Bilim-Teknoloji

Fiziği öğrenen yapay zekâ şaşırtıyor

İsveçli araştırmacılar, fizik yasalarını doğrudan içine yerleştirdikleri bir yapay zekâ modeli geliştirerek kuantum teknolojileri için önemli bir engeli aşmayı başardı. Yeni yöntem, karmaşık optik bileşenlerin tasarım süresini 10 kat azaltırken kuantum bilgisayarların geliştirilmesini de hızlandırabilir.

İsveç'teki Chalmers Teknoloji Üniverstesi araştırmacıları tarafından geliştirilen sistem, geleneksel yapay zekâ modellerinden farklı olarak elektromanyetizma ve optik gibi temel fizik kurallarını baştan biliyor. Araştırmacılar, yapay zekânın fizik yasalarını sıfırdan keşfetmeye çalışmak yerine bu bilgileri hazır olarak almasının öğrenme sürecini büyük ölçüde hızlandırdığını belirtiyor. Çalışmanın yürütücülerinden Philippe Tassin, "Fizik yasalarını verdiğimizde süper beyin hemen daha akıllı hale geldi. Hesaplamalarımız artık öncekinin onda biri kadar zaman alıyor" dedi.

Ekip, nanofotonik alanında ışığı çok küçük ölçeklerde yönlendirebilen yapay malzemeler tasarlıyor. Bu tür malzemeler gelecekte daha ince kamera lenslerinden gelişmiş gözlüklere, kuantum bilgisayarlar arasındaki veri iletişiminden fotonik devrelere kadar birçok teknolojide kullanılabilir. Araştırmacılara göre geçmişte bir yapay zekâyı eğitmek için 40 bine kadar simülasyon gerekebiliyor ve bu süreç haftalar hatta aylar sürebiliyordu. Yeni yaklaşım sayesinde bir ay süren hesaplamalar yaklaşık üç güne indirildi.

Çalışmanın sonuçları, kuantum bilgisayarlar için gerekli optik bileşenlerin daha hızlı geliştirilmesinin önünü açabilir. Son dönemde hem yapay zekâ hem de kuantum bilişim alanında yaşanan ilerlemeler, bu iki teknolojinin giderek daha fazla iç içe geçtiğini gösteriyor. Uzmanlar, fizik bilgisiyle donatılmış yapay zekâ modellerinin yalnızca optik tasarımda değil, yeni malzemelerin keşfi ve kuantum donanımların geliştirilmesinde de önemli rol oynayabileceğini değerlendiriyor.