Reuters’ın Perşembe günü iki hükümet kaynağına dayandırdığı haberine göre, Hindistan Maliye Bakanlığı, sınır gerilimlerinin azalmasıyla birlikte ticari ilişkileri canlandırmak amacıyla Çinli şirketlerin devlet ihalelerine katılımına yönelik yaklaşık beş yıldır yürürlükte olan kısıtlamaları kaldırmayı planlıyor.
Çinli bir uzmana göre, bu adımın doğrulanması halinde, Çin-Hindistan ekonomik ve ticari ilişkilerinde yeni bir iyileşme sürecine girildiğine işaret edebilir.
Reuters’a göre, 2020 yılında yürürlüğe giren düzenlemeler, Çinli şirketlerin Hindistan’daki bir hükümet komitesine kayıt yaptırmasını ve siyasi ile güvenlik izinleri almasını zorunlu kılıyordu. Bu şartlar, toplam değeri 700 ila 750 milyar dolar arasında olduğu tahmin edilen Hindistan devlet ihalelerine Çinli firmaların fiilen katılımını engellemişti.
Haberde, kaynaklardan birinin Hindistanlı yetkililerin söz konusu kayıt şartını kaldırmak için çalışma yürüttüğünü aktardığı belirtildi. İsmi açıklanmayan iki kaynak da nihai kararın Başbakan Narendra Modi’nin ofisi tarafından verileceğini ifade etti.
Söz konusu adımın hayata geçirilmesi, Çin-Hindistan ekonomik ve ticari ilişkilerinde yumuşamanın son göstergesi olarak değerlendiriliyor. Çin Uluslararası Ticaret ve Ekonomik İşbirliği Akademisi’nde kıdemli araştırmacı olan Zhou Mi, Cuma günü Global Times’a yaptığı açıklamada, Hindistan’ın kısıtlamaları kaldırmasının piyasa ilkeleriyle uyumlu olacağını ve iş dünyasının beklentilerine yanıt vereceğini söyledi.
Reuters ayrıca, Maliye Bakanlığı’nın bu yöndeki planının, 2020 kısıtlamaları nedeniyle tedarik sıkıntıları ve proje gecikmeleri yaşayan diğer kamu kurumlarının talepleri doğrultusunda gündeme geldiğini aktardı.
Observer Research Foundation’ın 2024 tarihli bir raporuna göre, Hindistan’ın kısıtlamaları uygulamaya koymasının ardından Çinli şirketlere verilen yeni projelerin toplam değeri, 2021 yılında bir önceki yıla kıyasla yüzde 27 düşerek 1,67 milyar dolara geriledi.
Şanghay Uluslararası Çalışmalar Enstitüsü Güney Asya Çalışmaları Merkezi Direktörü Liu Zongyi, Global Times’a yaptığı değerlendirmede, bazı Hindistan hükümet birimlerinin Çin’den “ayrışma” politikasının yerel altyapı, imalat ve enerji sektörlerinde tedarik zinciri darboğazlarına ve proje gecikmelerine yol açtığını fark etmiş göründüğünü söyledi. Liu, Hindistan’ın son yıllarda Çinli şirketlere karşı uyguladığı ayrımcı önlemlerin ülke ekonomisine de ciddi zararlar verdiğini vurguladı.
Observer Research Foundation, Çin ile artan gerilimlerin 21 Ekim 2025 itibarıyla Hindistan ekonomisine 1,25 trilyon rupi (yaklaşık 15 milyar dolar) kayba mal olduğunu belirtti. Elektronik üretim sektörü ise hükümete sunduğu raporlarda, 10 milyar dolarlık ihracat fırsatının kaçırıldığını ve 2 milyar dolarlık katma değer kaybı yaşandığını bildirdi.
Hindistan Cep Telefonu ve Elektronik Birliği (ICEA) ile Bilgi Teknolojileri Üreticileri Birliği’ne (MAIT) göre, Çinli uzmanlara yönelik vize gecikmeleri teknoloji ve bilgi transferinde ciddi darboğazlara neden oldu.
Zhou Mi, Hindistan’ın Çin ile iş birliğini güçlendirmenin karşılıklı fayda sağlayan, kazan-kazan niteliğinde bir sonuç doğuracağını kabul etmesi gerektiğini belirterek, özellikle küresel düzeyde artan tek taraflılık ortamında iki ülkenin tamamlayıcı ekonomik iş birliğini derinleştirmesi gerektiğini ifade etti.
Liu Zongyi ise, Hindistan’ın “Hindistan’da Üret” politikasını gerçekten geliştirmek istiyorsa pazarını daha fazla açması, Çin yatırımlarını ve şirketlerini teşvik etmesi ve imalat sektörünün dönüşümünü kolaylaştırması gerektiğini söyledi. Ancak Liu, Çinli şirketlerin bu politika değişikliğine temkinli yaklaşabileceğini belirterek, Hindistan’ın ülkede faaliyet gösteren Çinli firmalara güvenli ve istikrarlı bir yatırım ortamı sunması gerektiğinin altını çizdi.
Öte yandan, Hindistan’ın Çinli profesyoneller için iş vizesi süreçlerini hızlandırmak amacıyla bürokratik engelleri kaldırdığı yönündeki haberlere ilişkin olarak Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun, 12 Aralık’ta düzenlenen basın toplantısında, sınır ötesi seyahatin kolaylaştırılmasının tüm tarafların ortak çıkarına hizmet ettiğini belirtti. Guo, Çin’in halklar arası etkileşimi artırmak için Hindistan ile iletişim ve istişareyi sürdüreceğini söyledi.
27 Ekim’de, Çin ile Hindistan arasında beş yılı aşkın bir aradan sonra ilk doğrudan uçuş, Güney Çin’in Guangdong eyaletindeki Guangzhou kentine indi. Guo Jiakun, 28 Ekim’deki basın toplantısında, doğrudan uçuşların yeniden başlamasının, iki ülke liderlerinin Tianjin’de vardığı mutabakatların hayata geçirilmesinde kaydedilen önemli bir ilerleme olduğunu ifade etti.
Guo, bu adımın 2,8 milyardan fazla Çinli ve Hintli insan arasındaki dostane etkileşimi kolaylaştıracağını vurgulayarak, Çin’in Hindistan ile ikili ilişkileri stratejik ve uzun vadeli bir perspektifle ele almaya, ilişkileri istikrarlı ve sürdürülebilir bir zeminde geliştirmeye ve bölgesel ile küresel barışa daha fazla katkı sağlamaya hazır olduğunu belirtti.