İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Ulaşım Dairesi koordinasyonunda düzenlenen İstanbul Ulaşım Çalıştayı ile kentin plansız büyümesinin yarattığı trafik sorunlarından toplu ulaşım entegrasyonuna, afetlere dayanıklı ulaşım altyapısından hizmet kalitesinin artırılmasına kadar geniş bir çerçevede hazırlanan stratejik eylem planı açıklandı.
Bu çalışma, İBB tarafından 2019 yılında gerçekleştirilen İstanbul Sürdürülebilir Ulaşım Kongresi ile başlatılan ortak akıl ve katılımcı yönetim sürecinin, İstanbulluların önerileriyle şekillenen en güncel halkalarından biri olarak değerlendiriliyor.
Geniş katılımlı çalıştay
21 Ocak’ta İstanbul Planlama Ajansı (İPA) Florya Kampüsü’nde düzenlenen çalıştay, İBB Başkanvekili Nuri Aslan ve İBB Genel Sekreteri Prof. Dr. Volkan Demir’in açılış konuşmalarıyla başladı. Çalıştaya İstanbul’daki 61 üniversiteden akademisyenler, 39 ilçe belediyesinden teknik bürokratlar, ulaşım sektöründe görev yapan uzmanlar ve ulaşım esnafı katıldı.
Farklı disiplinlerden oluşan geniş katılımcı profili, İstanbul’un ulaşımına dair mevcut sorunları ve çözüm önerilerini masaya yatırdı.
Geleceğin İstanbul’u için 6 stratejik rota
Çalıştayda belirlenen 6 ana tema, İstanbul’un yalnızca bugünkü trafik sorunlarına değil, gelecekteki nüfus hareketliliğine ve afet risklerine karşı da kapsamlı bir yol haritası sunuyor. İstanbul’un “ulaşım anayasası” olarak tanımlanan stratejik temalar şöyle sıralandı:
Kesintisiz aktarma ve entegrasyon:
Raylı sistemlerin ana omurga kabul edildiği bu temada, tüm ulaşım türlerinin fiziksel ve dijital olarak entegre edilmesi hedefleniyor. Zaman entegrasyonu, mikromobilite erişimi ve minibüslerin İstanbulkart sistemine tam entegrasyonu öncelikler arasında yer alıyor.
Trafik tıkanıklığının azaltılması – talep yönetimi:
Özel araç kullanımının azaltılması, esnek mesai saatleri, düşük emisyon alanları ve “Park Et Devam Et” sistemleriyle kent merkezine araç girişinin sınırlandırılması amaçlanıyor.
Trafik tıkanıklığının azaltılması – karayolu ve altyapı:
Akıllı trafik yönetimi, gerçek zamanlı denetimler, toplu ulaşım öncelikli şeritler ve karayolu kapasitesinin etkin kullanımı öne çıkıyor.
Makroform ve ulaşım ilişkisi:
Arazi kullanımı ve ulaşım planlamasının eş zamanlı yürütülmesiyle zorunlu yolculuk sürelerinin azaltılması hedefleniyor. Yeni çekim merkezleri ile toplu ulaşım entegrasyonu ön plana alınıyor.
Dayanıklı ulaşım planlaması:
Afet anlarında ulaşımın kesintisiz sürmesi için kritik köprü ve viyadüklerin güçlendirilmesi, acil ulaşım ve tahliye koridorlarının açık tutulması planlanıyor.
Ulaşım esnafı ve hizmet kalitesi:
Şoför eğitimlerinin standartlaştırılması, Elektronik Ulaşım Yönetimi Lisansı’nın hayata geçirilmesi ve esnafın gelir çeşitliliğinin desteklenmesi hedefleniyor.
2019’dan bugüne somut adımlar
İBB, 2019 yılından bu yana ulaşım alanında hayata geçirilen çalışmalara da dikkat çekti. Bu kapsamda 65,1 kilometrelik 6 yeni metro hattı ve 62 istasyon hizmete alınırken, raylı sistemin toplu ulaşımdaki payı yüzde 35,5’ten yüzde 43’e yükseldi.
İETT filosuna 785 yeni araç ve 250 elektrikli otobüs eklenirken, bisiklet yolu ağı 569 kilometreye ulaştı. Ayrıca 67 yeni otopark, “Park Et Devam Et” alanları, 250 kavşak düzenlemesi ve uygulama bazlı taksi sistemiyle ulaşımda dijital dönüşüm başlatıldı.
İBB, sosyal belediyecilik anlayışı kapsamında Anne Kart ve destek kartlarıyla da ulaşımı sosyal bir hak olarak güçlendirmeyi sürdürdüğünü vurguladı.