının gerekçelerine ilişkin detaylar Resmî Gazete’de yayımlanan tebliğlerde yer aldı.

Merkez Bankası’nın son dönemde ödeme kuruluşları ve elektronik para şirketlerine yönelik denetimlerini artırdığı, sektörde düzenleyici çerçevenin güçlendirilmesine yönelik adımların sürdüğü belirtiliyor.

Almanya ile Çin arasındaki mal ticareti 2025'te yüzde 2,1 artarak 251,8 milyar avroya çıktı. Almanya'dan Çin'e ihraç edilen malların değeri ise yüzde 9,7 düşüşle 81,3 milyar avroya indi.

Analistler, bu düşüşü daha önce Almanya'dan ithal edilen malların bu ülkede artan üretimine bağladı. Çin, daha önce Almanya'dan ithal ettiği bazı otomobilleri artık kendisi üretiyor.

Söz konusu dönemde Almanya ile ABD arasındaki toplam ticaret hacmi yüzde 5 gerileyerek 240,5 milyar avro oldu. Böylece Çin, 11,3 milyar avro farkla 2025’te Almanya'nın en önemli ticaret ortağı oldu.

Hollanda, 209,1 milyar avro tutarındaki ihracat ve ithalatıyla Almanya'nın üçüncü büyük ticaret ortağı konumunda yer aldı.

Çin, 2023’te 253,1 milyar avroluk hacimle art arda sekizinci kez Almanya’nın en önemli ticari ortağı olmuştu. Fakat, 2024’te Almanya ile 252,8 milyar avroluk ticaret hacmine ulaşan ABD, Çin'i geçmeyi başarmıştı.

ABD Başkanı Donald Trump tarafından uygulanan yüksek gümrük tarifelerine rağmen ABD, geçen yıl Alman ihracatının en önemli alıcısı olma konumunu sürdürdü.

Geçen yıl Almanya'nın ABD'ye ihracatı bir önceki yıla göre yüzde 9,4 azalarak 146,2 milyar avroya indi. Ağustos 2025'ten bu yana çoğu Alman ürününe yönelik ABD gümrük vergilerinin, önceki oranların birkaç katına çıkarılarak yüzde 15 olarak uygulanması dikkati çekiyor

117,4 milyar avro ile Fransa ve 112,5 milyar avro ile Hollanda, geçen yıl Alman mallarının en önemli alıcı ülkeleri arasında yine ikinci ve üçüncü sırada yer aldı.

Destatis’e göre ABD, “2015'ten beri, Alman mallarının en önemli alıcısı” olmaya devam ederken Çin bu listede altıncı sırada yer alıyor.

Almanya'nın her iki ülkeden ithalatı geçen yıl arttı.

Çin'den mal ithalatı yüzde 8,8 artarak 170, milyar avroya ulaşırken ABD'den mal ithalatı yüzde 2,7 genişleyerek 94,3 milyar avroya yükseldi. Böylece, Çin Almanya'nın en önemli tedarikçisi olmaya devam etti. Çin'den ithal edilen malların en büyük payını, 50,9 milyar avro değerindeki veri işleme ekipmanları, elektrikli ve optik ürünler oluşturdu.

Çin ile olan ticaret açığı, ithalattaki artış ve ihracattaki gerilemenin etkisiyle 2025’te 22,4 milyar avro artarak 89,3 milyar avroya ulaştı.

Almanya'nın en önemli tedarikçisi listesinde Çin’i 96,7 milyar avro ile Hollanda ve 94,3 milyar avro ile ABD izledi.

Türkiye ile Almanya arasındaki ticaret hacmi 55 milyar avroya yaklaştı

Türkiye ile Almanya arasındaki ekonomik bağlar, 2025 yılında da gücünü korudu. İki ülke arasındaki toplam ticaret hacmi geçen yıl yaklaşık 54,9 milyar avro olarak gerçekleşti.

Geçen yıl iki ülke arasındaki mal değişimi neticesinde toplam ticaret hacmi 54,9 milyar avroya ulaştı.

Bu dönemde Almanya’nın Türkiye’ye ihracatı 29,4 milyar avro olurken, Türkiye’den gerçekleştirdiği ithalat 25,5 milyar avro seviyesinde kaydedildi.

Almanya, geçen yıl Türkiye ile dış ticaretinde yaklaşık 3,9 milyar avro fazla verdi.