ABD ile İran arasında varılan mutabakat küresel enerji piyasalarında önemli etkiler yarattı. Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılacağı ve İran’a yönelik enerji yaptırımlarının kaldırılacağı beklentisiyle Brent petrol fiyatları yüzde 5 gerilerken, Avrupa’nın önde gelen enerji şirketlerinin hisselerinde sert düşüşler yaşandı.
Petrol fiyatları mutabakat sonrası geriledi
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan gerilim süreci, taraflar arasında yürütülen müzakerelerin ardından anlaşmayla sonuçlandı. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, yaptığı açıklamada ABD ile İran’ın mutabakata ulaştığını duyurarak Lübnan dahil tüm cephelerde askeri operasyonların kalıcı olarak durdurulduğunu açıkladı.
Mutabakatın resmi detayları henüz açıklanmazken, İran basınında paylaşılan ve “14 maddelik mutabakat taslağı” olduğu belirtilen metin dikkat çekti. Taslakta kalıcı ateşkesin yanı sıra ABD’nin İran’ın iç işlerine müdahale etmeme taahhüdü, deniz ablukasının kaldırılması ve enerji yaptırımlarının sonlandırılması gibi başlıkların yer aldığı öne sürüldü.
Taslakta ayrıca Hürmüz Boğazı’nın İran’ın belirleyeceği düzenlemeler çerçevesinde 30 gün içinde yeniden ticari geçişlere açılması maddesi de yer aldı.
Brent petrol yüzde 5 düştü
Piyasalarda arz endişelerinin azalmasıyla birlikte Brent petrol fiyatlarında yüzde 5’lik gerileme yaşandı. Küresel petrol akışının yeniden normale döneceği beklentisi, enerji emtialarında aşağı yönlü fiyatlamayı beraberinde getirdi.
Analistler, petrol fiyatlarındaki geri çekilmenin özellikle savaş döneminde yüksek gelir elde eden enerji şirketleri üzerinde baskı oluşturduğunu değerlendiriyor.
Shell, bp, TotalEnergies ve Eni hisseleri geriledi
Petrol fiyatlarındaki düşüşün ardından Avrupa enerji sektöründe satış baskısı öne çıktı.
Piyasa verilerine göre:
- TotalEnergies hisseleri yüzde 4,8 geriledi.
- Shell hisselerinde yüzde 4,7 kayıp görüldü.
- İtalya merkezli Eni hisseleri yüzde 4,3 düştü.
- İngiliz enerji devi bp yüzde 3,6 değer kaybetti.
- Yunanistan merkezli Motor Oil Hellas hisselerinde ise kayıp yüzde 3,9’a ulaştı.
Yatırımcıların, savaş döneminde artan kârlılığın sona ereceği beklentisiyle enerji hisselerinde satışa yöneldiği değerlendiriliyor.