CGTN Türk Dış Haberler Servisi
Çin'in başkenti Pekin, her yıl Mart ayında küresel ekonominin ve siyasetin nabzının attığı "İki Oturum" (Lianghui) zirvelerine ev sahipliği yapıyor. Ülkenin en üst düzey yasama organı olarak bütçeyi onaylama, kanun yapma ve hükümetin üst düzey kademelerini belirleme gibi kritik görevlere sahip Çin Halk Ulusal Meclisi ile yaklaşık 3 bin delegeden oluşan fikirlerin olgunlaşmasına hizmet eden Çin Halk Siyasi Danışma Konferansı’nın zirvelerini anlatan İki Toplantı Çin demokrasinin vitrini olarak kabul ediliyor.
Çin’de sıklıkla “Tüm süreci kapsayan halk demokrasisi” olarak tarif dilen İki Toplantı bu yıl da Pekin’deki Büyük Halk Sarayı’nda başladı. 14. Çin Ulusal Halk Meclisi’nin 4. Toplantısı’nın açılış oturumunda Çin Başbakanı Li Qiang’ın duyurduğu Hükümet Çalışma Raporu sadece ülke içinde değil aynı zamanda küresel çapta da dikkatle takip ediliyor. Zira dünyanın en büyük ikinci ekonomisi olan Çin’in başta ekonomi olarak üzere alacağı kararlar uluslararası düzene de etki edecek.
5 Mart’ta yayınlanan Hükümet Çalışma Raporu’nun en görünür manşeti, 2026 büyüme hedefinin tek sayı yerine %4,5–%5 aralığnda duyurulması oldu. Metnin kendi ifadesiyle bu hedef “uygulamada daha iyi sonuçlar için çabalama” koşuluyla geldi. Küresel ekonomik belirsizliğin ortasında sürecin istikrarlı şekilde yönetilmesini öngören aralığın “yapısal ayarlamalar, riskleri önleme ve reformlar” için alan yaratacağının altını çizildi.
Büyümenin üç kritik kıstası
2026 ve 2030 arasını kapsayan 15. Beş Yıllık Kalkınma Planı’nın ilk yılındaki rapor aynı zamanda büyümenin yanına 3 kritik kıstas koymasıyla dikkati çekti. Rapora göre enflasyon yüzde 2, kent işsizliği yaklaşık yüzde 5,5 (12 milyon yeni istihdam) ve tahıl üretiminin700 milyon ton olarak öngörülüyor.
2026’da bütçe açığının Gayri Safi Yurtiçi Hasıla’ya oranı ise yüzde 4 olarak belirlendi. Merkezi bütçe açığının 5,89 trilyon yuan olarak hesaplanması ekonomistler tarafından “tarihi büyüklükte finansman” olarak tanımlandı. Raporun ilgili bölümünde, devletin bu yıl 1,3 trilyon yuan ultra-uzun vadeli özel hazine tahvili çıkaracağı; 300 milyar yuan özel hazine tahviliyle büyük devlet bankalarının sermayesini destekleyeceği; 4,4 trilyon yuan yerel yönetim özel amaçlı tahvil ihracına izin vereceği duyuruldu.
İç tüketim nasıl artacak?
Gelir artışının ekonomik büyümeyle uyumlu olacağı” yönündeki vurgu da iç talep zayıflığına karşı hane gelirinin güçlendirilmesi olarak okundu. Merkez, tüketimi büyütmek için 250 milyar yuanı tüketim malları “trade-in” (yenileme/eskisini getir-yenisini götür) programlarına ayıracağını yazıyor;. Ayrıca iç talep genişlemesi için 100 milyar yuanlık “mali-finansal koordinasyon fonu” kurulacağını belirtilmekte.
Aynı bölümde “aşırı tüketim kısıtlarının kaldırılması”, kültür-turizm-spor-sağlık gibi hizmet tüketim alanlarının açılması ve bazı yerlerde ilkokul-ortaokul düzeyinde ilkbahar ve sonbahar tatili uygulaması gibi doğrudan harcama davranışını etkileyen başlıklar var.
Raporda öne çıkan diğer oran ve rakamlar ise şöyle:
Savunma bütçesi artışı: %7 (2026)- Yaklaşık 1,9 trilyon yuan (275 milyar dolar)
Ar-Ge harcamaları: yılda %7+ artış
Dijital ekonominin GSYH içindeki payı: %12,5
Ortalama eğitim süresi (çalışma çağında): 11,7 yıl
Yaşam beklentisi: 80 yıl
Yaşlı bakımında hemşirelik/yoğun bakım yataklarının payı: %73
Enerji üretim kapasitesi: 5,8 milyar ton standart kömür eşdeğeri
Karbon yoğunluğu (GSYH başına): 2026-2030 döneminde toplam %17 düşüş.