ABD ile İran arasında yaklaşık dört ay süren savaşın ardından ilan edilen geçici ateşkesin kalıcı barışa dönüşmesi için kritik diplomatik süreç resmen başladı. Tarafların heyetleri, barış görüşmeleri kapsamında İsviçre’ye ulaşırken gözler bugün başlayacak müzakerelere çevrildi.
Pakistan’ın arabuluculuğunda yürütülen süreçte ABD ve İran, 60 günlük ateşkes dönemini kalıcı anlaşmaya dönüştürmeyi hedefliyor. İran devlet medyası, üst düzey İranlı yetkililerin İsviçre’ye ulaştığını duyururken, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in de görüşmelere katılmak üzere ülkeye geldiği bildirildi.
Hürmüz Boğazı krizi görüşmeler öncesi tansiyonu yükseltti
Barış masasına gidilirken Hürmüz Boğazı üzerindeki tartışmalar dikkat çekti. İran Devrim Muhafızları’nın boğazın kapatıldığı yönündeki açıklamaları uluslararası kamuoyunda yankı uyandırırken, ABD tarafı bu iddiaları reddetti.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), cumartesi günü 55 ticaret gemisinin Hürmüz Boğazı’ndan geçtiğini ve küresel piyasalara 17 milyon varilden fazla petrol taşındığını açıkladı. Dünya petrol ticaretinin önemli geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı, enerji güvenliği açısından kritik önem taşıyor.
Trump’tan Hürmüz açıklaması
ABD Başkanı Donald Trump, ateşkes süresi boyunca Hürmüz Boğazı’ndan geçişler için herhangi bir ücret uygulanmayacağını söyledi. Ancak Trump, görüşmelerin başarısızlıkla sonuçlanması durumunda ABD’nin bölgede sağladığı güvenlik hizmetleri kapsamında geçiş ücreti uygulayabileceğini ifade etti.
Trump’ın açıklamaları enerji piyasalarında ve diplomatik çevrelerde yakından takip edilmeye başlandı.
İran: Geçici anlaşma uygulanmıyor
İran lideri Ayetullah Mücteba Hamaney’in danışmanlarından Muhammed Muhbir, ABD’nin geçici anlaşmadaki yükümlülüklerini yerine getirmediğini öne sürdü.
Muhbir, özellikle Lübnan’daki ateşkes ihlallerine dikkat çekerek anlaşmanın sahada karşılık bulmadığını savundu. İran heyetine Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf liderlik ederken, heyette Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile güvenlik ve enerji alanlarından üst düzey isimlerin yer aldığı belirtildi.
Lübnan’da çatışmalar sürüyor
Müzakerelerin en hassas başlıklarından biri olan Lübnan’da gerilim devam ediyor. Lübnan Sivil Savunması, İsrail’in son saldırılarında 20 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı.
İsrail yönetimi, İran ile ABD arasında yürütülen sürecin tarafı olmadığını belirtirken, Hizbullah da bölgede mevcut dengelerin değişmesine izin vermeyeceğini duyurdu.
Gözler kritik müzakerelerde
İsviçre’de gerçekleştirilecek görüşmelerde nükleer program, bölgesel güvenlik, enerji koridorları ve Lübnan’daki ateşkes başlıklarının ele alınması bekleniyor.
Diplomatik kaynaklara göre önümüzdeki günlerde yapılacak temaslar, Orta Doğu’da son yılların en kritik barış girişimlerinden biri olarak değerlendiriliyor.