Rahatsızlanarak 6 Ocak'ta tedavi altına alınan, 12 Ocak'ta entübe edilen ve 21 Ocak'ta hayatını kaybeden duayen tiyatrocu Haldun Dormen, Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi'nde son yolculuğuna uğurlandı.
Oyuncu Halit Ergenç’in sunduğu anma töreni usta sanatçının 72 yıllık sanat hayatından kesitler ve sanatçı dostlarının onu anlattığı özel bir videonun gösterilmesiyle başladı.
Çok sayıda sanatçının katıldığı veda törenini sunan Halit Ergenç, gözyaşlarını tutmakta zorlandı. Törende konuşan Göksel Kortay, "Tiyatromuzun ışığı söndü" derken, Dormen'i "Haldun Dormen üretken bir ağaçtı" sözleriyle andı.
Nevra Serezli, "Ben hocamı kaybettim, geçmişimi kaybettim. Uzunca yıllar acı çekti, şimdi hepimiz acı çekiyoruz" dedi. Oğlu Ömer Dormen de, "Yüzeysel değil, hayata cidden inanarak tutunurdu. Bu hayat ve insanla kurduğu derin bir ilişkiydi" dedi.
Anma ve cenaze törenine Kültür ve Turizm Bakanı, Mehmet Ersoy, CHP Genel Başkanı Özgür Özel, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanvekili Nuri Aslan, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş, Etimesgut Belediye Başkanı Erdal Beşikçioğlu, tutuklu Şişli Belediye Başkanı Resul Emrah Şahan, tutuklu İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu, tutuklu Beyoğlu Belediye Başkanı İnan Güney, Devlet Tiyatroları Genel Müdürü Tamer Karadağlı, sanatçılar Sezen Aksu, Nükhet Duru ve Ajda Pekkan, gazeteci Fatih Altaylı çelenk gönderen isimler arasında yer aldı.
"Hayatı boyunca iyi insanlar yetiştirdi"
Törende konuşan yakınları, dostları ve öğrencileri şunları söyledi:
Ömer Dormen, "Dormen ailesi kocaman bir aile oldu. Benim de bir sürü kardeşim oldu. Ölene kadar üretmek nedir hepimize gösterdi. Bundan iki ay önce Broadway'de müzikal yapma hayalindeydi. Yüzeysel değil, hayata cidden inanarak tutunurdu. Bu hayat ve insanla kurduğu derin bir ilişkiydi. Bütün bu süreçte bize destek olan herkese teşekkür ediyorum. Özellikle onu hiç yalnız bırakmayan dostlarına teşekkür ediyorum" diye konuştu.
Mustafa Alabora, "Şair der ki, 70'inden sonra bile zeytin dikeceksin. Ama Haldun Dormen'i tanımamış ki. Tanısa ömrünün sonuna kadar zeytin dikeceksin derdi. Ben dostumu, İstanbul da beyefendisini kaybetti. Burada olamayan, oğlum Mehmet Ali Alabora için ona son kez dokunacağım" dedi.
Ali Altuğ, "Sabahları güne mutlaka klasik müzikle başlardı ve siz sürekli 'Kusura bakma şekerim, kim bu çalan?' sorusuna maruz kalırdınız. Hocadan tiyatroya, müziğe, sinemaya; entelektüel kimliğimize dair çok şey öğrendik. Haldun Dormen'in yaşama enerjisi, yaşamı güzelleştirme çabası, hayatı yaşama sevgisi ve paylaşma isteği… Dokunduğu, elinin değdiği herkesi büyülü dünyanın bir parçası yapmıştır. Haldun Dormen, hayatı boyunca iyi insanlar yetiştirmiştir" diye konuştu.
Kerem Atabeyoğlu, "Biz onunla beraber en güzel kokularımızdan, en güzel renklerimizden birini yitirdik. Hayat maalesef Haldun Dormen'i kaybetti" dedi.
Erol Evgin, "Lise yıllarımda Dormen tiyatrosunun müdavimiydim. Tiyatro dünyasının en büyükleri, Nevra Serezli ve Ayşen Gruda'nın yanında nasıl oynarım diye düşündüm. Haldun Dormen'in ‘Yaparsın şekerim' sözleri o zaman devreye girdi. İki yıl oynadık birlikte. Haldun Dormen'in sihrini sahneye taşıdık" diye konuştu.
Nevra Serezli, "Ben hocamı kaybettim, geçmişimi kaybettim. Uzunca yıllar acı çekti, şimdi hepimiz acı çekiyoruz" dedi.
Hazırlanan video dakikalarca alkışlandı
Törende Dormen için hazırlanan video izlettirildi. Video dakikalarca ayakta alkışlandı.
Törenin sunumunu yapan Halit Ergenç, göz yaşlarını tutamadı. Ergenç, "Biliyorum o hepinizin Haldun Dormen'iydi. Çok özel anları var öğrendiği pek çok şeyleri var hepinizin. Nihayetinde tek bir ömre onlarca ömür sığdırmış bir insandan bahsediyoruz. Ne desek eksik kalır" ifadelerini kullandı.
Sanatçılar Dormen için Harbiye sahnesinde
Gülben Ergen, "Türk sinemasının, Türk tiyatrosunun çok önemli bir ismini kaybettik. Birlikte çok uzun yıllar çalıştık. Gerçekten ödüle, sevgiye, saygınlığa doymuş bir isimdi. Benim yaşamımdaki eksikliği çok büyük olacak. Çok sık buluşurduk. Cennet olsun mekanı" diye konuştu.
Selçuk Yöntem de "Türk tiyatrosunun mihenk taşlarından biriydi. Benim için de çok önemli onunla çalışmak. Çok üzgünüm. Yeri doldurulmayacak bir insan" dedi.
Dormen için Muhsin Ertuğrul Sahnesi'nde düzenlenecek anma töreni öncesinde yollara Dormen'in gençlik fotoğrafları yerleştirildi.
97 yaşında hayatını kaybetti
Türk tiyatrosunun duayen isimlerinden Haldun Dormen, 6 Ocak'ta hastanede tedavi altına alınmıştı. Sanatçının oğlu Ömer Dormen, 12 Ocak'ta babasının entübe edildiğini kamuoyuyla paylaşmıştı. Duayen sanatçı 97 yaşında hayata gözlerini yumdu.
Haldun Dormen kimdir?
Haldun Dormen 5 Nisan 1928 tarihinde Mersin'de dünyaya geldi. Babası, Kıbrıslı bir iş insanı olan Sait Ömer Bey, annesi İstanbullu bir paşa kızı olan Nimet Rüştü Hanım'dır.
Ailenin soyadı Önder iken, babası iddialı bulduğu bu soyisim yerine 'anlamı olmayan' Dormen soyadını tercih etti, böylece soyadları Dormen oldu.
Bir yaşına basmadan, ailesi İstanbul, Şişli'ye yerleşti. 20 yaşına kadar Atatürk Evi'nin karşısındaki Ömer Bey Apartmanı'nda yaşadı. Sekiz yaşında geçirdiği bir kaza sonucu sol ayağı sakatlandı.
Sanat hayatı
Sahneye ilk defa Galatasaray Lisesi'nde ortaokul öğrencisi iken Demirbank adlı oyununda yirmi beş kuruş rolüyle çıktı. Lise öğrenimini Robert Kolej'de tamamladı.
Tiyatro eğitimini ABD'de Yale Üniversitesi'nde aldı. Yüksek lisans derecesiyle mezun oldu. İki yıl süreyle Amerika Birleşik Devletleri'nde çeşitli tiyatrolarda oyunculuk ve yönetmenlik yaptı.
Hollywood'da Pasadena Playhouse'da 4 oyunda oynadı. İstanbul'a döndüğünde önce Muhsin Ertuğrul yönetimindeki Küçük Sahne'ye girdi ve Cinayet Var başlıklı oyundaki dedektif rolüyle ilk kez Türk seyirci karşısına çıktı.
O sıralarda Beyoğlu Parmakkapı Sokak'ta genç amatörlerle birlikte 60 kişilik bir cep tiyatrosu kurdu.
22 Ağustos 1955 gecesi Süreyya Sineması'nda Dormen Tiyatrosu'nun ilk oyununu sergiledi. 1957 Eylül'de Küçük Sahne'nin kendisine teklif edilmesiyle oyunlarını sergilemeye orada devam etti.
1957'de Papaz Kaçtı komedisi ile Dormen Tiyatrosu'nu kurdu.
Erol Günaydın, Altan Erbulak, Metin Serezli, Nisa Serezli, Erol Keskin, İzzet Günay, Yılmaz Köksal, Ayfer Feray gibi onlarca sanatçı yetiştirdi. Topluluk en parlak dönemini 1957-1972 yılları arasında yaşadı. 1961'de Türkiye'deki batılı tarzda ilk müzikal olan Sokak Kızı Irma'yı sahneledi. Gülriz Sururi, buradaki Sokak kızı İrma rolüyle Türkiye'ye adını duyurdu.
Dormen Tiyatrosu 1962'de Beyoğlu'ndaki tarihî Ses Tiyatrosu'na geçti, 10 yıl süreyle faaliyetini orada sürdürdü. Oynadığı oyunlar arasında başlıcaları; Bit Yeniği, Şahane Züğürtler, Erol Günaydın ile Cemal Reşit Rey'in yazdığı Yaygara 70'tir.
Bozuk Düzen ve Güzel Bir Gün İçin başlıklı iki sinema filmi yönetti. Bu filmlerde Dormen kadrosunun yanı sıra Belgin Doruk, Ekrem Bora, Nurhan Nur, Müşfik Kenter, Nedret Güvenç gibi isimler de yer aldı. Bu iki film 1966 ve 1967 yıllarında Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde yedi ödül kazandı. Ama gişede bekleneni vermedi.
1987'de Müjdat Gezen'in yapımcılığını yapıp başrolünde oynadığı Felekten Bir Gün adlı video filmini de yönetti.
Üniversitede sahne dersleri verdi
1972'de borçları nedeniyle tiyatrosunu kapatmak zorunda kalıp televizyona, yazarlığa ve hocalığa yöneldi. İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Müzikal Bölümünde sahne dersleri verdi.
Aralarında Unutulanlar, Anılarla Söyleşi, Kamera Arkası, Popstar Türkiye gibi programların olduğu onlarca programla televizyonda devamlı yer aldı.
Aynı yıllarda Milliyet gazetesinde Çeşitlemeler başlıklı köşesiyle köşe yazarlığına başladı. Milliyet gazetesindeki yazılarını sekiz yıl sürdürdü.
Komedi Tiyatrosu Dormen Tiyatrosu olarak anıldı
1981'de Egemen Bostancı ile tanıştı. Hisseli Harikalar Kumpanyası, Şen Sazın Bülbülleri gibi müzikalleri yazıp yönetti. 1984'te Egemen Bostancı'nın ısrarıyla Feriköy'deki 637 koltuklu İdil Sineması'nı devralarak Komedi Tiyatrosu adıyla yeniden tiyatro kurdu.
17 yıl sürecek olan bu tiyatronun adı Komedi Tiyatrosu olsa da hep Dormen Tiyatrosu olarak anıldı.2002 yılında ekonomik nedenlerle tiyatrosunu kapatmış fakat çeşitli tiyatrolarda oyunculuğuna ve yönetmenliğine devam etmiştir.
Tiyatrosunu yeniden kurduğu 1981 yılında TRT adına Haftanın Sohbeti başlıklı bir televizyon programı yapmaya başladı.
1933 yılında sahnelendiğinde büyük ilgi görmüş Lüküs Hayat müzikalini 1985'te İstanbul Şehir Tiyatroları'nda Gencay Gürün'ün yapımcılığında yeniden sahneye koydu. Oyun çok büyük ilgi gördü ve 28 yıl aralıksız sahnelendi. Dormen, Lüküs Hayat'ı daha sonra İzmir ve Mersin operalarında ve Eskişehir Şehir Tiyatroları'nda sahneledi.
Afife Tiyatro Ödülleri'nin fikir babası
1997'de Yapı Kredi Bankası adına Afife Tiyatro Ödülleri'ni başlattı ve fikir babası olduğu bu organizasyonun sanat danışmanlığını üstlendi. Ödüllerin ilk on yılında tüm açılış konuşmalarını yaptı. Ödüllerin yirminci yılında Afife Ödülleri arasında onun ismiyle anılan "Haldun Dormen Özel Ödülü" eklendi.
ABD'de yayımlanan Nanny adlı komedi dizisinin Türkiye versiyonu olan ve 2001-2002 yılları arasında yayımlanan Dadı dizisindeki Uşak Pertev rolü ile geniş kitlelerce tanındı.
Dormen, dördü otobiyografik olan Sürç-ü Lisan Ettikse, Antrakt, İkinci Perde, Nerede Kalmıştık başlıklarıyla beş kitap ve on iki oyun yazdı. Cumhuriyetin kuruluş yıllarında kadın sahne sanatçılarının yaşadıklarına ışık tutan Kantocu başlıklı eseri İstanbul, Eskişehir, Ankara'da sahnelendi.
Yaşamı boyunca iki yüz ellinin üstünde ödül kazanan sanatçı, İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı'nda ders verdi. Hacettepe Üniversitesi tarafından fahrî doktora ünvanı ile ödüllendirildi.
2009 yılında, Kedi Sahne Sanatları'nın sahnelediği Moliere'in Kibarlık Budalası adlı oyununda Mösyö Jordain rolü ile sekiz yıl aradan sonra yeniden oyunculuğa döndü. Oyun, on yılda 600 kez sahnelendi.
Hâlen İzmir'deki Sahne Tozu Tiyatrosu'nun sanat danışmanlığını yürütmekte olan Dormen onun adına yapılan salonda çeşitli oyunlar sahneye koymuştur (Sahne Tozu Tiyatrosu Haldun Dormen Sahnesi -İzmir)Aynı kuruluşun kurduğu Sahne Tozu Tiyatrosu Nişantaşı Akademisi'nde müzikal dersi vermiştir..2019 yılında İstanbul Ateşehir'de açılan ve bünyesinde bir müzikal tiyatro atölyesi de bulunduran Dormen Akademi adlı kuruluşun onursal başkanıdır ve dersler vermektedir. Akademinin çalışmalarını sürdürdüğü Mustafa Saffet Kültür Merkezi'nde bir salona adı verilmişti.
Dormen'in hayatı, yönetmenliğini Selçuk Metin'in üstlendiği, senaryosunu Zeynep Miraç'ın kaleme aldığı "Yaparsın Şekerim" (2022) adlı belgesele konu oldu.