İsrail ordusunun Pazartesi günü Hizbullah mevzilerine yönelik "sınırlı ve hedefli kara operasyonları" başlatacağını duyurmasının ardından Lübnan genelinde gerilim had safhaya ulaştı. Bölge genelinde yayılan çatışmaların yeni bir cephesi haline gelen Lübnan’da, hava saldırıları ve zorunlu tahliye emirleri sivil halkı büyük bir göç dalgasına zorluyor.
Can kaybı giderek artıyor
Lübnan Sağlık Bakanlığı tarafından açıklanan verilere göre, 2 Mart ile 17 Mart tarihleri arasında düzenlenen İsrail saldırılarında en az 912 kişi yaşamını yitirdi. Hayatını kaybedenler arasında 67 kadın, 111 çocuk ve 38 sağlık çalışanının bulunması, krizin boyutunu gözler önüne seriyor. Aynı dönemde yaralananların sayısı ise 2 bin 221 olarak kayıtlara geçti. 7 Ekim 2023’ten bu yana süregelen çatışmalarda Lübnan’daki toplam can kaybı ise 5 bin 282’ye ulaşmış durumda.
Tahliye emirleri ülke topraklarının %14’ünü kapsıyor
İsrail ordusu, 12 Mart itibarıyla tahliye emirlerini Litani Nehri'nden Zahrani Nehri'nin kuzeyine kadar genişletti. Norveç Mülteci Konseyi’ne göre, bu emirler Lübnan topraklarının yaklaşık yüzde 14’üne tekabül eden 1.470 kilometrekarelik bir alanı kapsıyor. Lübnan Afet Risk Yönetimi Birimi, kayıtlı yerinden edilmiş kişi sayısının 1 milyon 49 bin 328’e ulaştığını bildirdi. Bu durum, Lübnan nüfusunun yaklaşık yüzde 18’inin, yani neredeyse her beş kişiden birinin son iki hafta içinde evini terk ettiği anlamına geliyor.
Başkent Beyrut ve sahil şeridi hedefte
Saldırılar Lübnan’ın güneyinde yoğunlaşsa da, başkent Beyrut ve doğudaki Bekaa Vadisi ile Baalbek bölgeleri de ağır bombardıman altında. Özellikle Beyrut’un güney banliyösü olan ve bir dönem bir milyon kişiye ev sahipliği yapan Dahiye bölgesi, saldırılar nedeniyle tamamen boşaltıldı. Sığınacak yer arayan ailelerin toplandığı Ramlet al-Baida sahil şeridi ve şehrin kalbindeki Bashoura mahallesi de savaş uçaklarının hedefi oldu.
"Güvenlik garanti edilene kadar dönüş yok"
İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, Pazartesi günü yaptığı açıklamada, İsraillilerin güvenliği tam olarak garanti altına alınmadan Lübnanlıların güneye dönmesine izin vermeyeceklerini belirtti. Kasım 2024’te imzalanan ateşkesin İsrail tarafından ihlal edildiğini belirten gözlemciler, İsrail birliklerinin bölgeden çekilmeyi reddettiğini ve saldırıların sistematik bir şekilde devam ettiğini vurguluyor.
Barınma kapasitesi çöktü: Sokakta yaşam mücadelesi
Yerinden edilenlerin sayısı, ülkenin sığınak ve barınma kapasitesini aşmış durumda. Toplu barınma merkezlerinde yer bulamayan binlerce aile; geceyi sokaklarda, araçlarda veya parklarda geçirmek zorunda kalıyor. Birçoğu için bu ilk kaçış değil; Ekim 2023 ile Kasım 2024 arasındaki çatışmalarda evlerini terk eden ve geri dönen binlerce Lübnanlı, şimdi yeniden aynı dramı yaşıyor. Dünya Bankası verilerine göre, ülkede yaklaşık 99 bin konut hasar görmüş veya yıkılmış durumda; bu da ateşkes sağlansa bile birçok ailenin dönecek bir evi olmadığını gösteriyor.