Dünya

Mücteba Hamaney kimdir? Neden İran dini lideri seçildi? İran'ı nasıl bir süreç bekliyor?

ABD ve İsrail saldırılarında İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in öldürülmesinin ardından gözler ülkenin yeni liderine çevrilmişti. Uzmanlar Meclisi’nin Mücteba Hamaney’i yeni lider olarak ilan etmesiyle birlikte İran’da siyasi dengeler, savaşın seyri ve bölgesel stratejiler açısından yeni bir dönemin başladığı değerlendiriliyor.

İran’da liderlik değişimi resmen gerçekleşti. İran Uzmanlar Meclisi, yaptığı açıklamada Mücteba Hamaney’in ülkenin yeni dini lideri olarak seçildiğini duyurdu. Açıklamada kararın meclis üyelerinin “kesin ve güçlü oylarıyla” alındığı belirtildi.

Resmî bildiride, olağanüstü oturumda alınan kararla Ayetullah Seyyid Mücteba Hüseyni Hamaney’in İran İslam Cumhuriyeti’nin üçüncü lideri olarak atandığı ifade edildi.

Devrim Muhafızları yeni lidere bağlılık açıkladı

Liderlik kararının açıklanmasının ardından İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) yeni lidere bağlılık bildirdi. Yapılan açıklamada, Devrim Muhafızları’nın Mücteba Hamaney’in talimatlarını yerine getirmeye hazır olduğu vurgulandı.

Bu gelişme İran’da siyasi ve askeri kurumların yeni lider etrafında hızlı şekilde birleştiği şeklinde yorumlandı.

Mücteba Hamaney kimdir?

Mücteba Hamaney, 1969 yılında İran’ın kuzeydoğusundaki Meşhed kentinde doğdu. 1979’daki İslam Devrimi’nin ardından ailesiyle birlikte Tahran’a taşındı.

Lise eğitimini tamamladıktan sonra İran Devrim Muhafızları Ordusu’na katıldı ve İran-Irak Savaşı’nın son döneminde görev yaptı.

Kum’da dini eğitim aldı

1999 yılında Şii dünyasının önemli dini merkezlerinden biri olan Kum şehrine giderek ileri düzey dini eğitim aldı. Bu süreçte İran siyasetinde babası Ayetullah Ali Hamaney’in önemli danışmanlarından biri olarak öne çıktı.

Kamuoyundan uzak bir profil

56 yaşındaki Mücteba Hamaney, uzun yıllar boyunca kamuoyunda düşük profilli bir isim olarak biliniyor. Resmî bir devlet görevinde bulunmadı, kamuya açık konuşmalar yapmadı ve nadiren görüntülendi.

Buna rağmen birçok uluslararası analizde, İran yönetimi içinde arka planda etkili bir isim olduğu ifade edildi.

Devlet yönetiminde etkili bir figür

ABD diplomatik belgelerinde ve bazı uluslararası raporlarda Mücteba Hamaney için “perdenin arkasındaki güç” ifadesi kullanılmıştı.

İranlı kaynaklara göre Hamaney uzun yıllar boyunca devlet yönetimi, güvenlik politikaları ve önemli siyasi karar süreçlerinde babasına destek verdi.

Ayrıca farklı hükümetlerde görev yapan üst düzey yetkililer ve askeri komutanlarla yakın çalışma ilişkileri kurduğu belirtiliyor.

Direniş ekseniyle bağlantıları

Mücteba Hamaney’in bölgedeki “Direniş Ekseni” olarak adlandırılan yapılarla da bağlantıları olduğu ifade ediliyor. Bu ağ içinde İran’ın desteklediği çeşitli aktörlerin yer aldığı belirtilirken, geçmişte General Kasım Süleymani ve Hizbullah lideri Hasan Nasrallah gibi isimlerle temaslarının bulunduğu aktarılıyor.