CGTN Türk Dış Haberler Servisi
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta başlayan saldırılarına İran’ın ürettiği etkili yanıtlar tartışılmaya devam ediyor. Balistik füzelerin ardından İran cephaneliğinin en önemli envanterleri arasında yer alan Şahed droneları Körfez’in yaşadığı büyük paradoksu ortaya çıkardı. Zira savaşın başlamasından bu yana İran, ABD ve İsrail ile bağlantılı Körfez ülkelerindeki üslere ve tesislere 3 binin üzerinde drone saldırısı düzenlendi. Körfez ülkeleri bu saldırıların büyük çoğunluğunu savaş uçaklarından fırlatılan füzeler durdurmayı başarsa da aradaki bir dizi sorun bu denklemin sürdürülebilir olmadığını kanıtlıyor.
Financial Times gazetesi “İran dronelarına karşı savaş uçaklarını kullanmanın yüksek maliyeti” isimli analizi kaleme aldı. Analizde İran’ın Şahed-136’ları 20 bin ile 50 bin dolar arasında üretebildiğini buna karşın tek bir F-16 uçağını havada tutmanı saatlik maliyetinin 25 bin dolardan fazla olduğunu anımsatıldı. Bununla birlikte gazete saati 25 bin dolara havada kalan savaş uçaklarının tanesi 480 bin dolara mal olan AIM-9X Sidewinner kullandığının altını çizdi.
Washington’daki Güvenlik ve Gelişen Teknolojiler Merkezi’nden araştırmacı ve eski Pentagon çalışanı Lauren Kahn “Uzun vadede bu hiçbir şekilde yönetilebilir değil” dedi.
Tek sorun maliyet değil: Yorgunluk, hız ve irtifa farkı var
İnsansız hava araçlarına karşı savunmada savaş uçaklarına bağımlılıkta tek endişe kaynağı maliyet değil. Stimson Merkezi’den Kelly Grieco, uçakların arızalanma ihtimali, İHA’ ve F35 arasındaki hız ve irtifa kaybına vurgu yaptı. Uçakların sürekli görevde olmasına vurgu yapan Grieco “Bu operasyonel temmpoyu sürdürmek için yorucu. Uçakları zorlayabilirsiniz ancak belirli bir noktada daha yüksek arıza oranları ve daha önemli bakım gereksinimleri göreceksiniz” diye konuştu.
En gelişmiş savaş uçaklarının dahi İHA düşürmek için zorlanabileceğinin altını çizen uzman, Şahed dronlarının F-35’lerden beşte bir oranında daha az hızlı uçtuğunu ve bu nedenle deneyimli olmayan pilotların hedefi ıskalayabileceğini savundu.
“Körfez’in balistik füze tehdidine öncelik verdiği açık. Buna karşın ciddiye almadıkları şey daha düşük seviyedeki tehditler” diyen Stimson uzmanı Grieco “İnsansız hava araçları balistik füzelerden çok daha düşük irtifada ve çok daha yavaş uçuyor. Radarların kuşların ve binaların arasından bu İHA’ları ayırt edebilmesi için özel olarak kalibre edilmesi gerekir. Şahed 136’nın çim biçme makinesi benzeri motorunun akustik sinyallerini dinlemek için hassas sensörlere gerek var.” değerlendirmesinde bulundu.
Financial Times gazetesi Washington yönetimin durumun farkına vararak son aylarda Ortadoğu’ya 10 bin adet Ukrayna yapımı önleme İHA’sı gönderdiğini duyurdu. Gazete, Körfez ülkeklerinin aynı zamanda İsrail’in kullandığı lazer tabanlı önleme sistemlerine ilgi duyduğunu öne sürdü.