Ülke basınında yer alan haberlere göre, Starmer, ABD'nin tepkisi üzerine 26 Ocak Pazartesi günü parlamentonun üst kanadı Lordlar Kamarası'nda görüşülmesi beklenen yasa tasarısını geri çekti.
Chagos Adaları'nın Morityus'a devrini öngören yasa tasarısı, ABD ile yapılan ve İngiltere'nin adalar üzerindeki egemenliğini teyit eden anlaşmayı ihlal edebileceği uyarıları üzerine ertelendi. Lordlar Kamarası'nda tasarıya ilişkin bir sonraki tartışmanın ne zaman yapılacağı henüz belli değil.
Trump, Diego Garcia anlaşmasını hedef almıştı
ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Sözde 'harika' NATO müttefikimiz İngiltere, hiçbir gerekçe yokken, ABD için hayati öneme sahip Diego Garcia Adası'nı Morityus'a vermeyi planlıyor." ifadelerini kullanmıştı.
Trump, bu adımı "zayıflık" olarak niteleyerek; "İngiltere'nin son derece önemli bir toprağı elden çıkarması büyük bir aptallıktır ve Grönland'ın neden edinilmesi gerektiğine dair ulusal güvenlik gerekçelerinin uzun bir zincirine eklenen bir başka halkadır." ifadeleri kullanmıştı.
İngiltere, Chagos Adaları'nı Morityus'a devredeceğini duyurmuştu
İngiltere, yaklaşık 150 yıl sömürdüğü Morityus'a bağlı Chagos Adaları'nı, 1965'te ayırarak Britanya Hint Okyanusu Toprağı ilan etmişti. Bu tarihten 3 yıl sonra bağımsızlığını ilan eden Morityus, Diego Garcia'nın da bulunduğu Chagos Adaları'nın Morityus'tan koparılması kararının hukuka aykırı olduğunu belirterek, yasal yollar aramaya başlamıştı.
Uluslararası Adalet Divanı, 2019'da Chagos Adaları'nın Morityus'tan ayrılmasını hukuka aykırı bulmuş, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu da adaların Morityus'a iade edilmesi çağrısı yapmıştı. İngiltere, üzerinde ABD ile ortak kullandığı bir üssünün bulunduğu Chagos Adaları'nı 2024'te Morityus'a devredeceğini açıklamıştı.
Morityus ve İngiltere, Mayıs 2025'te adaların devri anlaşmasını imzalamış, Diego Garcia Üssü'nün İngiltere tarafından kullanımı 99 yıllığına kira sözleşmesine bağlanmıştı. Sözleşmeye göre, İngiltere'ye üs kullanımını 99 yıl sonunda 40 yıl daha uzatma hakkı tanınmıştı. Anlaşma, iki ülke parlamentolarındaki onay süreçleri tamamlanmadığı için hala yürürlüğe girmedi.