ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarından haftalar sonra, gözler bugün Pakistan'ın başkenti İslamabad’da yapılacak görüşmelere çevrildi.
Saldırılarda İran’ın dini lideri Ali Hamaney ve birçok üst düzey İranlı yönetici hayatını kaybetmiş buna karşın da İran'ın misillemeleri ABD üstlerini ve İsrail'i hedef almıştı.
Savaş sırasında sık sık ABD'nin mühimmat ve lojistik sorunlarıyla karşı karşıya kaldığı dile getirilmiş Hürmüz Boğazı'nın da kapanmasıyla birlikte bu sorunlara ekonomik kaygılar da eklenmişti.
ABD'nin bölgeden bir an önce çıkma isteği ile İran'ın savaşı tamamen bitirme arzusu birleşti ve iki taraf da ateşkes kararı aldı. Ateşkesin ardından Pakistan'ın başkenti İslamabad’da barış görüşmelerinin yapılmasına karar verildi.
İran basını yazdı: ABD ile İran arasında görüşmeler başladı
İran devlet televizyonunun haberine göre, ABD ile İran arasında Pakistan’ın başkenti İslamabad’da görüşmeler başladı.
Haberde görüşmelerin başladığı doğrulanırken, görüşmelerin doğrudan mı yoksa dolaylı mı yapıldığına ilişkin bilgi verilmedi.
Pakistanlı kaynaklar AA'ya yaptığı açıklamada ABD ve İran arasındaki görüşmelerin, Pakistanlı aracılar yoluyla başladığını belirtmişti.
ABD-İran müzakereleri başladı
ABD ve İran arasındaki müzakere görüşmeleri, Pakistan'ın başkenti İslamabad'da başladı.
Pakistanlı kaynaklar AA'ya yaptığı açıklamada ABD ve İran arasındaki görüşmelerin, Pakistanlı aracılar yoluyla başladığını belirtti.
İran basını: Kırmızı çizgimizi ilettik
İran devlet televizyonuna göre, Tahran yönetiminin “kırmızı çizgileri” Pakistan Başbakanı’na iletildi. Buna göre İran’ın öncelikleri arasında Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrol, savaş tazminatlarının ödenmesi, dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması ve bölge genelinde kapsamlı bir ateşkes yer alıyor.
Vance ve Pakistan Başbakanı Şerif arasında ikili görüşme
Müzakere süreci başlamadan önce diplomatik temaslar hız kazandı. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile ikili bir görüşme gerçekleştirdi. Görüşmede İran ve ABD heyetlerinin yapıcı görüşmelere bağlılığını öven Şerif, bugün yapılacak görüşmelerin bölgede kalıcı barış için kilometre taşı olmasını umduğunu dile getirdi.
Şerif, ülkesinin bölgede sürdürülebilir barışa yönelik ilerleme kaydedilmesi konusunda her iki tarafa da destek vermeye devam etmeyi dört gözle beklediğini yineledi.
İran heyetinden ilk fotoğraf
İran heyeti, müzakereler öncesinde Pakistanlı yetkililerle bir araya geldi. Görüşmede, müzakere süreci öncesinde yerine getirilmesi istenen şartlar ele alındı. O anlara ait fotoğraf da paylaşıldı.
Şerif: Tarihi bir fırsat
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, İran ile ABD arasında yapılması planlanan görüşmeleri "tarihi bir fırsat" olarak nitelendirdi. Şerif, savaş yerine müzakere olması gerektiğini söyledi.
Şerif, "Her iki ülkenin de (ABD ve İran) liderleri bizim davetimiz üzerine müzakere etmek için İslamabad'da olacak. Pakistan görüşmelerin başarıya ulaşması için elinden gelenin en iyisini yapacak ki bu zor bir iş. Sonuç Allah'ın elinde." dedi.
İran'ın şartları
İran Meclis Başkanı Galibaf saatler önce, "Pakistan'daki görüşmelerden önce Lübnan'da ateşkes sağlanmalı." dedi. Galibaf, "İran'ın dondurulmuş varlıkları da serbest bırakılmalı." ifadesini kullanmıştı.
İran basını da, ön koşullar kabul edilirse görüşmelere başlanacağını belirtti.
Heyetler Pakistan'da
İran’ın 71 kişilik heyeti gece yarısı kente ulaşırken, ABD heyetinin de bu sabah İslamabad’a indiği bildirildi. Görüşmelerin gün boyu sürmesi, hatta pazar gününe sarkması bekleniyor.
Heyetlerde kimler var?
ABD heyetine Başkan Yardımcısı JD Vance başkanlık edecek. Heyette ayrıca ABD Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile Trump'ın damadı Jared Kushner da yer alacak. Bunun yanı sıra CENTCOM Komutanı Brad Cooper da heyette bulunuyor.
İran tarafını ise Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ile Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi temsil edecek. Heyette ayrıca İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Mecit Tahtrevançi ve İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhammed Bakır Zülkadir de yer alıyor.
Aynı masada oturmayacaklar
Görüşmelerde tarafların aynı masaya oturması beklenmiyor. ABD ve İran heyetleri ayrı odalarda bulunacak, Pakistanlı yetkililer ise mesajları taraflar arasında iletecek. Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar süreci yönetecek.
Kritik başlıklar
Zirvenin en kritik gündem maddeleri arasında Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve İran’ın nükleer faaliyetleri yer alıyor.
Washington yönetimi, boğazın açık tutulmasını küresel enerji güvenliği açısından hayati görürken, Tahran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin sınırlandırılması da masadaki en zorlu başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.
İran ise dondurulmuş varlıkların serbest bırakılmasını ve tek taraflı yaptırımların bitmesini talep ediyor.
Olağanüstü önlemler
Zirve nedeniyle İslamabad adeta abluka altına alındı. Hükümet iki günlük tatil ilan ederken, başkentte 10 binden fazla güvenlik personeli görevlendirildi.
İran heyetini taşıyan uçağa Pakistan hava sahasına girişte erken uyarı sistemleri, elektronik harp uçakları ve savaş jetleri eşlik etti. Heyet, havaalanından şehir merkezine kadar Pakistan’ın elit komando birliği tarafından korundu.