Ekonomi

İsveç avroya geçiyor: Kron tarihe karışıyor!

Avrupa Birliği üyesi olmasına rağmen uzun yıllar kendi para birimi kronu kullanan İsveç, avroya geçiş konusunu yeniden gündemine aldı. Artan jeopolitik riskler ve ekonomik belirsizlikler, kronun geleceğine dair tartışmaları hızlandırmıştı.

Avrupa'nın önde gelen ekonomilerinden biri olan İsveç, yaklaşık 30 yıldır avroya temkinli yaklaşmasına karşın, küresel dengelerdeki değişimler nedeniyle bu konuyu tekrar değerlendiriyor. Uzmanlar, İsveç'in avroya katılımının AB'nin ekonomik gücünü artırabileceğini ve küresel finans dengelerinde önemli bir dönüm noktası yaratabileceğini belirtiyor.

1995'te AB'ye katılan İsveç, avroya geçişi hukuken kabul etse de 1999'da avro yürürlüğe girdiğinde kronu kullanmaya devam etti. 2003'te yapılan referandumda seçmenlerin %56'sı avroya geçişi reddetti ve sonraki hükümetler de temkinli politikalar izledi. Bugün İsveç, AB üyesi olmasına rağmen avro kullanmayan altı ülkeden biri. Diğerleri ise Çekya, Danimarka, Macaristan, Polonya ve Romanya.

Son yıllarda küresel gelişmeler, İsveç'in para politikasını yeniden gözden geçirmesine yol açtı. Özellikle dünya güç dengelerindeki değişim İsveç'i NATO üyeliğine yönlendirirken, ABD-Avrupa ilişkilerindeki gerilimler ve ekonomik belirsizlikler, daha güçlü bir ekonomik blok içinde yer alma isteğini artırdı. Uzmanlar, küçük ve bağımsız para birimlerinin kriz dönemlerinde kırılgan olabileceğine dikkat çekiyor.

Avroya geçiş, İsveç'in bağımsız para politikası kontrolünü kaybetmesi anlamına geliyor. Faiz oranları artık İsveç Merkez Bankası yerine Avrupa Merkez Bankası tarafından belirlenecek. Kronun değer kaybı ise ihracatta rekabet avantajı sağlıyor.

İsveç'in avroya geçebilmesi için ERM II sistemine katılması ve kronun en az iki yıl istikrarlı kalması gerekiyor. Uzmanlar, tüm sürecin en az dört yıl süreceğini belirtiyor. Ülkenin büyük ölçüde nakitsiz ekonomisi ise geçişi teknik açıdan kolaylaştırabilir.